Câu 1: Câu 1: Em hãy nối thông tin cột A với B để có nhận định đúng về các phương châm hội thoại?. 3 đ 1.Phương châm về lượng 2.Phương châm về chất 3.Phương châm quan hệ 4.Phương châm
Trang 2Câu 1:
Câu 1: Em hãy nối thông tin cột A với B để có nhận định đúng
về các phương châm hội thoại ? ( 3 đ )
1.Phương châm về lượng
2.Phương châm về chất
3.Phương châm quan hệ
4.Phương châm cách thức
5.Phương châm lịch sự
a.Nói đúng đề tài giao tiếp
e.Nói ngắn gọn, rành mạch
b.Tôn trọng đối tượng giao tiếp c.Nói đủ nội dung
d.Nói có bằng chứng xác thực
1c-2d-3a-4e-5b
Trang 3Câu 2:Những câu sau liên quan đến phương châm hội thoại nào ? ( 6đ )
a Hoa thơm ai nỡ bỏ rơi
Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời.
b Nói có sách, mách có chứng.
c Nói gần nói xa chẳng qua nói thật.
Phương châm lịch sự Phương châm về chất Phương châm cách thức
Trang 4Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)
I Quan hệ giữa phương chõm hội thoại với tỡnh huống giao tiếp:
1.Vớ dụ / 36 Truyện cười : CHÀO HỎI
Anh chàng nọ ở nhà vợ tại một vùng quê, đ ược ng ười nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi người xung quanh.
Một hôm, anh ta ra đ ường và thấy một ng ười đang đốn cành trên một cây cao, liền ra dấu gọi.
Ng ười kia dừng việc, lật đật trèo xuống, hỏi:
-Có chuyện gỡ thế?
-Có gỡ đâu! Bác làm việc vất vả lắm phải không?
( Truyện cư ời dân gian Việt Nam)
Trang 5Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)
I Quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp:
1.Ví dụ / 36 Truyện cười : CHÀO HỎI
- Câu hỏi của chàng rể tuân thủ phương châm lịch sự Vì thể hiện sự quan tâm đến người khác.
- Sử dụng không đúng lúc, không đúng chỗ.
- Hậu quả: Quấy rối, gây phiền hà cho người khác
*Bài học:
- Cần chú ý đến đặc điểm của tình huống giao tiếp Vì một câu
nói có thể thích hợp trong tình huống này nhưng không thích hợp
trong một tình huống khác.
2 Ghi nhớ: (SGK – 36)
Trang 6II Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:
Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)
Ví dụ 1/ 37
An: -Cậu có biết bơi không?
Ba:- Biết chứ! Thậm chí còn bơi giỏi nữa.
An: -Cậu học bơi ở đâu vậy?
Ba:- Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ở đâu.
Vi phạm phương châm về lượng
a.
b. Truyện Lợn cưới áo mới Vi phạm phương châm về lượng
c. Truyện Quả bí khổng lồ Vi phạm phương châm về chất
d. Ông nói gà bà nói vịt Vi phạm phương châm quan hệ
e Dây cà ra dây muống Vi phạm phương châm cách thức
f Câu chuyện : Người ăn xin Vi phạm phương châm lịch sự
Trang 7Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)
II Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:
Ví dụ 2/ 37
An: - Cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo vào năm nào không? Ba: - Đâu khoảng đầu thế kỷ XX
Câu trả lời của Ba không đáp ứng yêu cầu của An Ba đã vi phạm phương châm về lượng
Ví dụ 3/ 37
Phương châm về chất không cần được tuân thủ.
Trang 8" Tiền bạc chỉ là tiền bạc "
=> Muốn gây một sự chú ý, để ng ời nghe hiểu câu nói theo ưười nghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó
-Nghĩa tường minh: Tiền bạc chỉ là tiền bạc
- Nghĩa hàm ẩn: Răn dạy người khụng nờn chạy theo tiền bạc
mà quờn đi nhiều thứ khỏc quan trọng hơn, thiờng liờng hơn trong cuộc sống.
=> Cõu núi vẫn tuõn thủ phương chõm về lượng
Trang 9* Ng ời nói: ưười nghe hiểu câu nói theo
+ Vô ý, vụng về, thiếu văn hoá giao tiếp.
+ Thiếu hiểu biết
+ Phải u tiên cho một ph ơng châm hội thoại hoặc một yêu ưu tiên cho một phưương châm hội thoại hoặc một yêu ưu tiên cho một phưương châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác quan trọng hơn
+ Muốn gây một sự chú ý, để ng ời nghe hiểu câu nói theo ưu tiên cho một phưương châm hội thoại hoặc một yêu một hàm ý nào đó
Trang 10Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)
II Luyện tập:
Phương châm cách thức bị vi phạm vì với cậu bé năm tuổi không
biết đâu là cuốn Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao .
Bài 1/38
Bài 2/38
- Không tuân thủ phương châm lịch sự
-Vì không chào chủ nhà.
-Lời lẽ giận dữ, nặng nề mà không có lí do chính đáng.
Trang 11Hết bao lâu
Một bà già tới phòng bán vé máy bay hỏi:
- Xin làm ơn cho biết từ Anh tới Mĩ bay hết bao lâu? Nhân viên đang bận đáp:
- 1 phút nhé.
-Xin cảm ơn!
- Bà già đáp và đi ra.
-> Ng ời nói thiếu văn hoá giao tiếp ưười nghe hiểu câu nói theo
Nhân viên vi phạm ph ưười nghe hiểu câu nói theo ơng châm lịch sự
Trang 12
NẾU MUỐN THÀNH CÔNG
Hãy nắm chắc bí quyết của giao tiếp: PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI.
Hãy vận dụng các phương châm hội thoại một cách khéo léo, không cứng nhắc.
Chú ý đến tình huống giao tiếp.
Trang 13 Đối với bài học ở tiết học này:
- Học 2 ghi nhớ/ 36-37
- Hoàn thành vở bài tập.
- Viết một mẫu hội thoại thể hiện trường hợp không tuân thủ
phương châm hội thoại vì người nói thiếu văn hóa giao tiếp.
Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xưng hô trong hội thoại
từ ngữ xưng hô.
- Tìm những đại từ nhân xưng trong Tiếng Việt ?
- Xác định từ ngữ xưng hô trong 2 đoạn trích/38-39