Abtract: Chƣơng 1: Khảo sát văn bản Phƣợng Sơn từ chí lƣợc: giải quyết các vấn đề về văn bản của tác phẩm, mô tả hiện trạng từng văn bản, lập so sánh đối chiếu về nội dung và đặc điểm [r]
Trang 1Nghiên cứu văn bản Phượng Sơn từ chí lược
Nguyễn Thị Ngọc Yến
Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Luận văn Thạc sĩ ngành: Hán Nôm; Mã số: 60 22 40 Người hướng dẫn: PGS.TS Trịnh Khắc Mạnh
Năm bảo vệ: 2010
Abtract: Chương 1: Khảo sát văn bản Phượng Sơn từ chí lược: giải quyết các vấn đề về
văn bản của tác phẩm, mô tả hiện trạng từng văn bản, lập so sánh đối chiếu về nội dung
và đặc điểm chữ húy trong văn bản, trình bày một số vấn đề về soạn giả và niên đại tác phẩm, niên đại sao chép Chương 2: tìm hiểu giá trị nội dung và nghệ thuật tác phẩm Phượng Sơn từ chí lược
Keywords: Văn bản; Ngôn ngữ học; Chữ Hán Nôm
Content
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ……… ……….………… … ……6
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ……… ……….…… 6
2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ ……… ……… …….… 9
3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ……… ….… 10
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …… ……… 11
5 ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI ……… ……… ……… ……11
6 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN ……… …….………….… 12
PHẦN NỘI DUNG …….……….…13
Trang 2Chương 1: KHẢO SÁT VĂN BẢN PHƯỢNG SƠN TỪ CHÍ LƯỢC ……….… 15
1.1 MÔ TẢ HIỆN TRẠNG CÁC DỊ BẢN ……….…….16
1.1.1 Nhóm văn bản in ……… ……… … 16
1.1.2 Nhóm văn bản chép tay ……… … 24
1.2 XÁC ĐỊNH BẢN CƠ SỞ VÀ CÔNG BỐ TÁC PHẨM ………32
1.2.1 Bản có niên đại sớm nhất ……….……… 33
1.2.2 Bản mang tính hoàn chỉnh ……… … 33
1.2.3 Bản công bố ……… …….… 37
1.3 VẤN ĐỀ SOẠN GIẢ VÀ NIÊN ĐẠI TÁC PHẨM ……… ……… 37
1.3.1 Về soạn giả Nguyễn Bảo ……… ……….37
1.3.2 Về niên đại tác phẩm … ……….………40
Chương 2: GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT CỦA TÁC PHẨM PHƯỢNG SƠN TỪ CHÍ LƯỢC ……….……….…… 43
2.1 GIÁ TRỊ NỘI DUNG CỦA PHƯỢNG SƠN TỪ CHÍ LƯỢC ………… … 43
2.1.1 Tác phẩm phản ánh về thân thế, sự nghiệp của Chu Văn An gắn liền với các thời kỳ khác nhau ……… … 43
2.1.1.1 Thời kỳ ở quê nhà ….……….……….43
2.1.1.2 Thời kỳ ở kinh thành Thăng Long ……….…………49
2.1.1.3 Thời kỳ ở núi Phượng Hoàng - Chí Linh ……… ….54
2.1.2 Trước tác văn học của Chu Văn An ……… …… 57
Trang 32.1.2.1 Số lượng tác phẩm ……… ……….57
2.1.2.2 Vài nét về giá trị thơ của Chu Văn An ……….……64
2.1.3 Đền thờ Chu Văn An qua Phượng Sơn từ chí lược ……… ….67
2.1.3.1 Điển lệ thờ tự qua các đời ……….….… 67
2.1.3.2 Di tích Chu Văn An ở núi Phượng Hoàng ……… ………70
2.1.3.3 Di tích Chu Văn An ở Thanh Liệt, Thanh Trì ……… ……72
2.2 TÌM HIỂU GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA PHƢỢNG SƠN TỪ CHÍ LƢỢC………73
2.2.1 Vài nét về thể chí ……… …………73
2.2.2 Sự vận dụng thể loại chí trong cách làm sách của Nguyễn Bảo………… 75
KẾT LUẬN ……….…81
TÀI LIỆU THAM KHẢO ……….……….84
PHẦN PHỤ LỤC ……….……… 87
References:
A TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
1 Các nhà khoa bảng Việt Nam 1075 - 1919 (2006), Ngô Đức Thọ chủ biên, Nxb Văn học
Trang 42 Cao Xuân Dục (1993), Quốc triều hương khoa lục, Nguyễn Thuý Nga - Nguyễn Thị Lâm
dịch, Nxb Tp Hồ Chí Minh
3 Chu Văn An dữ Phượng Sơn từ chí lược, in rênêô, ký hiệu D.17, Thư viện Viện NCHN
4 Đại Việt sử ký toàn thư (1971), Nxb KHXH, HN
5 Đặng Kim Ngọc (1989), Chu Văn An - Nhà sư phạm mẫu mực cuối thời Trần, Ban Văn
hóa Văn nghệ Trung ương, Văn hóa Việt Nam, Tổng hợp 1989 - 1995, HN
6 Danh nhân đất Việt, Nguyễn Kim, Quyển I, Nxb Nam Hải, HN
7 Di sản Hán Nôm Việt Nam - Thư mục đề yếu, PGS Trần Nghĩa và GS François Gros đồng
chủ biên (1993), Nxb KHXH, HN
8 Địa chí Thăng Long Hà Nội trong thư tịch Hán Nôm, Nguyễn Thúy Nga - Nguyễn Văn
Nguyên chủ biên (2007), Nxb Thế giới, HN
9 Địa phương chí tỉnh Bắc Ninh qua tư liệu Hán Nôm, Đinh Khắc Thuân chủ biên (2009),
Nxb KHXH, HN
10 Đồng Khánh địa dư chí, Ngô Đức Thọ - Nguyễn Văn Nguyên - Philippe Papin (2003), Tập
II, Nxb Thế giới, HN
11 Dương Quảng Hàm (1943), Việt Nam văn học sử yếu, Nhà học chính Đông Pháp xuất bản,
HN
12 Hán Việt từ điển giản yếu, Đào Duy Anh (2008), Nxb KHXH, HN
13 Hoàng Việt thi văn tuyển, (1958), Tập II, Nxb Văn hóa, HN
14 Lê Thị Hà (2010), Bộ phận văn ch ương trong trước tác của Phan Huy Chú (Luận văn
Thạc sĩ), Thư viện khoa Văn, trường ĐHKHXH & NV, HH
15 Lược truyện các tác gia Việt Nam, Trần Văn Giáp chủ biên (1971), Tập I, Nxb KHXH,
HN
16 Ngô Đức Thọ (1997), Nghiên cứu chữ Huý Việt Nam qua các đời, Nxb Văn hóa, HN
17 Ngô Đức Thọ, Trịnh Khắc Mạnh (2006), Cơ sở văn bản học Hán Nôm, Nxb KHXH, HN
18 Nguyễn Kim Măng (2005), Bài văn bia từ chỉ thờ Hương hiền xã Văn Điển của Bùi Huy
Bích, Tạp chí Hán Nôm, số 6 (73)
19 Nguyễn Tá Nhí (2009), Tìm hiểu thêm về các vị Tiên hiền, Tiên nho được tòng tự ở Văn
miếu, Văn chỉ ở Việt Nam, Nghiên cứu tư tưởng Nho gia Việt Nam từ hướng tiếp cận liên
ngành, Nxb Thế giới, HN
Trang 520 Nguyễn Thúy Nga (2004), Tài liệu địa chí cổ viết về tỉnh Hải Dương, Tạp chí Hán Nôm,
số 6 (67)
21 Nguyễn Trãi (1969), Dư địa chí, Nxb KHXH, HN
22 Những ông nghè, ông cống triều Nguyễn, Bùi Hạnh Cẩn - Nguyễn Loan - Lan Phương
(1995), Nxb Văn hóa Thông tin
23 Phạm Thị Nghĩa Vân (2007), Nghiên cứu tác phẩm Đại Nam kỳ truyện, Luận văn Thạc sĩ
Ngữ văn, HN
24 Phan Đình Phùng (2008), Việt sử địa dư, Nguyễn Hữu Mùi dịch và chú giải, Nxb Nghệ
An, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây
25 Phan Huy Chú (2007), Lịch triều hiến chương loại chí, Tập II, Nxb Giáo dục
26 Tạ Ngọc Liễn (1986), Tìm hiểu thể loại địa chí, Nghiên cứu lịch sử, số 6
27 Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX thuộc các tỉnh từ Nghệ Tĩnh trở ra, Dương Thị The -
Phạm Thị Thoa dịch và biên soạn (1981), Nxb KHXH, HN
28 Thư mục Hán Nôm mục lục tác giả (1977), in rônêô, Ban Hán Nôm, Hà Nội
29 Tìm hiểu kho sách Hán Nôm, Trần Văn Giáp (1990), Tập II, Nxb KHXH, HN
30 Trần Huy Phác, Trần Công Hiến (2009), Hải Dương phong vật chí, Nguyễn Thị Lâm giới
thiệu và dịch, Nxb Lao động, Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây
31 Trần Lê Sáng (1981), Cuộc đời và thơ văn Chu Văn An, Nxb Hà Nội
32 Trịnh Khắc Mạnh (2002), Tên tự tên hiệu các tác gia Hán Nôm Việt Nam, Nxb KHXH,
HN
33 Trịnh Khắc Mạnh (2009), Khảo sát tài liệu Hán Nôm về dư địa chí hiện lưu giữ tại Viện
Nghiên cứu Hán Nôm, Tạp chí Hán Nôm, số 3 (94)
34 Từ điển Hán Việt, Thiền Chửu (2000), Nxb Tp Hồ Chí Minh
35 Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Nguyễn Q.Thắng - Nguyễn Bá Thế (1991), Nxb
KHXH, HN
36 Từ điển văn học (Bộ mới), Đỗ Đức Hiếu chủ biên (2004), Nxb Thế giới, HN
37 Từ điển Văn học Việt Nam, Lại Nguyên Ân - Bùi Văn Trọng Cường biên soạn (1995),
Nxb Giáo dục, HN
38 Từ điển văn học, Nguyễn Huệ Chi chủ biên (2004), Nxb Thế giới
39 Việt Sử giai thoại, Nguyễn Khắc Thuần (1997), Tập III, Nxb Giáo Dục, Sài Gòn
Trang 640 Vũ Tuân Sán (1973), Chu Văn An thầy dạy học và nhà trí thức nổi tiếng đời Trần, Danh
nhân Hà Nội, Hội Văn nghệ HN
B TÀI LIỆU HÁN NÔM LƯU TRỮ TẠI VIỆN NGHIÊN CỨU HÁN NÔM
41 朱 文 安 行 狀 草 Chu Văn An hành trạng thảo, kí hiệu VHv.1292
42 登 科 綠 Đăng khoa lục, kí hiệu A.2752/1
43 皇 越 詩 選 Hoàng Việt thi tuyển, kí hiệu A.2857
44 鳳 山 祠 志 略 Phƣợng Sơn từ chí lƣợc, kí hiệu A.195
45 鳳 山 祠 志 略 Phƣợng Sơn từ chí lƣợc, kí hiệu VHv.1287/1
46 鳳 山 祠 志 略 Phƣợng Sơn từ chí lƣợc, kí hiệu VHv.1287/
47 鳳 山 祠 志 略 Phƣợng Sơn từ chí lƣợc, kí hiệu VHv.1740
48 鳳 山 祠 志 略 Phƣợng Sơn từ chí lƣợc, kí hiệu VHv.1293
49 國 朝 登 科 錄 Quốc triều đăng khoa lục, kí hiệu A.36/1-2
50 全 越 詩 錄 Toàn Việt thi lục, kí hiệu A.1334
51 辭 海 字 典 Từ hải tự điển
52 辭 原 字 典 Từ nguyên tự điển
53 摘 艷 詩 集 Trích diễm thi tập, kí hiệu VHv.2573
54 越 音 詩 集 Việt âm thi tập, kí hiệu A.1925