- Qua đó thấy được sự phát triển lớn mạnh của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong thời gian này: từ chỗ bị động, đối phó với quân Minh ở miền tây Thanh Hoá, nghĩa quân đã đi đến chỗ làm chủ [r]
Trang 1Ngày soạn:
39
CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418–1427)
II.GIẢI PHÓNG NGHỆ AN, TÂN BÌNH, THUẬN HOÁ VÀ
TIẾN QUÂN RA BẮC (1424-1426)
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức
- Những nét chủ yếu về hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm
1424 đến cuối 1426
- Qua đó thấy được sự phát triển lớn mạnh của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong thời gian này: từ chỗ bị động, đối phó với quân Minh ở miền tây Thanh Hoá, nghĩa quân đã đi đến chỗ làm chủ cả một vùng rộng lớn miền Trung và bao vây thành đông Quan (Thăng Long)
2.Kĩ năng
- Sử dụng lược đồ để thuật lại sự kiện lịch sử
- Nhận xét các nhân vật lịch sử qua cuộc khởi nghĩa
3.Thái độ
- Giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất, kiên cường và lòng tự hào dân tộc
B CHUẨN BỊ
GV:+ Lược đồ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
+ Lược đồ tiến quân ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn
HS: đọc trước bài
C PHƯƠNG PHÁP
- Nêu vấn đề, phát vấn, đàm thoại, trực quan, thuyết minh, kĩ thuật động não
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.Ổn định lớp(1p)
2.Kiểm tra bài cũ(5p)
Câu hỏi:
(?) Em hãy trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn 1418-1823 (?) Tai sao quân Minh chấp nhận hoà hoãn với Lê Lợi
3 Bài mới
Giới thiệu bài mới (1p)
Như bài học trước, các em đã biết nhà Minh hòa hoãn với quân Lam Sơn để thực hiện âm mưu mua chuộc, dụ dỗ Lê Lợi đầu hàng nhưng thất bại Chúng đã trở
Trang 2mặt tấn công nghĩa quân Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chuyển sang một thời kì mới Diễn biến trong cuộc khởi nghĩa trong thời kì này ra sao, đó là nội dung bài học ngày hôm nay
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: Giải phóng Nghệ An (10’)
- PP: trực quan, đàm thoại, thuyết trình
- KT: động não
Giảng: Sau thời gian hoà hoãn giặc trở mặt tấn
công Nguyễn Chích đề nghị chuyển hướng
hoạt động của nghĩa quân vào Nghệ An
(?) Nguyễn Chích là người như thế nào?
- Nguyễn Chích là nông dân nghèo yêu nước
quê Thanh Hóa, đã từng lãnh đạo cuộc khởi
nghĩa chống quân Minh ở nam Thanh Hóa và
hoạt động ở vùng bắc Nghệ An Năm 1420,
Nguyễn Chích đem quân gia nhập nghĩa quân
Lam Sơn
(?) Vì sao Nguyễn Chích đề nghị chuyển quân
vào Nghệ An?
- Nghệ An là vùng đất rộng người đông, địa
hình hiểm trở, xa trung tâm địch Nguyễn
Chích muốn dựa vào đó quay ra đánh lấy Đông
Đô
(?) Việc thực hiện kế hoạch đó sẽ đem lại kết
quả gì?
- Thoát khỏi thế bao vây, mở rộng địa bàn hoạt
động trên phạm vi từ Nghệ An, Tân Bình,
Thuận Hóa
GV dùng lược đồ chỉ đường tiến quân và
những trận đánh lớn của nghĩa quân Lam Sơn:
1.Giải phóng Nghệ An ( năm1424)
- Nguyễn Chích đưa kế hoạch chuyển địa bàn từ Thanh Hoá vào Nghệ An
- 12/10/1424 nghĩa quân bất ngờ tập kích đồn Đa Căng (Thọ
Trang 3- Ngày 12-10-1424, quân ta bất ngờ tập kích
đồn Đa Căng (Thọ Xuân – Thanh Hóa) và
thắng lợi giòn giã Sau đó hạ thành Trà Lân sau
2 tháng bao vây
- Sau khi thất bại thành Trà Lân, địch tập trung
ở ải Khả Lưu (bên bờ sông Lam),ta bằng kế
nghi binh đã tiêu diệt địch ở đó
- Được sự ủng hộ của nhân dân, quân ta tiến
vào Nghệ An, đánh chiếm Diễn Châu rồi thừa
thắng tiến quân ra Thanh Hóa Cả vùng Diễn
Châu, Thanh Hóa được giải phóng chỉ trong
vòng không đầy một tháng
(?) Em có nhận xét gì về kế hoạch của Nguyễn
Chích?
- Chủ động chuyển địa bàn để đánh vào Nghệ
An, làm bàn đạp giải phóng phía Nam
- Kế hoạch phù hợp với tình hình thời đó nên
thu nhiều thắng lợi
GV sơ kết chuyển ý
Hoạt động 2: Giải phóng Tân Bình, Thuận
Hóa (năm 1425) (10’)
- PP:vấn đáp, trực quan, tường thuật
- KT: động não
(?) Em hãy trình bày tóm tắt chiến thắng của
Nghĩa quân Lam Sơn từ 10/1424-> 8/1425
- Tháng 8/1425, Lê Lợi cử các tướng Trần
Nguyên Hãn, Lê Ngân chỉ huy lực lượng từ
Nghệ An tiến vào Tân Bình (Quảng Bình, Bắc
Quảng Trị) và Thuận Hóa (Thừa Thiên Huế)
nhanh chóng giải phóng vùng đất đó trong
vòng 10 tháng Quân Minh ở trong một số
thành lũy bị cô lập và bị nghĩa quân vây hãm
GV tường thuật cho HS trên lược đồ
Hoạt động 3: Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm
vi hoạt động (15’)
- PP: trực quan, tường thuật, vấn đáp
Xuân- Thanh Hoá)
-> Hạ thành Trà Lân, Khả Lưu (Nghệ An)
- Giải phóng Nghệ An, Diễn Châu-> Thanh Hoá
2.Giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá (năm 1425)
- 8/1425 Trần Nguyên Hãn, Lê Ngân chỉ huy quân ở Nghệ An-> giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá
- Sau 10 tháng (từ
10/1424->8/1425) ta giải phóng từ Thanh Hoá-> Thuận Hoá, giặc cố thủ chờ chi viện
3.Tiến quân ra Bắc mở rộng phạm vi hoạt động (cuối năm 1426)
Trang 4- KT: động não.
GV dùng lược đồ trình bày cuộc tiến công:
Tháng 9/1426 Lê Lợi và bộ chỉ huy quyết định
mở cuộc tiến quân ra Bắc Chia làm 3 đạo:
+ Đạo 1 : Tiến ra giải phóng vùng tây Bắc,
ngăn chặn viện binh của giặc từ Vân Nam sang
+ Đạo 2: giải phóng vùng hạ lưu sông Nhị Hà
(sông Hồng) và chặn đường rút lui của giặc từ
Nghệ An về Đông Quan
+ Đạo 3: Tiến thẳng ra Đông Quan
(?) Cả 3 đạo quân có nhiệm vụ gì?
- Đánh vào vùng địch chiếm đóng, cùng nhân
dân bao vây đồn địch, giải phóng đất đai, thành
lập chính quyền mới, chặn đường tiếp viện của
quân Minh từ Trung Quốc sang
? Dựa vào lược đồ em hãy trình bày kế hoạch
tiến quân ra Bắc của Lê Lợi.(Lược đồ H.41)
GV gọi 1 HS lên bảng trình bày.GV nhận xét
? Em có nhận xét gì về kế hoạch tiến công đó?
HS nhận xét theo ý hiểu
GV nhận xét ý kiến của HS
Giảng: Được sự ủng hộ của nhân dân, nghĩa
quân đã đánh thắng nhiều trận buộc địch phải
cố thủ thành Đông Quan Cuộc kháng chiến
chuyển sang giai đoạn mới
(?) Em hãy nêu những dẫn chứng về sự ủng hộ
của nhân dân ta trong khởi nghĩa
- Bà Lương Thị Minh Nguyệt (Nam Định)
- Cô gái làng Đào Đặng (Hưng Yên)
? Kết quả của cuộc chiến đấu giai đoạn này ra
sao?
- Nghĩa quân chiến thắng nhiều trận lớn, quân
Minh lâm vào thế phòng ngự, rút vào thành
Đông Quan cố thủ
- Cuộc kháng chiến chuyển sang giai đoạn
phản công
GV kết luận
- 9/1426 Lê Lợi quyết định tiến
ra Bắc chia 3 đạo
- Nhiệm vụ: Vây đồn, giải phóng đất đai, chặn viện binh
->Thành lập chính quyền
- Kết quả: Ta thắng nhiều trận lớn Địch cố thủ trong thành Đông Quan
Trang 54 Củng cố (2’)
(?) Em hãy trình bày tóm tắt chiến thắng của Nghĩa quân Lam Sơn từ
1424-> 1426
(?) Em hãy nêu những dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ cuối năm 1424-> cuối năm 1426
5 Hướng dẫn về nhà (1’)
- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài mới: Đọc trước mục III SGK
E RÚT KINH NGHIỆM