Nguyên nhân nổ ra mỗi cuộc chiến tranh là do mâu thuẫn chính trị không thể điều hòa được, buộc phải dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn giữa các phe phái trong cùng một nước hoặc giữa c[r]
Trang 1CHƯƠNG IV
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 – 1918)
* Mục tiêu kiên thức toàn chương
Qua chương IV, học sinh nắm được những nét chính về mâu thuẫn giữa các nước
đế quốc và sự hình thanh hai khối quân sự ở châu Âu: Khối Liên minh (Đức, Áo, Hung, I-tali-a) và khối Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga) Chiến tranh Tg là cách giải quyết mâu thuẫn giữa các nước đế quốc
- Nắm được sơ lược diễn biến của chiến tranh qua hai giai đoạn:
+ 1914 – 1916: Ưu thế thuộc về Đức, Áo – Hung
+ 1917 – 1918: Ưu thế thuộc về Anh – Pháp
- Hậu quả của Chiến tranh
Ngàysoạn:
Ngày giảng: Tiết 19
Bài 13- CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT(1914 - 1918)
A- Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: HS nắm được
- Chiến tranh thế giới thứ nhất là cách giải quyết mâu thuẫn giữa các nước đế quốc,
vì bản chất của các nước đế quốc là gây chiến tranh xâm lược Các giai đoạn của cuộc chiến tranh, quy mô, tính chất và những hậu quả tai hại của nó đối với xã hội loài người
- Chỉ có Đảng Bôn-sê-vích Nga, đứng đầu là Lê nin, đứng vững trước thử thách của cuộc chiến tranh và đã lãnh đạo giai cấp vô sản cùng các dân tộc trong đế quốc Nga thực hiện khẩu hiệu "Biến chiến tranh đế quốc thành một nội chiến cách mạng" giành hoà bình và cải tạo xã hội
2 Kỹ năng:
- Phân biệt được khái niệm "chiến tranh đế quốc", "chiến tranh cách mạng", "chiến tranh chính nghĩa", "chiến tranh phi nghĩa"
- Biết trình bày diễn biến cơ bản của chiến tranh trên lược đồ
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, tư duy phê phán, thể hiện sự tự tin, lắng nghe.
- Nội dung tích hợp:
+ Tích hợp kiến thức bài 6
+ Hậu quả chiến tranh, ý thức giá trị cuộc sống hòa bình Trách nhiệm của bản thân đối với duy trì hòa bình
3 Thái độ:
- Giáo dục tinh thần đấu tranh chống chiến tranh đế quốc, bảo vệ hoà bình, ủng hộ đấu tranh của nhân dân các nước vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
* Giáo dục đạo đức
- Ý thức, giá trị của cuộc sống hòa bình
- Trách nhiệm của bản thân với việc duy trì hòa bình
4 Định hướng năng lực cần hình thành cho học sinh
- Năng lực chung: năng lực tự học, giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác
Trang 2- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; so sánh, phân tích, phản biện, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá rút ra bài học lịch sử từ những sự kiện, hiện tượng, vấn đề lịch sử, nhân vật
B - Chuẩn bị
- GV: Lược đồ chiến tranh thế giới thứ nhất 1914-1918; bảng phụ bản thống kê kết quả của cuộc chiến tranh; hình ảnh liên quan
- HS: Đọc kĩ bài, trả lời các câu hỏi trong SGK Sưu tầm một số hình ảnh
C Phương pháp/KT:
- PP: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, thảo luận, trực quan, trắc nghiệm, phân tích, đánh giá, so sánh
- KT: Kĩ thuật động não, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, nhóm
D- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục
I Ổn định (1’) 8C 8E
II KTBC ( 2’)
KT sự chuẩn bị của học sinh
III Bài mới:
Hoạt động 1(1’)
- Mục tiêu: định hướng tiếp cận bài học
- PP: thuyết trình
Trong lịch sử loài người đã từng có nhiều cuộc chiến tranh diễn ra, song tại sao cuộc chiến tranh cuộc chiến tranh 1914 - 1918 được gọi là chiến tranh thế giới thứ nhất? Diễn biến, kết quả của nó ra sao? Các em hãy theo dõi bài học để giải đáp những vấn đề nêu trên
Hoạt động 2:(10’) GV hướng dẫn hs tìm hiểu
nguyên nhân cuộc chiến tranh
- Mục tiêu: H biết rõ sự phát triển không đều giữa các
nước đế quốc vào cuối TK XIX – đầu TK XX và giải
thích được mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề
thuộc địa là nguyên nhân sâu xa của cuộc Chiến tranh
Thế giới I.
- PP: vấn đáp, thuyết trình, ptích
- KT: động não, đặt câu hỏi
GV: nhắc lại tình hình Anh, Pháp, Đức, Mĩ những năm
cuối TKXIX, đầu TKXX: Anh là nước dẫn đầu TG về
sản xuất công nghiệp nhưng sau đó mất dần vị trí bởi
sự vươn lên của các đế quốc Đức, Mĩ Nhưng nói về
thuộc địa Anh vẫn dẫn đầu: ¼ S, ¼ dân số gấp 12 lần
thuộc địa Đức, 3 lần thuộc địa Pháp Còn Pháp có hệ
thống thuộc địa thứ hai TG Đức là một đế quốc trẻ,
kinh tế phát triển nhanh, vượt Pháp, đuổi kịp Anh,
đứng đầu châu Âu, thứ hai TG, nhưng phần lớn đất đai
trên TG là thuộc địa, nửa thuộc địa của Anh, Pháp Như
I Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh
Trang 3“con hổ đói đến bàn tiệc muộn” Đức muốn dùng vũ lực
chia lại thị trường, chia lại các khu vực ảnh hưởng trên
TG Mĩ có nền kinh tế mạnh nhất TG, cũng như Đức,
Mĩ cũng muốn dùng vũ lực và đồng đô la để tranh
giành thuộc địa
GV KL: Như vậy, một số nước đi vào con đường tư
bản chủ nghĩa muộn, phát triển nhanh, ít thuộc địa Các
đế quốc (già) thì chiếm phần lớn thuộc địa - Mâu thuẫn
giữa các nước đế quốc về thuộc địa trở nên căng thẳng
HS đọc SGK.
? Nguyên nhân sâu xa nào dẫn đến cuộc chiến tranh
thế giới thứ nhất?
HS trả lời theo SGK
+ Sự phát triển không đồng đều giữa các nước TBCN
+ Mâu thuẫn đế quốc :Thị trường, thuộc địa
=> Hình thành 2 khối quân sự :
+ Khối Liên minh: (Đức- Áo- Hung , I- ta- li- a ra đời
năm 1982)
+ Khối Hiệp ước: (Anh ,Pháp, Nga thành lập năm
1907)
GV chốt, ghi bảng
? Để chuẩn bị cho chiến tranh, các nước đế quốc đã
làm gì?
- HS trình bày:
- Để chuẩn bị cho chiến tranh nhằm tranh giành thị
trường và thuộc địa, các nước đế quốc đã thành lập hai
khối quân sự đối lập=>Cả hai khối đều ráo riết chạy
đua vũ trang nhằm tranh nhau ngôi vị bá chủ TG, phát
động chiến tranh chia lại thế giới
GV chốt ý, ghi bảng
Sự tranh giành thị trường và thuộc địa giữa các nước đế
quốc tất yếu đưa đến việc gây chiến tranh để chia lại
đất đai trên thế giới Đức là nước hung hăng nhất Ở
* Nguyên nhân xâu xa:
+ Sự phát triển không đồng đều của các nước đế quốc cuối thế
kỷ XIX, đầu thế kỷ
XX
+ Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thị trường , thuộc địa
=> Hình thành 2 khối quân sự: Chạy đua vũ trang, phát động chiến tranh chia lại thế giới
Trang 4châu Âu hình thành 2 khối quân sự kình địch nhau:
Khối Liên minh Đức, Áo - Hung, I-ta-li-a (1882) mâu
thuẫn với Khối Hiệp ước Anh, Nga, Pháp (1907)
Ngoài ra giai cấp tư sản cầm quyền ở các nước muốn
lợi dụng chiến tranh để đàn áp phong trào công nhân và
phong trào giải phóng dân tộc
HS: Đọc phần tư liệu SGK trang 71
? Nguyên nhân trực tiếp nào dẫn đến bùng nổ cuộc
chiến tranh?
- HS nêu nguyên nhân trực tiếp : Ngày 28-6-1914 thái
tử Áo Frăng xoa Phéc-đi-năng bị một phần tử người
Xéc-bi ám sát
GV bổ sung: Thái tử Áo ( Phéc-đi-năng ) bị một phần
tử người Xéc-bi ám sát ở Xa-ra-e-vô khi đi tham quan
cuộc tập trận của quân Áo- Hung Thực ra đây là cái cớ
để phe Liên minh (Đức-Áo-Hung) tuyên chiến với phe
Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga ) vì Xéc-bi là nước được
Anh, Pháp bảo trợ
GV khái quát Như vậy:
- 28.6.1914 Th¸i tö ¸o - Hung bÞ ¸m s¸t
- 28.7.1914 Áo - Hung tuyªn chiÕn víi Xec Bi
- 1.8.1914 §øc tuyªn chiÕn víi Nga råi Ph¸p, Anh
-> chiÕn tranh bïng næ
Sự kiện trên chỉ là duyên cớ để bùng nổ chiến tranh
* Nguyên nhân trực tiếp
- 28/6 /1914 thái tử Áo
bị ám sát
=> chiến tranh TGI bùng nổ
Hoạt động 3( 14’)GV hướng dẫn tìm hiểu những diễn
biến chính của chiến sự
- Mục tiêu: HS trình bày được sơ lược diễn biến chiến
tranh qua hai giai đoạn.
- PP: vấn đáp, thuyết trình, phân tích
- KT: Đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, nhóm
* THHĐ:
?Tình hình chiến sự giai đoạn 1 diễn ra như thế
nào?
GV dùng lược đồ chiến tranh thế giới thứ nhất để HS
tường thuật diễn biến chính của cuộc chiến tranh
HS: Theo dõi và trình bày lại diễn biến
GV nêu: Sau sự kiện Thái tử Áo- Hung bị một người
Xéc-bi ám sát (28/6/1914), từ ngày 1/8 đến 3/8, Đức
tuyên chiến với Nga và Pháp Ngày 4/8, Anh tuyên
chiến với Đức, CTTGI bùng nổ Cuộc chiến tranh chia
làm hai giai đoạn
- Giai đoạn I:
? Trong giai đoạn 1 cuộc chiến tranh ưu thế của cuộc
chiến tranh thuộc phe nào?
II Những diễn biến chính của chiến sự
- Từ 1- 3/8/1914 Đức tuyên chiến với Nga, Pháp
- 4/8/1914 Anh tuyên chiến với Đức
-> Chiến tranh bùng nổ
1 Giai đoạn I (1914-1916)
Trang 5- Ưu thế thuộc phe liên minh
GV nêu: năm 1914 - 1916 ưu thế thuộc về phe liên
minh Lúc đầu Ctr bùng nổ và diến ra ở châu Âu, sau
đó cả hai phe đều lôi kéo nhiều nước tham gia và sử
dụng nhiều vũ khí hiện đại, đã giết hại và làm bị
thương hàng chục triệu người
HS quan sát H50.
? Nêu những nét chính về diến biến chiến sự trong
giai đoạn thứ nhất?
HS trình bày, GV kết hợp ghi bảng
.GV: Chiếu một số hình ảnh về vũ khí trong cuộc
chiến tranh thế giới thứ nhất
? Quan sát một số hình ảnh vũ khí phương tiện chiến
tranh em có n/x gì về các loại phương tiện chiến
tranh?
- Các loại vũ khí hiện đại được đưa vào sử dụng trong
chiến tranh
- Đó là thành quả trong cuộc CM khoa học kĩ thuật
?Tình hình chiến sự giai đoạn 2 diễn ra như thế nào?
Em có nhận xét gì?
GV: Tiếp tục trình bày DB giai đoạn 2 của cuộc chiến
tranh trên lược đồ
- Giai đoạn II: Năm 1917-1918 ưu thế thuộc về phe
Hiệp ước
- 2/1917, CM tháng Hai diễn ra ở Nga buộc Mĩ phải
sớm nhảy vào tham chiến và đứng về phe Hiệp ước
(4/1917) vì thế phe Liên minh liên tiếp bị thất bại
Cuối 1917, Hiệp ước liên tiếp mở các cuộc tấn công
làm cho đồng minh của Đức lần lượt đầu hàng
11/11/1918, Đức đầu hàng đồng minh vô điều kiện
CTTGI kết thúc với sự thất bại của phe liên minh
GV yêu cầu HS lên bảng trình bày diễn biến
HS: Xem hình 51 SGK
GV: Chiến tranh kết thúc với sự thất bại của phe liên
minh, cách mạng xã hội chủ nghĩa thắng lợi ở Nga Cao
trào cách mạng vô sản phát triển, các dân tộc thuộc địa
thức tỉnh
? Trong giai đoạn 2 ưu thế thuộc về phe nào?
-Từ 1917 - 1918 ưu thế thuộc về phe Hiệp ước
- Ngày 2 tháng 4-1917 Mỹ bắt đầu tham chiến
? Tại sao Mỹ lại tham gia cuộc chiến tranh muộn?
- 7/1917, Mĩ đổ bộ vào châu Âu và chính thức tham gia
vào cuộc chiến với vai trò là thủ lĩnh của phe Hiệp ước
- 11-1917 Cách mạng Nga thành công , nhà nước Xô
Viết rút khỏi chiến tranh
- Đức tập trung lực lượng đánh phía tây nhằm thôn tính Pháp Nga tấn công quân Đức ở phía đông, Pháp được cứu nguy
- Từ 1916, chiến tranh chuyển sang thế cầm
cự ở cả hai phe
2 Giai đoạn II (1917-1918)
- Từ mùa xuân 1917, chiến sự diễn ra chủ yếu ở mặt trận Tây Âu Phe Hiệp ước phản công, phe Liên minh thất bại và đầu hàng
Trang 6? Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi có tác động
gì đến chiến tranh thế giới thứ nhất?
HS: Thảo luận nhóm bàn: (2’)
Đại diện nhóm báo cáo, các nhóm khác nhận xét phần
trả lời của nhóm bạn
? Quan sát H.51 SGK em có nhận xét gì về việc chính
phủ Đức Kí hiệp ước đầu hàng?
GV: cho HS quan sát H.51 và nhận xét về phương tiện
chiến tranh
HS: nhận xét
? Vì sao cuộc chiến tranh năm 1914-1918 lại gọi là
cuộc chiến tranh thế giới?
HS: Lúc đầu chỉ có 5 cường quốc châu Âu tham gia,
sau đó 38 nước trên thế giới bị lôi cuốn vào vòng chiến
tranh Chiến sự xảy ra ở nhiều nơi, trên nhiều lục địa,
biển và đại dương nhưng chiến trường chính là là châu
Âu
Hoạt động 4:( 8’) GV hướng dẫn HS tìm hiểu kết cục
của chiến tranh
- Mục tiêu: HS trình bày được kết cục của cuộc CT
TGI.
- PP: vấn đáp, thuyết trình, phân tích, nhóm.
- KT động não, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, nhóm
GV cho HS thảo luận nhóm bàn 4 câu hỏi và trình bày
lần lượt
GV kết hợp chốt kiến thức
? Em hãy nêu kết cục (hậu quả) của cuộc chiến
tranh?
- GV chiếu một số hình ảnh yêu cầu Hs quan sát một số
hình ảnh trả lời câu hỏi
? Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất đã để lại hậu
III Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất:
* Kết cục:
- Gây nhiều tai họa cho nhân loại
- Đem lại lợi ích cho các đế quốc thắng trận (Mĩ) Bản đồ chính trị
TG bị chia lại: Đức mất hết thuộc địa, Anh, Pháp, Mĩ mở rộng thêm thuộc địa của mình
- Phong trào CMTG không ngừng phát triển (Cách mạng Tháng Mười Nga)
* Tính chất: Là cuộc
chiến tranh đế quốc, phi nghĩa, phản động
Trang 7quả gì?
- 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương,nhiều thành phố,làng mạc bị phá hủy…chi phí cho chiến tranh 85 tỉ đô la
- Phe Hiệp ước giành thắng lợi, bản đồ chính trị thế giới đã bị chia lại, Đức mất hết thuộc địa
- Tuy nhiên một kết quả quan trọng trong chiến tranh là Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển biến lớn trong cục diện thế giới
- GV: Chốt chiếu bảng số liệu
Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
? Chiến tranh đã ảnh hưởng tới môi trường sống như thế nào?
- Hậu quả của chiến tranh còn gây ô nhiễm môi trường, bệnh dịch, bom mìn sau chiến tranh, di chứng chất độc màu da cam
? Từ hậu quả phân tích ở trên, em hãy nêu tính chất của cuộc chiến tranh?
- HS: trả lời
- Là cuộc chiến tranh đế quốc, phi nghĩa
- Ctr chỉ đem lại lợi ích cho các nước đế quốc thắng trận, nhất là Mĩ, bản đồ ctrị TG bị chia lại: Đức mất hết thuộc địa, A,P,M mở rộng thêm thuộc địa của mình GV: Trong qtr ctr, ptr CM của g/c CN và ndân các nc thuộc địa và phụ thuộc ko ngừng ptr, đỉnh cao là ptr
CM T 10 Nga
?Tại sao gọi Chiến tranh TGI là cuộc Chiến tranh đế quốc, phi nghĩa?
HS nêu ý kiến, GV chốt kiến thức
? Em suy nghĩ như thế nào về cuộc chiến tranh đó?
- Chiến tranh do giới cầm quyền ở các nước đế quốc gây ra nhằm thanh toán lẫn nhau để chia lại thuộc địa, làm bá chủ thế giới, nhưng nhân dân lao động là người phải gánh chịu mọi hi sinh về người và của
GV: Từ ý trên, Mỗi chúng ta phải có tinh thần đấu tranh chống chiến tranh đế quốc, bảo vệ hoà bình
? Hiện nay trên thế giới đã hết tiếng bom đạn chưa?
- HS: liên hệ
- Sự nổi dậy của lực lượng hồi giáo IS
- Tiếng súng ở Se-ri
? Chúng ta được sống trong một thế giới hòa bình vậy các em phải làm gì để bảo vệ nền hòa bình đó?
- Tích hợp môn Ngữ văn 9: Văn bản “Đấu tranh cho một thế gới hòa bình”
- Tích hợp với môn GDCD 9: “Bảo vệ hòa bình”
Trang 8- Lớp 9 các em sẽ được học một văn bản Đấu tranh cho
một thế giới hòa bình
- HS tự nêu quan điểm của bản thân
- HS: Nghe và cùng hát bài Để loài người chung sống
trong hòa bình âm nhạc 7
? Qua việc tìm hiểu chiến tranh thế giới đặc biệt là
vấn đề biển đông hiện nay, nhiệm vụ đặt ra cho mỗi
chúng ta hiện nay là gì?
- Tích hợp trách nhiệm của học sinh trong việc bảo vệ
hòa bình, đề cao cảnh giác bảo vệ chủ quyền lãnh thổ
Ra sức học tập xây dựng đất nước, tham gia kêu gọi giữ
gìn an ninh, hòa bình thế giới
- Tích hợp giáo dục bảo vệ hòa bình, trách nhiệm của
chúng ta là duy trì hòa bình, chống chiến tranh
IV Củng cố: ( 5’)
- Mục tiêu: Giúp HS nắm đc những sự kiện chính của CTTGI
- PP: vấn đáp
- KT: trình bày 1 phút
Cho HS lập niên biểu về sự kiện chính của chiến tranh thế giới thứ nhất 1914-1918
28/7/1914 Áo – Hung tuyên chiến với Xéc bi
1/8/1914 Đức tuyên chiến với Nga
3/8/1914 Đức tuyên chiến với Pháp
48/1914 Anh tuyên chiến với Đức
8/1914 Chiến tranh TGI bùng nổ ở châu Âu
1914-1916
Đức tập trung lực lượng ở mặt trận phía Tây, Pa – ri bị uy hiếp
Nga tấn công Đức ở phía Đông
Từ 1916, chiến tranh chuyển sang giai đoạn cầm cự ở cả hai phe 7.11.1917 CM tháng Mười Nga thắng lợi
7/1918 Anh, Pháp phản công
9/1918 Anh, Pháp, Mĩ tổng tấn công Đồng minh Đức đầu hàng
9/11/1918 CM bùng nổ ở Đức, chế độ cộng hòa thành lập
11.11.1918 Chính phủ mới ở Đức đầu hàng không điều kiện Chiến tranh TGIkết thúc
GV bổ sung: "chiến tranh thế giới thứ nhất là chiến tranh phi nghĩa và là chiến tranh
đế quốc" Vì hai lý do cơ bản sau:
- Xét về mục đích của cuộc chiến tranh: Như chúng ta đã biết cuộc chiến tranh giữa các nước đế quốc bắt nguồn từ quy luật phát triển không đồng đều về kinh tế, chính trị của các nước tư bản chủ nghĩa và được chuẩn bị trong nhiều năm Nguyên nhân
cơ bản của cuộc chiến tranh là do mâu thuẫn giữa các đế quốc chủ yếu là mâu thuẩn giữa đế quốc Đức và đế quốc Anh Ngoài mục đích phân chia lại thị trường, các nước đế quốc gây ra chiến tranh còn có một âm mưu khác: cuộc khủng hoảng kinh tế 1900 ở Châu Âu và cuộc cách mạng 1905 ở Nga làm cho những mâu thuẩn
xã hội trong các nước tư bản ngày càng trở nên gay gắt Phong trào đấu tranh ngày
Trang 9càng phát triển mạnh mẽ Giai cấp tư sản các nước đế quốc gây ra chiến tranh nhằm đánh lạc hướng chú ý của công nhân đối với các vấn đề chính trị và xã hội trong nước, tuyên truyền chủ nghĩa Xôvanh để ngăn cản sự phát triển của phong trào cách mạng trong nước, đàn áp giai cấp vô sản, chia rẽ phong trào công nhân thế giới
- Xét về mặt tính chất của cuộc chiến tranh: Cuộc chiến tranh do các nước đế quốc chuẩn bị và tiến hành nhằm giành giật thuộc địa của nhau là một cuộc chiến tranh
đế quốc chủ nghĩa mang tính chất phi nghĩa, phản động Nó là sự kế tục chính sách cướp bóc, nô dịch bằng thủ đoạn bạo lực đối với nhân dân các nước khác, bóp nghẹt các dân tộc nhược tiểu, thống trị thế giới về mặt tài chính, chia và chia lại thuộc địa, cứu chế độ tư bản chủ nghĩa đang giãy chết Như vậy, cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất đứng về cả hai phe tham chiến mà xét thì đều là cuộc chiến tranh ăn cướp, chiến tranh đế quốc, hậu quả của sự phát triển các lực lượng kinh tế, chính trị trên nền tảng chủ nghĩa tư bản độc quyền Để che đậy tính chất phi nghĩa của cuộc chiến tranh, giai cấp tư sản các nước đế quốc đã ra sức tuyên truyền để lôi kéo quần chúng ủng hộ mình trong việc tiến hành chiến tranh Các nước đều nêu lên khẩu hiệu chiến tranh để bảo vệ tổ quốc, bảo vệ văn hóa, bảo vệ tự do của các dân tộc không chỉ ở Anh, Pháp, Đức, Nga mà ở bất cứ nước nào các đảng tư sản và chính phủ đế quốc cũng đều che dấu mục đích thực sự của cuộc chiến tranh Họ tìm cách làm cho nhân dân tin rằng tiến hành chiến tranh là để cứu vớt dân tộc, cố chứng minh rằng nước mình bị tấn công nên phải tiến hành chiến tranh để bảo vệ tổ quốc Tóm lại, nói chiến tranh thế giới lần thứ nhất là cuộc chiến tranh phi nghĩa là vì nó xuất phát từ mục đích không chính đáng, tính chất không chính nghĩa giữa các nước
đế quốc với nhau.
GV giúp HS hiểu thế nào là “Chiến tranh”, “Chiến tranh chính nghĩa”,
“Chiến tranh phi nghĩa”
Bàn về Chiến tranh, chủ nghĩa Mác- Lê Nin đã viết: “Chiến tranh không bao giờ xuất hiện như một cái gì riêng biệt, mà nó là một hiện tượng xã hội cụ thể”.Cho dù chiến tranh mang một màu sắc chính trị nào đi chăng nữa thì nó vẫn là kẻ thù số một của con người, bởi nó luôn đe dọa sự sống của loài người.
1 Định nghĩa thế nào là chiến tranh: Chiến tranh là một hiện tượng xã hội,
chính trị được thể hiện ở cuộc đấu tranh vũ trang giữa các nước hoặc giữa liên minh các nước Mọi cuộc chiến tranh xét về bản chất xã hội đều là sự tiếp tục chính trị bằng bạo lực Về mục đích chiến tranh có thể phân ra thành chiến tranh chính nghĩa
và chiến tranh phi nghĩa.
2 Thế nào là chiến tranh chính nghĩa: “Chiến tranh chính nghĩa là cuộc chiến
tranh của các dân tộc bị áp bức tiến hành để giải phóng dân tộc thoát khỏi sự thống trị của nước ngoài hoặc chiến tranh chống xâm lược bảo vệ nền độc lập tự do, tiến
bộ xã hội”.
Ví dụ1: Cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ của nhân dân Việt Nam Đây là cuộc chiến tranh chính nghĩa mang tính chất là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc
và bảo vệ nền độc lập của dân tộc Cuộc kháng chiến thắng lợi đã giải phóng hoàn toàn đất nước ta khỏi ách xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mĩ, đất nước ta giành được độc lập hoàn toàn Thắng lợi của cách mạng Việt Nam đã cổ vũ, thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới phát triển mạnh mẽ, làm suy yếu hoàn toàn chủ nghĩa đế quốc.
3 Thế nào là chiến tranh phi nghĩa
Các cuộc chiến tranh lớn nhất, ác liệt nhất, có sức hủy diệt và tàn phá sự sống của loài người nhất là hai cuộc chiến tranh thế giới I ( 1914-1918) và Chiến tranh thế giới II ( 1939- 1945) Nguyên nhân nổ ra mỗi cuộc chiến tranh là do mâu thuẫn chính trị không thể điều hòa được, buộc phải dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn giữa các phe phái trong cùng một nước hoặc giữa các quốc gia với nhau, giữa liên minh quốc gia này với liên minh quốc gia khác.Sự tiến hành bất kì cuộc chiến tranh nào cũng đều do đường lối chính trị của các nước tham chiến quyết định Ví dụ như :
Trang 10Đức phát động cuộc Chiến tranh thế giới thứ II với âm mưu bá quyền, thống trị nô dịch các dân tộc khác trên thế giới.
5 Hướng dẫn về nhà: (3’)
- Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài
- Xem trước bài 14: Ôn tập
+ Đọc và trả lời trước các câu hỏi trong bài:
? Lập bảng thống kê những sự kiện chính của lịch sử thế giới cận đại từ thế kỷ XVI đến năm 1917
+ Lập bảng thống kê sự kiện theo mẫu trong SGK
? Qua những vấn đề cơ bản của lịch sử thế giới cận đại, em hãy rút ra những nội dung chính của lịch sử thế giới cận đại?
+ Tóm tắt những sự kiện lịch sử chính qua các bài đã học
- Chuẩn bị bài sau tiết “Ôn tập lich sử thế giới cận đại(từ TK XIV-1917)”: hệ thống lại toàn bộ kiến thức/73-74
E Rút kinh nghiệm:
_
Ngày soạn:
Ngày giảng: Tiết 20
Bài 14 - ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI (TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI ĐẾN NĂM 1917)
A-Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Củng cố những kiến thức cơ bản của phần LS thế giới cận đại
- Nắm chắc, hiểu rõ nội dung chủ yếu của phần LS thế giới cận đại
2 Kỹ năng:
- Hệ thống kiến thức qua bảng thống kê, phân tích sự kiện
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, tư duy, phê phán
3.Thái độ:
- Thái độ tích cực học tập yêu nhân vật lịch sử, phê phán cái phi nghĩa và bảo vệ cái chính nghĩa
- Giúp học sinh có nhận thức, đánh giá đúng đắn về lịch sử, từ đó rút ra những bài học cần thiết cho bản thân
4 Phát triến năng lực:
- Năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực phân tích, phản biện
B- Chuẩn bị
- GV: Bảng thống kê các sự kiện cơ bản của lịch sử thế giới hiện đại, máy chiếu
- HS: Xem lại toàn bộ nội dung kiến thức, bước đầu hoàn thành bài ôn tập
C Phương pháp/KT