tiểu luận chính quyền địa phương

Trong luật tổ chức CQĐP 2015 quy định Việt Nam 4 cấp đơn vị hành chính. Trong đó chính quyền cấp xã, phường, thị trấn là cấp sát với nhân dân nhất. Là nơi trực tiếp đưa các chủ chương, chính sách của Đảng và nhà nước vào đời sống.Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng khẳng định “ Nền tảng của mọi công tác là cấp xã và cấp xã là cấp gần gũi dân nhất, là nền tảng của nền hành chính, cấp xã làm được thì mọi công việc đều xong xuôi”. Quá trình phát triển của nước ta cũng cho thấy chỉ cần nhân dân đồng lòng thì bất kể việc có khó đến đâu cũng sẽ giải quyết được, đặc biệt là 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.Nhân thức được tầm quan trọng của chính quyền địa phương cấp xã trong hệ thống chính trị nước ta. Tôi xin chọn đề tài “ tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở xã theo quy định của pháp luật việt nam hiệm nay. Liên hệ tổ chức và hoạt động của xã thái sơn, huyện hàm yên, tỉnh tuyên quang ”.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

KHOA TỔ CHỨC VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN

TÊN ĐỀ TÀI:

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG Ở XÃ THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆM NAY LIÊN HỆ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA

XÃ THÁI SƠN, HUYỆN HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Chính quyền địa phương

Mã phách:

HÀ NỘI - 2020

LỜI CẢM ƠN

Bài tiểu luận này được hoàn thành sau khi kết thúc học phần Chính quyền địa phương Tôi xin cảm ơn đến các giảng viên đã giảng dạy, dìu dắt và giúp đỡ tôi với những chỉ dẫn, bài học quý giá trong quá trình học tập và nghiên cứu giúp tôi có thể hoàn thành bài báo cáo này

Tôi xin trân thành cảm ơn TS Bùi Thị Ngọc Hiền đã tận tình hướng dẫn tôi qua những buổi học trên giảng đường và những giờ thảo luận sôi nổi

Với kinh nghiệm, hiểu biết còn hạn chế vậy nên không thể tránh được những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các thầy cô để tôi có hoàn thiện tốt hơn cho những bài sau

Tôi xin trân thành cám ơn!

Hà Nội, ngày 13 tháng 01 năm 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là bài tiểu luận của tôi Tất cả thông tin, tư liệu trong bài là hoàn toàn trung thực Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về bài tiểu luận này

Người thực hiện

Phòng Văn Bảo

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

5

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 4

LỜI CAM ĐOAN 6

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT 7

PHẦN MỞ ĐẦU 9

1 Lý do chọn đề tài 9

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Cấu trúc, bố cục 9

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SƠ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP XÃ 11

1.1 Khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò của CQĐP cấp xã 11

1.2 Cơ sở pháp lý 13

Tiểu kết 14

CHƯƠNG 2 LIÊN HỆ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG XÃ THÁI SƠN, HUYỆN HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG 15

2.1 Khái quát về xã Thái Sơn 15

2.2 Tổ chức chính quyền địa phương ở xã Thái Sơn 15

2.3 Những ưu điểm, hạn chế 18

Tiểu kết 19

CHƯƠNG 3 Ý KIẾN ĐÓNG GÓP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG XÃ THÁI SƠN 20

3.1 Trong tổ chức và hoạt động của HĐND và UBND 20

3.2 Trong công tác tuyển chọn và sử dụng cán bộ công chức 20

3.3 Xây dựng cơ sơ vật chất của chính quyền địa phương 20

Tiểu kết 21

KẾT LUẬN 22

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong luật tổ chức CQĐP 2015 quy định Việt Nam 4 cấp đơn vị hành chính Trong đó chính quyền cấp xã, phường, thị trấn là cấp sát với nhân dân nhất Là nơi trực tiếp đưa các chủ chương, chính sách của Đảng và nhà nước vào đời sống

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng khẳng định “ Nền tảng của mọi công tác

là cấp xã và cấp xã là cấp gần gũi dân nhất, là nền tảng của nền hành chính, cấp xã làm được thì mọi công việc đều xong xuôi” Quá trình phát triển của nước ta cũng cho thấy chỉ cần nhân dân đồng lòng thì bất kể việc có khó đến đâu cũng sẽ giải quyết được, đặc biệt là 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ

Nhân thức được tầm quan trọng của chính quyền địa phương cấp xã trong

hệ thống chính trị nước ta Tôi xin chọn đề tài “ tổ chức và hoạt động của

chính quyền địa phương ở xã theo quy định của pháp luật việt nam hiệm nay Liên hệ tổ chức và hoạt động của xã thái sơn, huyện hàm yên, tỉnh tuyên quang”

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu về tổ chức và hoạt động CQĐP ở cấp xã, liên hệ, đưa ra các giải pháp, ý kiến đóng góp phù hợp khắc phục các khó khăn trong quá trình hoạt động

Tìm hiểu các cơ sở pháp lý, chức năng, nhiệm vụ của CQĐP cấp xã

- Chương 3: Ý kiến đóng góp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương xã thái sơn

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SƠ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP XÃ

1.1 Khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò của CQĐP cấp xã

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của CQĐP cấp xã

Chính quyền cấp xã là cấp CQ cuối cùng trong hệ thống CQ 4 cấp, là cấp

CQ trực tiếp quan hệ với dân trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, là cơ

sở thực tiễn hình thành chủ chương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Việt Nam

Đây là cấp gần với nhân dân nhất, trực tiếp thực hiện quản lý Nhà nước ở địa phương, có chức năng quản lý, điều hành các lĩnh vực đời sống xã hội theo Hiến pháp và pháp luật, là nơi trực tiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước vào đời sống

CQ cấp xã bao gồm HĐND và UBND, thực hiện nhiệm vụ quyền hạn của mình theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, ngăn ngừa và chống các biểu hiện tiêu cực trong cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước và trong bộ máy CQ địa phương

CQ cấp xã có những đặc điểm như sau;

- Là cấp chính quyền trực tiếp tiếp xúc với nhân dân ở ngay trong nhân dân, cán bộ xã hằng ngày sinh hoạt, tiếp xúc với nhân dân

Những vấn đề thuộc phạm vi, thẩm quyền, chức năng của CQ cấp xã giải quyết trực tiếp liên quan đến sinh hoạt hằng ngày của nhân dân, có thể nói công việc hằng ngày của CQ là công việc của dân và ngược lại công việc của dân cũng chính là công việc của CQ

- CQ xã có chức năng nhiệm vụ tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, các mục tiêu kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng, thực hiện quản lý hành chính trên địa bàn theo thẩm quyền được giao, hướng dẫm và giám sát các hoạt động tự quản của nhân dân, tao thuận lợi cho nhân dân và doanh nghiệp phát triển theo quy định của pháp luật Ngoài ra còn

có chính quyền cấp trên ủy quyền thực hiện một số nhiêm vụ như: thu thuế, quản lý tài nguyên, thực hiện chính sách xã hội bằng ngân sách, thực hiện nhiệm

vụ quốc phòng, an ninh trên địa bàn……

- Tổ chức bộ máy chính CQ cấp xã theo có HĐND và UBND không có các cơ quan tổ chức chuyên môn như các phòng ban mà thay vào đó là các cán bộ chuyên trách phụ trách

1.1.2 Vị trí, vai trò

HĐND xã là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiêm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên UBND xã do HĐND cùng cấp bầu ra, là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm chấp hành hiến pháp, luật các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và HĐND cùng cấp

Chính quyền cơ sở luôn có vai trò, vị trí quan trọng, là nền móng của toàn bộ máy nhà nước và trong quản lý mọi mặt đời sống của địa phương:

- Đây là cấp gần với nhân dân nhất, là cầu nối giữa Đảng, CQ với nhân dân Điều này nói lên hoạt động của CQ cơ sở sẽ ảnh hưởng lớn đến uy tín của Đảng

và nhà nước, ảnh hưởng đến sự tín nhiệm của nhân dân

- Là cấp tiếp nhận nhanh nhất những phản ánh tâm tư, nguyện vọng, lợi ích của nhân dân, cũng như thể hiện rõ nét nhất hoàn cảnh của địa phương Do đó hoạt động quản lý nhà nước có sát thực tế, có chủ động, sáng tạo, có đáp ứng được nguyện vọng và lợi ích hợp pháp của người dân hay không, đều phụ thuộc vào hoạt động của cấp CQĐP

- Là cấp tham gia xây dựng và phát triển tiến trình dân chủ tại địa phương, dân chủ địa phương là cơ sở của nền dân chủ xã hội, động lực của sự phát triển

và tiến bộ xã hội mà mọi quốc gia đều quan tâm

- CQ cơ sở gồm cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương – cơ quan chấp hành cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương có vị trí, vai trò vô cùng quan

trọng là cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền ở địa phương, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên mọi lĩnh vực; kinh tế, văn hóa, xã hội…

1.2 Cơ sở pháp lý

Trong hiến pháp 2013 và luật tổ chức chính quyền địa phương có quy định

cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức và hoạt động của chúng quyền địa phương

1.2.1 Cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của HĐND

Tại Điều 32, Luật Tổ chức CQĐP số: 77/2015/QH13, quy định HĐND xã bao gồm các đại biểu HĐND do cử tri xã bầu ra Việc xác định số lượng đại biểu Hội đồng được thực hiện theo nguyên tắc sau:

a) Xã miền núi, vùng cao và hải đảo có từ 1000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu

b) Xã miền núi, vùng cao và hải đảo có trên 1000 dân đến 2000 dân được bầu 20 đại biểu

c) Xã miền núi, vùng cao và hải đảo có trên 2000 dân đến 3000 dân được bầu 25 đại biểu; có trên 3000 dân thì cứ thêm 1000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 35 đại biểu

d) Xã không thuộc các quy định tại các điểm a, b, c khoản này có từ 4000 dân trở xuống được bầu 25 đại biểu; có trên 4000 dân thì cứ thêm 2000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 35 đại biểu

Thường trực HĐND xã gồm: Chủ tịch HĐND, một Phó Chủ tịch HĐND Phó Chủ tịch HĐND xã là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách

HĐND xã thành lập Ban pháp chế, Ban kinh tế – xã hội Ban của HĐND

xã gồm có Trưởng ban, một Phó Trưởng ban và các Ủy viên Số lượng ủy viên của các Ban trong HĐND xã do HĐND xã quyết định Trưởng ban, Phó Trưởng ban và các Ủy viên của các Ban trong HĐND xã hoạt động kiêm nhiệm

Hoạt động của HĐND được quy định từ điều 78 đến điều 112 luật tổ chức chính quyền địa phương 2015 Có tất cả 35 điều quy định về hoạt động của HĐND trong đó quy định rõ về; kỳ họp của HĐND, hoạt động giám sát, bầu các chức danh của HĐND, bãi nhiệm đại biểu HĐND và các hoạt động khác

1.2.2 tổ chức và hoạt động của UBND

Tổ chức của UBND được quy định tại điều 48 luật tổ chức chính quyền địa phương 2015;

UBND xã gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Ủy viên phụ trách quân sự, Ủy viên phụ trách công an

UBND xã loại I có không quá hai Phó Chủ tịch; UBND xã loại II và loại III

có một Phó Chủ tịch

Hoạt động của UBND được quy định từ điều 113 đến điều 125 luật tổ chức chính quyền địa phương 2015 trong đó có quy định một số hoạt động như; phiên họp của UBND, phạm vi, trách nhiệm giải quyết công việc của các chức danh trong UBND và còn các hoạt động khác

❖ Tiểu kết

Ở chương 1 đã nêu ra được khái niệm, vị trí, vai trò và cơ sở pháp lý của CQĐP

Là cơ sở giúp hiểu rõ hơn về những quy định của pháp luật về chính quyền địa phương, là bước đệm để nghiên cứu cho những chương tiếp theo, là kiến thức quan trọng không thể thiếu trong thực tế

CHƯƠNG 2 LIÊN HỆ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG XÃ THÁI

SƠN, HUYỆN HÀM YÊN, TỈNH TUYÊN QUANG

2.1 Khái quát về xã Thái Sơn

Xã Thái Sơn là xã miền núi nằm ở phía Nam huyện Hàm Yên, cách trung tâm Thị trấn Tân Yên 14 km Xã Thái Sơn có 14 thôn, 1 trạm y tế, 4 trường học

Về địa giới hành chính: Phía Đông giáp xã Bình Xa; Phía Tây giáp xã

Thành Long; Phía Nam giáp xã Thái Hòa; Phía Bắc giáp thị trấn Tân Yên

Xã có trục đường Quốc lộ 2 đi qua từ Nam đến Bắc dài 6 km, có đường

Quốc lộ 3B đi qua từ km31 đi huyện Chiêm Hóa dài 6km, có dòng sông lô chảy qua từ bắc đến nam dài 12 km

Tổng diện tích đất tự nhiên toàn xã là 4.065,83 ha, trong đó: Đất nông nghiệp 3.464,99 ha (chiếm 85,22%), đất phi nông nghiệp 355,24 ha (chiếm 8,74%), các loại đất khác chiếm 245,6 ha (chiếm 6,04%)

Về dân số có 1.936 hộ, 7.582 khẩu (trên địa bàn xã có 12 dân tộc cùng sinh sống, chủ yếu có 4 dân tộc: Kinh, Tày, Dao, Hoa và các dân tộc khác

Xã Thái Sơn có 14 thôn , 01 trạm y tế, 04 trường học

2.2 Tổ chức chính quyền địa phương ở xã Thái Sơn

2.1.1 tổ chức và hoạt động của HĐND

Căn cứ luật tổ chức chính quyền địa phương 2015 trong kì họp HĐND xã Thái Sơn nhiệm kỳ 2016 – 2021 đã bầu ra thường trực HĐND gồm 1 chủ tịch HĐND, 2 phó chủ tịch HĐND

HĐND xã Thái Sơn thực hiện, xây dựng kế hoạch giám sát trên cơ sở hoạt động giám sát của thường trực HĐND, các ban của HĐND, tổ đại biểu và đại biểu HĐND HĐND có chức năng giám sát việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, thực hiện các Nghị quyết của HĐND trên các lĩnh vực kinh tế - văn hóa – xã hội – quốc phòng an ninh, phòng chống thiên tai, tham nhũng ….… Tuy nhiên vẫn còn tồn tại những khó khăn, hạn chế trong khi thực hiện

Thường trực HĐND có sự chủ động đề xuất nội dung đưa vào chương trình xây dựng nghị quyết các nghị quyết được ban hành đều phù hợp với quy định của cấp trên và tình hình thực tế trên địa bàn xã Trong nghiệm kỳ này HĐND

đã thông qua nhiều nghị quyết về các lĩnh vực kinh tế - văn hóa – xã hội và các nghị quyết về công tác tổ chức cán bộ

Hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn cũng được thường trực HĐND thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở đây cững là hình thức giám sát quan trọng, thường xuyên trong các kì họp, các đại biểu cũng đã mạnh dạn đưa ra ý kiến chất vấn tập trung vào những vấn đề có tính bức xúc, được đông đảo cử tri quan tâm Chất vấn của đại biểu thừng ngắn gọn, đúng trọng tâm, ngường được chất vấn trả lời thẳng vào vấn đề xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm đưa ra các giải pháp, lộ trình thực hiện

Tiếp xúc cử tri cũng là một nhiệm vụ quan trọng Trong nhiệm kỳ 2016 –

2021 thường trực HĐND đã tổ chức các buổi tiếp xúc của tri trên địa bàn, ngoài việc thực hiện theo luật định HĐND còn phối hợp với các đơn vị có liên quan thôn, bản đối với ngành giáo dục thì tổ chức đối thoại với các thầy, cô giáo và cán bộ quản lý giáo dục

2.1.2 tổ chức và hoạt động của UBND

Tổ chức của UBND đã tuân thủ đúng theo luật tổ chức chính quyền địa phương 2015 gồm có: Chủ tịch UBND, các Phó chủ tịch UBND, ủy viên phụ trách quân sự và ủy viên phụ trách công an Kỳ họp của UBND được tổ chức ít nhất một lần trong tháng, phiên họp thường kỳ của UBND xã Thái Sơn thường tổ chức vào cuối tháng để đánh giá, tổng kết hoạt động nhiệm vụ trong tháng và triển khai kết hoạch, nhiệm vụ cho tháng sau Các quyết định của UBND được quá nửa tổng số thành viên UBND biểu quyết tán thành UBND thảo luận tập thể và quyết định theo đa số một số vấn đề sau:

− Chương trình làm việc của UBND

− Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách hằng năm và quỹ dự trữ của địa phương trình HĐND quyết định

− Kế hoạch đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm của địa phương trình HĐND quyết định

− Kế hoạch huy động nhân lực, tài chính để giải quyết các vấn đề cấp bách của địa phương trình HĐND quyết định

− Các biện pháp thực hiện nghị quyết của HĐND về kinh tê – xã hội, thông qua các báo cáo của UBND trước khi trình HĐND

− Đề án thành lập mới, sáng lập, giải thể các cơ quan chuyên môn thuộc UBND và thành lập mới, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính địa phương UBND đã chủ động xây dựng kế hoạch phát triển, quản lý về kinh tế hằng năm, bao gồm một số ngành: nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, thương mại, địa chính, quản lý các trường, thủy lợi ……

Lập kế hạch dự toán ngân sách của xã, trình HĐND phê duyệt và báo cáo

cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan tài chính cấp trên trực tiếp và tổ chức thực hiện kế hoạch đó

Lập quy hoạch kế hoạch sử dụng đất đai của xã và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoach, đề án, cải thiện điều kiện làm việc nâng cao sản xuất, kiểm tra việc quản lý các công trình công cộng, đường giao thông, trụ sở, trường học và các công trình công cộng khác trên địa bàn

Phối hợp với các cơ quan nhà nước cấp trên tổ chức thực hiện theo từng lĩnh vực như: thu thuế, phí và lệ phí đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời và báo cáo ngân sách theo quy định của pháp luật

Đảm bảo an ninh chính trị kinh tế, xã hội trên địa bàn xã Tuyên truyền giáo dục pháp luật, kiểm tra việc chấp hành hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HDND xã trong cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội an ninh quốc phòng

Xây dựng trật tự an ninh xã hội, đảm bảo an ninh chính trị, thực hiện nhiệm

vụ xây dựng lực lượng vũ trang vá xây dựng quộc phòng toàn dân, quản lý hộ khẩu, hộ tịch ở địa phương, quản lý việc cư trú của công dân, đi lại của người nước ngoài ở địa phương