Triển khai vấn đề nghị luận có luận điểm ; vận dụng tốt các thao tác lập luận ; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng ; rút ra bài học nhận thức và hành động.. *Giải thích :.[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANG
TRƯỜNG THPT NGUYỄN KHUYẾN
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI HỌC KỲ I – NĂM HỌC: 2019 – 2020 MÔN THI: NGỮ VĂN – KHỐI 10
Thời gian làm bài: 90 phút Không kể thời gian phát đề
Phần I: Đọc- hiểu (3 điểm)
*Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“Trong đời sống chúng ta, thứ tài sản thường bị hủy hoại, lãng phí nhiều nhất là nước Trong ý thức nhiều người , nước là thứ trời sinh, có thể sử dụng “vô tư” “xả láng”, không cần giữ gìn gì hết! Nhưng đó là nhầm lẫn lớn của một tầm mắt hạn hẹp
Các nhà khoa học đã cho biết nước ngọt trên trái đất này là có hạn Tổng số nước ngọt trên trái đất ước tính chỉ có chưa đến một tỉ ki-lô-mét khối Số nước đó được coi là đủ cho năm 1990 khi nhân loại có ba tỉ người Dự kiến đến năm 2025 nhân loại sẽ thêm ba tỉ người nữa, thành sáu tỉ người thì nguồn nước lấy đâu cho đủ?
Trên thế giới không phải nước nào cũng may mắn được trời cho đủ nước ngọt để dùng Nước Xinh-ga-po hoàn toàn không có nước ngọt, phải mua nước của Ma-lai-xi-a về chế biến Một số nước ở Cận Đông cũng xảy ra tranh chấp về nguồn nước Trong khi đó, công nghiệp càng phát triển thì lượng nước dùng trong công nghiệp càng nhiều, nước thải công nghiệp càng làm cho sông ngòi, ao hồ bị ô nhiễm, làm giảm lượng nước ăn, chăn nuôi
và trồng trọt
Liên hợp quốc đã ra lời kêu gọi bảo vệ nguồn nước ngọt, chống ô nhiễm… Chúng ta hãy tiết kiệm nước, giữ gìn nước cho chúng ta và cho mai sao.”
(Theo Thanh Ba, báo Nhân dân Chủ nhật) Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt và phong cách ngôn ngữ của văn bản trên? (0,5 điểm)
Câu 2: Nội dung chính của văn bản trên ? (0,5 điểm)
Câu 3: Theo tác giả, tại sao “Trong đời sống chúng ta, thứ tài sản thường bị hủy hoại,
lãng phí nhiều nhất là nước” (1,0 điểm)
Câu 4: Thông điệp ý nghĩa nhất mà em nhận được khi đọc văn bản trên ? (1,0 điểm)
Phần II: Tự luận: (7,0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm) Từ văn bản của bài tập đọc- hiểu trên , em hãy viết đoạn văn ngắn
khoảng 200 từ trình bày suy nghĩ về: “ lời kêu gọi bảo vệ nguồn nước ngọt, chống ô
nhiễm….”
Câu 2: (5,0 điểm)
Truyền thuyết An Dương Vương và Mỵ Châu - Trọng Thủy là một trong những truyền thuyết tiêu biểu của Việt Nam Hãy phân tích nhân vật Mỵ Châu để làm rõ bi kịch mất nước từ nhân vật này
- HẾT -
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM THI
I Hướng dẫn chung
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Việc chi tiết hoá điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Tổ chấm
- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn lẻ 0,25 làm tròn đến 0,5 ; lẻ 0,75 làm tròn thành
1,0 điểm
I
ĐỌC HIỂU
1 Phương thức biểu đạt và phong cách ngôn ngữ của văn bản
trên: Nghị luận và chính luận / báo chí 0,5
2
Nội dung chính đoạn văn bản trên Trong đời sống chúng ta, thứ tài sản thường bị hủy hoại, lãng phí nhiều nhất là nước nhưng các nhà khoa học đã cho biết nước ngọt trên trái đất này là có hạn vì thế Liên hợp quốc đã ra lời kêu gọi bảo vệ nguồn nước ngọt, chống ô nhiễm… Chúng ta hãy tiết kiệm nước, giữ gìn nước cho chúng ta và cho mai sao
0,5
3
Theo tác giả, “ Trong đời sống chúng ta, thứ tài sản thường bị
hủy hoại, lãng phí nhiều nhất là nước” Là do trong ý thức
nhiều người , nước là thứ trời sinh, có thể sử dụng “ vô tư” “ xả láng”, không cần giữ gìn gì hết!
1,0
4
Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm trong văn bản là: Nguồn nước trong tương lai có thể bị hủy hoại do con người như làm nguồn nước sạch bị ô nhiễm do các loại chất thải công nghiệp;
nông nghiệp ; sinh hoạt có một số nước không có nguồn nước sạch phải đi mua nước nên cần phải tiết kiệm nước và bảo vệ nguồn nước
1,0
1 Viết đoạn văn nghị luận bày tỏ suy nghĩ về “ lời kêu gọi bảo
vệ nguồn nước ngọt, chống ô nhiễm….” 2,0
Có đủ các phần mở,thân, kết đoạn Mở nêu được vấn đề, thân đoạn triển khai được vấn đề, kết luận được vấn đề
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,25 Baỏ vệ nước ngọt chống ô nhiễm nước
c Triển khai vấn đề nghị luận có luận điểm ; vận dụng tốt các thao tác lập luận ; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng ; rút
ra bài học nhận thức và hành động
*Giải thích :
- Nước ngọt là nước sạch có thể dùng để sản xuất nông nghiệp, công nghiệp; sinh hoạt hằng ngày của con người
- Nước bị ô nhiễm là do các chất thải từ sản xuất nông ngiệp ; CN; Sinh hoạt đổ vào nguồn nước sạch…khi con người sử dụng
sẽ bị bệnh,, ảnh hưởng đến sức khỏe
0,25
Trang 32
Hiện trạng:
-Nguồn nước ở VN bị ô nhiễm: Từ thành thị đến nông thôn; từ
miền núi đến đồng bằng
- Không chỉ sông mà còn kênh rạch ao hồ… kể cả nguồn nước
máy sinh hoạt hằng ngày của mọi người
0,25
* Nguyên nhân:
- Ô nhiễm là do ý thức của con người do cá nhân và tập thể
- Do thói quen ai cũng làm được thì mình cũng làm được
- Do không ai bị phạt hay xử lý về hành chính hay hình sự
- Biến đổi khí hậu
0,25
*Hậu quả :
-Bệnh tật; sức khỏe bị ảnh hưởng;
- Sinh hoạt cuộc sống bị đảo lộn khi không có nước sinh hoạt
* Biện pháp rút ra Bài học bản thân
- Thích ứng với biến đổi khí hậu như hứng nước mưa, bảo vệ
nguồn nước; thay đổi tập quan canh tác
- Tuyên truyền các doanh nghiệp xử lý nguồn nước thải trước
khi đưa ra môi trường…
- Thay đổi thói quen sinh hoạt của người dân khi sử dụng nước
sông …nước sinh hoạt trên sông…
0,25
d Sáng tạo: giải thích về nước sạch, nước ô nhiễm
-Khái quát nâng cao vấn đề cách mở đoạn …Bàn luận về
-Vai trò của nước sạch trong đời sống
-PP hủy hoại nguồn nước như Đổ dầu đầu nhà máy nước sông
Đà gây ảnh hương cuôc sống dân Hà nội khắc phục rất tốn kém
0,25
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về
vấn đề nghị luận
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
0,25 Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn
đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề 0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5 Nhân vật Mỵ Châu và bi kịch mất nước từ nhân vật
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm ; thể hiện sự
cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận ; kết hợp
chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
*Giới thiệu về truyền thuyết ngắn gọn: sơ lược về câu chuyện
Nhân vật Mỵ Châu
*Giới thiệu về nhân vật :
.-Con gái của Thục Phán gả cho Trọng thủy
- -Cô công chúa ngây thơ
- -Con gái hiền thục, trọn đaọ hiếu
0,5
Hành động:
- -Cho Trọng Thủy xem nỏ thần không giấu giếm TT tráo nỏ →
MC vô tình có tội với quốc gia
- -Rắc lông ngỗng → giặc đuổi theo
- -Khấn trước khi chết
0,5
Trang 4Bi kịch
- Tin vào chồng vào tình yêu mù quáng ; tin Trọng Thủy bằng cả tấm chân tình → vì tình riêng mà lộ bí mật quốc gia đáng phê phán
- -Mỵ Châu chính là nguyên nhân trực tiếp gây nên họa mất nước
- - MC mê muội cứ mong chờ sự đoàn tụ nên rắc lông ngỗng
không suy xét đó là âm mưu TT
1,0
Đánh giá về Mỵ Châu
- Thiếu lý trí : Lý trí >< Tình cảm
- -Đáng thương hơn đáng trách
1,0
- -Thái độ của nhân dân dành cho Mỵ Châu :
- + Đánh giá trên quan điểm quốc gia dân tộc để kết tội
- → MC chết dưới lữơi kiếm của cha kết tội đanh thép
- + Bao dung độ lượng cho hành động làm mất nước
- -Bi kịch tình yêu dẫn đến bi kịch mất nước → phải chịu trách
nhiệm từ bản thân Mỵ Châu
- -Bài học lịch sử về mối quan hệ riêng chung →Bài học lịch sử
muôn đời cho con cháu cần cảnh giác trong các mối quan hệ ; đặt lợi ích quốc gia lên lợi ích cá nhân
Nghệ thuật→Đánh giá về thể loại truyền thuyết
( góc nhìn về Mỵ Châu) -Chi tiết kỳ ảo giếng nước; ngọc trai → sáng tạo nhân văn -Giá trị lịch sử về chiến tranh ; mối quan hệ giữa lịch sử và con người
0,5
d Sáng tạo
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận
- Đặt nhân vật MC trong mối quan hệ với các nhân vật khác để nổi bật nhân vật MC
0,25
Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
ĐIỂM TOÀN BÀI THI : I + II = 10 điểm