Bài 6 Lực ma sát

Lực ma sát trượt xuất hiện khi vật này trượt trên mặt vật khác và cản trở lại chuyển động. Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật chuyển động lăn trên mặt một vật khác và cản lạ[r]

V Ậ T L Ý 8

TRƯỜNG THCS THƯỢNG THANH

BÀI GIẢNG

GV: Phạm Thùy Dung

Sự khác nhau giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, xe ô tô ngày nay là trục bánh xe ngày nay có ổ

bi còn trục bánh xe bò không có ổ bi

Con người mất hàng chục thế kỉ để

phát minh ra ổ bi tạo nên sự khác

nhau đó

Việc phát minh ra ổ bi có ý nghĩa như thế nào đối với khoa học và công nghệ?

Bài 5: LỰC MA SÁT

Lực ma sát trong đời sống và kĩ thuật

Ma sát trượt

Ma sát lăn

Ma sát nghỉ

Lực ma sát

Khi nào có lực ma

sát?

Bài 5: LỰC MA SÁT

Hãy cho biết khi bóp phanh thì vành bánh xe chuyển

động thế nào trên mặt má phanh?

Bánh xe trượt trên mặt má phanh Khi bánh xe không quay thì chuyển

động thế nào trên mặt đường?

Bánh xe không lăn mà trượt trên mặt

đường.

Vậy lúc này xuất hiện lực ma sát

trượt giữa bánh xe và mặt đường,

làm xe chuyển động chậm rồi dừng

lại.

Vậy lực ma sát trượt xuất hiện

khi nào?

Lực ma sát trượt xuất hiện khi vật này trượt trên mặt vật khác

C1.Hãy lấy ví dụ về lực ma sát trượt trong

đời sống và trong kĩ thuật?

C1 Ma sát giữa dây cung ở cần kéo

của đàn violon với dây đàn.

Trượt tuyết.

Trục quạt bàn với ổ trục

Bài 5: LỰC MA SÁT

Khi ta búng (đẩy) hòn bi trên mặt sàn, hòn bi lăn chậm rồi dừng lại Lực do mặt sàn tác dụng lên hòn bị, ngăn cản chuyển động lăn của hòn bi là Lực ma sát lăn.

? Vì sao hòn bi lăn một lúc rồi dừng lại? ! Vì có một lực ngăn cản chuyển động

của hòn bi

? Vậy lực ma sát lăn sinh ra khi nào?

Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt vật khác

Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật này lăn trên bề mặt của vật khác

Bài 5: LỰC MA SÁT

Lực ma sát trượt xuất hiện khi vật này trượt trên mặt vật khác

và cản trở lại chuyển động.

Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật chuyển động lăn trên mặt một vật khác và cản lại chuyển động ấy

Bài 5: LỰC MA SÁT

? Trong các trường hợp sau, trường hợp nào có lực ma sát trượt, trường hợp

nào có lực ma sát lăn?

? So sánh cường độ của ma sát trượt và ma sát lăn trong 2 trường hợp này?

Độ lớn của lực ma sát lăn nhỏ hơn lực ma sát trượt

Bài 5: LỰC MA SÁT

Fk

Fms

Tại sao trong thí nghiệm trên, mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên?

+ Vật đứng yên chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có một lực cản.

Lực này đặt lên vật cân bằng với lực kéo để giữ cho vật đứng yên + Lực này gọi là lực ma sát nghỉ.

Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không bị trượt khi vật bị

tác dụng của một lực khác

Bài 5: LỰC MA SÁT

Lực ma sát trượt xuất hiện khi vật này trượt trên mặt vật khác

và cản trở lại chuyển động.

Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật chuyển động lăn trên mặt một vật khác và cản lại chuyển động ấy

-Lực ma sát

nghỉ giữ cho

vật không

trượt khi vật

bị tác dụng

của lực khác.

C5: Hãy lấy ví dụ về lực ma sát nghỉ trong

đời sống và trong kĩ thuật?

Bài 5: LỰC MA SÁT

Ma sát nghỉ trong đời sống và kĩ thuật

Bài 5: LỰC MA SÁT

? Hãy nêu tác hại của lực ma sát và các biện pháp giảm lực ma sát trong các trường

hợp dưới đây

* Lực ma sát có thể có hại

Lực ma sát trượt giữa đĩa và xích mà mòn đĩa xe và xích nên cần tra dầu vào xích để giảm

ma sát

Lực ma sát trượt làm mòn trục và cản trở chuyển động quay của bánh xe Thay bằng trục quay có ổ bi khi đó lực ma sát có thể giảm tới 20, 30 lần so với ban đầu

Lực ma sát trượt cản trở chuyển động của thùng khi đẩy Muốn giảm ma sát, dùng bánh xe thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn

Bài 5: LỰC MA SÁT

C7: Hãy quan sát các trường hợp sau và tưởng tượng nếu không có lực ma sát thì

xảy ra hiện tượng gì? Hãy tìm cách tăng ma sát trong những trường hợp này?

* Lực ma sát có thể có ích

Bài 5: LỰC MA SÁT

Bảng trơn, nhẵn quá không thể dùng phán viết lên bảng

- Biện pháp: Tăng độ nhám của bảng để tăng ma sát trượt giữa viên phấn và bảng

Không có ma sát giữa mặt răng của ốc vít thì con ốc sẽ bị quay

lỏng dần khi bị rung lắc, nó không có tác dụng ép chặt các mặt

cần ghép

Khi quẹt diêm, nếu không có

ma sát, đầu que diêm sẽ trượt trên mặt sườn bao diêm, không phát ra lửa.

- Biện pháp: Tăng độ nhám của sườn bao diêm

Khi phanh gấp, nếu không có ma sát thì ôtô không thể dừng lại được.

- Biện pháp: Tăng ma sát bằng cách tăng độ sau khía rãnh mặt lốp xe

ôtô

Bài 5: LỰC MA SÁT

Lực ma sát

có lợi hay có

hại?

Có lợi

Làm giảm

Cách làm

Thay ma sát

trượt thành ma sát lăn,bề mặt nhẵn…

Tăng độ nhám bề mặt, bánh

xe có khía, rãnh sâu….

Có hại

Bài 5: LỰC MA SÁT

C8 Hãy giải thích các hiện tượng sau và

cho biết trong các hiện tượng này ma sát

có ích hay có hại:

a) Khi đi trên sàn đá hoa mới lau dễ bị

ngã.

b) Ô tô đi vào chỗ bùn lầy, có khi bánh

quay tít mà xe không tiến lên được.

c) Giày đi mãi đế bị mòn.

d) Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở

cần kéo nhị (đàn cò).

ma sát có ích.

ma sát có ích.

ma sát có hại.

ma sát có ích.

Bài 5: LỰC MA SÁT

- Học thuộc nội dung bài kết hợp ghi nhớ.

- Phân biệt được từng loại lực ma sát, và biết cách tăng hoặc giảm

ma sát

-Làm bài tập : Từ 6.1 đến 6.5 trong SBT.

* Đối với tiết học tiếp theo :

-Về nhà học bài từ tiết 1 đến tiết 6

-Xem kỹ các công thức tính vận tốc, chuyển động không đều , các đơn vị và cách đổi đơn vị

-Xem trước bài 7 Áp suất