M Xác định P chứa a và vuông góc b tại N Chứng minh MN là đoạn vuông góc chung N P đoạn vuông góc chung nên xác định như sau: luôn luôn có duy nhất một đường thẳng d cắt cả a và b,và vuô
Trang 12) Tồn tại hay không một đường thẳng d cắt cả a và b, và vuông góc với
mỗi đường thẳng ấy ?
KIỂM TRA BÀI CŨ:
a’
a
b
Q
A
H
1) Trong các mệnh đề sau đây,mệnh đề nào đúng?
a) Đường thẳng a’ là hình chiếu của a trên (Q)
d
M
Cho hai đường thẳng chéo nhau a vàb
Kẻ a’qua H và a’//a
A là điểm tùy ý thuộc a,kẻ AH vuông góc với (Q) tại H
Gọi:(Q) là mặt phẳng chứa b và (Q)// a
c) a’ // b hoặc a’ trùng b b) Độ dài đoạn thẳng AH là khoảng cách giữa a và (Q) d) a’ và b luôn luôn cắt nhau
ĐÁP ÁN: a,b và d là mệnh đề đúng
X X X
Câu c: Giả sử: + b//a’,vì a’//a nên b//a (trái với giả thiết)
+ b trùng a’,suy ra b//a (trái với giả thiết) Vậy mệnh đề c sai
Kẻ d đi qua N song song AH
ĐÁP ÁN:
Vậy tồn tại d cắt cả a và b và vuông góc với mỗi đường thẳng ấy ?
Gọi N là giao điểm của a’ và b
N
Rõ ràng: * d vuông góc (Q),nên d vuông góc b tại N
* Trong mp(a,a’):do d//AH nên d vuông góc và cắt a tại M
Trang 2KHOẢNG CÁCH
(tiết 36)
5)Đường vuông góc chung của hai đường thẳng chéo nhau:
a) Định lý: Cho hai đường thẳng chéo nhau
a và b,
Đoạn thẳng MN gọi là đoạn vuông góc chung của hai đường thẳng chéo nhau a và b.(M,N lần lượt là giao điểm của d với a và b)
Ta có d d
Q d
Q d
//
' )
( '
) (
⇒
⎩
⎨
⎧
⊥
⊥
b) Định nghĩa:
Q
a’
M
d
A
H
c)Nhận xét:
Trường hợp a,b chéo nhau và vuông góc,
b
a
Trong (P),kẻ NM vuông góc a tại M
M
Xác định (P) chứa a và vuông góc b tại N Chứng minh MN là đoạn vuông góc chung
N P
đoạn vuông góc chung nên xác định như sau:
luôn luôn có duy nhất một đường thẳng d cắt cả a và b,và vuông góc với mỗi đường thẳng ấy
Đường thẳng d trong định lý trên được gọi là đường vuông góc chung của hai đường thẳng chéo nhau a và b.
Có hay không d’ khác d cùng có tính chất như d ?
Trang 3b
d
M
N 6) Khoảng cách giữa hai đường thẳng chéo nhau:
a)Định nghĩa: Độ dài đoạn vuông góc chung của hai đường thẳng chéo nhau a và b được gọi là khoảng cách giữa hai đường thẳng chéo nhau a và b
* Khoảng cách giữa (P) và (Q)
* Khoảng cách giữa a và (Q)
Ta có: MN≤ IJ
b)Tính chất:
M
N
A
H Q
a P
b
+Gọi I,J là hai điểm lần lượt nằm trên
a và b
a’
Khoảng cách giữa hai đường thẳng chéo nhau a và b bằng:
I
J
.
.
+ Gọi (P) và (Q) là hai mặt phẳng song song lần lượt chứa hai đường thẳng chéo nhau a và b.MN là đoạn vuông góc chung:
K
Trang 4OI OA
OBC
OA OC
OA
OB OA
⊥
⇒
⊥
⇒
⎩
⎨
⎧
⊥
⊥
) (
⎩
⎨
⎧
=
Δ
IC IB
OBC cân tại O
BC
OI ⊥
⇒
Vậy OI là đoạn vuông góc chung của OA và BC
2
2 2
a
BC
A
O a
B
a
C a
I
.
Ví dụ 1 Cho tứ diện OABC,trong đó OA,OB,OC đôi một vuông góc và OA=OB=OC=a.Gọi I là
trung điểm BC Hãy xác định và tính độ dài
đoạn vuông góc chung của: 1) OA và BC
2) OC và AI
7) CácVí dụ :
1) OA và BC:
LỜI GIẢI:
Trang 5F O
A
B
C I
2) OC và AI:
Kẻ OH vuông gócAJ tại H
Ta có:
OC OH
OAB OH
OAB OC
⊥
⇒
⎩
⎨
⎧
⊂
⊥ +
) (
) (
AI EF
OC
Vì EF//OH nên:
Trong tam giác AOJ vuông tại O:
= +
2
1 1
1
OJ OA
OH
5
5
a OH
⇒
Gọi J là trung điểm OB,OC//IJ nên OC//(AIJ)
Q
P a
a’
M A
H
Vậy EF là đoạn vuông góc chung của OC và AI
H
Tính EF=OH:
2 2
2
5 2
1 1
a a
⎟
⎠
⎞
⎜
⎝
⎛ +
Qua E kẻ đường thẳng song song OH cắt OC tại F
Qua H kẻ đường thẳng song song OC cắt AI tại E
J.
IJ
OH IJ
OC
OC OH
⊥
⇒
⎩
⎨
⎧ ⊥ +
//
AI
OH IJ
OH
AJ OH
⊥
⇒
⎩
⎨
⎧
⊥
⊥ +
Trang 6Ví dụ 2: Cho hình hộp chữ nhật ABCD.A’B’C’D’có AB=a,BC=b,CC’=c.
Tính khoảng cách giữa hai đường thẳng BB’ và AC’
A’
B’
D’
C’
c
LỜI GIẢI:
Vì BB’//CC’ nên BB’//(ACC’)
Trong (ABC),kẻ BH vuông góc AC tại H
Vậy:Độ dài đoạn BH là khoảng cách giữa BB’ và AC’
Tính BH:
=
=
AC
BC AB
AC
BC AB
BH BC
AB AC
.
b a
ab
+
C
D
a b
Do đó khoảng cách giữa BB’ và AC’ bằng khoảng cách từ BB’ đến (ACC’)
H
) '
( )
' (
)
AC BH
⊥
⇒
⎩
⎨
⎧
⊥
⊥
Ta có:
Trang 7b P
Q
a
H N
a’
1) Trong các mệnh đề sau đây,mệnh đề nào đúng ?
ĐÁP ÁN:
2) Độ dài đoạn thẳng AH bằng khoảng cách giữa các đối tượng nào?Mệnh đề a và c đúng
ĐÁP ÁN: a) Điểm A đến (Q) (khoảng cách từ 1 điểm đến 1 mặt phẳng)
Tự giải ví dụ 2 (trang 84),như bài tập.
b) Đoạn AH là đoạn vuông góc chung của a và b
a) Đường thẳng MN là đường vuông góc chung của hai đường thẳng chéo nhau a và b
c) Độ dài đoạn AH bằng độ dài đoạn vuông góc chung của hai đường thẳng chéo nhau a và b
b) Đường thẳng a và (Q) (khoảng cách giữa đường thẳng và một mặt phẳng
song song với nó)
c) Mặt phẳng (P) và (Q) (khoảng cách giữa 2 mặt phẳng song song )
d) Đường thẳng a vàb (khoảng cách giữa 2 đường thẳng chéo nhau)
…