Bài này tập trung xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư là việc làm thiết thực và có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống của người dân và sự phát triển của đất nước, giữ vững bản [r]
Trang 1Ngày soạn: 5/11/2018
Ngày giảng: Tiết 13
GểP PHẦN XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN HOÁ
Ở CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ
I- MỤC TIấU BÀI HỌC:
1 Kiến thức :
- Học sinh hiểu nội dung, ý nghĩa và những yờu cầu của việc gúp phần xõy dựng nếp sống văn hoỏ ở cộng đồng dõn cư
2 Kĩ năng:
- Học sinh phõn tớch được những biểu hiện đỳng và khụng đỳng theo yờu cầu của việc xõy dựng nếp sống văn hoỏ ở cộng đồng dõn cư, thường xuyờn tham gia hoạt động xõy dựng nếp sống văn hoỏ ở cộng đồng dõn cư
3.Thỏi độ:
- Học sinh cú tỡnh cảm gắn bú với cộng đồng nơi ở, ham thớch cỏc hoạt động xõy dựng nếp sống văn hoỏ ở cộng đồng dõn cư
- Cú ý thức bảo vệ mụi trườn
4 Phỏt triển năng lực
- Năng lực nhận thức cỏc vấn đề đạo đức
- Năng lực điều chỉnh hành vi
- Năng lực trỏch nhiệm
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực tư duy phờ phỏn
- Năng lực tự học
- Năng lực giao tiếp
II- CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1- Giỏo viờn :
- Sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn Giỏo dục cụng dõn 8
- Phiếu học tập
- Mẫu chuyện về đời sống văn hoỏ ở khu dõn cư
2- Học sinh :
- Sỏch giỏo khoa
- Đọc trước bài
III- Ph ơng pháp
1 Phơng pháp dạy học
- Thảo luận nhóm, lớp
- Giải quyết tình huống
-PPdự án
2 Kĩ thuật dạy học
- Kĩ thuật động não
IV TIẾN TRèNH DẠY HỌC- Giáo dục
1 ổn định tổ chức : 1’
2.Kiểm ta bài cũ : ( 2’)
- Giỏo viờn phỏt bài tập kiểm tra một tiết, nhận xột ưu khuyết điểm rỳt kinh nghiệm
3 Bài mới
Trang 2Hoạt động 1: Khởi động 1’
Mục đích: Giới thiệu bài, tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.
Phương pháp, kĩ thuật : thuyết trình
Hình thức tổ chức: cá nhân.
* Giới thiệu bài : Hiện nay tại một số nơi ở nước ta vẫn còn tục tảo hôn, cha mẹ
dựng vợ gả chồng sớm cho con để có người làm, hoặc mời thầy mo, thầy cúng phù phép trừ ma, tập quán lạc hậu, các tệ nạn xã hội cần phải xoá bỏ, để hiểu được điều đó hôm nay cô và các em cùng nhau tìm hiểu bài " Xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư."
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài 12’
- Mục đích: Tìm hiểu phần đặt vấn đề
- Phương pháp: đàm thoại, thuyết trình,
thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút
GV: tổ chức cho HS tìm hiểu nội dung
mục đặt vấn đề
* Vấn đề 1
GV: Đặt câu hỏi:
Những hiện tượng tiêu cực ở mục 1 đã
nêu là gì ?
Những hiện tượng đó ảnh hưởng như
thế nào đến cuộc sống của người dân ?
Theo dõi HS làm việc và cho
GV: Chốt lại ý kiến
* Vấn đề 2
Yêu cầu HS đọc nội dung (2) của phần
đặt vấn đề
GV: Đặt câu hỏi
I- ĐẶT VẤN ĐỀ ( 13’ ) HS: Đọc nội dung (1) của mục đặt vấn đề
HS: Làm việc cá nhân và trả lời Cả lớp nhận xét, bổ sung
=>Những hiện tượng tiêu cực là:
- Hiện tượng tảo hôn
- Dựng vợ gả chồng sớm để có người làm
- Người chết hoặc gia súc chết thì mời thầy mo, thầy cúng phù phép trừ ma
=> Những tệ nạn đó ảnh hưởng:
- Các em đi lấy chồng, lấy vợ phải xã gia đình sớm
- Có em không được đi học
- Những cặp vợ chồng trẻ bỏ nhau, cuộc sống dang dở
- Nguyên nhân sinh ra đói nghèo
- Người nào bị coi là ma thì bị căm ghét, xua đuổi
- Những người bất hạnh này phải chết
vì bị đối xử tồi tệ, cuộc sống cô độc khốn khổ
HS đọc vấn đề 2
HS trao đổi trả lời Cả lớp nhận xét bổ sung
=>Làng Hinh được công nhận là
làng văn hoá:
- Vệ sinh sạch sẽ
- Dùng nước giếng sạch
Trang 3Vì sao làng Hinh được công nhận là
làng văn hoá?
Những thay đổi ở làng Hinh có ảnh
hưởng như thế nào với cuộc sống của
người dân cộng đồng?
GV: Theo dõi, hướng dẫn HS làm việc
GV: tóm tắt:
Chúng ta đã hiểu được thế nào là cộng
đồng dân cư Vậy việc góp phần xây dựng
nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư là
những việc làm gì? Có ý nghĩa như thế
nào? Trách nhiệm của HS chúng ta ra sao?
Chúng ta sẽ giải quyết qua phần thảo luận
sau
Chia lớp thành 4 nhóm , tổ chức cho HS
thảo luận nhóm
Yêu cầu mỗi nhóm thảo luận một trong
những câu hỏi sau
Câu hỏi 1:Nêu những biểu hiện của nếp
sống văn hoá ở khu dân cư.
- Không có bệnh dịch lây lan
- Bà con đau ốm đến trạm xá
- Trẻ em đủ tuổi đến trường
- Phổ cập giáo dục, xoá mù chữ
- Đoàn kết, nương tựa, giúp đỡ nhau
- An ninh giữ vững , xoá bỏ phong tục tạp quán cũ lạc lậu
=>Ảnh hưởng của sự thay đổi đó:
- Mỗi người dân cộng đồng yên tâm sản xuất, làm ăn kinh tế
- Nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần của nhân dân
HS: Cử đại diện nhóm, thư kí nhóm HS: Tiên hành thảo luận nhóm và ghi kết quả thảo luận ra giấy khổ lớn HS: Các nhóm trình bày kết quả thảo luận
HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung, tranh luận
Câu hỏi 1 (nhóm 1):
Những biểu hiện của nếp sống văn hóa ở khu dân cư.
Có văn hoá Thiếu văn hoá
- Các gia đình giúp nhau làm kinh tế.
- Tham gia xoá đói giảm nghèo
- Đoàn kết giúp nhau khi khó khăn
- Động viên con chấu đến trường đi học.
- Giữ gìn vệ sinh
- Đọc báo tuyên truyền vận động quần chúng tham gia hoạt động xã hội.
- Chỉ biết lao cho cuộc sống của gia đình mình, ích kỉ, không quan tâm đến người khác.
- Tụ tập quán xá.
- Vứt rác bừa bãi
- Mua số đề, nghiện hút, đua xe
- Mê tín dị đoan
- Tảo hôn
- Nhe tin đồn nhảm
- Tổ chức cưới xin,
ma chay linh đình.
- Lấn chiếm vỉa hè
Trang 4Câu hỏi 2:Nêu những biện pháp góp
phần xây dựng nếp sống văn hoá ở khu
dân cư.
Câu hỏi 3:Vì sao cần phải xây dựng nếp
sống văn hoá ở khu dân cư?
Câu hỏi 4:HS làm gì để góp phần xây
dựng nếp sống văn hoá ở khu dân cư.
GV: Nhận xét, chốt lại ý kiến
GV: Lưu ý HS liên hệ ngay bản thân gia
đình và địa phương mình ở
Bổ sung các yêu cầu
- Hoạt động nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa
- Giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc
thuần phong mĩ tục trong nhân dân
- Xây dựng đời sống văn hoá phát triển
kinh tế
- Xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh,
dân chủ
- Kỉ cương pháp luật
- Thực hiện qui ước cộng đồng dân cư
- Gia đình hạnh phúc, cộng đồng dân cư
bình yên góp phần cho một xã hội văn
minh, tiến bộ
- Phòng chống tệ nạn
- thực hiện sinh đẻ
có kế hoạch
- Nếp sống văn minh
- Vi phạm an toàn giao thông
Câu hỏi 2 (nhóm 2):
Biện pháp xây dựng nếp sống văn hoá khu dân cư.
- Thực hiện đương lối chính sách của Đảng và Nhà nước
- Xây dựng đời sống văn hoá và tinh thần lành mạnh, phong phú
- Nâng cao dân trí, chăm lo giáo dục sức khoẻ
- Xây dựng đoàn kết
- Giữ gìn trật tự an ninh
- Vệ sinh bảo vệ môi trường
- Giữ gìn kỉ cương pháp luật
Câu hỏi 3 (nhóm 3):
Ý nghĩa của việc xây dựng nếp sống văn hoá khu dân cư
- Cuộc sống bình yên hạnh phúc
- Bảo vệ, phát triển truyền thống văn hoá, giữ vững bản sắc dân tộc
- Đời sống người dân ổn định, phát triển
Câu hỏi 4(nhóm 4):
Những viêc cần làm của HS:
- Ngoan ngoãn kính trọng lễ phép với
bố mẹ, anh chị em và mọi người xung quanh mình
- Chăm chỉ học tập
Tham gia các hoạt động chính trị
-xã hội
- Quan tâm giúp đỡ mọi người lúc khó khăn
- Thực hiện nếp sống văn minh
- Tránh xa tệ nạn xã hội
- Đấu tranh với những hiện tượng mê tín dị đoan, thủ tục nặng nề
- Có cuộc sống lành mạnh có văn hoá
Trang 5Hoạt động 2
Tìm hiểu nội dung bài học
- Mục đích: HS biết khái quát thành nội
dung bài học
- Phương pháp: vấn đáp, trực quan, giải
quyết vấn đề, thảo luận nhóm, chơi trò
chơi
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút,
hỏi và trả lời
Qua phần tìm hiểu trên : Em hiểu cộng
đồng dân cư là gì ?
Nhận xét, chốt lại nội dung bài học 1
( SGK- 23 ) Yêu cầu HS đọc, ghi bảng
Qua câu truyện về làng Hinh em hiểu
thế nào là xây dựng nếp sống văn hóa ở
cộng đồng dân cư ?
Nhận xét, chốt lại nội dung bài học 2
( SGK- 23 ) Yêu cầu HS đọc, ghi bảng
Nhấn mạnh : Để xây dựng được nếp sống
văn hóa ở mỗi cộng đồng dân cư trước hết
mỗi người cần góp phần vào việc xây
dựng những gia đình văn hóa Đó là
những yếu tố để xây dựng làng văn hóa,
bản văn hóa
Nêu những việc làm cụ thể thể hiện việc
xây dựng nếp sống văn hóa ở gia đình
em và ở địa phương em ?
Nêu những hành vi không biết xây dựng
nếp sống văn hóa ở cộng đồng dan cư
của một số gia đình và một số học sinh
hiện nay ?
II NỘI DUNG BÀI HỌC (15’)
1, Thế nào là cộng đồng dân cư?
Cộng đồng dân cư là toàn thể những người sinh sống trong toàn khu c\ vực lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính gắn bó một khối, giữa họ có sự liên kết và hợp tác với nhau để cùng thực hiện lợi ích của mình và lợi ích chung.
HS đọc bài học , ghi vở
HS trao đổi rút ra bài học 2
2, Xây dựng nếp sống văn hoá như thế nào?
* Làm cho đời sống tinh thần ngày càng lành mạnh , phong phú.
Cụ thể:
- Giữ gìn trật tự an ninh
- Vệ sinh nơi ở
- Bảo vệ cảnh quan môi trường.
- Xây dựng tình đoàn kết xóm giềng.
- Bài trừ phong tục tập quán lạc hậu.
- Chống mê tín dị đoan.
- Phòng chống tệ nạn xã hội
HS đọc bài học , ghi vở
HS trả lời cá nhân :
- Giúp đỡ nhau làm kinh tế
- Sinh đẻ có kế hoạch
- Con cái đều được đi học
- Có ý thức bảo vệ môi trường…
HS trả lời cá nhân :
* Gia đình:
- Không cho con cái đi học
- Lấy vợ, lấy chồng trước tuổi quy định
- Chữa bệnh bằng phù phép, ma
Trang 6Theo em những phong tục tập quán lạc
hậu có ảnh hưởng gì tới cuộc sống của
người dân ? Hãy nêu ví dụ ?
Hãy tìm những biện pháp để khắc phục
những hiện tượng lạc hậu, thiếu văn
hóa trong khu dân cư để góp phần bảo
vệ môi trường?
Nhận xét, kết luận:
Mọi người trong cộng đồng đều phải có
ý thức bảo vệ môi trường, nơi ở để góp
phần xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng
đồng dân cư
Vậy qua phần tìm hiểu trên em hãy cho
biết xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng
đồng dân cư sẽ mang lại ý nghĩa gì ?
Nhận xét, chốt lại nội dung bài học 3
( SGK- 24 ) Yêu cầu HS đọc, ghi bảng
Là HS em sẽ làm gì để góp phần xây
dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân
cư của mình ?
Nhận xét, chốt lại nội dung bài học 4
( SGK- 24) Yêu cầu HS đọc, ghi bảng
Nhắc HS học thuộc bốn ý của nội dung
bài học
GV: Kết luận, chuyển ý
chay…
* Một số học sinh hiện nay :
- Thiếu lễ độ, không tôn trọng người lớn
- Tự ý bỏ học giao du với bạn xấu
- Gay rối , mất trật tự
- Tham gia vào các thủ tục (mê tín, tảo hôn )
- Tham gia các tệ nạn xã hội như : nghiện hút, cờ bạc, đua xe, số đề…
- Lười lao động, thích ăn chơi đua đòi…
=> Những tập tục tập quán lạc hậu làm cho đời sống của của nhân dân nghèo đói, dịch bệnh lan tràn, làm ô nhiễm môi trường
=> Biện pháp khắc phục :
- Tẩy chay những phong tục, tập quán lạc hậu
- Vận động nhân dân làm tốt công tác
vệ sinh công cộng
- Tổ chức thu gom và xử lí rác thải sinh hoạt nơi thôn xóm
- Không giết mổ động vật bị bệnh
- Trồng cây phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, làm xanh mát đường làng , ngõ xóm
HS trao đổi rút ra bài học 3
3, ý nghĩa của việc xây dựng nếp sống văn hoá.
- Gópphần làm cho cuộc sống bình yên hạnh phúc.
- bảo vệ và phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc
HS đọc bài học và ghi vở
HS trao đổi rút ra bài học 4
4, Trách nhiệm của công dân, học sinh.?
- Tham gia những hoạt động vừa sức mình góp phần xây dựng nếp sống văn hoá cộng đồng dân cư.
- Thực hiện và vận động bạn bè,
Trang 7Hoạt động 3
Luyện tập SGK
- Mục tiêu: Học sinh biết vận dụng kiến
thức vào làm bài tập Củng cố khắc sâu
kiến thức thông qua bài tập
- Phương pháp: thảo luận nhóm, nêu và
giải quyết vấn đề, thuyết trình
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút.
Tổ chức cho HS tự liên hệ, trao đổi tranh
luận
GV: Giúp các em đưa ra ý kiến những
việc làm được và chưa làm được của bản
thân và gia đình
GV: Yêu cầu HS nêu việc làm của gia
đình và bản thân
Nhận xét, chuyển ý
Ghi bài tập lên bảng phụ hoặc chiếu lên
máy (nếu có), (bài tập có 14 câu hỏi nhỏ)
Cho từng HS trả lời từng câu một và giải
thích vì sao?
Kết luận : Qua phần luyện tập các bài tập
giúp các em hiểu rõ việc làm đúng, sai của
chúng ta trong việc góp phần xây dựng
nếp sống văn hoá cộng đồng dân cư
Các em tự liên hệ bản thân rút ra bài học
cho cá nhân và mọi người
người thân thực hiện các hành vi, việc làm bảo vệ môi trường.
HS đọc bài học và ghi vở
III BÀI TẬP (8’) 1- Bài tập 1:
HS: Suy nghĩ cá nhận , HS trả lời HS: Cả lớp nhận xét
(*) Việc làm đúgn của gia đình:
- Thực hiện chủ trương đường lối của nhà nước
- Đóng tiền an ninh
- ủng hộ đồng bào vùng lũ lụt
- Thăm hàng xóm ốm đau
- Vệ sinh khu tập thể ngày thứ 7
- Tiết kiệm khi tổ chức đám cưới, đám ma
- Nuội dạy con cái ngoan ngoãn
- Trồng nhiều cây xanh ngoài ngõ
(*)Việc làm sai của gia đình:
- Mẹ còn đi xem bói
- Chưa vận động bà con tiết kiệm khi
tỏ chức đám cưới, đám m
- Chưa giúp được gia đình nghèo
(* )Bản thân em:
- chưa chăm học
- Còn vứt rác bừa bãi
- Sinh hoạt hè còn chưa tự giác
- Thỉnh thoảng còn ngôi quán la cà
- Hái lộc, hái hoa của khu tập thể
2- Bài tập 2 SGK :
HS trả lời cá nhân Đáp án
(*) Việc làm đúng: a, c, d, đ, g, i, k, o
Vì : Đó là những hành vi biểu hiện tích cực trong các hoạt động
(*) Việc làm sai: b, e, h, l, n, m
Vì : Đó là những hành vi mang tính tiêu cực trong hoạt động của mình
4- Củng cố , luyện tập ( 4’)
GV: Tổ chức cho HS chơi trò chơi đóng vai
Trang 8GV: Đưa ra tình huống.
Tình huống: * Gia đình có ông bố rượi chè, chơi đề em phải bỏ học
* Gia đình bác Nam tổ chức đám cưới cho con qúa linh đình tốn kém, sau đó bị vỡ nợ HS: Chia 2 nhóm nhận tình huống
HS: Tự lo kịch bản, phân vai, đối thoại
GV: Hướng dẫn HS thực hiện
HS: Nhận xét, tranh luận
GV: Bổ sung, đánh giá
GV : Kết luận toàn bài:
Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư do Uỷ ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt NAm phát động từ tháng 5/1995 đang được triển khai rộng khắp ở các khu dân cư trong cả nước Cuộc vận động nhằm vào những nội dung kinh tế, chính trị và văn hoá.
Bài này tập trung xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân cư là việc làm thiết thực và có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống của người dân và sự phát triển của đất nước, giữ vững bản sắc vvăn hoá của dân tộc.
HS chúng ta phải học tập tốt, rèn luyện toàn diện để góp phần xây dựng cuộc sống ở cộng đồng dân cư ngày càng tốt đẹp hơn.
5- Hướng dẫn HS học bài và làm bài tập về nhà ( 2’)
- Làm bài tập còn lại SGK
- Chuẩn bị bài 10
- Tìm hiểu gương người tốt ở địa phương tham gia xây dựng nếp sống văn hoá cụm dân cư
IV Rót kinh nghiÖm