Thơ văn Tản Đà

[r]

T H Ơ VĂN TẢN ĐẢ

v à th ự ca c h ọ n lọc của T ả n Đ à g i ú p b ạ n eiic lu ậ n điềm h ọ c llvuẬt ơ p h â n ti è u lu ận*

c tiư ơ n g , n g o ài v ă n ch irơ n g khÔDg có s ự nghiệp H a i ý n g h ĩa n h ư Ih ễ , c á c b ạ n làn g v ă n c h ú n g t a ng h ĩ.S á o 7

N ghe b n g irờ i x tra cổ c â u r ằ n g « l ặ p th â n tội th iề u th ị v ă n chưo*Bg J>, n g h ĩ

n h ir sin h làm n g ư ờ i n am n h i ĩt th ế g iờ i m à k h ô n g ,là m n h ữ n g c ô n g T iệ c k in h ,th ê n đ ộ n g đ ịa , k h ẵ p ,quỉ th ầ n , v ã n h à ,«ợn, q ú a n g c h ủ n g tộc, m à đ ế n lấ y v ă n

«•hương lả m 3 ự n g h iệ p , th ờ i «ải c á c h l ậ p th â n t h ự c r ă t n h ỏ f c o n v ậ ý T ô i lừ k h i

th e o vê n g h ề q u ố c v ă n Mè có ió i g ă n ra trờ i lă m n ă m lê n b o n g x « 6 n g t r ă m , v ào iro n g ra đ ụ c , p liong trầ n c h ẳ n g q u à n phi nghị m ặc ái, Ih ự c c ũ n g m o n g tự a v ă n

c h ư ơ n g đề có ít n h ièu s ự n g h iệ p Mó-i đ â y , tô i ở H à N ội v à o N a m , t h ă m T h u ậ n

A n q u a Đ à N ẵn g , t r ả i H oànli S ơn H ải V â n , m ộ t iần đ ư ờ n g bộ, h a i l à n đ ư ờ n g

t h ú y , c à n g th ấ y gianfí sơ n là to , c à n g m ớ i biết v ă n c h ư o n g là r ấ t n h ỏ m à bao

n h iê u cá i t ư t ư ờ n g m u ố n lấ y v ă n c h ư ơ n g làm 8 ự n g h iệ p , tự n h iê n n h ư b ọ t -bè

ìn â ý n g àn T h a n ổ i, v ă n c h ư ơ n g m à n ế u k h ô n g đ ư ợ c n h ư cáo v ă n L u T h o a ,

L ư ờ n g K h à ì S iê u lhờ j s ự n g h iệ p có đ á ũ g giá là m ấy , v ă n c h ỉrơ ó g m à n ế u 'đ ư ợ c

n lu r các v ă n L ư T h o a , Ltrcrag K h ả i S iê u , m à cối k ế t q u a của s ự n g h iệ p 1 rô n g tb ẵ y còn x a vậv

L ầ y Tăn c h ư ơ n g làm s ự n g h iệ p th ờ i c á i c ậ c h lả p (bản íh ự c r ấ t lồ n h ò co n coi v ã n c h ư ơ n g chi lả m ộ t cáeh ch ơ i' th ò i cá ch c h ơ i lại rẫ t có n h ẵ th ố , c ũ n g Irong

h ọ p Ittặf tr o n g m ộ i nhà T ò i tự x é l tro n g c ả m giốc th ìív n h ư th ế th ờ i c h ắ c các

b ạ n ỉ à n g v \ n c ũ n g cỏ n h iè u n g ư ờ i đ ò n g tìn h th ẩ y n h ư th ế N bir th ế th ờ i ẹẵi

th ú c h ơ i vỉtn S'0 vốũ oái th ú ch ơ i k h ác , Ihu h ơ n lii nhirờiHỈ n à o ?

V ậ y th ờ i ],g h ĩ l ạ i n h ư h a i V n g b ĩa Ir ê n đó , cố lẽ nên tá c h s ự n g h iệ p vớ i v ăn

c h ư ơ n g r a làm h ai V ặ n c^hưạng chì c ứ là vần c h ư ơ n g , n h ấ t là cò ích c h o xã h ộ i

th ờ i c à n g h a y d ẫ u k h đ n g cỏ ic h gì c h o a i th ờ i cũ n g n h ư th a n h k iế m c u n g đàn ,

g ở i tâ m s ự vỡ i niộl vài t r i kỷ C òn n b ir ai m uốn, có sự n g h iệ p , th ờ i n è n làm

ri è n g c á i s ự n g h iệ p v ĩ đ ại k h á c , k h ô n g n ôn c ầ u s ự n g h iệ p b v ă n c h ư ơ n g

Đổng Phàp thời bá»

SỖ -660 (17-12-1927)

Gửi người tri ỡm

C hu Kiêu d a n h có Qỏi r ằ n g : a C on n g ư ờ i ta ớ đ ờ i th irừ n g h a y lấ y ít t r i â m

là m g iậ n , mà k h ò n g b iết th ự c t ự m in h dã ptìự b iẽt b ao n g ư ờ i t r i â m » Ai tri â m ?

t r i â m là a i ? Ai tr i ảm v ớ i a i ? th ờ i a i t ự b iể l v é i ai Vậy N ẹ b ĩ n h ư r a u sắng

c h ù a H ư ơ n g , tá m lò n g Ih ư tn th ả o : p h o n g th ư n ú i N gọc, h ậ n ý â n cằ n B ắc n a ra ,

n a m bắp đ ô i l ằ n , đ ư ò n g !>ao n h iê u d ặ m b ẵy n h iê u ph&n lin h tb à n

T ô i n a y về n i r n ch ỏ n h à g ia n h b Dốc L á p , cũ n g c h ẳ n g k ẻ m « r ừ n g x a n h m ộ t

d ả i, sớ m sirơ iỊg n o n tố i lạí t r ă n g n g à n » B ao r ằ n ^ th a n h c ữ n g th a tih , bào rằ n g

n l.à n c ũ n g n h ậ n , soMg m à n b ir n h ữ n g k h i đ ê m tà n tră iíg iặ n sờ m Ị)ha s ư ơ n « lan , I r ư a D ẳng Vè n ^ ố m , ch iề u b ô m m ây h ọ p , n g h ĩ n h ở ứ ễn ai ai tro n g b o n b? nỗi u s ằ u k b ồ n dỗ lả ữètì Ihcr L ại h ẳ o g khi tir&rig đ ến cô n g v iệ c A n X am tạ p

ch i, lại x e m th ấ y n h ũ íig lờ i ch ủ c m o n g của ai t r o n g b ứ c t h ự # đ ku t ạ p chí số

10 m à c á i 1» đ ư ờ n g 'x a g á n h n ặ n g , s ố n g c ả i th u y ê n n a n lạ i đ ò i p h e n n h ư gộ-ị

n h ư k h ê u v ậ y N hớ ngÀy n ào cò n đ ư ơ n g v iế t b à i « ch iế n tr a n h tiế n th ủ c ủ a ngtrử* ■

A riN >tm » k h o a n g đ à u x u â n n ă m Í3iah M ão, ih ấ n H h o ả t từ &y đ ế n s á y x u â n B in h

M ão đ ã q u a x u â n M ậu T h in lại tờ i, x u â n M ậu T h in đ ă m ấ t, x u â n K ỷ T v lọi b o tản G an v à n g n u n g đ ố l lử a th a u , đ è n x a n h tổ o bíiC uựin Kàn c ủ n g ai ! P h ò n g v â n

có lủ c th ả n h th ơ i, v i ế t n iá v lơ i g ử i c ù n g a i n g ư ờ i tr i âm

M úa x a â n năm K ỷ t ỵ ( l 9 2 9 ) NGUYỀN' KHẮC H IẾ Í (Vinh Yèn)

K ỷ niệm hái hoa đào

't é t N g u y ẻ n Đ án n á m Duy; T â n t h ừ 7, tô i un lế t chơ i ờ lĩn h k bảc g i ữ n h à ch o

m ột n gư ờ i b à eo n làm v iệ c ở tỉn h ẩ y S ắp vê ă n T ế t nhà T r ự a hốnv ba m ư o i

V '

c h « i, Í3 t u ô i tốc gi ờ lòa xòa b u ô n g q u á Tai N h â n lốm g ộ i x o n g , th a v q u à n áo

s ạ c h , c ù n g r a v irờ n s a u b ố i h o a đ à o M ột n g ư ờ i i r è o lê n cổy h á i h c a , đ ư a i m ộ t

n g ư ờ i đ ứ n g đ ư ớ i c à m N g ư ờ i n ọ l é n , n g ư ờ i kia lạ i x u ố n g K b ốch đ ịa tilft burơng»

C ác n ư ớ c văn m in h g ặp s ự h a y đ ẽ u c ó n g ày k ỷ n iệ m M ột n ư ớ c c ó s ự kv

n iệ m c h u n g củ a m ộ i nư<Vc, m ộ t n g ơ ờ i c ổ s ự k ỳ n iệ m r iê n g c ủ a m ộ t n g ư ờ i 'N a y

kỷ n iệ m riê n g m ộ t s ự h á i h o a đ à o , ấ y là t r ư a Bgảy h ổ m b a m ư ơ i t h ả n g c h ạ p

v ật H oặc cái đ ứ c h a y , h o ặ c cái v iệ c h a y h o ặ c cải c â u n ổ i h a y N ế u k h ô n g có

cả, m à c h i t ừ lú c b iẽ t ă n cơ m , m ỗ i n ă m m ỗi n h ớ n lé n , lẵ y m ộ t h a i v ọ , đ ẻ ba

v i n k h ó a m à đ ế n lủ c m& t r ả p ra , m ấ t tiề n C àng n g h ĩ đ ế n q u à n lĩn h t M m , r ư ợ u

■lắt! B irơ n g t ứ c tb é , rò i b ậ t n g h ĩ r t rin !? : k h ỏ n g c ử ữ iắ t tiê n , m ẫt cà óc M í

ó c tiT t r ư ớ c lú c m ất tiên , m ấ t ỏc tilr lúc m ới có tiẽ n , m át ổ c n g ay l ừ lứ c cò n đ ư ơ n g

B ao u h iéu tiồ n cô 1& ?

Việc r ư ợ u t r ư ớ c đ i th ỉé u tiền kẻt (c aisse)

Có h a i a n h em ru ộ l, c ũ n g ộ liề n lá n g giỄng Vì s ự kiện m iộng.’ n g irờ i a n h

b ấ t C0Q g à th iế n l é n b ầ u q u ạ n ; q u a n t r u y ề n ; « C á t ch o n ó J> C ảu linh x;'ich co n

g à á ề v à o s à n Iro n # B uồi h â u c h iề u , n g ư õ i e m lê n hău q u a n , cũ n g m ộ t ÇO.Û ỵỊịk

T ờ ly hôn của người hộc trò

Cuộc, đ ớ i b ề d â u t ''ó i th ư ờ n g ẵ m lạ n h , x u h à o n h ẹ lú i, tin h n g h ía q u av lơ

C h ù M ài T h â n lru } è n x ư a ; c h ắ c CÒI1 th á y m ài ở ta i m ắ t c â m n h à n t in h Ihé cố,

M ột n g à y l à n g b ĩa T ră m n ă m VỀ lảu

T h ơ khóc tét của hai ôn g đò

C ẵ n h k h ô n g h ịc h th ư ở n g n g ư ờ i ối cũ n g cò Nhun-g ô tro n g n h ữ n g cà n h k h ô

t h a n th ờ , N h â » lẳ n g ta i n g h e, p h ả n g p h ẫ t d ư ợ c m ẫy câu n h ư sau n à y :

« K h ổ n n ạ n c h o ohủ n g ta 1 T r ờ i b ẳ t 3 inh ra lAtn k iế p c h ữ B ề b ị n h ữ n g k ỉ

l à t n v ăn d ổ t, n ó v l ẽ í m in h ra t ờ g iẫ y Irắ n g , r ồ i d ấ u jo n c h ẩ m c h à m Lồi đ i x á c h

tk ắ y c ổ liông lả m rầ m n h ư n h iề u n g ư ờ i cù n g n h a u n gòi th a n th ò L ạ i l ỉ n g ta i

đ ứ n g Dghe, p h ă n g p h á t durợo n h ữ n g c â u n h ư s a u B ày :

«T ội n g h iệ p c h o c h ú n g tu 1 T rờ i bắt siu h là m kiếp cỊiữ in t ì ề bị n h ữ n g kẻ

là m sác h n g ô n g , o ố p h ơ i in in à r a tờ giá y t r ắ n g ; rồ i bìa v.ìng rò x a n h , b u ô n đi

b ản iại T b ẹ n b a o u h iẾ u , tùi b t y nhiòu»

L ại tb á y n h ư c ó tiễ n g u ó i lạ i r ẫ a g :

«T ao c h ẳ n g o ả n gi n g irờ i là m sác h ; ta o chi g iậ n ch o c á i m ấy ĨB b í t n h â u cái COM c h ữ YÔ sỉ ; v ì c ó DÓ m ầ c h ủ n g m ìn h m ớ i n h ơ n h u ố c đ ế n n h ir th ề»

N hà là m y ầu t a n g h e z o n g , n h ã n n h ớ lạ i b ận d i q u a trưcvng tb i t r ư ở c , th ờ i quả nhiỀn c h ữ có h&n ! N g h ĩ ra , m ỗ i b ậ n m in h ru n g đội m à n g â m , d ư ớ i t a y đft

k h ổ n g b iế t b a o h ồ n k h ó c í T ừ đáy là m Tăn k hó nhọc lắm m ớ i n g h ĩ duçre m ột

cà u R òng k h ổ n g c u 6 n , n gự a k h ô n g b a y , n ư ớ c k h ô n g cả h y

T H Ơ CA

T H U Ậ T BÚT

M ư ờ i m ầy n ă m x ư a ngọn b ủ í lô n g , Xác xơ c h ẳ n g b ợ n c h ú t h ơ i đ ò n » :

H ai c h ữ t ư ơ n g t ự m ộ t g á n b «ăn

B Ế -K HỐI T l \ H C O N T H Ử HA!

Một m ồi t a tin h b u ộ c c h ế l a i ? Bồn v ă n b u ô n c h ữ k iế p n à o th ố i ?

R u ộ t tS m r ủ t m â i c h ư a th à n h k é n ,

Có n h ẽ lố i th ô i s u i t c ả đ ờ i

Trừ Ị đ á t s in h ta r ư ợ u v ớ i I h o ,

K bỏng th ơ k h ô n g r ư ư u số n g n h ư th ừ a ,

C ô n g (lan h h a i c h ừ m ù i m en n b ạ t,

Sự n g h iệ p tră m n á m nét nì ự c m ờ , Mạch n ư ớ c sô n g Dồ tim rố c r á c h ,

N g à n m â y n o n T ản m ắt lơ m'ơ.Còn th ơ cò n r ư ợ u i-òn ,x u ân m ẵi,Còn m ã i x u â n cò n r ư ợ u vớ i th ơ

HOA SEN N Ở TR Ư Ớ C NHẤ T ĐẦM

'ĩroĩìg đ ầm g i đ ẹ p h ơ n s e n Một đ ó a k ia kla n ờ trư ỏrc tiê n

M ặl n ư ó v v ch à n t r ờ i , thốn g á i lạ ,Dài x a n h , c á n h tr ắ n g , n h ị v à n g ch e n

T h ầ y đ ồ bỄ» n ọ k h è o c h â n n g ỏ Bác x a n h à đ à u sỗ! ru ộ t m ong.

T ự a n h a u trô n g x u ỗ n g th ệ g ia n cư ời

NH Ớ C H I HÀNG ,CAU

N gồi b u ồ n đ â m n h ớ chị h à n g c a u ,

K hoảng m á y n á m trỉri ở n h ữ n g đ â u ? Kh&n r ả i cilù m h u m l&u v ẳ n g m ặ t,

C h iế u b u ồ m ch e g iữ c ó t ư o i m à a ?

T ớ đ ã n g à y n a y J ú n p b ú n r â u Bèo n ư ớ c h ợ p ta n n g ư ờ i anỗi Bẻ* Cậy a i m à n h ắn m ộ t đ ổ i c ả u

Đ ờ i rig ư ò i n h u g iá c c h iê m bao

Xước non hội ngộ c ò n lu ô n ,Bảo c h o n on c h ớ Bỏ b u ồ n là m chi.Nưó-C kia d ù h ây c ò n d i,Ngàn d â u x a n h tót n o n th i c ứ vui.

N ghin n âm g ia n irử c kết d ô i

k ii in tlìiêD g riin g c h ẫ n g a i v a r ai raừi !

IỈA l: SẮNG CHÙA H l ‘ƯXG

M u ố n ă n rau s ẳ ỉĩg c h ù a ỉỉư ariig

D èm th u gió h ú t n g o ài tai,

G iỏ ƠI ! c ỏ b iế t ch ổ n g a i nợị. n ả o ?

Đ ôm 1 h u gió lọ t so n g đ à o

C h ồ n g a i x a v ắ n g g i i yầo c h i đ â y ?tìê m th u gió lọ t đ ỏ i m á y

G ió ơ i, c ỏ h iể t nỗi n à y cỉìo cliă.ng?

A nh đ i lẽo đ ê ó đtrời>j> trirớ iig ,

Cò kia tr á n g nõn khônjj tiê n lẫ y a i ?

NÓI C H liY Í.N VỚI ÀNH

Khói thu xày th à u h ,

B ầv thư ớ c, th â u n um tử Bón bề chí ta n g h ô n g ,

l ú r ò n g uiAv c h ừ a b ồ n g cà n h hỒBg

T iẻ u m a lu ẽ n g u y ệ t n g ạ i n g ù n g tú m y V Nồo n h ữ n g ai :

S inh t r ư ờ n g n ư i kliu è cốc,

K h u y a sỏrm p h à n n ữ n h i,Sơn g th e n g ồ y th ả n g th o i liii

V ư ơ n g t ơ tigám n h ệ n iìh ỡ th l th ttơ iig h o a ? Nào n h ữ n g ai :

T h a p h ư ứ iig k h á c h thô,Hải giác th iè n n h a ,

K húc 8Ò!ig tră n g d ã i co n ( h c y ẽ n c h * i T # i! Nào n h ữ n g a i :

Một tế t Q u ả n g y ê n , n a y H à đ ô n g Khi là tn ch ù bồo, lúc v iể t u n rớ n ,

H a i c h ụ c n ă m d ư cỗ n h k h ố n c ù n g

T ră n g ia n th ư ó c đ ă t TÃn k h ô n g có ,

B úí s ắ t ch& ng h ơ n gi b ú l Iftng

N g à v x a n h n h ư n g ự a , đ ẵ u xan h b ạ c ,ChAn cẳ g i» n g h ò h ễ t cẫ n g ô n g

Q u a Itẽt d ỏ n g n à y n ă m c h ụ c

X u in Mjng đã n ử a g iã c m o m ò n g

V ăn c h ư ơ n g q u ầ n m ẵi c ù n g tỉrãn th ế ,.Sự n g h iệ p m o n g gl v ớ i n ủ i sồng

C âu c liu y ệ n « H ă u T r ở i » khi t ư ờ n g đến,

N h ư n g tien giăv m ự c n h ữ n g b a o ỊnÌĩiỂà.

B ao n h iê u củi m r ờ c m ở i Ih à n h văn ,

C hơ i lảu , n iiớ q u é v è t h ầ m nh à,

tìư ờ n g X '1 n g irờ i v ắ n g , b ỏ n g ch iề u tà

<l) Nftưèi khách đố là a*irửi nào 7

( ì ) Chức Nữ âã gả s<>* lẠs đi theo vói eiòng t

, B ồnh b ò n g m ẹ t Tíưỏ-C ch â n m ây

Đ èm đ ê m s ư ờ n g tu y ế t ng-iY n gày n ắ n g m o t ^

Ẵ y a i b ế i r đ ợ i - s ò n g ch ờ

T ỉn h kia sao k h é o lừ n g lờ YỚi d u y ên

Sinh lai chảng đác tình cũn thiồn (1)

S ự t r ă m n ủm h ò b ẹ n v ớ i ai chi ?

B ư ớ c g iang bò n a y ò lại m a i đi

N h ữ n g ]y liọ p , h ợ p ly m ù n g á n n h ỉ !

Ỵ ị lẫt nhân tình giai bạch thủy

Nhỗa' lự&ng tám sự phó hán huyên (2)

0) Nguyên từ U c «inh ra 'liVi.trô'.o âvợo cái rè tình r.Ang B Ìi

(•âỳ Ckưa bẳn tỉnh con người đ&ti là nưóc (ráng cả, &.0 11Ừ đem tủm 8V g i i A fii'i ,đSĩr

n ư ớ c lệ n h lửng.

R iê n g nỡ c á t 'c h é n lìn h to a n b ắ t bỏ

Thdnh ihìần Ịhăn lìộu do thiệỉí cỗ (2)

Phong nguyệt thành trung ihủ nhút iiêa (3)

D ư ớ i đ ò n c h ẵ n g b iết rằ n g n g ư ờ i iiay hoaV

Khi yui q n t-n cả c á i gi*

Hung trung khỗỉ lũy thuộc tiìn sinh. (1)

(2 ) Việc trò nên thành hi£n là việc sau «Aỵ vẫn ìà chuyện nghin xư*

(3) Tr»ng Ihànli tránggiồ này lỉãy chơi qua mộl (lỏm thpa thích

‘ Trong i-ưọu (khi ĩiố jự ) vổn vỉin cỏ ihứnh liiSn'

(•Ị) Ngoài m ẳrkhông còn biết cõi Iràn là gỉ nữa Tcong bụng loàn ehửa nhftîig gi thuộ»

kiép t n r ở e