Bảo vệ quyền lợi vua, hoàng tộc, giai cấp thống trị, bảo vệ chủ quyền quốc gia khuyến khích phát triển sản xuất, gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ một số quyền lợi[r]
Trang 1NỘI DUNG ÔN TẬP- BÀI TẬP BÀI 20-21 Hoạt động 1: Bài tập so sánh
1 Dựa vào sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Lý Trần và thời Lê sơ, so sánh sự giống nhau và khác nhau của 2 bộ máy nhà nước?
- Thời Lý Trần: bộ máy nhà nước hoàn chỉnh trên mặt danh nghĩa nhưng thực chất vẫn còn đơn giản, làng xã còn nhiều luật lệ
- Thời Lê sơ: bộ máy nhà nước tập quyền chuyên chế đã kiện toàn ở mức hoàn chỉnh nhất
- Thời Lê Thánh Tông: một số chức quan và cơ quan cao cấp được bải bỏ tăng cường tính tập quyền Hệ thống thanh tra giám sát hoạt động của quan lại được tăng cường từ trung ương đến tận các đơn vị xã
→ Chính trị
- Xây dựng bộ máy nhà nước trung ương tập quyền chuyên chế hơn thời Lý – Trần
- Bộ máy nhà nước đã kiện toàn đạt đến mức hoàn chỉnh
2 Pháp luật ra đời có ý nghĩa như thế nào? Luật pháp thời Lý - Trần có gì giống và khác luật pháp thời Lê Sơ?
Luật pháp
* Giống: Bảo vệ quyền lợi của nhà vua và giai cấp thống trị
Bảo vệ trật tự xã hội, bảo vệ sản xuất nông nghiệp ( Cấm giết hại trâu bò)
* Khác: Luật pháp thời Lê sơ có nhiều điểm tiến bộ, bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ, đề
cập đến bình đẳng nam – nữ ( con gái thừa hưởng gia tài)
3.Tình hình kinh tế thời Lý Trần có gì giống và khác với thời Lê sơ?
Kinh tế
a Nông nghiệp
- Mở rộng diện tích đất trồng trọt
- Xây dựng hệ thống đê điều
b Thủ công nghiệp: phát triển các nghề thủ công truyền thống
c Thương nghiệp: Chợ phát triển
* Giống: Đều quan tâm phát triển kinh tế nông – công – thương nghiệp.
* Khác: Thời Lý – Trần ruộng công chiếm ưu thế.
Thời Lê sơ ruộng ngày càng phát triển
Trang 24 So sánh về các tầng lớp, giai cấp xã hội thời Lý Trần và thời Lê sơ?
Xã hội
* Giống : đều có giai cấp thống trị và giai cấp bị trị với các tầng lớp :quý tộc, điạ chủ tư hữu (
ở các làng xã), nông dân các làng xã, nô tì
* Khác :
-Thời Lý – Trần : tầng lớp quý tộc vương hầu rất đông đảo nắm mọi quyền lực, tầng lớp
nông nô, nô tì chiếm số lượng đông trong xã hội
- Thời Lê sơ : tầng lớp nô tì giảm dần về số lượng, tầng lớp địa chủ tư hữu rất phát triển
Phân chia giai cấp ngày càng sâu sắc
Hoạt động 2: Làm bài tập khoanh tròn, nối, điền
+Khoanh tròn vào chữ cái trước ý đúng.
Câu 1: Vị vua đầu tiên đã lập ra triều Lê Sơ là
a/ Lê Thái Tổ c/ Lê Thánh Tông
b/ Lê Thái Tông d/ Lê Nhân Tông
Câu 2: Điểm tiến bộ nhất trong Bộ luật Hồng Đức là
a/ Bảo vệ một số quyền lợi của người phụ nữ.
b/ Bảo vệ quyền lợi vua quan
c/ Quan tâm triệt để đến đời sống nhân dân
d/ Đẩy mạnh phát triển kinh tế công nghiệp
Câu 3 : Hai vị vua có công lớn nhất trong thời Lê Sơ
a/ Lê Thánh Tông - Lê Nhân Tông
b/ Lê Thánh Tông – Lê Thái Tông
c/ Lê Thái Tổ - Lê Thái Tông
d/ Lê Thái Tổ - Lê Thánh Tông
Câu 4 : Điểm tiến bộ trong giáo dục thời Lê Sơ so với thời Lý - Trần
a/ Mở Quốc tử giám
b/ Chú trọng dạy tiếng nước ngoài
c/ Trường học được mở rộng, các khoa thi được tổ chức nhiều hơn.
d/ Giao lưu văn hóa với nhiều nước
Câu 5: Người đưa ra kế hoạch chuyển địa bàn từ căn cứ lam Sơn vào Nghệ An
a/ Lê Lợi c/ Lê Ngân
b/ Nguyễn Chích d/ Quang Trung
+Nối nội dung kiến thức ở hai cột cho phù hợp?
1/ Lê Thánh Tông
2/ Nguyễn Trãi
3/ Lương Thế Vinh
a/ Đại thành toán pháp b/ Hồng Đức quốc âm thi tập c/ Bình Ngô đại cáo
d/ Đại Việt sử kí toàn thư
1-b 2-c 3-a
Trang 3+Lựa chọn từ, cụm sau điền vào chỗ trống cho thích hợp để thể hiện nội dung cơ bản
Bộ luật Hồng Đức thời lê Sơ
(Phụ nữ, dân tộc, sản xuất, quốc gia, giai cấp)
Bảo vệ quyền lợi vua, hoàng tộc, giai cấp thống trị, bảo vệ chủ quyền quốc gia khuyến khích phát triển sản xuất, gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ một số quyền lợi của phụ nữ.
* Hoạt động 3: Câu hỏi tự luận THÔNG HIỂU
1/ Trình bày nguyên nhân bùng nổ, đặc điểm và nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa chống quân Minh?
Nguyên nhân bùng nổ:
- Sự thống trị tàn bạo của nhà Minh, lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc
- Nhà Hồ thất bại trong cuộc kháng chiến chống lại sự xâm lược của quân Minh
Đặc điểm:
- Nổ ra sớm, liên tục, mạnh mẽ nhưng thiếu sự phối hợp
- Là ngọn lửa nuôi dưỡng tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Nguyên nhân thất bại:
- Thiếu sự liên kết, chưa tạo nên một phong trào chung, nội bộ những người lãnh đạo có mâu thuẫn
2/ Nêu những dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (cuối 1424 - cuối 1426)?
- Bà Lương Thị Minh Nguyệt ở làng Chuế Cầu ( Nam Định) bán rượu, thịt ở thành Cổ Lộng, lừa cho giặc ăn uống no say, rồi bí mật quẳng xuống kênh chảy ra sông Đáy
- Một cô gái người làng Đào Đặng ( Hưng Yên) xinh đẹp, hát hay thường được mời đến hát vui cho giặc, sau buổi ca hát, nhiều kẻ giặc chui vào bao vải ngủ để tránh muỗi Cô cùng trai làng bí mật khiêng quẳng xuống sông
3/ Nêu những thành tựu chủ yếu về văn hoá, giáo dục của nước ta thời Lê sơ? Vì sao lại đạt được những thành tựu nói trên?
Giáo dục và thi cử
- Dựng lại Quốc Tử Giám ở Thăng Long.
- Mở nhiều trường học ở các lộ, đạo, phủ
- Hằng năm mở khoa thi để tuyển chọn quan lại
- Nho giáo được đề cao
- Thi cử chặt chẽ qua 3 kì: Hương–Hội–Đình
Văn học, khoa học, nghệ thuật.
a Văn học:
- Văn học chữ Hán được duy trì
- Văn học chữ Nôm rất phát triển
Thể hiện niềm tự hào dân tộc, khí phách anh hùng
Trang 4b Khoa học:
- Nhiều thành tựu khoa học thành văn phong phú, đa dạng và hết sức tiêu biểu
c Nghệ thuật :
- Nghệ thuật ca, múa, nhạc được phục hồi
- Sân khấu: Chèo, tuồng
- Nghệ thuật điêu khắc với phong cách đồ sộ, kỹ thuật điêu luyện
Nguyên nhân phát triển:
- Nhà nước quan tâm đến giáo dục, văn hóa
- Đất nước hòa bình, phát triển tạo điều kiện cho văn hóa giáo dục phát triển