- Biết được các đặc điểm và phân loại các kí hiệu bản đồ - Nắm được cách đọc cắt lát địa hình và hiểu nó.. Kỹ năng.[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng: Tiết 6
Bài 5: KÍ HIỆU BẢN ĐỒ CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH TRÊN BẢN ĐỒ I.Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu được kí hiệu bản đồ là gì
- Biết được các đặc điểm và phân loại các kí hiệu bản đồ
- Nắm được cách đọc cắt lát địa hình và hiểu nó
2 Kỹ năng
- Đọc các kí hiệu trên bản đồ dựa vào bảng chú giải
- Đọc lát cắt địa hình
3.Thái độ
Có thái độ đúng yêu thích bộ môn địa lý
4 Những năng lực hướng tới
- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu thống kê, sử dụng hìn ảnh, năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ
II Phương tiện dạy học
1 Giáo viên chuẩn bị :
- Sách giáo khoa
- Hình 14,15,16 phóng to, Một số bản đồ cần thiết
2 Học sinh chuẩn bị :
- Sách giáo khoa, xem trước bài ở nhà
III.Phương pháp dạy học
Phương pháp trực quan, đàm thoại, động não, giải quyết vấn đề
IV Tiến trình dạy học :
1 Ổn định lớp(1p)
2 Kiểm tra bài cũ (5p)
- Muốn xác định phương hướng trên bản đồ ta phải dựa vào đâu?
- Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí là gì?
3 Vào bài mới:
Giáo viên giới thiệu tấm bản đồ và nói: muốn đọc được bản đồ thể hiện những gì, chúng ta phải có kí hiệu bản đồ Vậy kí hiệu bản đồ là gì? Nó được thể hiện như thế nào? Để biết được điều này chúng ta sẽ vào bài 5
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung :
Hoạt động 1
1 Mục tiêu:
- Hiểu được kí hiệu bản đồ là gì
- Biết được các đặc điểm và phân loại các kí hiệu bản đồ
2 Phương pháp: động não, trực quan, đàm thoại, giải
quyết vấn đề
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
1.Các loại kí hiệu bản đồ
Trang 24 Thời gian: 20p
GV giới thiệu 1 số bản đồ
Bản đồ lược đồ kinh tế vùng Trung Du và miền núi
Bắc Bộ Em hãy xác định:
- Vị trí của các nhà máy nhiệt điện, thủy điện
- Vị trí những nơi nuôi trâu, trồng chè, trồng cây ăn quả
G: yêu cầu hs thảo luận nhóm bàn: 3’
? Dựa vào đâu mà em xác định được ( kí hiệu bản đồ)
? Kí hiệu bản đồ thường được đặt ở đâu trong bản đồ
? Muốn hiểu được bản đồ ta phải dựa vào đâu?
? Kí hiệu bản đồ là gì?
? Em có nhận xét gì về hệ thống kí hiệu được thể hiện
trên bản đồ? ( số lượng, hình dạng, …)
GV: mặc dù có rất nhiều loại kí hiệu khác nhau nhưng
người ta thường phân chia thành 3 loại kí hiệu chính
Gv yêu cầu HS quan sát hình 14.(sgk/ 18) hãy:
? Kể tên các loại kí hiệu bản đồ thường dùng( 3 loại)
? QS H14, hãy cho biết kí hiệu điểm dùng để thể hiện
các đối tượng địa lý nào ?
GV giải thích: Đây là những đối tượng có diện tích nhỏ,
dùng kí hiệu điểm với mục đích chính là xác định vị trí –
không tuân theo tỉ lệ bản đồ, nên không đo tính được.GV
chỉ trực tiếp lên bản đồ
?Kí hiệu đường dùng để thể hiện những đối tượng
nào?
GV: Đây là những đối tượng phân bố theo chiều dài, nó
tuân theo tỉ lệ bản đồ về mặt chiều dài nên có thể đo tính
chiều dài VD: đường giao thông, sông ngòi, rang giới
các tỉnh, các quốc gia GV chỉ trực tiếp lên bản đồ
? Kí hiệu diện tích dùng để thể hiện những đối tượng
nào?
GV: dùng để thể hiện những đối tượng địa lý phân bố
theo diện tích VD: vùng rừng giàu và trung bình, vùng
nông lâm kết hợp, vùng lúa , lợn, gia cầm.GV chỉ trực
tiếp lên bản đồ
Gv yêu cầu HS quan sát hình 15 hãy cho biết:
? Chiếu bản đồ cho biết kí hiệu bản đồ được thể
hiện ở mấy dạng?
GV mở rộng:
+ Kí hiệu hình học: thường dùng để thể hiện các mỏ
khoáng sản
- Kí hiệu bản đồ dùng để biểu hiện
vị trí, đặc điểm, … của các đối tượng địa lí được đưa lên bản đồ
- Có ba loại kí hiệu thường dùng là: kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích
-Có 3 dạng kí hiệu: kí hiệu hình học, kí hiệu chữ, kí hiệu tượng hình
- Bảng chú giải
Trang 3+ Kí hiệu chữ: dùng các chữ cái đầu tiên của kim
loại (viết tắt) để thể hiện các mỏ khoáng sản
+ Kí hiệu tượng hình: mô tả hình dáng gần đúng với
hình dạng của sinh vật
? Muốn hiểu được bản đồ chúng ta cần phải làm gì?
( đọc các kí hiệu bản đồ trong bảng chú giải)
GV: hệ thống các kí hiệu bản đồ người ta gọi là ngôn
ngữ bản đồ
Chuyển ý: vậy muốn biết được địa hình ở từng vùng cao,
thấp,trung bình ở trên bản đồ thì chúng ta cần phải làm
gì?
Hoạt động 2:
1 Mục tiêu: Nắm được cách đọc cắt lát địa hình
2 Phương pháp: động não, đàm thoại, giải quyết vấn đề
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
4 Thời gian: 14p
GV giới thiệu độ cao của địa hình của lược đồ tự nhiên
vùng Trung Du và miền núi Bắc Bộ
? Độ cao của địa hình được thể hiện như thế nào trên
bản đồ (bằng thang màu)
Ngoài biểu hiện độ cao bằng thang màu còn biểu hiện
bằng đường đồng mức
Treo hình 16 lên bảng: đây là cách biểu hiện địa hình
trên bản đồ (cao, thấp,…)
- Giới thiệu hình: được gọi là lát cắt vì người ta cắt
tưởng tượng 1 quả núi bằng những đường song song,
cách đều nhau và vẽ theo dạng vòng tròn (đồng mức)
- Cho học sinh thảo luận câu hỏi sau:
+ Đường đồng mức là gì?
+ Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu m?
+ Dựa vào đường đồng mức cho biết sườn nào dốc
hơn? ( sườn tây dốc hơn sườn đông ví cácđường đồng
mức gần nhau hơn)
của bản đồ giúp chúng ta hiểu nội dung và ý nghĩa của các kí hiệu dùng trên bản đồ
2 Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ
- Độ cao của địa hình trên bản đồ được biểu hiện bằng thang màu hoặc bằng đường đồng mức
4.Củng cố
- Gọi học sinh lên phân biệt các kí hiệu trên bản đồ
- Vẽ hình đường đồng mức và yêu cầu học sinh xác định độ cao
5.Hướng dẫn học bài và làm bài ở nhà(1p)
Học bài và trả lời câu hỏi 1,2,3 (sgk/19)
V.Rút kinh nghiệm