2.4 Nguyên tắc cơ bản để phòng chống tiêu chảy sau cai sữa: Trong 5 nguyên tắc phòng chống dưới đây thì việc giữ vệ sinh là quan trọng nhất: Tăng cường vệ sinh: Sau khi trống chuồng, cần[r]
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG SÓC TRĂNG KHOA: NÔNG NGHIỆP - THỦY SẢN VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP TRUNG CẤP
NGÀNH CHĂN NUÔI THÚ Y
QUY TRÌNH CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG HEO CON SƠ SINH ĐẾN 30 NGÀY TUỔI TẠI TRẠI QUÁCH VĂN TÂY, VĨNH CHÂU, SÓC TRĂNG
Sinh viên thực hiện DƯƠNG HOÀNG EM MSSV: 08ST04 H 011 LỚP: TC CNTY 1 – k2
Tháng 7/2010
Trang 2TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG SÓC TRĂNG KHOA: NÔNG NGHIỆP - THỦY SẢN VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP TRUNG CẤP
NGÀNH CHĂN NUÔI THÚ Y
QUY TRÌNH CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG HEO CON SƠ SINH ĐẾN 30 NGÀY TUỔI TẠI TRẠI QUÁCH VĂN TÂY, VĨNH CHÂU, SÓC TRĂNG
Cán bộ hướng dẫn Sinh viên thực hiện KS: NGUYỄN NHƯ TẤN PHƯỚC DƯƠNG HOÀNG EM MSSV: 08ST04H011 LỚP: TC CNTY K2
Tháng 7/2010
Trang 3Tên chuyên đề: QUY TRÌNH CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG HEO CON SƠ
SINH ĐẾN 30 NGÀY TUỔI TẠI TRẠI QUÁCH VĂN TÂY, VĨNH CHÂU, SÓC TRĂNG
Thời gian thực hiện: ngày 24 tháng 7 năm 2010
Sinh viên thực hiện: DƯƠNG HOÀNG EM
MSSV: 08ST04H011
Lớp: Chăn nuôi thú y – K2
Địa điểm: ấp Vĩnh Thành, xã Vĩnh Tân, huyện Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng
Duyệt Duyệt
Cán bộ phản biện 1 Cán bộ phản biện 2
Duyệt Chủ tịch Hội Đồng
Trang 4NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
v Tên chuyên đề: Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng heo con sơ sinh đến 30 ngày tuổi tại trại QUÁCH VĂN TÂY, Vĩnh Châu, Sóc Trăng
Thời gian thực hiện: 19/04/2010 đến 19/06/2010
v Sinh viên thực hiện: Dương Hoàng Em
Mssv: 08ST04H011
Lớp Chăn nuôi thú y – K2
v Địa điểm: Ấp Nô pôl, Xã Vĩnh Tân, Vĩnh Châu, Sóc Trăng
v Qua thời gian thực tập của Em Dương Hoàng Em, chúng tôi có nhận xét sau:
• Chấp hành tốt các quy định của trại
• Đoàn kết tốt cùng tập thể
• Có cố gắng trong học tập và tham gia các hoạt động khác của trại
Một số hạn chế cần khắc phục:
• Trong thời gian thực tập cần tập trung hơn cho việc nghiên cứu tài liệu, thực tập tay nghề, không đi về thường
• Tranh thủ các điều kiện để nghiên cứu thêm các tài liệu kỹ thuật, thực tập thêm tay nghề kỹ thuật
• Phần đặt vấn đề, phần kết luận của đề tài viết chưa đạt đề nghị chỉnh sửa lại
Ngày……, Tháng……, Năm 201…
Chủ Trại
Kí tên
Trang 5CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Nước ta đang thực hiện “Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa”, ngành nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong các thành phần kinh tế trọng yếu của nước ta, trong đó ngành chăn nuôi cũng phát triển lớn và đa dạng đặt biệt là chăn nuôi heo cũng là một trong những ngành chăn nuôi mũi nhọn giúp phát triển kinh tế hộ gia đình và chăn nuôi theo hướng công nghiệp
Đứng trước tình hình chăn nuôi heo hiện nay ngày càng được công nghiệp hóa, chăn nuôi theo quy mô công nghiệp, quá trình chăn sóc heo cũng ngày càng chuyên môn hóa theo dây chuyền, vấn đề về các loại dịch bệnh của heo cũng diễn biến ngày càng đa dạng và phức tạp Vì vậy vấn đề vệ sinh và chăm sóc heo ngày càng được chú trọng hơn đối với các nghành chức năng cũng như những khu vực chăn nuôi heo theo quy mô lớn trên cả nước, để có thể giảm được nguy cơ mắc bệnh của heo và tăng nâng suất về mọi mặt của heo Phát triển hơn nghành chăn nuôi của đất nước Đặc biệt để giảm tối đa nguy cơ mắc bệnh của heo, làm tăng nâng suất ngoài việc thực hiện tốt vấn
đề vệ sinh, thì bên cạnh đó vấn chăm sóc và quản lí, lựa chọn giống heo con cũng góp
phần rất quan trọng Vì vậy “Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng heo con sơ sinh
đến 30 ngày tuổi” được tiến hành rất kĩ và chặt chẽ trong các trang trại nuôi công
nghiệp
Trang 6
CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1 Quản lí thời kì đầu trước cai sữa
Việc quản lý và chăm sóc ảnh hưởng rất lớn đến năng suất của heo Nếu heo con được chăm sóc và quản lý tốt sẽ tăng trọng nhanh, hạn chế được bệnh tật
Sau đây là 10 vấn đề cần quan tam trong quá trình chăm sóc và quản lý heo con
2.1.1 Cắt rốn
Được tiến hành ngay sau khi keo con được sinh ra Dùng dây sát trùng cột chặt cách gốc rốn khoản 2 – 3cm và dùng kéo cắt ngang sau dây cột khoản 1cm và sát trùng phần cắt nên nhúng vào cốc đựng cồn sát trùng
Gần đây 1 khuyến cáo cho rằng không cần cắt rốn vì rốn sẽ tự động rụng sau 10 – 12 tiếng Việc không cắt rốn sẽ tránh chảy máu do cột không kỉ Nhưng vẫn có những khó khăn là phải luôn theo dõi để tránh tình trạng heo dẫm đạp lên cuốn rốn khi duy chuyển và giành bú
2.1.2 Bú sữa đầu
Bú càng nhiều càng tốt sau 12h sau khi sinh Đây là điều rất quan trọng ảnh hưởng đến
số con sau cai sữa và vì sữa đầu có nhiều kháng thể giúp để kháng lại mầm bệnh từ bên ngoài
Heo con cần bú được từ 350 – 400cc sữa đầu ( tương đương 20 – 25 lần bú) Nếu bầy nhiều con tách heo thành hai nhóm và cho bú luân phiên
2.1.3 Cắt răng
Mục đích của việc bấm răng cho heo con sơ sinh là:
Răng nanh heo con không cắn vú mẹ làm nấu đau không tiết sữa, tránh làm tổn thương vùng vú
Mặc khác tránh làm tổn thương mặt các heo con khác và tránh vi khuẩn xâm nhập qua các vết thương này gây nhiễm trùng
Việc bấm răng cũng có ưu và khuyết điểm:
Ưu điểm:
Ngăn đầu vú và heo không bị thương
Ngăn sự ngừng tiết sữa do heo mẹ bị đau
Heo con cắn nhau
Nhược điểm:
Là nguyên nhân truyền bệnh
Làm heo con chậm lớn
Bấm không đúng kỉ thuật gây nhiễm trùng khoan miệng
Với những ưu và nhược điểm trên trên một số nghiên cứu cho thấy không cần phải cắt răng mà nâng suất vẫn cao, nhưng phải có những đặc trưng sau:
Vệ sinh chuồng trại tốt
Lượng sữa nái cao, đủ nuôi con
Quản lý và ghép bầy phù hợp
Tuy nhiên vẫn không tránh khỏi những vết thương trên mặt heo con nhưng số lượng không nhiều phần lớn sẽ bình phục sau cai sữa
Trang 72.1.4 Cắt đuôi
Cắt đuôi được tiến hành sau khi cắt răng, khoản cách cắt 2 – 2.5cm cách gốc đuôi Mục đích của việc cắt đuôi giúp heo không cắn đuôi nhau, tránh nhiễm trùng lúc nuôi thịt
Tuy nhiên nếu cắt đuôi đối với heo con làm nái sinh sản sẽ khó nhận biết khi heo đẻ còn sót và sót con
2.1.5 chích sắt
Lần 1: 3 ngày sau khi đẻ - liều: 1cc ( 100 mg/cc )
Lần 2: 10 ngày sau – liều: 2cc ( 100 mg/cc )
Mục đích: phòng tránh bệnh thiếu máu do thiếu sắt trên heo con, vì sữa mẹ cung cấp
không đủ
2.1.6 Ghép bầy
Thời gian ghép nên tiến hành sớm trong vòng 3 ngày sau khi sinh
Ghép những heo con lớn, khỏe mạnh, để có thể tồn tại trong bầy mới Ghép những bầy
đẻ trước sang bầy đẻ sau, khi ghép phải cho heo bú sữa đầu ít nhất là 50cc ( 3 lần bú )
2.1.7 Thiến heo đực
Càng sớm càng tốt từ 3 – 7 ngày tuổi lúc heo còn nhỏ giúp vết thương mau lành tránh được sự nhiễm trùng
2.1.8 Tập heo ăn
7 ngày sau khi sinh
Cách tập ăn: cho thức ăn tập ăn vào máng tập ăn, mỗi lần một ít để thức ăn luôn mới,
thức ăn phải thay mỗi ngày, ít nhất 3 lần/ngày
Mục đích: tăng trọng lượng heo con khi cai sữa Giúp heo con khỏe mạnh, không tiêu
chảy, giảm bớt sụt giản thể trọng cho heo nái trong lúc nuôi con
Ảnh hưởng của cám:
Việc chuyển từ bú sữa sang ăn cám là một trong những thay đổi quan trọng khi cai sữa
Cai sữa 2 – 3 ngày là thời gian heo bị thiếu dinh dưỡng, heo bị dừng tăng trưởng phải lấy chất béo dự trữ trong cơ thể Sử dụng những thay đổi như thế cũng gây trở ngại đến quá trình tiêu hóa sau cai sữa Trong thời gian này nếu có thể cho ăn bổ sung thêm sữa vì so với cám thì sữa giúp tỉ lệ tăng trưởng cao hơn và tỉ lệ tăng trưởng cao hơn so với heo bú mẹ thêm 7 – 8 ngày nữa Vì trong lúc này chất dinh dưỡng B1 bắt đầu bị giảm
+ Lượng cám cho heo con theo mẹ phải tăng lên từ từ đến tuần thứ tư phải thích ứng hoàn toàn
Hiệu quả của trọng lượng cai sữa và cám heo tập ăn:
Heo con trong thời gian bú mẹ thường được cho ăn bổ sung cám heo tập ăn Nhưng vấn đề là cám tập ăn này có bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng đang dần thiếu hụt đi trong sữa mẹ hay không?
Việc heo cai sữa sớm 2 – 3 tuần heo cần bổ sung dinh dưỡng thì vai trò của cám là rất quan trọng:
Nếu tăng lượng sữa mẹ bú thì trọng lượng cai sữa thì trọng lượng cai sữa cũng sẽ tăng Nhưng heo nhỏ ăn cám bột hầu như không có hiệu quả, hiệu quả đối với cám bột cai sữa trễ lúc 4 – 5 tuần tuổi
Trang 8Việc cho ăn cám không đơn thuần là giúp gia tăng trọng lượng cai sữa mà còn giúp heo thích nghi với phương pháp vừa ăn vừa uống nước giúp đường ruột làm quen với cám bột gia tăng hiệu quả tiêu hóa, chuẩn bị tốt hơn các dị ứng, với các loại cám có nguồn gốc từ thực vật
Heo con thời kì bú sữa và được ăn một lượng cám thích hợp sẽ có hiệu quả khi cai sữa heo sẽ tăng trưởng nhanh hơn
Có thể việc cho ăn dạng lỏng như cháu sẽ không giúp tăng trọng lượng cai sữa nhưng
nó thúc đẩy tăng trưởng sau khi heo cai sữa
2.1.9 Quản lí sức khẻo heo con
Để quản lý cho heo phát triển tốt sau đây là 8 yếu tố đảm bảo sức khỏe heo con được tốt:
1 Tiếp xúc giữa các nhóm heo:
Không được nuôi chung những nhóm heo khác ngày tuổi
Quản lý vầ cách li heo bệnh ( phải lên kế hoạch điều trị và đào thải heo bệnh).Quản lý ghép bầy (sau khi sinh tối thiểu 2 ngày không được ghép bầy để cho heo bú sữa đầu ) Cách ly heo hậu bị hoặc heo cai sữa mua về
2 Động vật gây hại và thú cưng:
Cho dù trại có quản lý vệ sinh tốt như thế nào ( cùng vào cùng ra, tiêu độc, vệ sinh người nuôi ) mà không quản lý động vật gây hại và thú cưng nuôi không tốt thì việc làm trên cũng vô dụng
Không cho thú cưng vào trại
Luôn duy trì đường dẫn heo sạch
Phải khống chế không cho chuột, chim, gia cầm, thú gây hại khác vào trại
3 Vệ sinh:
Khi áp dụng “ cùng vào, cùng ra” khi duy chuyển các nhóm heo ra khỏi trại, cần vệ sinh tiêu độc làm khô nơi mới nhập heo vào
Sau khi duy chuyển heo, vệ sinh đường dẫn và các dụng cụ sử dụng sạch sẽ
Xử lý nhanh chóng xác heo chết nếu có
Tại cửa ra vào mỗi dãy chuồng đều phải sạch sẽ có hố sát trùng luôn luôn có nước xà phong, khăn áo lao động
4 Con người:
Nếu có thể nên tránh tối đa tiếp xúc với người và động vật
Người nuôi nên tránh trực tiếp tiếp xúc với heo chết
Khách bên ngoài và người quản lí trại khi vào trại phải tuân thủ các biện pháp phòng dịch
Tài xế chuyền cám và heo không được vào trại
5 Không khí:
Không được để bụi bẩn trong trại, sử dụng hệ thống thông khí phù hợp
Không khí đưa vào trại không được đi qua bãi chứa phân và khu xử lý xác heo chết Nên trồng cây xung quanh trại để chặn không khí bên ngoài vào áp dụng các biện pháp chặn gió khác
6 Dụng cụ, nguyên liệu:
Sau khi chăm sóc xong ô nào đó cần thay kim, dao mổ và xác trùng tay mới được sang chuồng mới
Chuồng heo bệnh phải dùng dụng cụ riêng cách ly phòng dich bệnh triệt để
Kho chứa nguyên vật liệu không để các thứ khác và sâu bọ thú gây hại vào
7 Nước và cám:
Trang 9Máng cám và khu vực xung quanh luôn phải giữ vệ sinh sạch sẽ
Kiểm tra định kì num uống, sát trùng súc nước đường ống để heo luôn uống nước sạch
Kiểm tra định kì kho chứa cám có bị nấm móc, bụi bẩn hay không?
Quản lý vệ sinh bồn chứa nước định kì đảm bảo nước sử dụng trong trại phải sạch
8 Quản lý:
Phải lập kế hoạch quản lý và bảo dưỡng thiết bị chuồng trại khi bị hư hỏng
Điều chỉnh các yếu tố có thể gây vết thương cho heo
2.1.10 Quy trình tiêm phòng vacine
Tùy từng trại mà chương trình váccine có thể thay đổi cho phù hợp Sau đây là chương trình váccine theo chương trình váccine Cargill
3 ngày sau khi sinh uống Baycox phòng cầu trùng
SƠ SINH 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 tuần tuổi
LMLM
Nếu chích Tụ huyết trùng thì có thể chích từ tuần thứ 5
2.2 Các phương pháp quản lý cơ bản
Phải áp dụng biện pháp cùng vào cùng ra cho các ô chuồng và giải chuồng, vệ sinh, tiêu độc, làm khô chuồng hoàn toàn rồi mới nhập heo vào Trước khi nhập heo vào 12 tiếng, nhiệt độ trong phòng nên giữ ở mức 28 đến 30o C, nếu cần thiết, chổ ngủ của heo con phải lấp đặt hệ thống đèn úm nhằm tạo điều kiện nhiệt độ thuận lợi nhất cho heo con
Giảm chênh lệch ngày tuổi của heo con trong chuồng xuống dưới 7 ngày Chênh lệch ngày tuổi cai sữa ít thì chênh lệch về sức miến dịch của heo con sẽ được giảm tối thiểu Khi miễn dịch thụ động nhận từ nái giảm xuống, thì trong thời kì đầu cai sữa hệ thống miễn dịch chủ động ở heo con phải được phát triển Nếu miến dịch chủ động không hình thành đầy đủ thì heo con rất dễ mắc bệnh
Dành khoản 10% ô chuồng để quản lý heo con ốm yếu và heo bệnh
2.2.1 Quản lý cấp cám và nước:
Ngày cho ăn 2 lần, và vệ sinh nền chuồng
Cho ăn không giới hạn
Quản lý máng ăn, sử dụng máng bổ sung từ 5 – 7 ngày ( heo nhỏ cho ăn trong vòng 2 tuần )
Một ngày cấp cám 4 – 6 lần vào máng bổ sung ( 0.5 ~ 1 kg cho 30 con )
Trang 10Chú ý làm máng ăn bổ sung, không được thay thế máng ăn chết Mục đích sử dụng máng ăn bổ sung là giúp heo con không ăn được ở máng ăn chính có thể ăn ở đây Nếu cần thiết, sau khi đổ 0.5 ~ 1 kg cám ta có thể đổ nước vào
Độ cao hệ thống cấp nước 10 ~ 15 cm, nếu sử dụng núm uống thì 10 ~ 15 con/ cái, sử dụng chén uống thì 20~25 con/ cái
2.3 Quản lý từ sau cai sữa tới 7 ngày:
Kiểm tra hệ thống cấp cám
Vệ sinh cám dơ và ước, bổ sung hoặc điều chỉnh lượng cám cho ăn
Cho cám vào máng ăn bổ sung
Kiểm núm uống vệ sinh nước dơ
Phát hiện sớm heo chậm phát triển, heo bệnh, heo yếu Tập trung điều trị kịp thời thì tỉ
lệ hồi phục sẽ cao
Kiểm tra phần bụng dưới, da heo có bị sần sùi, heo không linh hoạt, heo bị sốt khi thấy heo có các triệu trứng trên cần chuyển heo vào chuồng heo bệnh, điều trị bằng kháng sinh
2.3.1 Quản lí heo chậm phát triển và heo bệnh:
Phải nhốt heo bệnh ở những ô chuồng thông khí tốt và ấm áp
Chuồng heo bệnh nên nhỏ hơn so với chuồng bình thường, có thể gắn thêm đèn úm, lót thêm thảm sưởi, máng bổ sung và cho ăn dạng lỏng
Chuồng heo bệnh sử dụng bảng theo dõi riêng, ghi kĩ ngày nhận và xuất heo, khi heo hồi phục nên chuyển sang chuồng heo hồi phục
2.4 Nguyên tắc cơ bản để phòng chống tiêu chảy sau cai sữa:
Trong 5 nguyên tắc phòng chống dưới đây thì việc giữ vệ sinh là quan trọng nhất:
Tăng cường vệ sinh:
Sau khi trống chuồng, cần sử dụng các chất tẩy rửa, tiêu độc, làm khô để giảm tối đa vi khuẩn gây bệnh có trong chuồng trại, giúp phòng chống tiêu chảy thời kì đầu sau cai sữa, áp dụng cùng vào, cùng ra/ Tẩy rửa, tiêu độc, làm khô
Sau khi chuyển chuồng lập tức phun nước tẩy rửa, tiêu độc, làm khô trước 12 tiếng khi nhập heo mới về bằng thông khí và đèn úm
Kiểm tra độ nhạy cảm của vi khuẩn gây bệnh tai chuồng, sử dụng kháng sinh thích hợp
Trang 11Giảm stress khi chuyển chuồng do nuôi chung, nuôi mật độ lớn, gió lạnh, chênh lệch nhiệt độ
Cung cấp liên tục cám chất lượng tốt
Trộn các hợp chất nhằm tăng cường tiêu hóa và giảm độ Ph
2.5 Nguyên nhân và biện pháp kiểm soát tiêu chảy bùng phát tuần đầu sau cai sữa
2.5.1 Tiêu chảy do virus Rota
Cao điểm phát sinh: tiêu chảy từ 18 – 28 ngày tuổi
Heo con nhận miến dịch từ heo mẹ, hình thành miễn dịch cho heo con heo mẹ, giúp giảm tỉ lệ mắc bệnh ở trại phát bệnh ở heo con tuần đầu sau cai sữa do lượng kháng thể
heo mẹ truyền đã bị giảm
Tiếp tục mấy ngày sau, trong cơ thể heo sau cai sữa sẽ hình thành miễn dịch của các thể nếu quản lý tốt thì tỉ lệ chết giảm, nhưng nếu nhiểm thêm vi khuẩn đường ruột có
hại sẽ là tỉ lệ chết tăng
Cần ngăn ngừa bệnh tiêu chảy từ đàn hậu bị mới nhập về
2.5.2 Tiêu chảy do vi khẩn đường ruột:
Cao điểm phát sinh: từ 0 ~ 28 ngày tuổi ( thường xảy ra từ 2 – 5 ngày tuổi và sau cai sữa 1 ~ 2 tuần) quản lí môi trường nuôi: tránh gió lạnh vì gió lạnh có thể làm giảm nhu động ruột và gia tăng sự phát triển của vi khuẩn đường ruột phải cung cấp nhiệt độ
thích hợp, không có gió lạnh lùa vào
Quản lí vệ sinh: sau khi trống chuồng cần vệ sinh sát trùng đầy đủ, và dành thời gian làm khô chuồng, nền chuồng tối thiểu là 24 tiếng Sử dụng chất tẩy rửa, tiêu độc, làm
khô chuồng để làm giảm tối đa vi khuẩn sống trong trại
Cho ăn quá nhiều cám cũng có thể là nguyên nhân gây tiêu chảy Sử dụng axit citric để điều chỉnh độ PH trong nước cũng có trường hợp vi khuẩn đường ruột sống trong nước Với những nhóm heo bị tiêu chảy, cần trộn kháng sinh vào cám và nước để trị
bệnh Với các cá thể cần điều trị bằng cách chích thuốc
Như đã nói ở trên nguyên nhân phát sinh tiêu chảy ở heo con 1 tuần đầu sau cai sữa
thường do virus rota và vi khuẩn đường ruột Vì thế ta cần khắc phục và phòng chống
bằng các biện pháp sau:
Đẩy mạnh vệ sinh, tiêu độc, sát trùng, làm khô chuồng sau khi trống chuồng
Đảm bảo nhiệt độ thích hợp, chống gió lạnh và chênh lệch nhiệt độ