Giao an Vat li CIII

Hs nắm được các lượng kiens thức cơ bản về sự khúc xạ ánh sáng từ không khí vào nước, đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì. Kỹ năng :E. -Dựng được ản[r]

Trang 1

-Hiểu được tác dụng của kính lúp.

-Nắm được cách phân tích ánh sáng trắng thành các ánh sáng màu như thếnào và biết trộn các ánh sáng màu khác nhau để được ánh sáng có màu khác

-Hiểu được tại sao các vật có màu sắc khác nhau và nắm được các tác dụngcủa ánh sáng

2 Kỹ năng:

-HS cần được rèn luyện các kỹ năng quan sát, nhận xét được các hiện tượng,

sự việc và giải thích được các hiện tượng

-Biết làm một số thí nghiệm và xử lý được kết quả thí nghiệm

-Biết vẽ ảnh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ hoặc phân kì trong từng trườnghợp và tính được độ lớn của ảnh, khoảng cách từ ảnh đến thấu kính

3 Thái độ:

-Có ý thức tự học, nghiêm túc trong học tập bộ môn

-Cẩn thận khi thực hành thí nghiệm, khi vẽ hình và tính toán

-Ham học hỏi, thích khám phá và yêu thích bộ môn

II PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH:

-Gồm 21 tiết (từ tiết 42 đến tiết 70)

-Trong đó: Kiểm tra viết 1 tiết: 1 bài (T 51)

Kiểm tra TH 1 tiết: 1 bài (t 49) Kiểm tra 15 phút: 1 bài (T 57)

Tiết 42

Ngày soạn: 20/01/2013

Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

Trang 2

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

-Mô tả được hiện tượng khúc xạ ánh sáng trong trường hợp ánh sáng truyền

từ không khí vào nước và ngược lại

-Chỉ ra được tia khúc xạ và tia phản xạ, góc khúc xạ và góc phản xạ

2 Kỹ năng:

-Vận dụng được kiến thức để giải thích một số hiện tượng đơn giản do sựđổi hướng của tia sáng khi truyền qua mặt phân cách giữa hai môi trường

3 Thái độ:

-Có tác phong nghiên cứu hiện tượng để thu thập thông tin

II.CÂU HỎI QUAN TRỌNG ( in đậm trong hoạt động dạy học)

III ĐÁNH GIÁ ( Kết hợp tai mục rút kinh nghiệm)

IV ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 HS: * Đối với mỗi nhóm HS:

-Một bình thuỷ tinh hoặc nhựa trong chứa nước sạch

-Một ca múc nước -3 chiếc đinh ghim

-Miếng xốp phẳng, mềm có thể cắm đóng đinh được

2 GV chuẩn bị: thước kẻ, phấn màu.

-Một bình thuỷ tinh hoặc nhựa trong

-Một giá có gắn bảng kim loại sơn đen để làm màn hứng tia sáng

-Một tấm nhựa có gắn hai nam châm nhỏ và có bảng vạch

-1 nguồn sáng có thể tạo được chùm sáng hẹp ( có thể dùng bút laze để HS

Hoạt động 2 Kiểm tra bài cũ: Không

- Mục đích: Kiểm tra kiến thức cũ của học sinh từ đó có phương hướng dạy và học

- Phương pháp: Vấn đáp, luyên tập

- Phương tiện, tư liệu: kiến thức cũ của hs

Hoạt động 3 Giảng bài mới:

Hoạt động 3.1: GV giới thiệu khái quát.

*ĐVĐ: GV để một chiếc đũa vào một cốc nước và một cốc không có nước Tại sao chiếc

đũa nhúng trong cốc nước hình như bị cong?

Hoạt động 3.2: Tìm hiểu hiện tượng khúc xạ ánh sáng từ không khí sang nước.

- Mục đích: Hiểu được hiện tượng khúc xạ ánh sáng

- Phương pháp: trực quan, quan sát, nhận biết

- Phương tiện, tư liệu: SGK, thí nghiệm

-GV yêu cầu HS đọc và nghiên cứu

mục 1 rút ra nhận xét về đường truyền

của tia sáng

-HS: quan sát và nêu được:

+ Từ S đến I: ánh sáng truyền thẳng.+ Từ I đến K: ánh sáng truyền thẳng.-HS( khá): Trong môi trường nướchoặc không khí ánh sáng truyền thẳng

Trang 3

-GV yêu cầu HS giải thích tại sao

trong môi trường nước hoặc không

khí ánh sáng truyền thẳng?

-GV:? Tại sao ánh sáng bị gãy tại

mặt phân cách?

-GV nêu: chiếu tia sáng SI, đánh dấu

điểm S trên nền hộp, đánh dấu điểm

I,K → nối S, I, K là đường truyền ánh

khúc xạ ánh sáng

Hoạt động 3.3: Giới thiệu các khái niệm: Tia tới, tia khúc xạ, góc tới, góc khúc xạ.

- Mục đích: Hiểu được các khái niệm tia tới, tia khúc xạ, góc tới, góc khúc xạ

- Phương pháp: thuyết trình

- Phương tiện, tư liệu: SGK

-GV giới thiệu các khái niệm

trên hình vẽ

-HS theo dõi, vẽ hình vào vở và ghi bài

-I là điểm tới, -SI là tia tới.

Hoạt động 3.4: Tìm hiểu hiện tượng khúc xạ ánh sáng qua thí nghiệm.

- Mục đích: Hiểu được hiện tượng khúc xạ ánh sáng qua thí nghiệm

- Phương pháp: thuyết trình

-GV bố trí thí nghiệm như hình 40.2

-HS quan sát GV làm thí nghiệm và trả

lời câu C1, C2:

? Tại sao biết tia khúc xạ IK nằm

trong mặt phẳng tới? Có phương án

nào kiểm tra nhận định trên?

→GV chuẩn kiến thức

-GV: Từ thí nghiệm rút ra kết luận

khi tia sáng truyền từ không khí sang

nước thì tia khúc xạ nằm ở đâu?

C1 : Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng

tới Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

C2 : Phương án TN : Thay đổi hướng

của tia tới, quan sát tia khúc xạ, độ lớngóc tới, góc khúc xạ

Khi tia sáng truyền từ không khí sangnước thì :

-Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.

-Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

iKK

NS

I

i

NS

N

’

’ '

’

rI

K

Trang 4

Góc khúc xạ quan hệ với góc tới như

- Mục đích: Hiểu được sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí

- Phương pháp: thuyết trình, quan sát, nhận biết, trực quan

- Phương ti n, t li u: SGKệ ư ệ

-GV yêu cầu HS đọc dự đoán và nêu ra

dự đoán của mình

-HS nêu dự đoán

-GV ghi lại dự đoán của HS lên bảng

-Yêu cầu HS nêu lại TN kiểm tra

-GV chuẩn lại kiến thức của HS về các

bước làm TN

-Yêu cầu HS nghiên cứu tài liệu và trình

bày các bước làm TN và thực hiện theo

nhóm

-Yêu cầu HS tháo luận trình bày C5

-GV cho HS thực hiện C6 :

+Nhận xét đường truyền của tia sáng,

chỉ ra điểm tới, tia tới, tia khúc xạ, pháp

tuyến tại điểm tới So sánh độ lớn góc

khúc xạ và góc tới

? Ánh sáng đi từ không khí sang môi

trường nước và ánh sáng đi từ môi

trường nước sang môi trường không

khí có đặc điểm gì giống nhau và

đã bị B che khuất không đến được mắt.Mắt chỉ nhìn thấy C mà không nhìnthấy A, B nghĩa là ánh sáng phát ra từ

A, B bị C che khuất Khi bỏ B, C đi thìlại nhìn thấy A thì ánh sáng từ A phát ra

đã truyền qua nước và không khí đếnđược mắt

C6: Đường truyền của tia sáng từ nước

sang không khí bị khúc xạ tại mặt phâncách giữa nước và không khí

*Giống nhau: Tia khúc xạ nằm trong

mặt phẳng tới

*Khác nhau: +Ánh sáng đi từ không

khí sang nước: Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

+Ánh sáng đi từ nước sang không khí:

’

rKNước

A

riB

N’

Trang 5

- Mục đích: Vận dụng giải thích được sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sangkhông khí.

- Phương pháp: thuyết trình, quan sát, nhận biết, vấn đáp

-GV cho HS trả lời câu C7, C8

-HS trả lời C8

C8: -Khi chưa đổ nước vào bát, ta

không nhìn thấy đầu dưới của chiếc đũa

Trong không khí, ánh sáng chỉ có thể đi

theo đường thẳng từ đầu dưới đũa đến

mắt Nhưng những điểm trên chiếc đũa

thẳng đã chắn mất đường truyền đó nên

tia sáng này không đến được mắt

-Giữ nguyên vị trí đặt mắt và đũa Đổ

nước vào bát tới một vị trí nào đó, ta lại

nhìn thấy A

C7 : * Hiện tượng phản xạ ánh sáng :

-Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai

môi trường trong suốt bị hắt trở lại môi trường trong suốt cũ.

-Góc phản xạ bằng góc tới.

* Hiện tượng khúc xạ ánh sáng :

-Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai

môi trường trong suốt bị gãy khúc tại mặt phân cách và tiếp tục đi vào môi trường trong suốt thứ hai.

-Góc khúc xạ không bằng góc tới.

Hoạt động 4:Củng cố

- Mục đích: Khái quát nhanh lại kiến thức của bài

- Phương pháp: kiểm tra

Qua bài học hôm nay chúng ta đã nắm được những kiến thức gì?

? Thế nào là hiện tượng khúc xạ ánh sáng?

Hoạt động 5: Hướng dẫn hs học ở nhà

- Mục đích: Giúp hs định hướng quá trình tich lũy kiến thức ở nhà

- Phương pháp: tự luận

- Phương tiện, tư liệu: SGK, SBT

-Học kĩ nội dung bài, nắm chắc các khái niệm : tia khúc

xạ và tia phản xạ, góc khúc xạ và góc phản xạ

-Hiện tượng khúc xạ ánh sáng trong trường hợp ánh

sáng truyền từ không khí vào nước và ngược lại

Làm bài tập 40-41 (1 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7) SBT

-Nghiên cứu trước bài 41

Chú ý

VI TÀI LIỆU THAM KHAỎ

- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập

- Thiết kế bài giảng, tư liệu điện tử

VII RÚT KINH NGHIỆM

Về nội dung kiến thức:

Về PP giảng dạy:

Về hiệu quả giờ dạy:

Trang 6

- Mô tả được đường truyền của các tia sáng đặc biệt ( tia tới đi qua quang

tâm, tia đi qua tiêu điểm, tia // với trục chính) qua thấu kính hội tụ

2 Kỹ năng :

-Xác định được TKHT qua việc quan sát trực tiếp các thấu kính này

-Vẽ được đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ

3 Thái độ: Nhanh nhẹn, nghiêm túc.

1 GV : Thước ke, phấn màu

- 1thấu kính hội tụ tiêu cự khoảng 12cm

- 1giá quang học được gắn hộp kính đặt thấu kính và gắn hộp đèn laser

- 1 nguồn điện 12V Đèn laser đặt mức điện áp 9V 1 que hương để tạo khói trong hộp kính

2 HS : Thước kẻ, một số thấu kính hội tụ (do GV chuẩn bị sẵn)

V CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

Hoạt động 1 Ổn định lớp

Trang 7

Ngày giảng Lớp Sĩ số

Hoạt động 2 Kiểm tra bài cũ:

-Hiện tượng khúc xạ

ánh sáng là gì? So sánh

góc tới và góc khúc xạ

khi tia sáng truyền từ

không khí sang nước?

-Làm BT 40-41.12

- Khái niệm: sgk-Khi tia sáng truyền từ không khí sang

nước thì góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

Bài tập 40-41.12 : Khi góc tới bằng 600

thì góc khúc xạ nhỏ hơn 600 (chọn C)

3đ4đ3đ

Hoạt động 3.1: *ĐVĐ: GV kể câu chuyện:

Trong cuốn tiểu thuyết: “Cuộc du lịch của viên thuyền trưởng Hát Tê rát”của Giuyn Vec-nơ, khi đoàn du lịch bị mất bật lửa, cả đoàn lâm vào cảnh thiếu lửatrong những ngày cực lạnh ở -480C Một thành viên trong đoàn, chỉ với chiếc rìu,con dao nhỏ và đôi bàn tay, đã lấy một tảng băng nước ngọt, đường kính khoảng30cm, chế tạo được một thấu kính hội tụ trong suốt chẳng khác gì thấu kính pha lê.Dưới ánh nắng mặt trời, ông đưa thấu kính đó ra hứng các tia nắng lên bùi nhùi,chỉ vài phút sau bùi nhùi bốc cháy Câu chuyện này không hoàn toàn là hoangđường TN đốt cháy gỗ bằng một thấu kính băng đã tiến hành thành công lần đầutiên ở Anh vào năm 1763

Thấu kính hội tụ là gì? Chúng ta có thể tự chế tạo thấu kính hội tụ được không?

Hoạt động 3.2: Tìm hiểu đặc điểm của thấu kính hội tụ

- Mục đích: Hiểu được đặc điểm của thấu kính hội tụ

*Thí nghiệm :

-GV giới thiệu dụng cụ TN, yêu

cầu HS nghiên cứu mục 1 trong

SGK và trình bày các bước tiến

-HS quan sát và trả lời câu C1

-GV giới thiệu : tia sáng đi tới

thấu kính là tia tới, tia khúc xạ ra

khỏi thấu kính là tia ló.

-GV giúp HS vẽ lại kết quả TN

-HS trả lời câu C2

C1: Chùm tia khúc xạ qua thấu kính

hội tụ tại 1 điểm

Trang 8

*Tìm hiểu hình dạng của thấu

kính hội tụ

-GV thông báo cho HS thấy thấu

kính vừa làm TN gọi là thấu kính

hội tụ, vậy thấu kính hội tụ có

-GV chuẩn lại các đặc điểm của

TKHT bằng cách quy ước đâu là

rìa, là giữa

-GV hướng dẫn cách biểu diễn thấu kính

hội tụ

C2 :

SI là tia tới, IK là tia ló

-Thấu kính làm bằng vật liệu trongsuốt

-Phần rìa mỏng hơn phần giữa

*Quy ước vẽ và kí hiệu :

Kí hiệu:

Hoạt động 3.3: Tìm hiểu các khái niệm trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự

của thấu kính hội tụ

- Mục đích: Hiểu được các khái niệm trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấukính hội tụ

*GV yêu cầu HS đọc tài liệu và theo

dõi GV làm lại TN H 42.2, trả lời câu

hỏi C4

-HS theo dõi và nhận biết : Tia chính

giữa truyền thẳng không bị đổi

hướng.

+Phát biểu và ghi lại khái niệm trục

chính của thấu kính hội tụ

*GV cho HS đọc tài liệu và cho biết

quang tâm là điểm nào?

-Quay đèn sao cho có một tia không

vuông góc với Δ và đi qua quang

tâm → nhận xét tia ló

*GV làm lại thí nghiệm cho HS quan

sát và trả lời câu hỏi C5

-HS nhận biết qua TN và trả lời

-GV chỉ vào TN thông báo tiêu điểm

1 Trục chính :

Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu

kính hội tụ có một tia chính giữa cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng, trùng với một đường thẳng gọi là trục chính ( Δ ) của thấu kính.

-Chùm tia tới // Δ cho chùm tia ló hội tụ

tại điểm F nằm trên trục chính Δ

Điểm F gọi là tiêu điểm.

-Mỗi thấu kính hội tụ có hai tiêu điểm đối xứng nhau qua thấu kính (F và F’)

F



O

Trang 9

-GV cho HS trả lời tiếp câu C6

*Lưu ý : Tiêu điểm nằm khác phía

với chùm tia tới

-GV giới thiệu tiêu cự trên hình vẽ 4 Tiêu cự (f và f'): -Là khoảng cách từ tiêu điểm tới quang tâm OF = OF’= f -Nếu tia tới đi qua tiêu điểm của thấu kính thì tia ló song song với trục chính. Hoạt động 3.4 : Vận dụng - Mục đích: Biết vận dụng để vẽ được các tia đặc biệt

- Phương pháp: nhận biết, tự luận

- Phương ti n, t li u: SGK, ệ ư ệ

-GV cho HS thực hiện câu C7

-Cho HS trả lời câu C8

-HS làm cá nhân vào vở

C8: Thấu kính hội tụ là TK có phần rìa

mỏng hơn phần giữa, nếu chiếu chùm tia tới song song vào TK thì cho chùm tia ló hội tụ tại một điểm ở trên trục chính của TK

? Thế nào là thấu kính hội tụ?

? Phân biệt sự khác nhau giữa ảnh thật và ảnh áo?

- Mục đích: Giúp hs điịnh hướng quá trình tich lũy kiến thức ở nhà

-Nắm chắc các khái niệm : trục chính, quang tâm, tiêu

điểm, tiêu cự của TKHT Nắm chắc và biết vẽ đường

truyền của ba tia sáng đặc biệt đi qua TKHT

-Làm bài tập 42-43.3 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 SBT trang 89

-Giờ sau mỗi nhóm mang một cây nến có chân đế để dỡ,

diêm (bật lửa)

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Sách giáo khoa, sách giáo viên



O

’ S

Trang 10

Đánh giá kết quả học tập của HS:

-Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi vẽ hình

1 GV : Thước ke, phấn màu, bảng phụ (bảng 1-SGK)

-1 thấu kính hội tụ tiêu cự khoảng 12 cm Vài TKHT khác

-1 giá quang học -1 nguồn sáng –Khe sáng hình chữ F -1 màn hứng ảnh

2 HS : thước kẻ, ôn tập đặc điểm đường truyền của ba tia sáng đặc biệt quaTKHT Mỗi nhóm có :

-1 thấu kính hội tụ tiêu cự khoảng 12 cm Vài TKHT khác.-1 giá quang học -1nguồn sáng (cây nến) –Khe sáng hình chữ F -1 màn hứng ảnh

*HS1 : -Hãy nêu đặc điểm

các tia sáng qua TKHT

-Hãy nêu cách nhận biếtTKHT.

- Nêu đặc điểm của 3 tia đặc biệt qua TKHT

- Nêu đúng cách nhận biết TKHT

5đ5đ

*HS2 : Chữa bài tập 42-43.3 a) TK có hai tia ló hội tụ tại điểm S’

nên là TKHT

b) Hình vẽ

Δ

3đ7đ

Trang 11

Hoạt động 3.1: *ĐVĐ: như SGK → Bài mới.

Hoạt động 3.2: Tìm hiểu đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.

- Mục đích: Hiểu đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

- Phương tiện, tư liệu: SGK, TN

-GV cho HS nêu cách bố trí thí nghiệm,

- yêu cầu HS bố trí TN theo nhóm

-HS thực hiện yêu cầu của GV

C2 Dịch vật vào gần thấu kính có thu

được ảnh của vật trên màn không?

Ảnh thật hay ảo? Ảnh cùng chiều hay

ngược chiều so với vật?

C3 Đặt vật trong khoảng tiêu cự quan sát

cho biết ảnh thật hay ảnh ảo, cùng chiều

hay ngược chiều, lớn hơn hay nhỏ hơn

(nhỏ )

2 d >2f Ảnh

thật

ngượ

c chiều vật

h' <

h (nhỏ )

3 f <d

<2f

Ảnh thật

ngượ

c chiều vật

h' >

h (lớn)

4 d < f Ảnh ảo Cùng

chiều vật

h' >

h (lớn)

Hs làm TN và rút ra nhận xét

HS thảo luận và trả lời các câu C1,C2

-Đặt vật ở xa thấu kính (d > 2f) : ảnhthật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật.-Dịch vật vào gần thấu kính hơn ( f <d

< 2f) : vẫn thu được ảnh thật, ngượcchiều với vật, lớn hơn vật

b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự (d < f) thu được ảnh ảo cùng chiều và lớn

Trang 12

-GV cho HS đọc thông tin trong SGK.

Hoạt động 3.3: Tìm hiểu cách dựng ảnh.

- Mục đích: Hiểu cách dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

- Phương pháp: thực hành, luyện tập

*HĐ :Dựng ảnh của điểm sáng S

-GV giới thiệu cách vẽ :

Chỉ cần vẽ đường truyền của hai trong

ba tia sáng đã học

Gọi 1 HS khá lên bảng thực hiện trên

hình 43.3

*HĐ : Dựng ảnh của một vật sáng

AB

-GV vẽ hình 43.4 giới thiệu nội dung

câu C5, gọi hai HS lên bảng thực hiện

hai trường hợp :

a) Vật AB cách TK một khoảng

d = 36 cm

b) Vật AB cách TK một khoảng

d = 8 cm

-GV chốt lại và thống nhất cách vẽ

ảnh

? Ảnh thật hay ảo? Tính chất ảnh?

? Nêu lại cách dựng ảnh ?

-GV khắc sâu lại cách dựng ảnh

1 Dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ.

-HS làm cá nhân câu C4

C4 : S là một điểm sáng trước TKHT

Chùm sáng phát ra từ S qua TKHT khúc

xạ →chùm tia ló hội tụ tại S’→ S’ là ảnh của S

2 Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ.

-HS thực hiện cá nhân và nhận xét cách dựng của bạn

*d > f

*d < f

Δ

-HS : khi dựng ảnh của vật ┴ Δ → chỉ cần dựng ảnh B’của B Hoạt động 3.4 : Vận dụng - Mục đích: Biết vận dụng công thức toán học để tính 1 được khoảng cách từ ảnh đến thấu kính

- Phương tiện, tư liệu: SGK,

-GV cho HS thực hiện câu C6

Hướng dẫn HS cách giải :

C6: a) Cho AB = h = 1 cm; f = 12cm

+d = 36 cm→h’= ?; d’ = ?

B

B'’

O F

F’

A

’’

.

F

F’

A

B

O A’

B’

.

S’

O F

F’

.

S

Trang 13

⇒ 3.OB’ – 3.OB = 2.OB’

⇒ OB’ = 3 OB hay OBOB '= 1

3 (2)

⇒ OA’ = 3 OA = 3.8 = 24A’B’ = 3 AB = 3.1 = 3 cm

Nếu vật đặt trong khoảng tiêu cự (d

⇒ OA.OA’ = OF’.OA + OF’.OA’

⇒ OA’.(OA – OF’) = OF’.OA

F

F'.’

A

A’

I

Trang 14

- Phương pháp: kiểm tra.

? Thế nào là thấu kính hội tụ?

? Phân biệt sự khác nhau giữa ảnh thật và ảnh áo?

Trả Lời

- Phương tiện, tư liệu: SGK,

-Nắm chắc đặc điểm về ảnh của vật tạo bởi TKHT

-Nắm chắc cách vẽ ảnh của vật tạo bởi TKHT

-Làm bài tập 42-43.4 ; 5 ; 6 SBT trang 89

-Giờ sau mang đầy đủ thước kẻ để vẽ hình

Chú ý

Trang 15

2 HS : Thước kẻ, ôn kiến thức đã học

*HS 1: -Đối với thấu

kính hội tụ thì khi nào

-HS1:+Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh

thật, ngược chiều với vật Khi đặt vật rất xathấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kínhmột khoảng bằng tiêu cự

+Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo,lớn hơn vật và cùng chiều với vật

+Muốn dựng ảnh A/B/ của AB qua thấu kính(AB vuông góc với trục chính của thấu kính,

A nằm trên trục chính), chỉ cần dựng ảnh

B/của B bằng cách vẽ đường truyền của haitia sáng đặc biệt, sau đó từ B/ hạ vuông gócxuống trục chính ta có ảnh A/ của A

BT đúng

3 Đ

2 đ2đ

Hoạt động 3.1: *ĐVĐ: giờ trước chúng ta đã nghiên cứu về

thấu kính hội tụ và ảnh của nó , hôm nay cô và trò cùng luyện

tập các bài để tìm hiểu kĩ hơn nữa.

Hoạt động 3.2:Luyện tập cách dựng ảnh của vật qua thấu kính hội tụ.

- Mục đích: Kiểm tra kiến thức và cách dựng ảnh qua thấu kính hội tụ

- Phương pháp: vấn đáp, kiểm tra

Hoạt động 1: *Chữa bài 42-43.2

b Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ

vì điểm sáng S qua thấu kính cho ảnh

S

I

S'

Trang 16

-HS đọc bài, tìm hiểu yêu cầu bài.

-GV cho HS trả lời câu hỏi của bài, nêu

OF/

*Bài 42-43.3 (SBT-87)

a) Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ

vì hai tia ló hội tụ tại một điểm S'

b) Xác định điểm sáng S bằng cách vẽ:+Vẽ tia tới của tia ló (1) đi qua tiêuđiểm F

+ Vẽ tia tới của tia ló (2) // trục chính

- Mục đích: Kiểm tra kiến thức và cách dựng ảnh qua thấu kính hội tụ

- Phương pháp: vấn đáp, kiểm tra

-HS thực hiện vào vở, một HS làmtrên bảng

Bài tập 42-43.5 (SBT - 88)

OA = 2 OF hay d = 2fTính h' và d'?

Trang 17

Xét hai cặp tam giác đồng dạng

⇒ OA’.(OA – OF’) = OF’.OA

-Nêu cách dựng ảnh của vật AB qua TKHT?

-Nêu cách tính chiều cao của ảnh và khoảng

cách từ ảnh đến TH

Dùng 2 trong 3 tia sáng đặc biệt để dựng ảnh

Sử dụng kiến thức hình học về tam giác đồng dạng để tính

-Ôn lại cách dựng ảnh của vật và cách

tính chiều cao của ảnh và khoảng

cách từ ảnh đến TH

-Làm bài tập 4; 6; 12 SBT

Chú ý

Trang 18

- Nhận biết được thấu kính phân kì.

- Mô tả được đường truyền của hai tia sáng đặc biệt ( tia tới đi qua quang

tâm, tia // với trục chính) qua thấu kính phân kì

2 Kỹ năng :

-Vẽ được đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì

3 Thái độ: Nhanh nhẹn, nghiêm túc.

- 1thấu kính phân kì tiêu cự khoảng 12cm

- 1giá quang học được gắn hộp kính đặt thấu kính và gắn hộp đèn laser phát

ra ba tia sáng song song

- 1nguồn điện 12V Đèn laser đặt mức điện áp 9V 1 que hương để tạo khói tronghộp kính

2 HS : Thước kẻ, một số thấu kính phân kì

Trang 19

-Nêu đặc điểm của

TKHT? Đối với thấu

kính hội tụ thì khi nào

ta thu được ảnh thật,

khi nào ta thu được

ảnh ảo của vật? Nêu

-Dịch vật vào gần thấu kính hơn ( f <d < 2f) :vẫn thu được ảnh thật, ngược chiều với vật,lớn hơn vật

Đặt vật trong khoảng tiêu cự (d < f) thu

được ảnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật

Hoạt động 3.1: *ĐVĐ: giờ trước chúng ta đã nghiên cứu về thấu kính hội tụ và ảnh của

nó , hôm nay cô và trò cùng nghiên cứu 1 loại thấu kính giúp các bạn bị cận có thể nhìn

rõ khi đứng ở xa vật.

Hoạt động 3.2:Tìm hiểủ đặc điểm của thấu kính phân kì

- Mục đích: Tìm hiểủ đặc điểm của thấu kính phân kì

- Phương pháp: vấn đáp, nhận biết, TN

-GV cho HS trả lời câu C2

? Độ dày phần rìa của thấu kính

phân kì so với phần giữa như thế

HS trả lời câu C2

C2: TKPK có phần rìa dày hơn phần

giữa

Thí nghiệm: Hình 44.1.

Trang 20

-Kí hiệu TKPK:

Hoạt động 3.3:Tìm hiểủ các khái niệm trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự

của thấu kính phân kì.

- Mục đích: Tìm hiểủ các khái niệm trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấukính phân kì

*GV yêu cầu HS đọc tài liệu và theo

dõi GV làm lại TN H 44.1, trả lời câu

hỏi C4

? Thế nào là trục chính

*GV cho HS đọc tài liệu và cho biết

quang tâm là điểm nào?

-Quay đèn sao cho có một tia không

vuông góc với và đi qua quang tâm

→ nhận xét tia ló

*GV làm lại thí nghiệm cho HS quan

sát và trả lời câu hỏi C5

-HS nhận biết qua TN và trả lời

-GV chỉ vào TN thông báo tiêu điểm

?Thế nào là tiêu điểm

-GV cho HS trả lời tiếp câu C6 Lưu ý

1.Trục chính :

Tia chính giữa truyền thẳng không bịđổi hướng

-HS theo dõi và nhận biết : +Phát biểu

và ghi lại khái niệm trục chính củathấu kính phân kì

Trong các tia sáng tới vuông góc với

mặt thấu kính phân kì có một tia cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng, trùng với một đường thẳng gọi là trục chính ( Δ ) của thấu kính.

2 Quang tâm :

-Trục chính đi qua điểm O trong thấukính phân kì, điểm O gọi là quang tâm

-Mọi tia sáng tới đi qua quang tâm

đều truyền thẳng không đổi hướng.

3 Tiêu điểm :

HS : Tiêu điểm nằm cùng phía vớichùm tia tới

-Chùm tia tới // Δ của TKPK cho

chùm tia ló kéo dài hội tụ tại điểm F nằm trên trục chính Δ

Điểm F gọi là tiêu điểm.

-Mỗi thấu kính phân kì có hai tiêu

điểm đối xứng nhau qua thấu kính (F

và F’)

Trang 21

-GV giới thiệu tiêu cự.

4 Tiêu cự:

-Là khoảng cách từ tiêu điểm tớiquang tâm: OF = OF’= f

Hoạt động 3.4 : Vận dụng

- Mục đích: Biết vận dụng để vẽ được các tia đặc biệt

-Yêu cầu HS vẽ ảnh câu C7

bằng một trong hai cách sau:

-Phần rìa của thấu kính dày hơn phần giữa

- Đặt thấu kính này gần dòng chữ Nhìn qua kính thấy ảnh dòng chữ nhỏ hơn so với khi nhìn trực tiếp dòng chữ đó

C9: Thấu kính phân kì có những đặc

điểm trái ngược với TKHT:

-Phần rìa của TKPK dày hơn phần giữa

-Chùm sáng tới // với trục chính của TKPK, cho chùm tia ló phân kì

-Khi để TKPK vào gần dòng chữ trên trang sách, nhìn qua thấu kính ta thấy hình ảnh dòng chữ bé đi so với khi nhìn trực tiếp

-Cho HS đọc phần kết luận ở cuối bài SGK và mục có thể em

Trang 22

-Nắm chắc các khái niệm : trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự

của TKPK Nắm chắc và biết vẽ đường truyền của hai tia sáng đặc

biệt đi qua TKPK

-Làm bài tập 44-45.6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 SBT trang 92-93

-Giờ sau mỗi nhóm mang một cây nến có chân đế để dỡ, diêm (bật

lửa)

Chú ý

-Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi vẽ hình

-1 thấu kính phân kì tiêu cự khoảng 12 cm Vài TKPK khác

-1 giá quang học -1 nguồn sáng –Khe sáng hình chữ F -1 màn hứng ảnh

2 HS : thước kẻ, ôn tập đặc điểm đường truyền của hai tia sáng đặc biệt quaTKPK Mỗi nhóm có :

-1 thấu kính phân kì tiêu cự khoảng 12 cm Vài TKPK khác

-1 giá quang học -1 nguồn sáng (cây nến) -1 màn hứng ảnh

Trang 23

22/ 2 /2013 9A

điểm

*HS1: -Nêu đặc điểm các tia

sáng qua TKPK Biểu diễn

Hoạt động 3.1: *Đặt vấn đề: Yêu cầu HS đặt một vật sau TKPK, nhìn qua TKPK, nhận

xét ảnh quan sát được Ảnh của vật qua TKPK có đặc điểm gì ?

Hoạt động 3.2:Tìm hiểủ đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

- Mục đích: Tìm hiểủ đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

- Yêu cầu HS nêu cách bố trí TN như

hình 45.1

+Đặt vật và màn vuông góc với trục

chính của TKPK rồi quan sát ảnh

- Gọi 1- 2 HS lên trình bày TN

Cho lớp làm thí nghiệm theo nhóm và

II Cách dựng ảnh

C3: Dựng hai tia tới đặc biệt (tia song

Trang 24

-GV yêu cầu 2 HS trả lời C3

-GV cho HS tìm hiểu câu C4, yêu cầu

HS tóm tắt được đề bài

-Gọi HS lên trình bày cách vẽ câu a

Hướng dẫn HS trả lời câu b :

-Dịch AB ra xa hoặc lại gần thì

hướng tia BI có thay đổi không?

→hướng của tia ló IK như thế nào?

-Ảnh B ’ là giao điểm của tia nào?

→ B ’ nằm trong khoảng nào?

song với trục chính, tia đi qua quang tâmO) Giao điểm của 2 tia ló tương ứng làảnh của điểm sáng

-HS nêu cách vẽ và ghi bài

C4: -HS nêu tóm tắt đề bài

f =12cm d = OA = 24cma.Dựng ảnh A’B’

Hoạt động 3.4:So sánh độ lớn của ảnh ảo tạo bởi các thấu kính.

- Mục đích: Tìm hiểủ độ lớn của ảnh ảo tạo bởi thấu kính phân kì

Trang 25

-Yêu cầu lớp nhận xét và rút ra kết

luận về ảnh ảo tạo bởi hai loại TK

Nhận xét: Ảnh ảo của TKHT bao giờ

-Đưa TK lại gần dòng chữ trên trang

sách nếu thấy chữ cùng chiều và to

-Nêu đặc điểm về ảnh của vật

C8: Khi bạn Đông bỏ kính ra ta nhìn thẫy mắt bạn

to hơn khi nhìn mắt bạn đang đeo kính vì kính củabạn là TKPK nên ta nhìn thấy ảnh ảo của mắt bạnqua TKPK bé hơn mắt bạn khi không đeo kính

-Nắm chắc đặc điểm của ảnh của một vật qua TKPK.Vẽ

thành thạo ảnh của vật qua hai loại TK và nhận xét được điểm

giống và khác nhau của ảnh ảo ở hai TK

-Làm bài tập C7 sgk, bài 44-45.3 ; 4 ; 12 ; 15 SBT (92-94)

Chú ý

F’

Trang 26

-Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi làm bài

1 GV : Thước ke, phấn màu, máy chiếu

2 HS : thước kẻ, ôn tập cách vẽ ảnh của vật qua thấu kính phân kì

Trang 27

Ngày giảng Lớp Sĩ số

điểmNêu đặc điểm về ảnh của vật

tạo bởi TKPK? So sánh ảnh ảo

của vật tạo bởi TKHT và

TKPK?

Vật ở bất kì vị trí nào trước TKPK đều choảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật và luônnằm trong khoảng tiêu cự

So sánh ảnh ảo tạo bởi TKHT và TKPK:

+) Giống nhau: Ảnh đều cùng chiều vớivật và ở trước TK

+) Khác nhau: TKHT TKP -Ảnh lớn hơn vật -Ảnh nhỏ hơn vật

- Nằm xa TK - Nằm trong khoảng OF: Ghép mỗi phần a) b) c) d)

với một phần 1, 2, 3, 4 để

thành câu có nội dung đúng:

a) Chùm sáng song song tới

thấu kính phân kì cho

b) Một vật đặt ở mọi vị trí

trước thấu kính phân kì luôn

cho

c) Ảnh của một vật tạo bởi

thấu kính phân kì luôn

d) Ảnh ảo của một vật tạo bởi

thấu kính hội tụ luôn

1) ảnh ảo cùng chiều, nhỏ hơn vật

2) nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính

3) cùng chiều và lớn hơn vật

4) chùm tia ló phân kì, nếu kéo dài thìchúng đều đi qua tiêu điểm của TK

a - 4 b - 1 c - 2 d - 3

Hoạt động 3.1: Luyện tập cách xác định các yếu tố của TKPK.

- Mục đích: : Luyện cách xác định các yếu tố của TKPK

Giải:

a) Ảnh S' là ảnh ảo vì S' và S cùng phía sovới trục chính

Trang 28

a) TK đó là TKPK vì hai tia ló phân kì khi

ra khỏi TK

b) Vẽ hai tia tới của các tia ló trên, giao củachúng là điểm sáng S, giao của tia tới (1) vàđường kéo dài của tia ló (2) là ảnh S'

Hoạt động 3.2::Tính chiều cao của ảnh và khoảng cách từ ảnh đến thấu kính.

- Mục đích: : Tính chiều cao của ảnh và khoảng cách từ ảnh đến thấu kính

Bài tập 3 (bài 44-45 5 SBT).

Cho hình vẽ, AB là vật sáng có độ

cao h được đặt Δ của một TKPK

có tiêu cự f, A nằm tại tiêu điểm F

a) Dựng ảnh A'B' của AB qua

-GV cho HS tóm tắt đầu bài

Gọi hai HS lên bảng vẽ hình trong

hai trường hợp trên

Δ OIF ∞ Δ A'B'F

Trang 29

A'F = OF- OA' nên từ (1) và (2) có:

OA OA'=

f f

mà A'B' // AB nên A'B' là đường trung bình của Δ AOB ⇒ A'B' =

-Nắm chắc đặc điểm của ảnh của một vật qua TKHT và TKPK.Vẽ

thành thạo ảnh của vật qua hai loại TK và nhận xét được điểm

giống và khác nhau của ảnh ảo ở hai TK Tính khoảng cách từ ảnh

đến TK và chiều cao của ảnh

-Làm lại các bài tập 44-45 SBT trang 92-94 và xem lại bài đã

chữa

-Giờ sau thực hành KT một tiết

Chuẩn bị mẫu báo cáo TH như SGK – 125

Trả lời câu hỏi ở mục 1

Chú ý

Trang 30

Bài 46: THỰC HÀNH VÀ KIỂM TRA THỰC HÀNH:

ĐO TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

-Nghiêm túc, thích khám phá, nghiên cứu

1 GV: ĐDTN cho các nhóm, thước kẻ

2 Đối với mỗi nhóm HS:

-1 thấu kính hội tụ tiêu cự cần đo ( f vào khoảng 12cm) -1 vật sáng có dạnghình chữ L hoặc chữ F, khoét trên một màn chắn sáng (hoặc một cây nến, diêm)

-1 màn ảnh nhỏ

-1 giá quang học thẳng, trên có các giá đỡ vật, thấu kính và màn ảnh, dàikhoảng 0,6m

Trang 31

-1 thước thẳng chia độ đến mm ( trên giá đã kẻ sẵn thước).

*Đối với cá nhân: Mỗi HS một bản báo cáo thực hành trả lời trước các câu hỏi ởmục 1 (SGK- 125)

điểm-Kiểm tra báo cáo thực hành của

học sinh: Mỗi nhóm kiểm tra một

bản → GV sửa những chỗ HS còn

thiếu sót

-Gọi một HS lên làm câu a ở mẫu

báo cáo : dựng ảnh của một vật đặt

cách TKHT một khoảng bằng 2f

*HS vẽ hình

Hoạt động 3.1: HS trình bày việc chuẩn bị báo cáo thực hành.

- Mục đích: : Kiểm tra được sự chuẩn bị thực hành của hs

-GV cho HS trình bày phần lý

thuyết qua việc trả lời các câu hỏi ở

mẫu báo cáo thực hành

-HS trình bày các câu trả lời b, c

-HS trả lời câu b và c :

+) Ta có:

BI = AO = 2f = 2 (OF) = 2(OF’),

mà BI // OF' nên OF’là đường trung

bình của Δ BIB’ → OB = OB’

B

I

Trang 32

-GV yêu cầu HS nêu tóm tắt cách

tiến hành đo tiêu cự của TKHT theo

phương pháp trên

⇒ d + d’ = 4f ⇒ f = d+d '

4

-HS trình bày cách đo.*Cách đo :

-Đặt TK ở giữa giá quang học rồi đặt vật vàmàn ảnh gần sát và cách đều TK

-Dịch vật và màn ra xa dần TK nhữngkhoảng cách bằng nhau cho tới khi thuđược ảnh rõ nét và có kích thước bằng vật-Đo khoảng cách L từ vật tới màn và tínhtiêu cự f = L

4=

d +d '

4

Hoạt động 3.2: Thực hành đo tiêu cự của thấu kính hội tụ.

- Mục đích: : Kiểm tra được hs biết cách vận dụng vào thực tế

- Phương pháp: trực quan, thực hành

GV cho các nhóm thực hiện các công

*KQ :Giá trị trung bình của tiêu cự thấu kính

đo được là:

f = f1 +f2+f3+f4

4 (mm)120(mm)

Hoạt động 3.3: Hoàn thành báo cáo thực hành.

- Mục đích: : Kiểm tra được hs hoàn thành báo caó

- Phương pháp: kiểm tra, hướng dẫn

-GV thu báo cáo TH của HS -Cá nhân HS hoàn thành báo cáo TH

Hoạt động 4:Nhận xét giờ thực hành

- Mục đích: Nhận xét rút ra kinh nghiệm cho hs

Trang 33

-Ôn tập các nội dung đã học từ đầu chương 3 đến nay.

-Làm các bài tập 3; 4; 5 SBT tr 89; bài 2; 3; 4 SBT tr 91- 92

Chú ý

a) BIỂU ĐIỂM CHẤM THỰC HÀNH :

1 Ý thức, thái độ : Tích cực, tự giác, có ý thức nghiêm túc (2đ)

2 Kỹ năng thực hành : Biết làm thí nghiệm chính xác (4đ)

3 Kết quả thí nghiệm : Hoàn thành KQ trong báo cáo (4đ)

b)Thống kê điểm:

Lớp sĩ

số

Điểm0;1;2

Điểm3;4

Điểm5;6

Điểm7;8

Điểm9;109A

- Củng cố và hệ thống được các kiến thức về các nội dung : sự khúc xạ ánh sáng

từ không khí vào nước, đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ vàthấu kính phân kì

2 Kỹ năng :

-Dựng được ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì

-Tính được độ lớn của ảnh và khoảng cách từ ảnh đến thấu kính

3 Thái độ:

-Cẩn thận, chính xác, linh hoạt khi làm bài

1 GV: Nội dung ôn tập

2 HS: Ôn các kiến thức của chương 3

Trang 34

5/ 3/2013 9B

Hoạt động 2 Kiểm tra bài cũ:( Kết hợp trong giờ)

Hoạt động 3.1: Ôn tập lí thuyết về Sự khúc xạ ánh sáng.

- Mục đích: :Ôn tập lí thuyết cho hs

? Thế nào là hiện tượng khúc xạ

ánh sáng?

? Nêu đặc điểm về sự khúc xạ

ánh sáng khi truyền từ KK sang

nước và ngược lại?

? Chỉ ra tia khúc xạ khi tia sáng

truyền từ KK vào nước trong

2 Sự khúc xạ ánh sáng giữa hai môi trường KK và nước:

Từ KK sangnước

Từ nước sangKK

Tia khúc xạ nằm ở

trong mp tới

Góc KX < góc tới Góc KX > góc tới

*Đáp án: Tia 2

Hoạt động 3.2: Ôn tập lí thuyết về TKHT và TKPK.

- Mục đích: :Ôn tập lí thuyết cho hs

-Phần rìa mỏng hơn phần giữa.

-Chiếu chùm tia tới // vào Tk theo phương với mặt của TK thì chùm tia ló sẽ hội tụ tại 1 điểm.

-Đưa TK lại gần dòng chữ thấy chữ to hơn bình thường.

-Phần rìa dày hơn phần giữa -Chiếu chùm tia tới // vào Tk theo phương với mặt của TK thì chùm tia ló sẽ phân kì (loe rộng ra).

-Đưa TK lại gần dòng chữ thấy chữ nhỏ hơn bình thường.

4.) Đặc điểm về ảnh tạo bởi TKHT và TKPK:

1

2 3 4 5

Trang 35

lớn hơn vật.

-Vật ở mọi vị trí đều cho

ảnh ảo, cùng chiều với

vật, nhỏ hơn vật và luôn

nằm trong khoảng tiêu

cự của thấu kính.

Hoạt động 3.3: Ôn tập về cách dựng ảnh của vật tạo bởi TKHT và cách tính

chiều cao, khoảng cách của ảnh tới thấu kính.

- Mục đích: Ôn tập về cách dựng ảnh của vật tạo bởi TKHT và cách tính chiều cao,

khoảng cách của ảnh tới thấu kính.

Xét hai cặp tam giác đồng dạng: AOB

và A'OB'; Δ OIF' và ABF'

+Lập các tỉ số đồng dạng: ABA ' B '= OA

OA'

Và OIA ' B '=O F'

A'F' với OI = AB và A'F' = OA' - OF'

Hs lên bảng thực hiện b)

Δ AOB ∞ Δ A'OB'

⇒AB

A ' B '=

OA OA' (1)

Hoạt động 3.4: Ôn tập về cách dựng ảnh của vật tạo bởi TKPK và cách tính

chiều cao, khoảng cách của ảnh tới thấu kính.

- Mục đích: Ôn tập về cách dựng ảnh của vật tạo bởi TKPK và cách tính chiều cao,

khoảng cách của ảnh tới thấu kính.

Bài tập 42-43.5 (SBT -92) cho số liệu Bài tập 42-43.5 (SBT -92) (TKPK)

Trang 36

+ Xét hai cặp tam giác đồng dang:

Δ AOB ∞ Δ A'OB' và Δ OIF

∞ Δ A'B'F

⇒AB

A ' B '=

OA OA' và OI

A ' B '=

OF A'F

+Căn cứ vào OI = AB và A'F =

-Nêu cách dựng ảnh của vật qua TKHT và TKPK?

-Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKHT? TKPK?

Khắc sâu hai kết luận qua hai BT trên

-Ôn tập kỹ các nội dung đã học trong bài Nắm chắc cách dựng ảnh

của vật qua thấu kính và cách tính độ lớn của ảnh và khoảng cách

từ ảnh đến thấu kính

-Chuẩn bị giờ sau KT một tiết

Chú ý

B

F. A'

Trang 37

-Dựng được ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì.

-Tính được độ lớn của ảnh và khoảng cách từ ảnh đến thấu kính

II HÌNH THỨC KIỂM TRA

Lớp 9: 50% TNKQ (10 câu ) ; 50% Tự luận (3 câu )

III THIẾT LẬP MA TRẬ ĐỀ KIỂM TRA

1 Tính trọng số nội dung kiểm tra theo khung phân phối chương

trình vật lý 9 ( Tỉ lệ 30% chương II – 70% chương III)

Trang 38

độ 3, 4)

LT (Cấp

độ 1, 2)

VD (Cấp

độ 3, 4)

LT (Cấ

p độ

1, 2)

VD (Cấp

độ 3, 4)

Hiểu được điều kiện để xuất hiện dòng điện cảm ứng

Hiểu được dòng điện xoay chiều

Tính được hiệu điện thế ở hai đầu cuộn thứ cấp

Tính đượ

c côn

g suất hao phí

Số câu

Số điểm

Tỉ số %

1c 0,5 đ 5%

0,5 c 0,5 đ 5%

0,5c

1 đ 10%

1c 0,5đ 5%

4c

3 đ 30% Hiện

Trang 39

từ KK sang

5 %

1c 0,5đ

5 %

2c 1đ 10

%

TKHT

Nhận biết được TKH T

Hiểu được đặc điểm của TKHT

Dựng được ảnh của vật qua thấu kính HT

Tính được K/

cách từ ảnh đến TK

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1c 0,5đ 5%

3c 1,5đ 15%

0,5c 0,5đ 5%

0,5c 1,5đ 15%

5c 4đ 40

%

TKPK

Hiểu được đặc điểm của PK

Xác định được TKPK

Dựng được ảnh và xác định được ảnh

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1c 0,5đ 5%

0,5c 0,5đ 5%

0,5c 1đ 10%

2c 2đ 20

10 đ 100

%

4 NỘI DUNG ĐỀ

A TRẮC NGHIỆM: Chọn phương án trả lời đúng cho các câu sau

Câu 1 Máy phát điện xoay chiều là thiết bị dùng để:

A Biến đổi điện năng thành cơ năng B Biến đổi cơ năng thành điện năng.

C Biến đổi nhiệt năng thành điện năng D Biến đổi quang năng thành điện năng.

Câu 2 Trong trường hợp nào dưới đây, trong khung dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng.

A Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của khung dây dẫn kín nhiều.

B Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của khung dây dẫn kín không đổi.

C Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của khung dây dẫn kín thay đổi.

D Từ trường xuyên qua tiết diện S của khung dây dẫn kín mạnh.

Câu 3 Trên cùng một đường dây dẫn tải đi cùng một công suất điện, nếu dùng dây dẫn có tiết diện tăng gấp đôi thì công suất hao phí vì toả nhiệt sẽ:

A tăng 2 lần B tăng 4 lần C giảm 2 lần D giảm 4 lần

Câu 4 Khi nói về thấu kính, câu kết luận nào dưới đây không đúng?

Trang 40

A Thấu kính hội tụ có rìa mỏng hơn phần giữa.

B Thấu kính phân kì có rìa dày hơn phần giữa

C Thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật.

D Thấu kính hội tụ luôn cho ảnh thật, ngược chiều và nhỏ hơn vật.

Câu 5 Khi mô tả đường truyền của các tia sáng qua thấu kính hội tụ, Câu mô tả không đúng là

A Tia tới qua quang tâm thì tia ló truyền thẳng.

B Tia tới song song với trục chính thì tia ló đi qua tiêu điểm chính.

C Tia tới qua tiêu điểm chính thì tia ló truyền thẳng.

D Tia tới đi qua tiêu điểm chính thì tia ló song song với trục chính.

Câu 6 Thấu kính hội tụ là một thấu kính có:

A phần rìa dày hơn phần giữa C chùm tia ló phân kì.

B phần rìa mỏng hơn phần giữa D chùm tia tới hội tụ.

Câu 7: Chiếu một tia sáng từ nước ra không khí thì:

A Góc khúc xạ lớn hơn góc tới C Góc khúc xạ bằng góc tới

B Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới D Cả ba trường hợp A,B,C đều có thể xảy ra

Câu 8: Trong hình 1, đường nào biểu diễn sự khúc xạ

của tia sáng khi truyền từ không khí sang nước ?

A Đường 1 B Đường 2 C Đường 3 D Đường 4

Câu 9: Chiếu một tia sáng song song với trục chính của một thấu kính phân kì thì tia ló ra khỏi thấu kính sẽ có đặc điểm nào sau đây:

A Tia ló đi qua tiêu điểm ở cùng phía với nó C Tia ló kéo dài đi qua tiêu điểm ở trước thấu kính.

B Tia ló đi qua quang tâm D Tia ló đi qua một điểm bất kì trên trục chính.

Câu 10: Đặt một vật trong khoảng tiêu cự của một thấu kính hội tụ ta sẽ thu được:

A.Một ảnh ảo lớn hơn vật C Một ảnh thật lớn hơn vật.

B.Một ảnh ảo nhỏ hơn vật D Một ảnh thật nhỏ hơn vật

B TỰ LUẬN

Câu 11 a) Dòng điện xoay chiều là gì?

b) Một máy biến thế có số vòng dây ở cuộn sơ cấp là 1000 vòng, cuộn thứ cấp là 2500 vòng Cuộn sơ

cấp nối vào nguồn điện xoay chiều có hiệu điện thế 110V Tính hiệu điện thế hiệu dụng ở hai đầu cuộn thứ cấp khi mạch hở?

Câu 12 : Ở hình 2 vẽ trục chính Δ , quang tâm O, hai tiêu điểm F, F’của một thấu kính, hai tia ló 1

và 2 của hai tia tới xuất phát từ một điểm sáng S.

a) Thấu kính đã cho là hội tụ hay phân kì? Vì sao?

b) Bằng cách vẽ hãy xác định ảnh S’ và điểm sáng S S’ là ảnh thật hay ảnh ảo?

Câu13 : Một vật sáng AB có hình mũi tên được đặt vuông góc với trục chính của một thấu kính hội tụ

có tiêu cự f = 10 cm, điểm A nằm trên trục chính và cách thấu kính 5 cm, vật AB có chiều cao là 1cm a) Dựng ảnh A’B’ của AB (nêu cách dựng)

b) Vận dụng kiến thức hình học hãy tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính

Định dạng
Số trang	108
Dung lượng	333,56 KB