Sai Câu 9: Trong văn bản “ Mẹ tôi” của Ét-môn-đô Đơ-a-mi-xi, điều khiến En-ri-cô nhận ra lỗi lầm của mình với mẹ là vì: A- Sự khổ sở của mẹ trong những ngày cậu ốm đau B- Sự nghiêm khắc,
Trang 1Tuần 11
Ngày soạn: 19/ 10 / 2017 Ngày dạy: /10/2017
Tiết 43
I.Mục tiêu đề kiểm tra
1.Kiến thức : đánh giá và kiểm tra kiến thức cơ bản của học sinh về các văn bản trữ tình dân gian và trữ tình trung đại và thơ Đường từ bài 3 đến bài 10
2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng vận dụng kiến thức, diễn đạt, trình bày
3.Thái độ: nghiêm túc ,trung thực, tự giác khi làm bài kiểm tra
4 Năng lực, phẩm chất: giải quyết vấn đề, giao tiếp ,tự chủ, sử dụng ngôn ngữ, tổnghợp, sáng tạo
II.Hình thức đề kiểm tra: Trắc nghiệm kết hợp tự luận
III- Ma trận đề kiểm tra:
3 0,75đ 7,5%
1 2 20%
1 5đ 50%
1 0,25đ 0,25%
5 1,5đ 15%
1 2 20%
1 5đ 50%
10 10 100%
IV Biên soạn đề kiểm tra:
I Trắc nghiệm khách quan: (3,0 ®iÓm)
Chọn chữ cái đứng trước mỗi đáp án mà em cho là đúng.
Câu 1 : Văn bản "Cổng trường mở ra" viết về nội dung gì?
A Miêu tả quang cảnh ngày khai trường
B Bàn về vai trò của nhà trường trong việc giáo dục thế hệ trẻ
C.Kể về tâm trạng của một chú bé trong ngày đầu tiên đến trường
D Tái hiện lại những tâm tư tình cảm của người mẹ trong đêm trước ngày khaitrường vào lớp 1 của con
Trang 2Cõu 2: Tõm trạng của người con gỏi được thể hiện trong bài ca dao "Chiều chiều ra
đứng ngừ sau / Trụng về quờ mẹ ruột đau chớn chiều" là :
A Thương người mẹ đó mất B Nhớ về thời con gỏi đó qua
C Nỗi nhớ quờ, nhớ mẹ D Nỗi đau khổ cho tỡnh cảnh hiện tại
Cõu 3 : Bài cao dao "Đứng bờn ni đồng mờnh mụng" nằm trong chựm ca dao:
A Những cõu hỏt về tỡnh cảm gia đỡnh C Những cõu hỏt than thõnB.Những cõu hỏt về tỡnh yờu quờ hương đất nước D.Những cõu hỏt chõmbiếm
C
â u 4: Hình ảnh con cò trong bài ca dao dưới đõy mang ý nghĩa biểu tượng như thế
nào?
Nớc non lận đận một mình
Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay
Ai làm cho bể kia đầy
Cho ao kia cạn cho gầy cò con.
A Mựợn hình ảnh thân cò để nói lên cuộc sống của ngời nông dân vất vả, khổ cực
B Hình ảnh con cò đi kiếm ăn
C Hình ảnh con cò đi ăn đêm
D Hình ảnh con cò đi xa
Cõu 5 : Tõm trạng nổi bật của tỏc giả Hạ Tri Chương trong bài thơ “Ngẫu nhiờn viết
nhõn buổi mới về quờ” là:
A Vui mừng, hỏo hức khi trở về quờ
B Buồn thương trước cảnh quờ hương nhiều thay đổi
C Ngậm ngựi, hụt hẫng khi trở thành khỏch lạ giữa quờ hương
D Đau đớn, luyến tiếc khi phải rời xa chốn kinh thành
Cõu 6: Nối tờn văn bản ở cột A với tờn tỏc giả ở cột B sao cho phự hợp ?
e Nguyễn Khuyến
Cõu 7 Nột tớnh cỏch nào sau đõy núi đỳng về chõn dung của “chỳ tụi” trong bài ca
dao chõm biếm thứ nhất
Trang 3A Tham lam và ích kỉ C Dốt nát và háo danh.
B Độc ác và tàn nhẫn D Nghiện ngập và lười biếng
Câu 8: Hai bài thơ “Qua Đèo Ngang” và “Bạn đến chơi nhà”đều viết bằng thể
thơ Thất ngôn bát cú Đường luật Đúng hay sai?
A.Đúng B Sai
Câu 9: Trong văn bản “ Mẹ tôi” của Ét-môn-đô Đơ-a-mi-xi, điều khiến En-ri-cô nhận
ra lỗi lầm của mình với mẹ là vì:
A- Sự khổ sở của mẹ trong những ngày cậu ốm đau
B- Sự nghiêm khắc, dọa dẫm của cha cậu trong thư
C- Sự yêu thương của mẹ và sự nghiêm khắc của cha
D- Bản thân tự thấy xấu hổ trước hành động của mình
II- Tự luận
Câu 1(2đ): Cho câu ca dao sau:
“Công cha như núi ngất trờiNghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông”
Hãy viết một đoạn văn 5,7 dòng chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong lời ca dao trên
Và cho biết biện pháp tu từ đó có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung bài ca dao?
Câu 2: (5đ) Viết một bài văn ngắn nêu cảm nhận của em về cách tiếp bạn và tình
bạn của nhà thơ Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Bạn đến chơi nhà?
V Hướng dẫn chấm và biểu điểm
1.Đảm bảo đúng yêu cầu của đoạn văn
2.Biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ là so sánh
3.Tác giả dân gian đã so sánh công cha với núi ngất trời, nghĩa mẹ với nước ở ngoàibiển Đông -> lấy cái cao vợi vợi của núi để ví với công cha, cái bao la, dạt dào của nước biển ví với nghĩa mẹ Biện pháp tu từ so sánh đã làm nổi bật lên công lao, ơn nghĩa của mẹ cha Lời thơ nhờ đó mà trở nên giàu hình ảnh, giàu sức gợi cảm
Trang 4Câu 2(5đ):
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách tạo lập và trình bày một đoạn văn có kết cấu rõ ràng, không mắc lỗi dùng từ, câu không sai ngữ pháp
- Chữ viết rõ ràng, trình bày sạch đẹp
* Yêu cầu về kiến thức:
- Giới thiệu được tên tác giả, tác phẩm và cách tiếp bạn độc đáo của nhà thơ
- Nhà thơ rất vui mừng khi được bạn cũ lâu ngày đến thăm
- Nhà thơ muốn tiếp bạn thật hậu hĩnh nhưng hiềm một nỗi gặp phải một tình
huống vô cùng khó xử:
+ trẻ đi vắng, không có người sai vặt
+ chợ xa, không mua được thức ăn ngon
+ cá, gà, mướp…sẵn nhưng đều chưa dùng được ngay
+ đến cả miếng trầu , một phong tục của người Việt để bắt đầu câu chuyện cũng không có
- Thực ra nhà thơ cường điệu, nói cho vui, cốt để nhấn mạnh vào tấm chân tình của mình với bạn Không có vật chất đủ đầy, nhưng hẳn người bạn của Nguyễn Khuyến vẫn vô cùng hạnh phúc bởi tác giả đã tiếp bạn bằng cả tấm lòng chân thành, bằng tình bạn thắm thiết “Bác đến chơi đây, ta với ta” Điều đó quan trọng hơn ngàn vạn lần vật chất
- Tình bạn chân chính là tình bạn không câu lệ vật chất tầm thường Tình bạn đẹp
là tình bạn được xây đựng trên cơ sở hiểu và trân trọng nhau
- Quan điểm về việc xây dựng tình bạn của bản thân
*Biểu điểm
- Điểm 4-5 : Bài viết mạch lạc, bố cục rõ ràng, hành văn trôi chảy, đáp ứng các yêu
cầu của đề, nội dung đầy đủ, sâu sắc, chữ viết rõ ràng, đúng chính tả, ngữ pháp,dùng từ sai 1-3 lỗi
- Điểm 2-3
- Hiểu đề
Trang 5- Bố cục tương đối rõ ràng, nội dung tương đối sâu sắc, một số ý còn lộn xộn songvẫn đảm bảo được các ý cơ bản.
- Hành văn tương đối mạch lạc , sai không nhiều lỗi chính tả
- Điểm 1 : Chỉ đáp ứng được yêu cầu 1 phần kiến thức, kĩ năng.
- Điểm 0: Bài làm bỏ giấy trắng
* Dặn dò:
- Về nhà làm lại bài kiểm tra vào vở
- Soạn bài: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá: đọc kĩ bài thơ, đọc chú thích tìm hiểu vềtác giả và từ ngữ trong bài, trả lời câu hỏi tìm hiểu bài (chú ý câu 3,4)
2 Kĩ năng: Bước đầu có thói quen và kĩ năng sử dụng từ đồng âm khi nói và viết
3 Thái độ: Có thái độ cẩn trọng, tránh gây nhầm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượngđồng âm
4 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác, giaotiếp, ngôn ngữ
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 GV: - Phương tiện: nghiên cứu tài liệu liên quan, bài soạn, bảng phụ, tích đời sống
2 HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới( tìm hiểu trước bài học, trả lời các câu hỏi trong
sgk)
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- PPDH: đặt và giải quyết vấn đề, dạy học nhóm, vấn đáp gợi mở, phân tích, trò chơi, luyện tập – thực hành
- KTDH: chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, kĩ thuật công đoạn
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 Hoạt động khởi động
*GV ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
* Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là từ trái nghĩa? Lấy VD về tự trái nghĩa?
- Sử dụng từ trái nghĩa khi nói và viết có tác dụng gì?
* GV giới thiệu bài mới
Gv chiếu hình ảnh( ngã ba, số ba, ba- bố, con ba ba) và cho hs đọc để gợi dẫn vàobài
Trang 62 Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Con ngựa đá con ngựa đá, con ngựa đá
không đá con ngựa
- Tôi tôi vôi
? Nhờ đâu mà em phân biệt được nghĩa
của từ " lồng" trong 2 câu trên?
? Câu: "Đem cá về kho!" nếu tách khỏi
ngữ cảnh có thể hiểu thành mấy nghĩa?
Đó là những nghĩa nào?
?Thêm vào câu này một vài từ để câu trở
thành đơn nghĩa?
? Để tránh những hiểu lầm do hiện tượng
đồng âm gây ra, cần phải chú ý điều gì
I Thế nào là từ đồng âm?
1 Xét VD:
- Lồng1 (ngựa lồng): nhảy dựng lên
- Lồng2 (lồng chim): Vật bằng tre, gỗ,sắt dùng để nhốt gia cầm
Các từ thay thế:
+ lồng 1: tế, phóc, vọt, phi, nhảy
+ lồng 2: chuồng, rọ…
-> Phát âm giống nhau, nhưng nghĩa khác
xa nhau, không liên quan gì đến nhau
Đem cá về nhập vào kho lạnh -> Chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh
Trang 7khi giao tiếp?
? Lấy VD trong thực tế những tình huống
gây cười do dùng từ đồng âm?
từ đồng âm với 3 từ trong bài tập, các
nhóm hoàn thiện các công đoạn của
mình , sửa cho nhóm bạn( nếu có thể)
hoàn thiên trình bày lên bảng Gv nx,
Sang: sang chơi, giàu sangNam: nước Nam, nam giớiSức: sức khoẻ, sức nước hoanhè: nhè cơm, ướt nhè
tuốt: tuốt lúa, mang đi tuốtBài tập 2
a Cổ (1): bộ phận của cơ thể nối đầu vớithân (cổ vịt)
Cổ (2) cổ của con người coi là biểu tượngcủa sự cứng cỏi, không chịu khuất phục(cứng đầu cứng cổ)
Cổ (3): Bộ phận của áo hoặc giày baoquanh cổ hoặc cổ chân (cổ áo, cổ giày)
Cổ (4): Bộ phận eo lại ở phần đầu của một
số đồ vật giống hình cái cổ (cổ chai, cổ lọ)
=> Từ cổ có 4 nghĩa Nghĩa 1 là nghĩa gốccác nghĩa còn lại là nghĩa chuyển
b Đồ cổ: vật dùng lâu năm và có giá trịBài tập 3
Mọi người đang bàn nên mua cái bàn nàoTrong rừng sâu, có nhiều loài sâu lạChị Năm mua 5 cái quạt
Trang 8- HS cùng bạn xây dựng những tiểu phẩm có tính chất hài có sử dụng từ đồng âm,
trao đổi trong lớp để; ghi sổ tay văn học những từ đồng âm tìm được
* Xem lại kiến thức bài học
* Chuẩn bị bài mới: Trả bài tập làm văn số 2.( tìm hiểu lại đề văn)
===========================
Đã kiểm tra: Ngày 24/10/2017
Vũ Thị Hải
Trang 92 Kĩ năng: Phân tích các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm, đánh giá
3 Thái độ: Có ý thức kết hợp yếu tố tự sự và miêu tả trong quá trình làm văn biểucảm
4 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác, giaotiếp, ngôn ngữ
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 GV: - Phương tiện: nghiên cứu tài liệu liên quan, bài soạn
2 HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới( tìm hiểu trước bài học, trả lời các câu hỏi trong
sgk)
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- PPDH: đặt và giải quyết vấn đề, dạy học nhóm, vấn đáp gợi mở, phân tích, trò chơi, luyện tập – thực hành, động não
- KTDH: chia nhóm, đặt câu hỏi, động não, khăn trải bàn
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 Hoạt động khởi động
*GV ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
* Kiểm tra bài cũ: (kết hợp trong khi bài mới)
*GV giới thiệu bài mới:
Để làm tốt văn biểu cảm chúng ta cần phải lưu ý điều gì? Các yếu tố tự sự,
miêu tả trong văn biểu cảm có vai trò như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ1: Tù sù vµ miªu t¶ trong v¨n biÓu
c¶m
- Phương pháp: Vấn đáp gợi mở, phân tích
ví dụ, dạy học nhóm
- KT: Đặt câu hỏi, động não
Học sinh đọc lại bài thơ: Nhà tranh bị gió
Thu phá
? Bài thơ gồm mấy đoạn thơ ?
Gv cho hs thảo luận 4 nhóm(3p)
I - Tù sù vµ miªu t¶ trong v¨n biÓu c¶m:
Trang 10?Chỉ ra những yếu tố tự sự và miêu tả có
trong từng đoạn và nói rõ ý nghĩa của
chúng
Đại diện các nhóm trình bày, hs nhóm khác
bổ sung,nx, gv hoàn chỉnh kiến thức
? Như vậy để biểu lộ hoàn cảnh ( nỗi khổ )
của mình tác giả dùng phương thức biểu đạt
gì?
GVsử dụng kĩ thuật động não (1 phút)
? Yếu tố tự sự, miêu tả được sử dụng trong
bài thơ có tác dụng gì?
HS đọc đoạn văn trong sgk
Cho hs làm việc theo cặp(2 p)
? Em hãy chỉ ra các yếu tố tự sự và miêu tả
trong đoạn văn trên và cảm nghĩ của tác
? Đoạn văn trên miêu tả, tự sự trong niềm
hồi tưởng Hãy cho biết tình cảm đã chi
phối tự sự và miêu tả như thế nào?
? Vậy qua tìm hiểu em thấy yếu tố tự sự và
miêu tả có vai trò ntn trong văn biểu cảm?
GV chốt khái quát -> chuyển ý
+ Đoạn 1 : Tự sự ( 2 dòng đầu )
Miêu tả ( 3 dòng sau)
->Tạo bối cảnh chung + Đoạn 2 :Tự sự kết hợp với biểu cảm ->Sự uất ức vì già yếu nên bị tre con cướp mất tranh.
+ Đoạn 3 :Tự sự kết hợp với miêu tả ( 6 câu đầu) Biểu cảm ( 2 câu sau) -
>Nỗi khổ nhiều bề của nhà thơ + Đoạn 4 : Biểu cảm trực tiếp -
>Tình cảm cao thượng, vị tha
-> Dùng phương thức tự sự, miêu tả
->Từ kể và miêu tả nhà thơ bộc bạchnỗi niềm của mình, nỗi thống khổkhi nhà tranh bị gió thu phá nát
2 Ghi nhớ/ sgk/138 HĐ2: Luyện tập
- Phương pháp: Vấn đáp gợi mở, dạy học
Trang 11phủ bàn(4 phỳt)
?chỉ ra từng chi tiết tự sự miờu tả,biểu cảm
trong bài?
Đại diện cỏc nhúm trỡnh bày, hs nhúm khỏc
bổ sung,nx, gv hoàn chỉnh kiến thức
? Hóy đỏnh dấu vào ụ em cho là đỳng?
Miờu tả và tự sự trong văn biểu cảm là để
- Miờu tả: Hỡnh ảnh mẹ ngày xưa
- Biểu cảm: Nỗi nhớ mẹ khụn xiết
* BT 3:
a) Gợi cảm xỳc và gửi gắm tỡnh cảmb) Nhằm mục đớch kể, tả đầy đủ sự việc
c) tả, kể do cảm xỳc chi phốid) Tả, kể để phỏt biểu suy nghĩ, cảm xỳc
3 Hoạt động luyện tập
Tỏc dụng của cỏc yếu tố miờu tả, tự sự trong văn biểu cảm?
4 Hoạt động vận dụng:
- Hãy viết đoạn văn ngắn sử dụng 2 yếu tố để bày tỏ tình cảm của mình với 1 đồ vật
em yêu quí nhất
? Hóy kể lại bài thơ bài ca nhà tranh bị giú thu phỏ bằng lời văn của em?
Vào một đờm thu mịt mựng , Một cơn giú thu đú cuốn tốc đi ngụi nhà tranh của Đỗ Phủ Đỏm trẻ của thụn thấy nhà thơ già yếu nờn đến cướp tranh của nhà thơ Khụng chỉ vậy, đờm dài cũn khiến nhà thơ khụng ngủ được vỡ mưa giú ngụi nhà bị dột, vợ dại con thơ thật tụi nghiệp Tỏc giả ước gỡ kẻ sĩ nghốo như nhà thơ được sống trong ngụi nhà rộng ngàn gian riờng nhà thơ chịu rột cũng được
Trang 122 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc và phân tích thơ thất ngôn tứ tuyệt.
3 Thái độ: Có tình cảm yêu quý, cảm phục Bác
4 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác, giaotiếp, ngôn ngữ
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 GV: nghiên cứu tài liệu liên quan, bài soạn
2 HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới( tìm hiểu trước bài học, trả lời các câu hỏi trong
sgk)
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- PPDH: đọc diễn cảm, giảng bình, phân tích, đặt và giải quyết vấn đề, dạy học nhóm, vấn đáp gợi mở, phân tích, trò chơi, luyện tập – thực hành, thuyết trình
- KTDH: chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 Hoạt động khởi động
*GV ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
* Kiểm tra bài cũ:
*Giới thiệu bài mới :
GV cho hs nghe bài hát ‘‘Bác Hồ một tình yêu bao la”.
HCM cái tên vô cùng cao đẹp được khắc sâu trong tâm hồn những người dânViệt Nam và thế giới yêu chuộng hòa bình Ở người tỏa ra muôn vàn những phẩmchất cao quí đáng kính Song hơn cả, chúng ta nhắc nhiều đến Người trên cương vịmột lãnh tụ thiên một con người vì nước vì dân, cả cuộc đời không gợn chút riêng tư,mãi ngàn đời Bác hi sinh cho dân tộc VN-> tìm hiểu bài thơ Cảnh khuya để phần nàothấy được con người HCM Cũng như đặc điểm của các tác phẩm trữ tình hiện đại
VN mà HCM là người mở đầu cho giai đoạn văn học này
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới.
Trang 13- Phương pháp: thuyết trình,vấn đáp- gợi mở,
giảng bình, dạy học nhóm
- KT: Đặt câu hỏi, động não
- Giáo viên cho học sinh xem những bức tranh,
ảnh Bác Hồ làm việc, ngắm trăng ở Việt Bắc
? Từ phần chú thích SGK và hiểu biết của bản
thân, hãy thuyết trình một số nét chính về nhà
thơ HCM?
- GV chốt, giới thiệu thêm về HCM với tư
cách nhà thơ.:
Ngoài sự nghiệp cách mạng long trời chuyển
đất, HCM để laị cho dân tộc ta một sự nghiệp
văn học lớn lao về tầm vóc, đa dạng và phong
phú về thể loại và đặc sắc về phong cách
sáng tạo gồm:Văn chính luận, truyện kí, thơ
? Bài thơ được sáng tác hoàn cảnh
? Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
? Các bài thơ nào đã học trong CT văn 7 được
viết theo thể thơ này?(hs trả lời)
Gv giới thiệu kĩ về thể thơ, cách hiệp vần …
? Bài thơ "Cảnh khuya" có những phương
thức biểu đạt nào?
? Em sẽ phân tích bài thơ theo cấu trúc ntn?
GV: có hai cách chia theo nội dung: 2 phần
Theo thể thơ: 4 phần đề - thực – luận – kết
- Danh nhân văn hóa thế giới, nhàvăn, thơ lớn của dân tộc
- PTBĐ: Biểu cảm + miêu tả
- Cấu trúc: 2 phầnPhần I: 2 câu đầu (Cảnh thiên nhiênnúi rừng Việt Bắc)
Phần II: 2 câu cuối (Tâm trạng củanhà thơ)
Trang 14tranh thiên nhiên em hãy chỉ ra lời thơ ấy ?
Gv chia nhóm thảo luận trong thời gian 5 phút
1 HCM đã cảm nhận được âm thanh nào trong
đêm khuya?
2 Để tả âm thanh tiếng suối nhà thơ đã sử
dụng biện pháp nghệ thuật nào ?Tác dụng?
3.Câu thơ đầu đã gợi khung cảnh ntn?
4.Ngoài tiếng suối còn có những hình ảnh nào
khác ( chú ý câu thơ thứ 2)?
5 Trong câu thơ thứ 2 tác giả đã sử dụng nghệ
thuật gì?( chú ý từ “lồng” nghĩa là gì ?)
6 Em hình dung ntn về cảnh vật trong đêm
khuya qua câu thơ thứ 2?
Đại diện các nhóm trình bày, nhóm khác nx,
bổ sung GV hoàn chỉnh kiến thức
GV: Mở đầu bài thơ là âm thanh tiếng suối róc
rách, văng vẳng bên tai nhà thơ, khiến Người
tưởng như có giọng hát ngọt ngào nào đó của
ai vang vọng trong đêm trăng khuya tĩnh
lặng.Quả là sự so sánh tài tình Đây là bút
pháp Nt thi trung hữu nhạc( trong thơ có
nhạc), lấy động tả tĩnh mà các nhà thơ cổ hay
sử dụng.Đó là nét cổ điển trong thơ HCM
? Câu thơ này giúp em nhớ đến câu thơ nào của
nhà thơ NT?
Côn Sơn suối chảy rì rầm … cầm bên tai
GV cho thảo luận cặp nhóm(1 phút)
? có gì giống khác nhau trong việc đặc tả tiếng
suối của 2 nhà thơ?
Đại diện trình bày, hs khác nx, bổ sung
GV hoàn chỉnh kiến thức
- giống : Cùng so sánh để tả âm thanh tiếng
suối; cùng dùng âm thanh do con người tạo ra
để tả
- Khác: NT ss với tiếng đàn, còn HCM ss với
tiếng hát
GV bình: -không gian rộng lớn, tĩnh mịch
nhưng không hoang vắng, lạnh lẽo mà ngược
lại rất ấm áp, gần gũi bởi sự liên tưởng tuyệt
đẹp tiếng suối- tiếng hát của Bác
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa"
- Âm thanh: tiếng suối
+ NT: So sánh, tính từ -> gợi sựtrong trẻo, gần gũi
-> Khung cảnh về đêm, rất khuya
Trang 15- trăng, hoa, cõy cổ thụ cỏch xa nhau nghỡn
trựng, cao thấp từng tầng mà vẫn lồng vào
nhau, soi chiếu cho nhau, quấn quýt, ấm ỏp lạ
thường
Chỉ cú 2 mảng màu sỏng - tối, đen - trắng mà
cảnh vẫn đẹp lung linh huyền ảo HCM đó thổi
hồn vào cảnh, khiến cho cảnh trở lờn đẹp đẽ,
ấm ỏp Tất cả được tạo ra bởi õm hưởng của hai
từ lồng trong một cõu thơ
- Gv liờn hệ: "chinh phụ ngõm khỳc" của Đoàn
Thị Điểm :
"Hoa dói nguyệt, nguyệt in một tấm
Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bụng
Nguyệt hoa hoa nguyệt trựng trựng
Trước hoa dưới nguyệt trong lũng xiết đau"sự
hiện diện của chỳng chỉ làm tăng thờm nỗi cụ
đơn của người chinh phụ
Cũn trong thơ Bỏc nú lại hũa quyện ấm ỏp đến
thế
Đõy là bỳt phỏp -> thi trung hữu họa ( trong
thơ cú họa) mà cỏc nhà thơ xưa thường dựng.
? Vậy 2 cõu thơ đầu đó gợi tả một bức tranh
thiờn nhiờn như thế nào?
Gv: Cũng từ bức tranh ấy đã dần gợi ra tâm
trạng của thi nhân lời thơ nào cho ta thấy điều
? Đú chớnh là vẻ đẹp nào trong tõm hồn HCM ?
GV : Cõu thơ thứ 3 như chiếc bản lề của bài
thơ khộp mở hai tõm trạng của Bỏc : khộp lại
=> Cảnh đờm khuya đẹp, gần gũi, thơ mộng, cổ kớnh, tràn ngập ỏnh trăng
2 Hai cõu cuối : Tõm trạng của nhà thơ
"Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vỡ lo nỗi nước nhà"
- Cảnh khuya
- người chưa ngủ+ NT so sỏnh -> cảnh đẹp như một bức họa-> tõm trạng bồi hồi, xao xuyến -Vỡ cảnh đẹp nờn người chưa ngủ->tõm hồn thi sĩ của HCM
Trang 16tâm trạng của thi nhân với cảnh đẹp và mở ra
tâm trạng mới, chiều sâu mới trong con người
HCM
? Ngoài lí do Bác của chúng ta không ngủ đc
vì cảnh đẹp đêm khuya, còn vì lí do nào khiến
Bác không ngủ đc? Chỉ rõ lời thơ ?
? Cụm từ nào trong câu thơ thứ 3 được lặp lại ở
câu thơ cuối ? Đó là NT nào đc sử dụng ?
GV tích chờ (điệp ngữ)
? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật này ?
? Theo em, đặt trong hoàn cảnh đất nước “ngàn
cân treo sợi tóc” lúc bấy giờ thì trong hai lí do,
đâu là lí do chính khiến người chưa ngủ ?
? Điều đó cho thấy vẻ đẹp nào trong con người
HCM ?
? Em học đc gì từ Bác khi phải đối mặt với khó
khăn ?
( Bình tĩnh, ung dung, suy nghĩ tích cực )
Gv bình: Nỗi lo cho cách mạng trong những
ngày trứng nước với muôn vàn khó khăn cũng
không ngăn đc Người ngắm cảnh đẹp
Bởi chính người từng nói: “ Trong tù
không Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ”
Ung dung tự tại, luôn bình tĩnh khi đối mặt với
khó khăn chính là phong thái của HCM
? Ở hai câu thơ cuối tình yêu thiên nhiên đã
hòa quyện với tình yêu nào ?
Bài thơ Cảnh khuya, đã thổi vào thơ
hiện đại một luồng tư tưởng mới Từ những thi
liệu cổ đã tạo nên vẻ đẹp hiện đại của những
con người trong thời đại mới- Thời đại
HCM.Đó là nét cổ điển hòa lẫn với sự hiện đại
trong thơ Người Đồng thời giúp ta hiểu đc
phần nào tâm hồn cao đẹp của một thi nhân và
phẩm chất ngời sáng của người chiến sĩ cách
mạng kiên cường ở đó ngời lên tình yêu đất
nước lớn lao mà chính HCM luôn đau đáu
trong mình : « Tôi chỉ … một ham muốn ,
ham muốn tột bậc là làm sao… học hành »
Quả là một con người vĩ đại, một thi sĩ, một
- Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
+NT: Điệp từ (vòng, bắc cầu)
->Nhấn mạnh lí do không ngủ đccủa Bác
-lo cho vận mệnh dân tộc
->Con người chiến sĩ ; phong tháiung dung tự tại
=>Tình yêu thiên nhiên hòa quyện cùng tình yêu đất nước
Trang 17
chiến sĩ đại tài
Hoạt động 3: Tổng kết
- Phương pháp: vấn đáp- gợi mở, giảng bình,
dạy học nhóm
- KT: lược đồ tư duy
Cho hs vẽ sơ đồ tư duy, trình bày
?Về mặt NT, điều gì đã làm nên thành công
- Đọc diễn cảm bài thơ Cảnh khuya
- Nội dung phản ánh trong bài thơ Cảnh khuya là:
A Tình yêu thiên nhiên
* Học bài Làm bài tập phần luyện tập SGK/ 143
* Chuẩn bị bài mới: Rằm tháng giêng (đọc diễn cảm bài thơ, tập phân tích bài thơ theo câu hỏi hướng dẫn tìm hiểu bài)
-1 Kiến thức: Cảm nhận và phân tích được tình yêu thiên nhiên gắn liền vớilòng yêu nước, phong thái ung dung của Hồ Chí Minh biểu hiện trong bài thơ
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc và phân tích thơ thất ngôn tứ tuyệt
3 Thái độ: Có tình cảm yêu quý cảm phục Bác
Trang 184 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác,giao tiếp, ngôn ngữ
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 GV: nghiên cứu tài liệu liên quan, bài soạn
2 HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới( tìm hiểu trước bài học, trả lời các câu hỏi trong
sgk)
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- PPDH: đọc diễn cảm, giảng bình, phân tích, đặt và giải quyết vấn đề, dạy học nhóm, vấn đáp gợi mở, luyện tập – thực hành, thuyết trình
- KTDH: chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 Hoạt động khởi động
*GV ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
* Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc bài thơ "Cảnh khuya" Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuậtcủa bài?
* GV giới thiệu bài mới:
Thơ ca xưa nói chung thường lấy thiên nhiên làm đề tài bất tận HCM từngviết; thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp”, Và chính người cũng không thể cưỡng lại vẻđẹp của đêm trăng rằm nơi núi rừng VB Mặc dù bận trăm công nghìn việc vủa một
vị lãnh tụ nhưng những vần thơ vẫn vút lên từ người chiến sỹ yêu nước vĩ đại ấy
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới.
? GV cho thuyết trình lại một vài nét khái
quát về tác giả Hồ Chí Minh?
? Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ?
- GV hướng dẫn đọc: Đọc cả bản phiên âm
Trang 19? Theo em bài "Rằm tháng giêng" được viết
theo những phương thức biểu đạt nào?
? Em sẽ phân tích bài thơ " Rằng tháng
giêng" ntn? Căn cứ vào đâu?
HĐ2: Phân tích
- Phương pháp: thuyết trình,vấn đáp- gợi mở,
giảng bình, dạy học nhóm
- KT: Đặt câu hỏi, hoạt động nhóm
? Cảnh đêm rằm tháng giêng được miêu tả
qua những câu thơ nào?
Gv chia nhóm, chiếu câu hỏi ,các nhóm thảo
3.Cảnh tượng nào đã được hiện ra dưới sự soi
tỏ của ánh trăng đêm rằm tháng giêng?
4 Câu thơ thứ 2 này tác giả đã sử dụng biện
pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?
Đại diện các nhóm trình bày, nhóm khác nx,
bổ sung GV hoàn chỉnh kiến thức
- GV giảng bình : Dưới sự soi tỏa của ánh
trăng rằm, không gian như cao hơn, rộng hơn,
cảnh vật như đan trộn , hòa lẫn vào nhau đến
là kì Vẫn mang âm hưởng cổ điển bởi hình
ảnh trăng Nhưng trăng trong thơ Bác mang
nét hiện đại, mới mẻ, tràn đầy sự sống
? Qua 2 câu thơ đầu cho thấy cảnh đêm rằm
tháng giêng được hiện lên ntn?
?Tình cảm nào của tác giả được bộc lộ?
? Em biết bài thơ nào viết về trăng của Bác?
( Cảnh khuya, Ngắm trăng; Tin thắng trận )
? Giữa cảnh thiên nhiên bao la bát ngát tràn
d PTBĐ: Biểu cảm + miêu tả
- cấu trúc: 2 phầnPhần I: 2 câu đầu (Cảnh đêm rằngtháng giêng)
Phần II: 2 câu cuối (Hình ảnh conngười giữa đêm rằm tháng giêng)
-> Gợi tả một không gian bát ngát, trànngập ánh trăng
- Cảnh sông, nước, bầu trời lẫn vàonhau
+NT: điệp từ "xuân"
-> Cảnh vật tràn căng sức sống củamùa xuân
=> Không gian cao rộng, bát ngát, tràn đầy ánh sáng và sức sống của mùa xuân
-> Tình yêu thiên nhiên thiết tha, sâu nặng
Trang 20đầy sức sống và ánh trăng đó con người đã
xuất hiện nt nào?
? Chỉ ra công việc được nhắc đến trong lời
thơ?
? Đặt trong hoàn cảnh sáng tác, em hiểu như
thế nào về chi tiết " đàm quân sự"?
- GV giảng, liên hệ lịch sử đất nước giai đoạn
này
? Từ chi tiết này, E hiểu gì về con người
Bác ?
GV: Đến đây, ta hiểu ra, đây ko phải là cuộc
du ngoạn ngắm trăng thông thường mà là
những giây phút nghỉ ngơi hiếm hoi của
người chiến sĩ cách mạng trên đường làm
nhiệm vụ.
- GV liên hệ với câu thơ trong bài tin thắng
trận "Trăng vào… hôm sau"
=> Bác yêu thiên nhiên nhưng luôn đặt công
việc kháng chiến lên trên hết
? Câu thơ cuối gợi cho em hình dung về một
cảnh tượng như thế nào?
- GV liên hệ tới câu thơ của Nguyễn Trãi
" Kho thu phong nguyệt đầy qua nóc
Thuyền trở yên hà nặng vạy then"
? Qua câu thơ cuối của bài cho thấy mối quan
hệ gì giữa người và cảnh vật?
? Em có nhận xét gì về phong thái của Bác
thể hiện qua bài thơ này?
- Gv bình
- GV giảng Bài thơ "Nguyên tiêu" có tứ thơ,
nhiều h/ả và từ ngữ rất tương đồng với
những h/ả và từ ngữ trong nhiều câu thơ cổ
Trung Quốc, đặc biệt là thơ Đường (sử dụng
nhiều chất liệu cổ thi), những vẫn là 1 sáng
tạo nghệ thuật đặc sắc của HCM, mang vẻ
đẹp, sức sống và tinh thần của thời đại mới
-> Bác luôn lo toan công việc khángchiến ;yêu cách mạng, yêu nước
- Phong thái ung dung, lạc quan củaBác
Trang 21
? Qua bài thơ này em hiểu thêm điều gì về
nét đẹp trong tâm hồn Bác?
Hoạt động 3: Tổng kết
- Phương pháp: vấn đáp- gợi mở, giảng
bình, dạy học nhóm
- KT: lược đồ tư duy
Cho hs vẽ sơ đồ tư duy, trình bày
? Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ
thuật của bài thơ này?
- GV NX -> Ghi nhớ HS đọc
=>Bác :yêu thiên nhiên, luôn lo lắngđến vận mệnh của đất nước ;luôn cóphong thái ung dung, lạc quan dù trongbất cứ hoàn cảnh nào
? Nội dung phản ánh trong bài thơ rằm tháng giêng là:
A Tình chân thành xót xa lúc mới trở về quê hương
B Tình yêu đất nước của một người cô đơn trước cảnh đẹp
C Tình cảm với thiên nhiên , tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nức sâu lặng và phong thái ung dung lạc quam của tác giả
D.Tình yêu thiên nhiên tha thiết và tính cách mạnh mẽ ,phóng khoáng của tác giả
- Trong bµi th¬ " Nguyªn tiªu" em thÝch h×nh ¶nh nµo nhÊt? V× sao?
Trang 221 Kiến thức: Qua bài kiểm tra, GV đánh giá được kết quả học tập của hs ở việc tiếp thu kiến thức về phần tiếng Việt từ bài 1 đến bài 10.
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng sử dụng từ, diễn đạt
3 Thái độ: HS trung thực, nghiêm túc trong kiểm tra
4 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, ngôn ngữ, tự chủ, tự lập
II Hình thức đề kiểm tra: tự luận kết hợp trắc nghiệm
½ 1 10%
2,5 1,5 15%
1 0,25 2,5%
½ 1 10%
3,5 1,75 17,5%
3 0,75 7,5%
1 5 50%
6 6,75 50% Tổng số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
4 1,5 15%
6 1,5 15%
1 2 20%
1 5 50%
12 10 100%
IV Đề bài:
Phần I:Trắc nghiệm ( 3 điểm)
Câu 1 : Trong các từ ghép sau, từ ghép nào là từ ghép chính phụ?
Câu 2: Trong các từ sau từ nào không phải là từ láy?
Trang 23Câu 3: Điền quan hệ từ còn thiếu vào chỗ trống để tạo thành câu hoàn chỉnh có ý
nghĩa đối lập
Mặc dù bạn Hoa nhà xa trường……… lúc nào bạn cũng đến trường sớm để quán xuyến mọi công việc của lớp
Câu 4: Nghĩa của những tiếng láy có vần ênh( trong các từ: lênh khênh, bấp bênh,
chênh vênh, lênh đênh) có điểm chung gì?
A Chỉ sự vật cao lớn, vững vàng
B Chỉ những gì không vững vàng, không chắc chắn
C Chỉ vật dễ bị đổ
D Chỉ những vật nhỏ bé, yếu ớt
Câu 5 : Đại từ nào sau đây không phải để hỏi về không gian?
Câu 6 : Giải thích nghĩa của từ Hán Việt sau đây
Quốc kì:………
Câu 7: Từ “ Viên tịch” để chỉ cái chết của ai?
A Nhà vua B Người rất cao tuổi C Vị hòa thượng D Người có công với nước
Câu 8 : Trong trường hợp sau, trường hợp nào có thể bỏ quan hệ từ?
A Nhà tôi vừa mới mua một cái tủ bằng gỗ rất đẹp
B Hãy vươn lên bằng chính sức mình
C Bạn An thường đến trường bằng xe đạp
D Bạn Nam cao bằng bạn Minh
Câu 9 : Từ nào sau đây đồng nghĩa với từ “thi nhân”
Câu 10: Nối các cột A với B sao cho phù hợp
Trang 243.Từ trái nghĩa c.Là những từ giống nhau về âm thanh nhưng
nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau
Phần II: Tự luận ( 7 điểm)
Câu 1 : ( 2 điểm) Đặt câu với các từ Hán Việt và từ ghép sau:
1 Phụ nữ
2 Giang sơn
3 Học hành
4 Bà nội
Câu 2: ( 5 điểm) Viết một đoạn văn khoảng 8 – 10 dòng nêu cảm nhận của em về
một mùa trong năm, trong đó có sử dụng từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa (gạch chân dướinhững cặp từ đó)
V Hướng dẫn chấm và biểu điểm:
Phần I: Trắc nghiệm ( 3 điểm).Mỗi ý đúng 0,25 điểm
Phần II: Tự luận ( 7 điểm)
Câu 1: (2 điểm)
- Đặt câu đảm bảo các yêu cầu:
Trang 258 Đúng chủ đề một mùa trong năm.
9 Sử dụng ít nhất một cặp từ đồng nghĩa, một cặp từ trái nghĩa (gạch chân dướinhững cặp từ đó)
c.Biểu điểm :
- Điểm 4 : đảm bảo tốt các yêu cầu về hình thức, về nội dung Viết giàu cảm xúc
- Điểm 3 : đảm bảo yêu cầu nội dung và hình thức Sai 1-2 lỗi chính tả
- Điểm 2 : đảm bảo nội dung và hình thức Cảm xúc chưa rõ rệt Sai nhiều lỗi chính tả, lỗi diễn đạt
- Điểm dưới từ 1 đến dưới 2 : đảm bảo 1 phần nội dung và hình thức Còn sai lỗichính tả, diễn đạt
- Điểm 0 : không đảm bảo nội dung và hình thức hoặc không làm bài
Trang 26- Soạn bài : Cảnh khuya (Đọc bài thơ, tìm hiểu tác giả HCM, phân tích bài thơ theo
hệ thống câu hỏi tìm hiểu bài sgk, tìm hiểu kĩ cảnh thiên nhiên và tâm hồn tác giả quabài thơ)
Đã kiểm tra: Ngày 31/10/2017
Vũ Thị Hải
Tuần 1 3
Ngày soạn: 2/ 11 / 2017 Ngày dạy: /11/2017
Tiết 51 Tiếng Việt
THÀNH NGỮ
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: HS hiểu được đặc điểm về cấu tạo và ý nghĩa của thành ngữ
2 Kĩ năng: Giải thích được nghĩa hàm ẩn của thành ngữ và biết cách sử dụngthành ngữ có hiệu quả trong nói, viết
3 Thái độ: Có ý thức sử dụng thành ngữ trong nói và viết
4 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác,giao tiếp, ngôn ngữ
II Chuẩn bị
1 GV: nghiên cứu tài liệu liên quan, bài soạn
2 HS : Học bài cũ, chuẩn bị bài mới( tìm hiểu trước bài học, trả lời các câu hỏi trong
sgk)
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- PPDH: phân tích ngôn ngữ, dạy học nhóm, vấn đáp gợi mở, luyện tập – thực hành,chơi trò chơi
- KTDH: chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, khăn trải bàn
Trang 27*GV giới thiệu bài mới: gv cho chơi trò chơi đuổi hình bắt chữ
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới.
trong cụm từ được không?
Lên núi xuống ghềnh (thay)
Lên trên thác xuống dưới ghềnh ( thêm)
Lên ghềnh xuống thác ( hoán đổi)
? Em có nxét gì về cấu tạo của cụm từ "lên
thác xuống ghềnh"?
Gv cho hs 4 nhóm thảo luận
1 Cụm từ "lên thác xuống ghềnh" nghĩa là
gì ?( nghĩa đen và nghĩa bóng)
2 Thông qua phép tu từ nghệ thuật nào
em hiểu được nghĩa bóng của cụm từ "lên
thác xuống ghềnh" có nghĩa là gian nan,
vất vả, nguy hiểm ?
Gv cho đại diện các nhóm trình bày, nhóm
khác nx, bổ sung, gv hoàn chỉnh kiến thức
? Em có nx gì về ý nghĩa mà cụm từ này
biểu thị?
- GV giảng: Các từ " lên, xuống" vốn chỉ
hoạt động di chuyển có hướng trái ngược
nhau; còn "thác, ghềnh" đều chỉ chỗ làm
cho dòng nước, dòng sông chảy khác
thường mà đi qua đó thì gian nan nguy
hiểm Từ nghĩa gốc này thành ngữ " Lên
thác xuống ghềnh" đã chuyển nghĩa theo
hướng ẩn dụ: Lên thác xuống ghềnh có
nghĩa là trải qua nhiều gian nan nguy hiểm
-Nghĩa của "lên thác xuống ghềnh":
+Nghĩa đen: Chỉ sự lên, xuống hai địađiểm hết sức khó khăn
+ Nghĩa chuyển: Chỉ sự gian nan,vất vả,nguy hiểm
(thông qua phép chuyển nghĩa: ẩn dụ)
-> Biểu thị một ý nghĩa tương đối hoàn chỉnh.
Trang 28
? Giải nghĩa cụm từ "Nhanh như chớp" ?
? Do đâu mà em hiểu được nghĩa của cụm
? Vậy qua 2 VD, em hiểu thế nào là thành
ngữ và nghĩa của nó được hiểu ntn?
- HS trình bày ,gv cho hs đọc ghi nhớ
- GV yêu cầu HS làm nhanh bài tập:
- GV chiểu bảng , chia nhóm thảo luận
Gv cho đại diện các nhóm trình bày, nhóm
khác nx, bổ sung, gv hoàn chỉnh kiến thức
- Tham sống sợchết
- Bùn lầy nướcđọng
- Mưa to gió lớn
- Mẹ góa con côi
- Năm châu 4biển
- Ruột để ngoài da
- Lòng lang dạ thú
- Rán sành ra mỡ
- Khẩu phật tâmxà
- Chuột sa chĩnhgạo
- Bảy nổi ba chìm: long đong phiêu bạt
- Tắt lửa tối đèn: khó khăn hoạn nạn
-> Dùng thành ngữ hay hơn Vì thành ngữngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính
Trang 29? Qua VD, em hãy nêu vai trò ngữ pháp và
a Sơn hảo hải vị là những món ăn quý
b " Bà tôi ngước mắt lên, hai bàn tay chỉ
còn da bọc xương" ( Nguyên Hồng)
Đại diện nhóm báo cáo kết quả, nhóm khác
nx, bổ sung, gv hoàn chỉnh kiến thức
- HS đọc yêu cầu bài tập 1
Cho thảo luận cặp nhóm 2 phút
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nx,
đánh giá, gv hoàn chỉnh kiến thức
- Đọc yêu cầu bài tập 3
b Khỏe như voi: Rất khỏe
Tứ cố vô thân: Không có nơi nương tựa,không họ hàng thân thích
c Da mồi tóc sương: Đã giàBài tập 3
+ Lời qua tiếng lại+ Một năng hai sương+ Ngày lành tháng tốt+ No cơm ấm áo (cật)+ Bách chiến bách thắng+ Sinh cơ lập nghiệp
- Tìm và lưu sổ tay văn học những thành ngữ mà em biết( trao đổi cùng bạn)
* Học và nắm vững nội dung bài học, hoàn thiện các BT/ sgk
Trang 30* Chuẩn bị bài mới: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học.( đọc tìm hiểu trước và trả lời các câu hỏi trong sgk
1 Kiến thức: + Hệ thống và thấy được yêu cầu cũng như đặc điểm của văn bc
2 Kĩ năng: + Phân tích để thấy điểm mạnh và điểm cần khắc phục của bản thân trong quá trình viết văn bc nói riêng và viết văn nói chung
3.Thái độ: + Hợp tác, tán đồng sửa lỗi, phát huy điểm mạnh
4 Năng lực, phẩm chất: giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, ngônngữ
II Chuẩn bị
1 GV: Bài đã chấm có phân loại , bài soạn
2 HS: Xem lại kiến thức có liên quan
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- PPDH: Đặt và giải quyết vấn đề, dạy học nhóm, vấn đáp gợi mở, phân tích, luyện tập – thực hành
- KTDH: chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 Hoạt động khởi động
*GV ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số
* Kiểm tra bài cũ:- Trình bày đặc điểm của văn bc?
* Gv vào bài: nêu mục tiêu của tiết trả bài
2 Hoạt động trả bài:
? Hãy nhắc lại đề bài của bài viết số 2?
( Gợi cho hs nhớ từng câu)
I- Đề bài và yêu cầu của đề 1-Đề bài
Câu 1: Thế nào là văn tự sự?Câu 2 Em hãy chỉ ra cách biểucảm trong đoạn văn sau:
“Hoa lục bình tím ngắt cả bờsông Tụi yêu đắm say loài hoa mộcmạc, dân giã nơi thôn quê ấy Màuhoa đẹp đến nao lũng! Tôi thầmnghẹn ngào không thốt lên lời khiđứng trước loài hoa cánh mỏng, tím
Trang 31GV nêu yêu cầu
? Hãy xác định kiểu văn trong bài viết?
?Xác định đối tượng biểu cảm trong bài
viết?
? Tình cảm của em với bố?
? Về hình thức bài văn cần đạt đươc
những yêu cầu gì ?
? Em cần trình bày bài viết như thế nào?
Y/c hs nêu dàn ý cơ bản
? Mở bài em sẽ trình bày ra sao?
? Thân bài em triển khai những gì?
biếc ấy Nó đốn tim mong manh củabất cứ kẻ yêu hoa nào như tôi Loàihoa không hương mà cuốn hút đến lạ
kì!” ( Mai Vân)
Câu 3: - Viết bài văn bày tỏ cảm xúc của em về người bố kính yêu của em
2.Yêu cầu
Câu 1 :
Văn biểu cảm là văn viết ranhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc củangười viết đối với xung quanh, nhằmkhơi gợi lòng đồng cảm nơi ngườiđọc
Câu 2:
- Cách biểu cảm trực tiếp:thông qua từ ngữ (yêu, nghẹn ngàokhông thốt lên lời, đốn tim , kẻ yêuhoa) câu văn cảm thán( Màu hoa đẹpđến nao lòng!;loài hoa…lạ kì !)
Câu 3:
- Kiểu văn biểu cảm
- Đối tượng: Người bố của em
Trang 32? Kết bài em viết thế nào?
-Triển khai được cảm xúc ở nhiều góc độ , có sự tham gia của nhiều đốitượng khác nhau
- Có liên hệ, mở rộng
c Kết bài :
-Khẳng định lại tình cảm và suy nghĩ của bản thân về bố kính yêu
II- Trả bài
-GV: trả bài, lấy điểm
-HS : xem lại bài tự đánh giá, nhận xét bài của bản thân
III- Nhận xét
GV nêu
*ưu điểm :
- Đa số HS hiểu đề & có ý thức làm bài khá nghiêm túc
- Hầu hết các bài viết có bố cục rõ ràng, mạch lạc làm nổi rõ chủ đề bài viết
- Một số bài viết có bố cục rõ ràng, lời văn trong sáng, diễn đạt khá lưu loát
- Viết đúng kiểu văn biểu cảm
- Một số bài viết giàu hình ảnh, cảm xúc chân thật và có sự liên hệ hợp lí.(Thảo, Minh Hiếu, Hải Anh )
*Tồn tại:
- Còn bài viết chưa viết đúng kiểu văn biểu cảm ( Đạt, Việt Anh……)
- Còn bài viết bố cục chưa rõ ràng, trình bày còn lộn xộn, thiếu sự mạch lạc
Trang 33GV cho một số HS có điểm yếu, kém cầm
bài viết đã có lỗi sai lên bảng sửa lại ( Từ,
-bố có dáng đi rất thẳng dù cho bố gặp nhiều vất vả trong cuộc sống
- Khi em sốt bố chăm sóc em rất chu đáo, không rời xa em
- Đấy là một kỉ niệm đẹp của em với bố
3 Hoạt động luyện tập
- Ôn lại văn biểu cảm
3 Hoạt động vận dụng:
- Đọc bình 1 số bài văn hay , đoạn văn hay
- GV gọi HS đọc bài làm của mình.( Phan Thảo, Minh Hiếu…)
- HS nghe, cảm thụ-> HS nhận xét, đánh giá rút kinh nghiệm
4 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
-GV cho hs trao đổi bài viết để tham khảo và cùng rút kinh nghiệm
- Cho hs thảo luận trình bày hướng khắc phục cho những bài viết khác
- Tìm đọc các bài văn biểu cảm hay ( trong sách tham khảo, trên internet)
Trang 34* Xem lại kiến thức về văn biểu cảm
* Chuẩn bị: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
+ Đọc kĩ bài, trả lời các câu hỏi gợi ý
Đã kiểm tra: Ngày 7/11/2017
Vũ Thị Hải
Tuần 13
Ngày soạn: 30/ 10 / 2017 Ngày dạy: /11/2017
Tiết 49,50
TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO - BÁO CÁO THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ:
NGƯỜI THẮP LÊN NGỌN LỬA TÂM HỒN
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Hiểu được vai trò to lớn của thầy cô, nhà trường và giáo dục với mỗi người
- Mở rộng hiểu biết, có cái nhìn đầy đủ sâu sắc hơn về thầy cô, nhà trường và giáo dục
2 Kĩ năng
- Tổ chức được buổi triển lãm có sự kết hợp thuyết trình theo chủ đề: Người thắp lên ngọn lửa tâm hồn
- Học sinh sáng tạo làm được tập san về chủ đề thầy cô và mái trường…
- Biết tổ chức sự kiện Rèn luyện khả năng biểu cảm về sự vật, con người
Trang 35- Sách trải nghiệm sáng tạo 7
- Máy tính kết nối Internet, điện thoại thông minh
III BÁO CÁO SẢN PHẨM
- Tổ chức triển lãm trong phạm vi lớp học giới thiệu các hiện vật, các tác phẩm được trưng bày cho mọi người xem
- Các nhóm cử đại diện thuyết trình lần lượt theo nội dung đã chuẩn bị Các nhóm giới thiệu sản phẩm trưng bày của nhóm…
- Các nhóm chiếu video, clip đã chuẩn bị
- Điền vào phiếu đánh giá báo cáo
+ Yêu cầu mỗi thành viên trong nhóm tự đánh giá bản thân ( Mẫu phiếu 1 – 44)
+ Đánh giá hoạt động sự đóng góp của từng thành viên với nhóm (Mẫu phiếu 1 – 44)+ Đánh giá hoạt động của nhóm (Mẫu phiếu 2 – 44)
V NHẬN XÉT, RÚT KINH NGHIỆM
Trang 36- Các nhóm chia sẻ những trải nghiệm của nhóm mình khi thực hiện hoạt động
- GV và HS cùng đưa ra những nhận xét, đánh giá về những việc đã làm được và hiệuquả của hoạt động đồng thời rút kinh nghiệm về những việc thực hiện chưa tốt để khắc phục trong những hoạt động ở chủ đề sau
2 Kĩ năng: Phân tích một văn bản mẫu, lập dàn ý cho một đề bài
3 Thái độ: Có tình cảm nhất định khi tiếp xúc với một tác phẩm văn học
4 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác, giaotiếp, ngôn ngữ
II Chuẩn bị
1 GV: nghiên cứu tài liệu liên quan, bài soạn
2 HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới( tìm hiểu trước bài học, trả lời các câu hỏi trong
sgk)
Trang 37III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- PPDH: Đọc diễn cảm, phân tích, đặt và giải quyết vấn đề, dạy học nhóm, vấn đáp gợi mở, luyện tập – thực hành, thuyết trình
- KTDH: Chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi
Gv sử dụng kĩ thuật hỏi-đáp các tác phẩm thơ trung đại Việt Nam
GV giới thiệu: Thơ cũng là một dạng văn biểu cảm Vậy khi biểu cảm về một tác phẩm văn học nói chung( trong đó cỏ cả thơ) chúng ta sẽ làm thế nào -> nêu yêu cầu của tiết học.
HĐ1: Tìm hiểu cách làm bài văn biểu
cảm về tác phẩm văn học
- Phương pháp: Đặt và giải quyết vấn đề
thuyết trình,vấn đáp- gợi mở, dạy học
nhóm
- KT: Đặt câu hỏi, kĩ thuật công đoạn
? Đọc bài văn "cảm nghĩ về một bài ca
dao"
? Văn bản trên viết về bài ca dao đêm qua
ra đứng bờ ao? Hãy đọc liền mạch bài ca
dao đó?
? Tác giả đã phát biểu cảm nghĩ của mình
về bài ca dao bằng cách nào ?
Gv cho hs làm việc theo kĩ thuật công đoạn
( 5 phút)
? Chỉ ra các yếu tố Tg’ tượng, liên tg’, hồi
tưởng, suy ngẫm đó trong bài văn ?
(nhóm 1: tưởng tượng
Nhóm 2: liên tưởng
Nhóm 3: hồi tưởng
Nhóm 4: Suy ngẫm)
Các nhóm treo kết quả ,cử người đại diện
trình bày, gv nx, đánh giá hoạt động và
hoàn chỉnh kiến thức
I Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm
về tác phẩm văn học
1 Xét VD
Nguyên văn các bài ca dao:
"Đêm qua ra đứng bờ ao
Tào Khê nước chảy hãy còn trơ trơ "
- Tg’ tượng, liên tg’, hồi tưởng, suyngẫm
+ Tưởng tượng: mạng tơ rung rung trước gió với con nhện lơ lửng giữ khoảng không đang giơ giơ càng ra
Tiếng gió khuya vu vu gọi trời, gọi sao, gọi nhện.
+ Liên tưởng: có lúc tồn tại nghĩ đây làngười quen của tôi về cố hương
tôi lại thấy quen quen và thân thương, đang ngước mắt lên trông ngắm mà nhớ thương, mà mong đợi
+ Hồi tưởng: Tôi chỉ lơ mơ nghe thầygiảng
+ Suy ngẫm: Tôi đã được đứng bên bờ phù sa của nó mà trông trời, mây, nước,
Trang 38? Vậy thế nào là phát biểu cảm nghĩ về một
tác phẩm văn học ?
Gv cho hoạt động nhóm 4 người (2 p)
? Em hãy chỉ ra bố cục của bài văn? Nêu
nội dung chính từng phần?
Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nx,
bổ sung, gv hoàn chỉnh kiến thức
?Bố cục của một bài phát biểu cảm nghĩ về
+ TB: tiếp của ta: Những cảm xúc suynghĩ do bài ca dao gợi lên (qua nhiều liêntưởng, tưởng tượng nối tiếp nhau)
+ KB: còn lại: ấn tượng chung về bài cadao "vì nhớ mà buồn"
+ Từ sự hài hoà giữa cảnh và người(câu3)
+ Từ tâm hồn cao cả của Bác Hồ (câu4)Bài tập 2:
1 Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ
2 Cảm xúc chủ đạo của bài thơ: Nỗingạc nhiên, buồn, cô đơn của nhà thơ giàsau bao nhiêu năm xa quê nay mới lại trở
về thăm quê nhà
3 Đồng cảm với tình yêu quê hươngđược biểu hiện trong một hoàn cảnh đặcbiệt: ngay giữa quê hương mà thànhngười xa lạ!
3.Hoat động luyện tập
- Thế nào là phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học?
- Bố cục của một bài phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học?
Trang 39VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 3
I- Mục tiêu đề kiểm tra :
1 Kiến thức: Viết được bài văn biểu cảm thể hiện được t/c chân thành đối với con người kết hợp yếu tố tự sự, miêu tả
2 Kĩ năng: Viết văn, thể hiện t/c, cảm xúc trong viết văn
3.Thái độ: Nghiêm túc, độc lập trong học tập
4 Năng lực, phẩm chất: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, ngôn ngữ
II- Hình thức đề kiểm tra
2 0,5đ 0,5%
Tổng số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
3 0,75đ 0,75%
1 0,25đ 0,25%
1 2 20%
1 5đ 50%
Số câu: 6
Số điểm : 8
Tỉ lệ: 80%
Trang 40Tổng số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
6 1,5đ 15%
5 1,5đ 15%
1 2 20%
1 5đ 50%
13 10 100%
IV Biên soạn đề kiểm tra :
Câu 2: Cách người viết văn biểu cảm thông qua việc quan sát có tác dụng?
A Làm cho người đọc hình dung rõ đối tượng biểu cảm
B.Làm cho việc kể được sinh động
C.Bộc lộ rõ cảm xúc, tình cảm với đối tượng
D Làm cho đối tượng hiện lên cụ thể
Câu 3:Dù chọn cách lập ý nào thì tình cảm trong bài văn biểu cảm cũng phải:
B.Kể về đối tượng và hình dung được đối tượng
C.Gợi ra đối tượng và gửi gắm cảm xúc
D.Hình dung rõ đối tượng
Câu 6: Có ý kiến cho rằng viết văn biểu cảm chỉ cần cảm xúc từ đầu đến cuối không
cần yếu tố kể hay tả
A Đúng
B Sai
Câu 7:Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm nhằm khêu gợi và do chi phối
chứ không nhằm mục đích kể chuyện, miêu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh
Câu 8:Bài văn phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học có phải là dạng văn biểu