Tuan 5 2014 van 8

* Hoạt động 3,4 - Tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội trong văn bản.. - Tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội trong văn bản.. - Cách

Trang 1

Tuần: 5 Tiết: 17 Bài:5 Ngày dạy:……

1 Mục tiêu: Giúp học sinh

1.1 Kiến thức:

* Hoạt động 1,2:

- Nắm được khái niệm từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

* Hoạt động 3,4

- Tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội trong văn bản

1.2 Kỹ năng:

- Nhận biết, hiểu nghĩa một số từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

* Hoạt động 3,4

- Dùng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội đúng hoàn cảnh giao tiếp và có hiệu quả

1.3 Thái độ:

- Ra quyết định: Sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội linh hoạt, phù hợp với

hoàn cảnh giao tiếp

2 Nội dung học tập:

- Khái niệm từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.

- Tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội trong văn bản

- Luyện tập

3 Chuẩn bị:

3.1 Giáo viên: Tìm ví dụ về từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.

Bảng phụ ghi ví dụ trong SGK

3.2 Học sinh: Trả lời câu hỏi sgk/56,57, cho ví dụ về từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã

hội

4 Tổ chức các hoạt động học tập:

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:

8A1:

8A2:

8A3:

8A4:

(Phân công giúp học sinh vắng nếu có)

4.2 Kiểm tra miệng:

Câu 1: Thế nào là từ tượng hình? Cho ví dụ? Thế nào là từ tượng thanh? Cho ví dụ? (8đ)

Trả lời:

1 Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái sự vật

Vd: Lom khom, thướt tha,

_ Từ tượng thanh là từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên, của con người?

Vd: ầm ầm, đùng đùng,

Câu 3: Hôm nay chúng ta học bài gì? Em đã chuẩn bị nội dung gì cho bài học hôm nay? (2 đ)

TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI

Trang 2

_ HS trả lời, GV nhận xét và giới thiệu bài.

4.3 Tiến trình bài học: (Giáo viên giới thiệu bài)

HĐ1: (7')

* GV treo bảng phụ, yêu cầu học sinh đọc ví dụ.

* Trong ví dụ trên thì hai từ “bắp” và “bẹ” đều có

nghĩa là “ngô”, nhưng trong 3 từ ấy thì từ nào dùng

phổ biến trong toàn dân hơn? Tại sao?

_ Từ “ngô” được dùng phổ biến hơn Vì nó là từ ngữ

có tính chuẩn mực hoá cao

* Vậy theo em trong ba từ đó thì từ nào là từ địa

phương? Tại sao?

_ Hai từ “bắp, bẹ” là những từ địa phương Vì nó chỉ

dùng trong phạm vi hẹp, chưa có tính chuẩn mực

cao

* Vậy, thế nào là từ ngữ địa phương? Cho ví dụ?

_ Là từ ngữ chỉ dùng ở một (một số) địa phương nhất

định

_ HS ví dụ từ ngữ địa phương Tây Ninh (Nam Bộ)

* Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ.

HĐ2: (7')

* Giáo viên yêu cầu học sinh đọc vd (SGK/57)

* Tại sao tác giả dùng 2 từ “mợ và mẹ” để cùng chỉ

một đối tượng ? Trước CMT8, tầng lớp xã hội nào

thường dùng các từ mợ, cậu?

_ Dùng từ mẹ để miêu tả những suy nghĩ của nhân

vật Dùng mợ để phù hợp với đối tượng giao tiếp và

hoàn cảnh giao tiếp

_ Tầng lớp xã hội trung lưu thường dùng các từ này

* Các từ “ngỗng, trúng tủ” có nghĩa là gì?

_Từ “Ngỗng” dùng để chỉ điểm 2

_Từ “Trúng tủ”: thi đúng phần đã học thuộc lòng

* Tầng lớp xã hội nào thường dùng các từ này?

_ Tầng lớp học sinh và sinh viên

* Tìm thêm các từ học sinh thường dùng mà em biết.

* Ta thấy các từ này chỉ được dùng trong một tầng

lớp nhất định hoặc trong một thời gian nào đó Các

từ đó người ta gọi nó là biệt ngữ xã hội.

* Theo em biệt ngữ xã hội là gì?

_ Biệt ngữ xã hội chỉ được dùng trong một tầng lớp

xã hội nhất định (Ghi nhớ)

I Từ ngữ địa phương:

_ Là từ ngữ chỉ dùng ở một (một số) địa phương nhất định

* Ghi nhớ1: (SGK/56)

II Biệt ngữ xã hội:

_ Biệt ngữ xã hội chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định

* Ghi nhớ2: (SGK/57).

Trang 3

* Bài tập nhanh: Cho biết các từ ngữ: Trẫm,

khanh, long sàng, ngự thiện có ý nghĩa gì? Tầng

lớp nào thường dùng các nhóm từ này?

_ Trẫm: Cách xưng hô của vua

_ Khanh: Cách vua gọi các quan

_ Long sàng: Giường của vua

_ Ngự thiện: Vua dùng bữa

=> Vua quan triều đình phong kiến thường dùng

HĐ3: (6')

* Khi sử dụng lớp từ này cần chú ý điều gì? Tại sao?

_ Khi sử dụng cần chú ý: tình huống và hoàn cảnh

giao tiếp để đạt hiệu quả cao trong giao tiếp

* Trong các tác phẩm văn thơ tác giả có thể sử dụng

các từ này được không? Vậy chúng có tác dụng gì?

_ Có thể sử dụng Để tô đậm sắc thái địa phương,

màu sắc tầng lớp xã hội của ngôn ngữ và tính cách

nhân vật

* Gọi HS đọc ví dụ/58, tìm từ ngữ địa phương, biệt

ngữ xã hội.

* Trong thực tế có nên sử dụng lớp từ này một cách

tuỳ tiện không? Tại sao?

_ Không nên lạm dụng một cách tuỳ tiện vì nó gây

tối nghĩa và khó hiểu

* GV gọi HS đọc ghi nhớ (SGK/58)

HĐ3: (15')

* Bài tập 1:

- Mận: Quả doi - Vô: Vào

- Thơm: Quả dứa - Ghe: Thuyền.

- Trái: Quả - Ni: này

- Chén: Cái bát - Mãng cầu: na …

* Bài tập 2: GV hướng dẫn học sinh làm bài trong

phần bài học

* Bài tập 3:

_ Trường hợp (a) dùng từ ngữ địa phương

_ Các trường hợp còn lại không nên dùng từ ngữ địa

phương

(Phần luyện tập: GV có thể tổ chức cho hs tổ 1,2 sưu

tầm từ đia phương mình, tổ 3 sưu tầm từ địa phương

khác, tổ 4 sưu tầm biệt ngữ xã hội.

- Đại diện tổ trình bày, GV cùng HS nhận xét, chốt

lại kết quả)

III Sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội:

_ Khi sử dụng cần chú ý: tình huống và hoàn cảnh giao tiếp để đạt hiệu quả cao trong giao tiếp

_ Không nên lạm dụng một cách tuỳ tiện vì nó gây tối nghĩa và khó hiểu

* Ghi nhớ3 (SGK/58)

IV Luyện tập:

Bài tập 1: Thống kê một số từ ngữ

địa phương mà em biết

Bài tập 2: Về nhà làm Bài tập 3:

Trang 4

4.4 Tổng kết:

Câu 1: Thế nào là từ ngữ địa phương?

Trả lời: _ Là từ ngữ chỉ dùng ở một (một số) địa phương nhất định

Câu 2: Theo em biệt ngữ xã hội là gì?

Trả lời: _ Biệt ngữ xã hội chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định

4.5 Hướng dẫn học tập:

1 Đối với tiết học này:

_ Về nhà học bài Làm bài tập còn lại.

_ Sưu tầm một số câu ca dao, hò, vè, thơ văn có sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

2 Đối với tiết học sau:

_ Soạn bài: “Trợ từ và thán từ”

+ Đọc kỹ ví dụ và trả lời câu hỏi SGK/69,70

5 Phụ lục:

_

Tuần: 5 Tiết: 18 Bài: 5

Ngày dạy: ……

* Hoạt động 1:

- Hiểu thế nào là tóm tắt văn bản tự sự

* Hoạt động 2:

- Biết đuợc các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự

1.2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu, nắm được toàn bộ cốt truyện của văn bản tự sự

- Phân biệt sự khác nhau giữa tóm tắt khái quát và tóm tắt chi tiết

* Hoạt động 3:

- Tóm tắt văn bản tự sự phù hợp với yêu cầu sử dụng

1.3 Thái độ:

-Ra quyết định: Lựa chọn cách tóm tắt văn bản tự sự phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.

- Khái niệm tóm tắt văn bản tự sự

- Cách tóm tắt một văn bản tự sự.

- Luyện tập

3 Chuẩn bị:

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

Trang 5

3.1 Giáo viên: Văn bản tóm tắt (Sách Tư liệu Ngữ Văn 8/56)

3.2 Học sinh: Đọc câu hỏi SGK, trả lời, xem trước bài tập trong VBT

8A1:

8A2:

8A3:

8A4:

Câu 1: Thế nào là liên kết các đoạn văn trong văn bản?(4đ)

_ Khi chuyển từ đoạn văn này sang đoạn văn khác thì chúng ta cần sử dụng các phương tiện liên kết

Câu 2: Có mấy kiểu liên kết?(4đ)

_ Có 2 kiểu liên kết:

+ Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết

+ Dùng câu nói

Câu 3: Hôm nay chúng ta học bài gì?(2 đ)

- HS trả lời, giáo viên vào bài

HĐ1: (8')

* Hãy cho biết những yếu tố quan trọng nhất trong

tác phẩm tự sự?

_ Sự việc và nhân vật chính (cốt truyện và nhân vật)

* Ngoài yếu tố quan trọng, tác phẩm còn có các yếu

tố nào khác?

_ Miêu tả, biểu cảm, các nhân vật phụ, các chi tiết

* Khi tóm tắt tác phẩm tự sự ta dựa vào yếu nào là

chính?

_ Phải dựa vào sự việc tiêu biểu và nhân vật chính

* Theo em, việc tóm tắt tác phẩm tự sự có mục đích

gì?

_ Kể lại cốt truyện để người đọc hiểu được nội dung

cơ bản của tác phẩm ấy

* Vậy thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?

_ Ghi lại một cách ngắn gọn, trung thành những nội

dung chính của văn bản tự sự

HĐ2: (12')

* GV gọi HS đọc văn bản tóm tắt (SGK/60)

* Nội dung đoạn văn trên nói về văn bản nào? Tại

sao em biết được điều đó?

_ Nói về văn bản: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh => Nhờ vào

nhân vật chính và sự việc chính

I Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?

_ Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn, trung thành nội dung chính của văn bản tự sự đó

II Cách tóm tắt văn bản tự sự:

1 Những yêu cầu đối với văn bản tóm tắt:

_ Ngắn gọn

Trang 6

* So sánh đoạn văn trên với nguyên văn của văn bản

có gì khác nhau?

_ Nguyên văn truyện dài hơn

_ Số lượng nhân vật, chi tiết nhiều hơn

* Hãy cho biết các yêu cầu đối với một văn bản tóm

tắt?

_ HS nêu, GV cùng nhận xét

* Theo em để viết được văn bản tóm tắt trên thì

người viết cần làm những việc gì? Và thực hiện theo

trình tự nào?

Giáo viên gợi ý:

* Người viết có cần đọc văn bản không? Đọc kỹ hay

đọc lướt qua?

* Các sự việc trong bản tóm tắt có sát với cốt truyện

và nhân vật chính không?

* Các sự việc trong văn bản tóm tắt có hợp lí chưa?

_ HS trình bày, GV chốt ý, gọi HS đọc ghi nhớ

HĐ3: (15')

Thảo luận: (5 phút)

_ HS thảo luận, trình bày, GV cùng HS nhận xét

* GV đọc thêm cho HS nghe văn bản tóm tắt “Những

ngày thơ ấu” (Nguyên Hồng)- (Sách Tư liệu Ngữ

Văn 8/56)

_ Phản ánh đúng nội dung chính

và nhân vật chính

_ Dùng llời văn của người tóm tắt

2 Các bước tóm tắt văn bản:

_ Bước 1: Đọc kỹ toàn bộ văn bản

để nắm nội dung

_ Bước 2: Lựa chọn sự việc chính

và nhân vật chính

_ Bước 3: Sắp xếp cốt truyện theo trình tự hợp lý

_ Bước 4: Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình

Ghi nhớ (SGK/61)

III Luyện tập:

Bài tập: Tóm tắt văn bản “Bánh

chưng bánh giầy” khoảng 10

dòng

Câu 1: Các bước tóm tắt văn bản tự sự?

_ Bước 1: Đọc kỹ toàn bộ văn bản để nắm nội dung

_ Bước 2: Lựa chọn sự việc chính và nhân vật chính

- Xem lại bài học học ghi nhớ.

- Tập tóm tắt văn bản đã học

2 Đối với tiết học sau: Chuẩn bị: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự.

+ Đọc bài tập và thực hiện theo yêu cầu

+ Mỗi HS lập sơ đồ tóm tắt văn bản “Lão Hạc”

5 Phụ lục:

Tuần: 5 Tiết:19 Bài: 5

Trang 7

Ngày dạy:… …

- Vận dụng kiến thức đã học ở tiết 18 để luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

1.2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu, nắm được toàn bộ cốt truyện của văn bản tự sự

- Rèn kỹ năng tóm tắt một văn bản tự sự

1.3 Thái độ:

- Có ý thức tóm tắt văn bản tự sự sau khi học

- Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

3 Chuẩn bị:

3.1 Giáo viên: Xem trước bài tập, tìm ra hướng giải quyết.

Phiếu học tập cho HS viết đoạn văn

3.2 Học sinh: Tập tóm tắt văn bản “Lão Hạc” và đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”

8A1: 8A2:

8A3: 8A4:

Câu 1: Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?(5đ)

Trả lời: Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn, trung thành nội dung chính của văn bản tự sự đó

Câu 2: Các bước tóm tắt văn bản tự sự?(5đ)

Trả lời: Bước 1: Đọc kỹ toàn bộ văn bản để nắm nội dung

Bài tập 1:

* Giáo viên gọi học sinh đọc phần 1 trong sách giáo

khoa.

Áp dụng kỹ thuật mảnh ghép: Vòng1, GV cho HS

thảo luận hai câu hỏi sau: (3’)

Dãy A: Theo em bản tóm tắt trong sách giáo khoa đã

nêu đã nêu tương đối đầy đủ các sự việc tiêu biểu và

các nhân vật quan trọng của truyện ngắn Lão Hạc

chưa? Nếu có bổ sung thì em sẽ bổ sung những gì?

Trình tự sắp xếp như vậy có hợp lí chưa?

Bài tập 1:

Tóm tắt truyện ngắn “Lão Hạc” ngắn gọn (khoảng 10 dòng)

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

Trang 8

_ Bản tóm tắt đã nêu tương đối đầy đủ các sự việc,

nhân vật chính

_ Bổ sung: Ý (g) tách phần “và lão bị ốm một trận

khủng khiếp lên sau ý (a)

+ Ý (d) bổ sung thêm “dù lão rất đau đớn”

_ Trình tự còn lộn xộn

Dãy B: Theo em, cách sắp xếp các trình tự sự việc

như thế nào mới hợp lí?

_ Có thể sắp xếp các trình tự sau: b,a,d,c,g,e,i,h,k

* Vòng 2: Kết hợp hai nhóm ở vòng 1 hình thành

nhóm mới: Em hãy viết lại đoạn văn tóm tắt khoảng

10 dòng? (7’)

_ Học sinh tự viết và đại diện nhóm trình bày, GV

cùng HS nhận xét, sửa chữa

Bài tập 2:

* Giáo viên: gọi học sinh đọc bài tập 2.

* Theo em nhân vật chính trong “Tức nước vỡ bờ”

là ai?

_ Nhân vật chính trong Tức nước vỡ bờ là chị Dậu

* Hãy nêu các sự việc tiêu biểu trong “Tức nước vỡ

bờ”?

_ Chị Dậu chăm sóc chồng bị ốm

_ Chị Dậu đánh lại cai lệ, người nhà Lý trưởng để

bảo vệ anh Dậu

* Dựa vào văn bản đã học em hãy viết thành một

đoạn văn tóm tắt khoảng 10 dòng?

_ GV hướng dẫn HS về nhà làm

Bài tập 3:

* Tại sao nói văn bản “Tôi đi học của Thanh Tịnh”

và “Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng” rất khó tóm

tắt?

_ Hai văn bản trên rất khó tóm tắt vì đó là những văn

bản trữ tình Chủ yếu miêu tả những diễn biến trong

đời sống nội tâm của nhân vật, ít các sự việc để kể

lại

Bài tập 2:

Tóm tắt đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” ngắn gọn (khoảng 10 dòng)

Bài tập 3:

Câu 1: Các bước tóm tắt văn bản tự sự?

_ Bước 1: Đọc kỹ toàn bộ văn bản để nắm nội dung

Trang 9

_ Xem lại cách tóm tắt văn bản tự sự.

2 Đối với tiết học sau: _ Soạn bài: Trả bài viết tập làm văn số 1.

+ Xem lại đề bài và lập dàn ý cho đề văn

5 Phụ lục:

_

Tuần: 5 Tiết:20 Bài:5

Ngày dạy: ……

- Ôn lại kiến thức về kiểu văn tự sự và kết hợp với việc tóm tắt tác phẩm tự sự

1 2 Kỹ năng:

- Rèn luyện các kỹ năng về ngôn ngữ và kỹ năng xây dựng văn bản

- Biết cách sửa chữa các lỗi sai khi mắc phải

1 3 Thái độ:

- Giáo dục HS ý thức sửa chữa các lỗi sai khi mắc phải

- Biết cách sửa chữa các lỗi mắc phải trong quá trình làm bài

3 Chuẩn bị:

3.1 Giáo viên: Chấm bài kiểm tra, điểm, các lỗi cần sửa.

3.2 Học sinh: Nhớ lại đề bài và lập dàn ý cho đề văn đã làm.

8A1: 8A2:

8A3: 8A4:

Kiểm tra trong quá trình trả bài kiểm tra

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

Trang 10

* Nhắc lại đề kiểm tra?

_ HS nhắc – GV ghi lên bảng

* Đề thuộc thể loại gì?

_ Tự sự

* Đề yêu cầu gì?

_ Kể về ngày khai trường để lại ấn tượng trong lòng

HĐ2:

* GV nhận xét ưu - khuyết điểm:

1 Ưu điểm:

Nội dung: HS nắm được yêu cầu và thể loại của đề

bài Các em biết chọn ngày khai trường đầu tiên để

lại ấn tượng trong lòng Có em biết bộc lộ cảm xúc

chân thật

Hình thức : Trình bày sạch đẹp

2 Khuyết điểm:

Nội dung: Đa số các em còn chưa nêu lên được

cảm tưởng của mình về kỉ niệm ngày khai trường

_ Một số em kể dài dòng nhưng chưa xác định ngày

khai trường vào năm học lớp mấy, bài làm lan man

không rõ ràng

_ Bài viết sơ sài, qua loa, không đầu tư

Hình thức: Viết chữ còn cẩu thả, sai lỗi chính tả

_ Bài viết chưa mạch lạc, không liên kết

HĐ3:

GV phát bài và công bố điểm

Lớp Trên Trung bình Dưới Trung bình

8A1

8A2

8A3

8A4

HĐ4:

GV gọi 2 HS lên bảng lập dàn bài

GV cùng HS nhận xét dựa vào dàn bài ở tiết 11-12

HĐ5:

GV gọi HS lên bảng ghi lại các lỗi (chính tả, diễn

đạt) và sửa lại

VD: (lỗi chính tả)

Ngồi iêm ngồi im; ngơ ngát ngơ ngác

Độc chử đọc chữ ; mạnh dạng mạnh dạn

Giản bài giảng bài …

VD: (lỗi diễn đạt)

_ Hằng năm lá rụng cuối thu rơi xuống trường đó là

lúc cổng trường mở ra báo hiệu đến lúc khai trường

Hằng năm, cứ vào cuối thu, khi lá bắt đầu rơi

I Đề - tìm hiểu đề:

Em hãy kể lại kỷ niệm về ngày khai trường để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong lòng em

II Nhận xét ưu - khuyết điểm:

III Phát bài và công bố điểm:

IV Lập dàn bài:

V Sửa lỗi và đọc bài văn hay:

GV đọc bài văn hay và rút kinh nghiệm cho cả lớp

8A1:

8A2:

8A3:

8A4:

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	133,5 KB