+ Tác phẩm ghi lại những ấn tượng về thiên nhiên và con người lao động ở vùng đảo Cô Tô mà nhà văn Nguyễn Tuân thu nhận được trong chuyến ra thăm đảo, năm 1976?. H: Em hãy cho biết thể l[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN TỰ HỌC MÔN: Ngữ văn 6 TUẦN 28 (Từ 30/3-4/4/2020) Tiết 105 - 106: Văn bản CÔ TÔ
_ Nguyễn Tuân_
PHẦN 1: CHUẨN BỊ
1/Học sinh đọc kĩ văn bản Cô Tô, SGK/88
2/Tìm hiểu phần chú thích SGK/90
3/Soạn phần Đọc – Hiểu văn bản trong SGK/91 (trả lời câu hỏi vào Vở bài tập)
PHẦN 2: NỘI DUNG KIẾN THỨC:
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung ghi bài
(yêu cầu HS ghi phần xanh dương
vào Vở bài học)
Giới thiệu bài mới:
Qua bài “Sông nước Cà Mau” chúng ta cảm nhận
được vẻ đẹp của miền Tây Nam Bộ - vùng đất tận
cùng của tổ quốc, qua bài “Vượt thác” chúng ta biết
về cảnh đẹp của con người và thiên nhiên hai bên bờ
sông Thu Bồn ở vùng đất Quảng Nam trên dải đất
miền Trung Thì trong bài học ngày hôm nay chúng
ta sẽ tìm hiểu về một vùng đất nữa cuar đất nước
cũng không kém phần tươi đẹp, đó là quần đảo Cô
Tô qua bài kí của Nguyễn Tuân
HĐ 1: Hướng đẫn HS đọc hiểu chú thích
- Gọi HS đọc phần chú thích*/SGK/90
H: Nêu những nét chính về tác giả?
Tiết 105 - 106:
Văn bản CÔ TÔ
(Nguyễn Tuân)
I.ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH: 1.Tác giả: chú thích*/SGK/90
Trang 2+ Nguyễn Tuân sinh 1910-1987, ở Hà Nội
+ Là nhà văn nôi tiếng sử trường về tùy bút và bút ký
+ Tác phẩm của Nguyễn Tuân luôn thể hiện phong
cách độc đáo, tài hoa, sự hiểu biết phong phú về
nhiều mặt và vốn ngôn ngữ giàu có, điêu luyện
H: Bài ký viết khi nào? Ở đâu?
+ Tác phẩm ghi lại những ấn tượng về thiên nhiên và
con người lao động ở vùng đảo Cô Tô mà nhà văn
Nguyễn Tuân thu nhận được trong chuyến ra thăm
đảo, năm 1976
H: Em hãy cho biết thể loại của văn bản này?
+ Kí là loại văn vừa ghi lại sự thật khách quan vừa
bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ chủ quan theo một kết cấu
nhất định
H: Bài văn có thể chia làm mấy phần? Nội dung của
từng phần ?
+ Bố cục: 3 phần
Đoạn 1: từ đầu đến “mùa sóng ở đây” thể hiện vẻ
đẹp trong sáng của đảo Cô Tô sau khi trận bão đi
qua
Đoạn 2: tiếp theo đến “nhịp cánh” tả cảnh mặt trời
mọc trên biển
Đoạn 3: còn lại, tả cảnh sinh hoạt và lao động của
người dân trên đảo
HĐ 2: Hướng đẫn HS tìm hiểu đoạn 1 của văn bản
- học sinh đọc lại đoạn 1
H: Vẻ đẹp trong sáng của đảo Cô Tô sau khi trận bão
2.Văn bản:
a/Xuất xứ: Bài văn Cô Tô là phần
cuối của bài kí Cô Tô, năm 1976.
b/Thể loại: kí c/Phương thức biểu đạt: miêu tả
(+ biểu cảm + tự sự)
d/Bố cục: 3 phần
II.ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1/Vẻ đẹp trong sáng của đảo Cô
Tô sau khi trận bão đi qua:
Trang 3đi qua đã được miêu tả như thế nào?
H: Em hãy tìm và nhận xét những từ ngữ (đặc biệt là
tính từ), hình ảnh vẻ đẹp ấy?
+ tính từ chỉ màu sắc, ánh sáng kết hợp động từ
miêu tả, so sánh, quan sát từ trên cao độc đáo, từ
ngữ chọn lọc, ẩn dụ: khung cảnh bao la, vẻ đẹp sáng
sủa, yên bình của đảo Cô Tô
HĐ 3: Hướng đẫn HS tìm hiểu đoạn 2 của văn bản
- học sinh đọc lại đoạn 2
-Vị trí quan sát: trên nóc đồn biên
phòng -Thời gian: sau một trận dông bão -Không gian: trong trẻo, sáng sủa + Bầu trời trong sáng
+ Cây trên đảo thêm xanh mượt + Nước biển lại lam biếc đậm đà + Cát lại vàng giòn
+ Lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi
-Tình cảm của Nguyễn Tuân đối
với Cô Tô: “… càng thấy yêu mến
hòn đảo như bất cứ người chài nào
đã từng đẻ ra và lớn lên theo mùa sóng ở đây”.
(Nghệ thuật: Sử dụng nhiều tính
từ gợi tả màu sắc vừa tinh tế, vừa gợi cảm; phép so sánh)
=> Bức tranh phong cảnh biển, đảo Cô Tô sau cơn bão mang vẻ đẹp tươi sáng, phóng khoáng, lộng lẫy, tràn đầy sức sống.
Trang 4H: Đoạn ký giới thiệu cảnh gì?
H: Tác giả chọn điểm nhìn để miêu tả là ở đâu?
H: Tại sao nhà văn phải cố rình mặt trời mọc?
H: Sau trận bão, bầu trời lúc này như thế nào?
H: Khi nói về quá trình mặt trời mọc, tác giả dùng từ
nào? Nó thuộc từ lại gì? Tác dụng của nó?
+ Động từ “nhú”, diễn tả chính xác quá trình mặt trời
mọc, cho thấy sự quan sát chăm chú và trân trọng
cũng như sự chọn lọc trong việc lựa chọn từ ngữ của
nhà văn
H: Khi giới thiệu cảnh mặt trời mọc, tác giả dùng
biện pháp tu từ gì?
H: Cảnh mặt trời mọc được miêu tả qua những từ
ngữ, câu văn nào?
+ “Tròn trĩnh… Biển đông”
H: Cảnh mặt trời mọc như thế nào?
H: Những hình ảnh so sánh mà tác giả sử dụng ở đây
đặc sắc như thế nào? Nếu em đã từng được ngắm
mặt trời mọc trên biển thì em tháy hình ảnh này có
chính xác và độc đáo không?
H: Ngoài việc miêu tả mặt trời mọc, tác giả còn tô
điểm cho bức tranh bình minh trên biển bằng những
chi tiết nào được xem là không thể thiếu nữa?
- Qua việc miêu tả cảnh thiên thật trong sáng, tươi
đẹp, chúng ta phải tâm phục tài năng của Nguyễn
Tuân đã sử dụng ngôn ngữ chọn lọc, điêu luyện và
sự miêu tả tinh tế, chính xác, giàu hình ảnh Đó
2/Cảnh mặt trời mọc trên biển:
-Vị trí quan sát: từ những hòn đá đầu sư, đầu mũi đảo
-Trước khi mặt trời mọc: “chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây, hết bụi”
-Lúc mặt trời mọc:
+ Mặt trời: nhú lên dần dần, tròn
trĩnh, phúc hậu như một quả trứng thiên nhiên đầy đặn; quả trứng hồng hào
+ Nước biển: ửng hồng…
+ Chân trời: màu ngọc trai … + Y như một mâm lễ phẩm … + Vài chiếc nhạn …, một con hải
âu … nhịp cánh
(Nghệ thuật: Tính từ gợi tả chính xác, tinh tế, phép so sánh, nhân
hóa)
→ Bức tranh bình minh trên biển thật rực rỡ, tráng lệ và dạt dào chất thơ.
Trang 5chính là sự lao động hết mình trên từng con chữ để
tạo nên đoạn văn kiểu mẫu về bút pháp miêu tả.
HĐ 4: Hướng đẫn HS tìm hiểu đoạn 3 của văn bản
- học sinh đọc lại đoạn 3
H: Đoạn này miêu tả cảnh gì?
H: Vị trí quan sát của tác giả?
H: Tại sao Nguyễn Tuân chọn duy nhất điểm đó để
tả cảnh sinh hoạt trên đảo Cô Tô?
H: Sự sống đó được thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh
chi tiết nào?
H: Hình ảnh anh hùng Châu Hòa Mãn gánh nước
ngọt ra thuyền, chị Châu Hòa Mãn địu con dịu dàng
bên giếng, gợi cho em cảm nghĩ gì về cuộc sống của
con người nơi đây?
H: Nhà văn biểu lộ tình cảm gì? Câu văn nào thể
hiện điều đó?
3.Cảnh sinh hoạt và lao động của người dân trên đảo Cô Tô:
-Vị trí quan sát: quanh cái giếng
nước ngọt ở ria một hòn đảo giữa bể
-Sinh hoạt vui như một cái bến và đậm đà mát nhẹ hơn mọi cái chợ trong đất liền
-Bao nhiêu người: tắm, múc, gánh nước
-Chỗ bãi đá: bao nhiêu là thuyền của hợp tác xã đang mở nắp sạp đổ nước ngọt vào
-Thùng và cong và gánh nối tiếp đi
đi về về
-Cuộc sống thanh bình: “Trông
chị Châu Hòa Mãn địu con, thấy
nó dịu dàng yên tâm như cái hình ảnh biển cả là mẹ hiền mớm cá
Trang 6HĐ 5: hướng dẫn HS tổng kết bài
H: Vậy em hãy nêu nghệ thuật và nội dung của bài
văn?
- HS đọc ghi nhớ SGK/91
cho lũ con hiền lành”.
(Nghệ thuật: Phép so sánh, cảm
nhận tinh tế)
=> Không khí lao động khân trương, tấp nập, cảnh sinh hoạt giản dị, thanh bình sau bão dữ III.TỔNG KẾT
Ghi nhớ (SGK/91)
PHẦN 3: LUYỆN TẬP (yêu cầu HS làm vào Vở bài tập)
hóa và so sánh
đảo quê hương, đất nước mình
DẶN DÒ
1. HS thực hiện đầy đủ các yêu cầu trên: Soạn bài và làm bài tập vào Vở
bài tập, viết phần “Nội dung ghi bài” vào vở bài tập (phần chữ màu xanh
dương trong khung, chỗ nào in đậm viết mực đỏ)
2. Học thuộc ghi nhớ, SGK/91