Bài giảng Giao an Ngư Văn 7 Kì II- Dương Thị Thu THSC Ninh Dương MC

- Bước đầu chỉ ra được những nét chung, riêng đặc sắc của hai bài thơ ấy.- Thấy được năng lực của mình trong việc làm văn biểu cảm 1.2.. trong cuộc kháng chiến chống Pháp ở chiến khu VB

- Bước đầu chỉ ra được những nét chung, riêng đặc sắc của hai bài thơ ấy.

- Thấy được năng lực của mình trong việc làm văn biểu cảm

1.2 Về kỹ năng:

-Luyện kĩ năng đọc, phân tích thơ Đường luật thất ngôn tứ tuyệt, đối chiếu bản dịch

và bản phiên âm chữ Hán, so sánh, đối chiếu với các bài thơ Đương và thơ Đườngluật đã học

-Rèn kỹ năng cảm thụ t/p văn học

-Luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích bản dịch thơ trữ tình-tự sự

- Tự đánh giá được đúng ưu, khuyết điểm của bài tập làm văm biểu cảm đầu tiên trêncác mặt : kiến thức, ý, bố cục, vận dụng các phép tu từ…với sự hướng dẫn, phân tíchcủa giáo viên

1 3 Về thái độ

Gd tình yêu thiên nhiên, t/y quê hương, đất nước

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

-Trả lời các câu hỏi trong sgk

- Học thuộc bài : Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Câu hỏi:

?Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Bài thơ được

Đỗ Phủ sáng tác trong hoàn cảnh nào?

Gợi ý:

1

* HS đọc thuộc lòng bài thơ

*Bài thơ được sáng tác: năm 760 , được bạn bè và ngời thân giúp đỡ, Đỗ Phủ dựng được 1 nhà tranh bên cạnh khe Cán Hoa ở phía tây Thành Đô ĐP vừa ở được mấy tháng thì căn nhà bị gió thu phá nát->sáng tác bài thơ

4.3 Bài mới:

*Giới thiệu bài: Bác H r t yêu tr ng ngay t h i còn ng i trong ng c t i, trong nh tù c a ăng ngay từ hồi còn ngồi trong ngục tối, trong nhà tù của ừ hồi còn ngồi trong ngục tối, trong nhà tù của ục tối, trong nhà tù của ố các lớp: à tù của ủa

T ư ng Gi i Th ch ( 1942 – 1943), Ng ớp: ười đã bao lần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh đã bao lần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh i ã bao l n l m th “v ng nguy t, dõi theo m nh ần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh à tù của ơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh ọng nguyệt, dõi theo mảnh ệt, dõi theo mảnh ảnh

tr ng thu v i v i Vi t B c, ng ăng ngay từ hồi còn ngồi trong ngục tối, trong nhà tù của ời đã bao lần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh ệt, dõi theo mảnh ười đã bao lần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh i r t b n, nh ng c ng ôi d p tình c , Ng ận, nhưng cũng đôi dịp tình cờ, Người lại trò chuyện ư ũng đôi dịp tình cờ, Người lại trò chuyện đã bao lần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh ịp tình cờ, Người lại trò chuyện ời đã bao lần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh ười đã bao lần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh i l i trò chuy n ệt, dõi theo mảnh

v i tr ng ( Tin th ng tr n – báo ti p ) ho c l ng ng m v ng tr ng qua c a s , hay ánh tr ng lai ớp: ăng ngay từ hồi còn ngồi trong ngục tối, trong nhà tù của ận, nhưng cũng đôi dịp tình cờ, Người lại trò chuyện ệt, dõi theo mảnh ặc lặng ngắm vầng trăng qua cửa sổ, hay ánh trăng lai ặc lặng ngắm vầng trăng qua cửa sổ, hay ánh trăng lai ần làm thơ “vọng nguyệt, dõi theo mảnh ăng ngay từ hồi còn ngồi trong ngục tối, trong nhà tù của ửa sổ, hay ánh trăng lai ổ, hay ánh trăng lai ăng ngay từ hồi còn ngồi trong ngục tối, trong nhà tù của láng trên dòng sông bát ngát

? Nêu những hiểu biết của em về Chủ tịch Hồ Chí

H: Viết ở chiến khu Việt Bắc, trong những năm đầu

của cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp

Bài Cảnh khuya viết năm 1947 Bài rằm tháng

giêng viết năm 1948 Năm 1947 ta chủ động mở

chiến dịch Việt Bắc Thu đông và đã giành chiến

thắng nhưng tương quan lực lượng giữa ta và địch

vẫn còn chênh lệch Bài thơ rằm tháng giêng được

làm ngay sau cuộc họp của TW trong tình hình trên

Đó là một cuộc họp quân sự trên sông vắng giữa đêm

rằm tháng giêng năm 1948 ở Việt Bắc

G: hướng dẫn H đọc:- giọng chậm rãi, thanh thản,

? Em hãy chỉ ra các đặc điểm của thể thơ này

A Giới thiệu chung:

1 Tác giả:

- Hồ Chí Minh (1890 – 1969):lãnh tụ vĩ đại của dân tộc vàcách mạng VN

- Là một danh nhân văn hoáthế thới, một nhà thơ lớn

2 Tác phẩm:

- Hai bài thơ được viết ởchiến khu Việt Bắc trongnhững năm đầu kháng chiếnchống Pháp

H Về mô hình chung thì giống như thể thơ thất ngôn

tứ tuyệt Nhưng khác biệt về hình thức ở cách ngắt

nhịp ở câu thứ nhất và thứ tư Hai câu này không

ngắt nhịp 4/3 như thông thường mà là ắ và 2/5

? Cùng là thể thơ nhưng hai bài thơ này có điểm gì

khác biệt?

H Bài Cảnh khuya viết bằng chữ Việt, bài Rằm

tháng giêng viết bằng chữ hán, khi dịch sang tiếng

việt bài thơ này được viết theo thể thơ lục bát

? Vb được chia làm mấy phần? Nội dung từng

phần?

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt có kết cấu : Khai, thừa,

chuyển, hợp

H Bài thơ này được viết năm 1947 trong hoàn cảnh

đất nước ta đang bắt đầu một cuộc kháng chiến

chống pháp trường kì gian khổ

? Bài thơ miêu tả cảnh gì? ở đâu? vào lúc nào?

H Bài thơ tả cảnh đêm khuya, ở rừng Việt Bắc lúc

H.Gợi cảm giác đêm khuya trong rừng thật yên tĩnh

nhưng không hoang vắng lạnh lẽo mà rất ấm áp bởi

hơi ấm của con người

Giữa lúc đêm khuya mà nghe thấy tiếng suối róc rách

như nghe tiếng hát xa vọng lại thì chứng tỏ là cảnh

khuya rất ồn ào náo nhiệt chứ sao lại bảo là yên tĩnh

Đây chính là nghệ thuật làm thơ của Bác, và chỉ có ai

cảm thụ được thơ của Bác thì mới thấy hết cái hay

trong cách làm thơ của Bác Nếu như bảo đêm khuya

náo nhiệt ồn ào thì làm sao Bác có thể nghe được

tiếng suối.Phải rất yên tĩnh thì mới có thể nghe thấy

tiếng suối trong đến như vậy Vì thế nghệ thuật ở đây

đó là lấy động để tả tĩnh

G Nếu như ngày xưa Nguyễn Trãi đã từng ví tiếng

suối chảy rì rầm nghe như tiếng đàn cầm bên tai thì

ngày nay Hồ Chí Minh lại ví tiếng suối trong như

tiếng hát xa Cách so sánh thật độc đáo.

? Câu thơ thứ 2 miêu tả cảnh gì?

H Vẻ đẹp của ánh trăng trong rừng giữa đêm khuya

? ánh trăng đó được miêu tả ntn? Tác giả sử dụng

biện pháp nt nào?

H ánh trăng bao trùm lồng vào cây cổ thụ, bóng cây

lồng vào khóm hoa

? Em có nhận xét gì về vẻ đẹp của đêm trăng đó?

H Lung linh huyền ảo

G Với câu thơ này ta hình dung đêm trăng ấy giống

như một bức tranh tuyệt đẹp mặc dù chỉ có hai màu

sáng tối, trắng đen, đậm nhạt mà tạo nên vẻ lung linh

chập chờn lại ấm áp, hoà hợp quấn quýt bởi âm

hưởng của hai từ “lồng” ở một câu thơ Phải là người

có đôi mắt hết sức tinh tế của một nhà hoạ sĩ thì mới

có thể vẽ nên một bức tranh sinh động bằng thơ như

vậy

? Nếu hai câu Khai là tả cảnh thì hai câu câu chuyển

miêu tả điều gì?

- Tâm trạng nhà thơ trong đem khuya

G Gọi học sinh đọc hai câu sau

? Bác tiếp tục sử dụng biện pháp nt gì?

- Điệp cụm từ: Chưa ngủ

? Biểu hiện tâm trạng gì của tác giả? Vì sao?

H Chưa ngủ vì Bác không thể hờ hững với cảnh đẹp

đó được nên không nỡ ngủ

? Điều này cho ta thấy Bác là người có tâm hồn ntn?

H Tâm hồn nghệ sĩ, biết yêu cái đẹp và biết đón

nhận cái đẹp của thiên nhiên

? Bác chưa ngủ vì cảnh đẹp quá Nhưng đó có phải là

lí do duy nhất khiến Người chưa ngủ? Hãy đọc câu

thơ thứ 4

H.Không ngủ không những vì say mê cảnh đẹp của

thiên nhiên mà còn vì một nỗi niềm lớn lao- nỗi nước

nhà

? Vì sao tác giả lại lo nỗi nước nhà? Đất nước ta khi

đó đang trong thời kì ntn mà Bác phải lo nghĩ?

H Thảo luận

G Chúng ta biết rằng bài thơ này sáng tác năm 1947

lúc đó cuộc kháng chiến chống TDP mới bắt đầu, lực

lượng của chúng còn yếu lại phải lo đối phó với 3

loại giặc : Đói, dốt, ngoại xâm Trong khi đó kẻ thù

Câu 2.( thừa) Miêu tả ánhtrăng

Điệp từ “lồng”

-> Cảnh trăng lung linh,huyền ảo như một bức tranhtuyệt đẹp

2 Hai câu sau (chuyển- hợp)

Điệp cụm từ: “chưa ngủ”:

+ Vì cảnh đẹp

+ Vì lo nỗi nước nhà

216

hung hãn muốn đánh nhanh thắng nhanh Người sáng

tác bài thơ này là Bác Hồ- vị lãnh tụ người chỉ huy

tối cao cuộc kháng chiến có biết bao những điều phải

lo tính cho vận mệnh của cả dân tộc, của đất nước

? Trong hoàn cảnh đất nước như vậy, tuy phải lo

trăm công nghìn việc nhưng người vẫn có thể ngắm

trăng làm thơ Điều này cho ta thấy vẻ đẹp gì trong

tâm hồn Bác?

H Đó là sự hài hoà giữa tâm hồn nghệ sĩ với tâm hồn

chiến sĩ ở trong con người Bác Một con người có

tình yêu thiên nhiên say đắm, yêu nước sâu nặng với

phong thái ung dung lạc quan

G: Trong thơ Bác, thiên nhiên không tách khỏi con

người mà hoà với con người Con người trong thơ

Bác vừa là con người say đắm thiên nhiên, vừa là

con người lo toan công việc cách mạng

? Như vậy điệp ngữ “ chưa ngủ” có sức diễn tả các

xúc cảm nội tâm nào trong con người HCM?

H:Vừa tha thiết với vẻ đẹp thiên nhiên

- Vừa thiết tha với vận mệnh của đất nước

? Qua đó em thấy nội dung phản ánh chủ yếu của bài

thơ là gì?

H.Phản ánh vẻ đẹp của đêm khuya Việt Bắc

- Biểu hiện tình yêu thiên nhiên gắn liền với tình

yêu nước trong tâm hồn HCM

G Gọi học sinh đọc bài thơ

?.Rằm tháng giêng người ta còn gọi là tết gì?

H Tết nguyên tiêu

? Em có biết câu tục ngữ nào nói về tết này?

H “Cỗ hết năm không bằng cỗ rằm tháng giêng”

G Mọi nhà ai cũng đón vầng trăng tròn đầu tiên của

một năm để đoán định công việc làm ăn cày cấy:

“Muốn ăn lúa tháng năm xem trăng rằm tháng

giêng” Bác Hồ cùng với TW Đảng họp trong đêm

rằm tháng giêng cũng đầy ý nghĩa Dưới ánh trăng

sáng bàn bạc việc quân, có quan hệ đến vận mệnh đất

nước của dân tộc, Bác đã làm bài thơ này

G Gọi học sinh đọc 2 câu đầu

? Đọc hai câu thơ này em thấy khung cảnh đêm trăng

rằm trên sông ntn?

H Trả lời

=> Thể hiện sự hài hoà giữatâm hồn nghệ sĩ với tâm hồnchiến sĩ ở trong con ngườiBác Một con người có tìnhyêu thiên nhiên say đắm, yêunước sâu nặng với phong tháiung dung lạc quan Tình yêuthiên nhiên gắn liền với tìnhyêu nước trong tâm hồnHCM

B Bài thơ: Rằm tháng giêng

1 Hai câu đầu

- Nguyệt chính viên nghĩa là

trăng tròn nhất

G Hai câu “ Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân”

Nguyên âm chữ Hán là: “Kim dạ nguyên tiêu dạ

chính viên”-> Nghĩa là đêm nay rằm tháng giêng,

trăng ở độ tròn nhất “Xuân giang, xuân thuỷ, tiếp

xuân thiên” -> Dòng sông xuân, nước xuân tiếp liền

với bầu trời xuân

? Như vậy đọc hai câu thơ này em có nhận xét gì về

không gian ở đây?

H Rất rộng rãi, bát ngát tràn ngập ánh trăng

? Trong hai câu thơ này có sự lặp lại mấy lần của từ

“xuân”? Việc lặp lại như vậy có tác dụng ntn?

H Tạo nên sự tươi sáng trong trẻo đầy sức sống

mùa xuân

G Giữa cảnh thiên nhiên bát ngát ấy, con người hiện

ra ntn? có phải là một du khách dong thuyền trên

sông không giờ sau các em tìm hiểu tiếp

-> Không gian rộng rãi, bát ngát tràn ngập ánh trăng

- Điệp từ “xuân” tạo nên sự tươi sáng trong trẻo đầy sức sống mùa xuân

- Sông, nước, bầu trời lẫn vào nhau

4.4 Cñng cè:

- Hệ thống nội dung bài học.

4.5 H íng dÉn häc sinh häc ë nhµ vµ chuÈn bÞ cho bµi sau.

-Học thuộc bài thơ nêu cảm nhận về bài thơ

- Soạn tiếp bài Rằm tháng giêng.và xem lại bài viết số 2 trước khi cô giáo trả bài

5 Rót kinh nghiÖm:

Ngày soạn: 13/11/2010 Tiết 46

Ngày giảng:18/11/2010

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2

1.Mục tiêu cần đạt:

1.1.Về kiến thức:

- Cảm nhận và phân tích được tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nước, phong thái ung dung của Chủ tịch Hồ Chí Minh – nhà nghệ sĩ – chiến sĩ biểu hiện trong bài thơ Người viết hồi đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở chiến khu Việt Bắc

- Bước đầu chỉ ra được những nét chung, riêng đặc sắc của hai bài thơ ấy

- Thấy được năng lực của mình trong việc làm văn biểu cảm

2 Về kỹ năng:

218

-Luyện kĩ năng đọc, phõn tớch thơ Đường luật thất ngụn tứ tuyệt, đối chiếu bản dịch

và bản phiờn õm chữ Hỏn, so sỏnh, đối chiếu với cỏc bài thơ Đương và thơ Đườngluật đó học

-Rốn kỹ năng cảm thụ t/p văn học

-Luyện kĩ năng đọc, tỡm hiểu, phõn tớch bản dịch thơ trữ tỡnh-tự sự

- Tự đỏnh giỏ được đỳng ưu, khuyết điểm của bài tập làm văm biểu cảm đầu tiờn trờncỏc mặt : kiến thức, ý, bố cục, vận dụng cỏc phộp tu từ…với sự hướng dẫn, phõn tớchcủa giỏo viờn

3 Về thỏi độ

- Gd tỡnh yờu thiờn nhiờn, t/y quờ hương, đất nước

- Giỏo dục ý thức tụn trọng thành quả lao động của bản thõn (bài viết)

2 Chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh.

- SGK, SGV, tài liệu tham khảo

- Một số bài văn mẫu hay, hấp dẫn

- Bài văn đạt kết quả cao của học sinh

2.2 Học sinh.

-Trả lời cỏc cõu hỏi trong sgk

- Học thuộc bài : Bài ca nhà tranh bị giú thu phỏ

- Đọc lại đề bài và dàn ý đại cương

- Nghiờn cứu kĩ đề bài và bài làm để tỡm ra những khuyết điểm của bản thõn => tự rỳtkinh nghiệm

4.2 Kiểm tra bài cũ:

Đọc thuộc lũng bài thơ: Cảnh khuya và nờu nội dung bài thơ

HS Đọc thộc

- Nội dung : Bài thơ thể hiện sự hài hoà giữa tâm hồn nghệ sĩ với tâm hồn chiến sĩ ởtrong con ngời Bác Một con ngời có tình yêu thiên nhiên say đắm, yêu nớc sâu nặngvới phong thái ung dung lạc quan

- Tình yêu thiên nhiên gắn liền với tình yêu nớc trong tâm hồn HCM

4.3 Bài mới:

Giới thiệu: Chủ tịch HCM là một con người cú tõm hồn nghệ sĩ Mặc dựngười từng viết mở đầu tập nhật kớ trong tự: “Ngõm thơ ta vốn khụng ham ” Hồi đầu

trong cuộc kháng chiến chống Pháp ở chiến khu VB bận trăm công nghìn việc có khigiưa đôi phút nghỉ ngơi , tình cờ bắt gặp một cảnh đẹp vẳng nghe tiếng hát, dõi theomột mảnh trăng xa: Người lại làm thơ bài thơ Rằm tháng giêng là cảm xúc dâng tràonhư thế Sau thời gian viết bài số 2, các em sẽ rất hồi hộp muốn xem bài viết củamình đạt kết quả ra sao? Còn gì thiếu sót trong bài viết của mình không? Và phải sửantn chúng ta cùng đi tìm hiểu.

G Gọi học sinh đọc hai câu thơ cuối

?.Giữa cảnh thiên nhiên bát ngát ấy, con người hiện

ra ntn? có phải là một du khách dong thuyền trên

sông không ?

H Con người hiện ra đang bàn bạc việc quân

G.Những người xưa khi chán ghét cuộc sống bon

chen, xa hoa nơi triều đình thường tìm về những nơi

hẻo lánh, sâu thẳm Ví dụ như sông, núi, rừng, suối

để sống ẩn dật cho nên khung cảnh trên sông thường

khiến cho họ buồn vì trên sông thường có khói sóng

Nhà thơ Thôi Hiệu từng làm một câu thơ: Quê hương

khuất bóng hoàng hôn; Trên sông khói sóng cho

buồn lòng ai

Hay nhà văn Nguyễn Công Trứ có câu: Việc đời

chìm nổi biết đâu; Nẻo xa khói sóng thuyền sâu đó

mà Nhưng Bác Hồ thì lại khác, Bác tìm đến những

nơi hẻo lánh sâu thẳm giữa nơi khói sóng không phải

là để sống ẩn dật mà để bàn bạc việc quân- việc quân

là việc nước Đến nhưng nơi đó để lo việc đời, lo

việc lớn cho dân cho nước Bác đang bàn cách để

đánh giặc, làm thế nào để đất nước mau chóng được

hoà bình, đồng bào ấm no hạnh phúc

G Lúc bàn bạc việc quân Bác là một nhà chính trị,

một nhà chiến lược quân sự Nhưng sau ki bàn bạc

việc quân xong nửa đêm Bác quay về giữa khung

cảnh tươi đẹp nên thơ Bác đã sáng tác thơ

? Qua đây cho ta thấy Bác là một người có phong

thái ntn?

H Có phong thái rất ung dung, lạc quan yêu đời

G Con thuyền sau khi bàn bạc viêc quân trở về phơi

phới lướt đi giữa một khung cảnh tràn đầy ánh trăng,

con thuyền cũng lai láng ánh trăng, con thuyền bàn

bạc việc quân bỗng trở thành con thuyền thơ

? Tóm lại hai bài thơ trên tả cảnh gì?

H Cảnh trăng ở chiến khu Việt Bắc

2 Hai câu cuối

“Giữa dòng bànn bạc việc

quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền”.

- Bác lo toan công việc khángchiến

" tình yêu cách mạng, yêunước

- Bác có phong thái rất ungdung, lạc quan yêu đời

4

Tổng kết:

a Nghệ thuật:

220

? Hai bài thơ có những nghệ thuật gì đặc sắc?

H.- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt: lời ít, ý nhiều

- Sức gợi cảm của ngôn từ, hình ảnh

? Hai bài thơ thể hiện tình yêu gì của Bác?

H Thể hiện tình yêu thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm,

lòng yêu nước sâu nặng

? Qua hai bài thơ ta thấy Bác có phong thái ntn?

Ung dung, chủ động, lạc quan của bác

H 1 hs nêu lại yêu cầu của đề bài?

G Yêu cầu hs phân tích đề

? Đề thuộc thể loại gì? phạm vi?

H.- Thể loại : biểu cảm

- Phạm vi: Thực tế

GV yêu cầu hs lập dàn ý

? mb em phải nêu được những yêu cầu gì?

H - Nêu loài cây em yêu thích

- Lý do vì sao em yêu thích

? Tb em phải nêu được những yêu cầu gì?

H- Các đặc điểm gợi cảm của cây

- Loài cây có tác dụng thế nào đối với đời sống con

H- Tình cảm của em đối với loài cây đó

* GV : nhận xét ưu- nhược điểm của hs

- Đa số hs hiểu đề

- 1 số hs trình bày sạch, đẹp

Huyền, Hòa, Linh

- 1 số bài viết đạt kết quả cao

Huyền, Linh, Hòa, Thúy

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt:lời ít, ý nhiều

- Sức gợi cảm của ngôn từ,hình ảnh

- 1 vài học sinh xác định chưa đúng yêu cầu đề:

- Trình bày cẩu thả: Khỏe, Lạp, Quyết, Chiến, Hùng,

Đạt

- Nội dung sơ sài, chưa biết cách viết bài:

Quân, Thanh, Thọ, Hoàng, Hoa,

- Sai lỗi chính tả :

l- n: Khỏe, Long, Nhung, Thương, Linh,

ch-tr, d-gi, nh-ng

Nhầm dấu: Nhung

Chưa biết ngắt câu: Hoa, Hoàng, Anh

lên bảng sửa lỗi sai: Khỏe, Nhung, Anh

Đọc bài văn mẫu

? Dàn bài chung cho văn biểu cảm

? Những yêu cầu để bài viết đạt được kết quả cao?

? Trước khi viết bài em phải làm gì?

4.5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Đọc kĩ lại bài viết

- Chữa các lỗi cuối bài văn của mình

- Ôn kĩ phần Tiếng Việt-> giờ sau kiểm tra 45phút TV

5 Rút kinh nghiệm:

Kiểm tra những kiến thức mà các em đã học về từ láy, từ ghép, nghĩa của từ, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa và từ đồng âm

1.2 Về kĩ năng:

Rèn kỹ năng làm bài tập sáng tạo : viết 1 đoạn văn ngắn có sử dụng đại từ, quan hệ từ,

từ trái nghĩa, từ đồng nghĩa

1.3 Về thái độ: có ý thức tự giác làm bài kiểm tra.

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

2.1 Giáo viên : Ra đề, đáp án , biểu điểm chấm.

2.2 Học sinh : học và nắm chắc những kiến thức mà các em đã học về từ láy, từ ghép,

nghĩa của từ, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa và từ đồng âm

3.Ph ơng pháp.

4 Tiến trình lên lớp.

4.1, ổn định tổ chức:

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp:

7A2 : /31

4.2, Kiểm tra bài cũ:Giấy kt, đồ dùng học tập 4.3.Bài mới: GV phát đề cho hs- > hs tự giác làm bài A, Đề bài: Phần I : (trắc nghiệm) Hãy đọc kĩ câu hỏi và chọn phơng án trả lời đúng Câu 1 Thế nào là từ ghép chính phụ? A Từ có hai tiếng có nghĩa B Từ đợc tạo ra từ một tiếng có nghĩa C Từ có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp D Từ ghép có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính Câu 2 Từ láy gồm mấy loại A Hai B Ba C Bốn D Năm Câu 3 Từ nào là đại từ trong câu ca dao sau? " Ai đi đâu đấy hỡi ai Hay là trúc đã nhớ mai đi tìm" A Ai B Trúc C Mai D Nhớ Câu 4 Từ Hán Việt nào sau đây không phải là từ ghép đẳng lập? A Xã tắc B Quốc kì C Sơn thuỷ D Giang sơn Câu 5 Thế nào là quan hệ từ? A Là từ chỉ ngời và vật B Là từ chỉ hoạt động, tính chất của ngời và vật C Là từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn D Là từ mang ý nghĩa tình thái Câu 6 Cặp từ nào sau đây không phải là cặp từ trái nghĩa? A Trẻ- già B Sáng- tối C Sang- hèn D Chạy- nhảy Phần II Tự luận ( 7 điểm) Câu 1: ( 2 điểm)Hãy sắp xếp các từ ghép sau: xe máy, xe cộ, cá chép, nhà cửa, chợ búa, chùa chiền, quần áo, xanh lè, đỏ lòm, chó má, đỏ ngầu, chim sẻ, tơi mát thành hai nhóm và điền vào bảng dới đây Từ ghép đẳng lập Từ ghép chính phụ

Câu 2 (2 điểm)Tìm 5 từ láy hoàn toàn và 5 từ láy bộ phận

- Láy hoàn toàn:

- Láy hoàn toàn: Xanh xanh, loang loáng, ngời ngời, bần bật, thăm thẳm

- Láy bộ phận: Rì rào, lộp bộp, rì rầm, leng keng, lênh khênh

Gv thu bài và nhận xét giờ kiểm tra

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

-Tiếp tục nắm chắc nội dung các bài Tiếng Việt đã học

- Soạn bài:Thành ngữ

5 Rút kinh nghiệm:

Tiết 48 Soạn : 15/11/2010

Rèn luyện kỹ năng sử dụng thành ngữ khi nói, viết, đặt câu

1.3 Về thái độ:GD ý thức bảo vệ sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp:

7A2 : /31

4.2, Kiểm tra bài cũ

? Hãy tìm một số câu thành ngữ mà em biết?

H Đầu voi đuôi chuột; Ba chìm bảy nổi; Lên voi xuống chó…

4.3 Bài mới:

ở bài từ trái nghĩa các em đã đợc làm quen với một số thành ngữ nh: Chân cứngtay mềm, bên trọng bên khinh, chân ớt chân ráo vậy thành ngữ là gì? sử dụng thànhngữ ntn? Có tác dụng ra sao? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu điều đó

Hoạt động của Thầy và Trò

HS làm việc trờn mỏy chiếu

H: đọc to, rõ VD Mỏy chiếu.

? Giải nghĩa của thành ngữ?

Lên thác xuống ghềnh

- cuộc đời trôi nổi, lênh đênh, phiêu bạt

? Có thể thay cụm từ lên thác xuống ghềnh

bằng các từ ngữ khác đợc không? tại sao?

H: Không thể thay đợc vì ý nghĩa sẽ trở

nên lỏng lẻo, nhạt nhẽo

? Có thể thay đổi các vị trí của các từ trong

cụm từ trên đợc không? Tại sao?

H: Không hoán đổi đợc vì đây là trật tự cố

định

? Từ nhận xét trên, rút ra kết luận về đặc

điểm cấu tạo của cụm từ lên thác xuống

ghềnh?

H: Đặc điểm cấu tạo của cụm từ trên là

chặt chẽ về thứ tự các từ và nội dung ý nghĩa

? giải nghĩa các cụm từ: lên thác xuống

ghềnh và nhanh nh chớp?

- Lên thác xuống ghềnh: có nghĩa là trôi

nổi, lênh đênh phiêu bạt

- Nhanh nh chớp: có nghĩa là hành động

mau lẹ, rất nhanh, chính xác

G Những cụm từ nh vậy ngời ta gọi là

- Lòng chim dạ cá, lòng lang dạ sói

Nội dung ghi bảng

- biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh

Nhanh nh chớp : rất nhanh, mau lẹ.

3 Nhận xét:

" Thành ngữ lầ cụm từ cú cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh

* Ghi nhớ1: SGK/144

II

Sử dụng thành ngữ:

HS làm việc trờn mỏy chiếu

- bảy nổi ba chìm làm vị ngữ, tắt lửa tối

đèn làm phụ ngữ cho danh từ khi.

- Chức vụ: chủ ngữ, vị ngữ, hay làm phụ ngữ

? Phân tích cái hay của các thành ngữ trên?

G Mỏy chiếu cỏc ví dụ

Bảy nổi ba chìm - Long đong, lận đận

Tắt lửa tối đèn - Khó khăn hoạn nạn

? Trong hai cách diễn đạt này, em thấy

cách diễn đạt nào hay hơn? Vì sao

H: Cách thứ nhất Cái hay là ý nghĩa cô

đọng, hàm súc, gợi liên tởng cho ngời đọc,

H: đọc to, rõ mục Ghi nhớ SGK

G Gọi học sinh đọc nội dung yêu cầu bài

-Tác dụng: có tính hình tợng, tính biểucảm cao

- Nem công chả phợng "quý hiếm.

- Khoẻ nh voi " Rất khỏe.

226

Bài 2: HĐ cá nhân.

G Gọi HS nêu yêu cầu : Kể lại truyện

ngụ ngôn ếch ngồi đáy giếng; Thầy bói xem

voi Giải thích nghĩa của các thành ngữ đó

H Nói tới sự nhận thức phiến diện, chỉ

thấy cái bộ phận mà không thấy cái toàn thể

Bài 3: Gọi HS nêu yêu cầu điền thêm yếu

tố để thành ngữ đợc trọn vẹn

Đặt câu với các thành ngữ: Con rồng cháu

tiên, thầy bói xem voi, ếch ngồi đáy giếng

+ Chúng ta đều là dòng dõi: con rồng cháu

tiên cả

+ Tranh cãi làm gì với thằng: ếch ngồi đáy

giếng ấy!

+ Cứ đánh giá bạn bè theo cái kiểu thầy

bói xem voi đó thì chẳng chơi với ai đợc đâu!

Bài 4 Su tầm 10 thành ngữ cha đợc giới

thiệu trong sách giáo khoa và giải thích các

+ Lên voi xuống chó, theo voi hít bã mía,

đầu voi đuôi chuột

Bài 2: Kể lại truyện ngụ ngôn Ếch

ngồi đáy giếng; Thầy bói xem voi Giải thích nghĩa của các thành ngữ.

Bài 3: Điền thêm yếu tố để thành ngữ

? Em hãy nêu những đơn vị kiến thức cần ghi nhớ của bài học?

? Thế nào là thành ngữ? cần phải hiểu nghĩa của các thành ngữ ntn?

? Vai trò cú pháp của thành ngữ trong câu và tác dụng của thành ngữ trong giao tiếp?

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Học thuộc, kĩ nội dung bài học

- Hoàn thiện các bài tập vào vở

- chuẩn bị bài : Viết bài tập làm văn số 3

5 Rút kinh nghiệm:

Tiết 49 Soạn : 21.11.2010

1.1.Về kiến thức:

Giúp hs thấy đợc ngững u, nhợc điểm trong bài làm của mình, từ đó hs phát huy

những u điểm & khắc phục những nhợc điểm mà các em mắc phải

1.2 Về kĩ năng:

Rèn kỹ năng sửa lỗi sai trong bài viết của hs

1.3 Về thái độ: có ý thức tự giác sửa bài kiểm tra.

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

2.1 Giáo viên : Chấm bài kiểm tra, nhận xét rõ ràng.

2.2 Học sinh : Có ý thức tự sửa lỗi sai trong bài làm của mình.

Giới thiệu bài:

Các em biết rằng, tiết kiểm tra đó là tiết để các em vận dụng các kiến thức đãhọc để làm bài Những bài đạt kết quả cao đã đánh giá rất rõ khả năng tiếp thu củanhững hs, còn bài bị điểm kém đa cho thấy các bạn cha thật cần cù chịu khó học bài.Ngày hôm nay cô sẽ trả bài kiểm tra văn

+ Tiếng Việt để giúp các em nhận thấy rõ những u, nhợc điểm của mình-> bài sau đạtkết quả tốt hơn

* GV: gọi từng hs trả lời kết quả của từng câu.

- Có sự liên kết câu, đoạn rõ ràng, mạch

lạc, lu loát, ko sai lỗi chính tả

A Bài kiểm tra văn

1 Qua Đèo Ngang Thất ngôn bátcú Bà huyện ThanhQuan

2 Bài ca Côn Sơn

Lục bát Nguyễn Trãi

3 Cảm nghĩ trong Ngũ ngôn tứtuyệt Lí Bạch

4 Sông núi

n-ớc Nam

Thất ngôn tứ tuyệt

228

- Đa số hs hiểu đề.Câu 2 phần tự luận hầu

nh tất cả học sinh đều làm đợc

- Một số bài làm rõ ràng, sạch đẹp

- Phần trắc nghiệm Câu 2, câu 5, câu 8

còn nhầm phơng án trả lời

-1 số hs cha hiểu câu 2 phần tự luận Nội

dung phát biều cảm nghĩ còn sơ sài hoặc

cha biết phát biểu cảm nghĩ

- Trình bày còn cẩu thả

- Kết bài cha gắn với văn bản để nói lên

thân phận ngời phụ nữ trong xã hội xa

GV: hớng dẫn hs sửa lỗi sai

* GV: gọi từng hs trả lời kết quả của từng câu.

Câu1: D Câu4: B

Câu2: A Câu 5:C

Câu3: A Câu 6:D

GV : hớng dẫn hs trả lời bài làm

Chú ý :-đoạn văn phải đảm bảo sử dụng

đúng các từ loại mà đề yêu cầu

III Nhận xét chung.

1 Ưu điểm:

2 Nh ợc điểm:

IV Học sinh sửa lỗi sai.

B Bài kiểm tra Tiếng Việt

I Trắc nghiệm:

II Tự luận : Câu 1: ( 2 điểm)Hãy sắp xếp các từ ghép sau:

xe máy, xe cộ, cá chép, nhà cửa, chợ búa, chùa chiền,

quần áo, xanh lè, đỏ lòm, chó má, đỏ ngầu,

chim sẻ, tơi mát thành hai nhóm và

điền vào bảng dới đây

Đẳng lập: Xe cộ, quần áo, tơi mát, chó

má, chùa chiền, nhà cửa, chợ búa,

Chính phụ: Xanh lè, đỏ lòm, đỏ ngầu,

Câu 3.( 3 điểm) Viết một đoạn văn

ngắn (5 -7 câu) với nội dung tự chọn

có sử dụng từ đồng âm

III Nhận xét chung.

1 Ưu điểm:

2 Nh ợc điểm:

*-1 số hs cha hiểu đề: Đạt, Đụng, Thanh

- Trình bày còn cẩu thả

- 1 Số hs cha sử dụng các từ loại mà đề

yêu cầu: Thanh, Thọ , Vỹ,

- Cha gạch chân dới những từ loại đó GV: hớng dẫn hs sửa lỗi sai IV Học sinh sửa lỗi sai 4.4 Củng cố : - 1 số hs đọc lại bài làm tốt của mình ? Phơng pháp khi viết bài tập sáng tạo 4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau. -GV : hớng dẫn hs về nhà tiếp tục sửa lỗi sai - Nắm chắc văn biểu cảm - Lập bảng ôn tập Tiếng Việt - chuẩn bị bài tiếp theo: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm Văn học 5 Rút kinh nghiệm:

Tiết 50 Soạn : 21.11.2010 Giảng 7A2 : 26/11/2010 Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học 1 m ục tiêu cần đạt : 1.1.Về kiến thức: - Biết trình bày cảm tởng về tác phẩm văn học - Tập trình bày cảm tởng về 1 số tác phẩm đã học trong chơng trình 1.2 Kĩ năng:Tập trình bày cảm nghĩ về một số tác phẩm đã học trong chơng trình Học sinh có kĩ năng phân tích văn bản mẫu, lập ý cho một đề bài cụ thể 1.3 Về thái độ:GD niềm yêu thích các tác phẩm văn học ý thức bảo vệ sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt 2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh. 2.1 Giáo viên. - Sgk, sgv, tài liệu tham khảo, giáo án - Phiếu học tập - Bt trắc nghiệm -Bảng phụ 2.2 Học sinh. -Trả lời các câu hỏi trong sgk - Bảng hoạt động nhóm 3.Ph ơng pháp. Đàm thoại, vấn đáp, phân tích, gợi tìm, quy nạp, tổng hợp

4 Tiến trình lên lớp. 4.1, ổn định tổ chức: Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp: 7A : /31

4.2, Kiểm tra bài cũ:

230

Câu hỏi: ( yêu cầu hs nhắc lại kiến thức cũ).

? Thế nào là văn tự sự? Văn miêu tả?

? Văn tự sự và miêu tả khác với văn biểu cảm ntn?

4.3 Bài mới:

*Giới thiệu bài:

Các em đã đợc viết văn biểu cảm, văn biểu cảm đòi hỏi các em phải có tình cảmchân thật xuất phát từ tấm lòng, từ tâm hồn mình Bên cạnh các đề tài trong cuộcsống, chúng ta còn gặp 1 dạng văn biểu cảm nữa- đó chính là bài văn biểu cảm về tácphẩm văn học ( các văn bản đã học từ đầu năm lớp 7 đến nay) Vậy ph ơng pháp, cáchthức làm dạng bài này ntn-> bài mới

?HS :Đọc to, rõ bài văn: “ Cảm nghĩ về một bài

ca dao"

? Văn bản trên viết về những bài ca dao nào?

Hãy đọc liền mạch những bài ca dao đó?

a Đêm qua ra đứng bờ ao,

Trông cá cá lặn, trông sao sao mờ

Buồn trông con nhện chăng tơ

Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ đợi ai?

Buồn trông chênh chếch sao mai

Sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ

b Đêm đêm tởng dải Ngân Hà

Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn

Đá mòn nhng dạ chẳng mòn

Tào Khê nớc chảy hãy còn trơ trơ

? Cho biết nội dung của bài ca dao?

? Bài ca dao nhắc về những đối tợng nào?

tình trong bài ca dao

?Theo em, nhân vật trữ tình trong bài ca dao

là ai?

- Có thể là ngời con xa quê ( đàn ông)

- Có thể ngời con gái nhớ ngời yêu, nhớ

chồng

? Tác giả Nguyên Hồng đã phát biểu cảm

nghĩ của mình bằng cách nào?

H: - Bằng cách tởng tợng, liên tởng, hồi tởng,

suy ngẫm về các hình ảnh, chi tiết của nó

Em hãy chỉ ra các yếu tố đó trong bài văn vừa

đọc?

H:- Tởng tợng: Một con nhện lơ lửng

- Liên tởng: Dải Ngân Hà

Dòng chảy Tào Khê và tởng tợng ra nhân vật

trữ tình trong bài ca dao đang nói với sông nớc

- Suy ngẫm: lời nói của nhân vật chính là lời

suy ngẫm của tác giả đối với bài ca dao

? Nh vậy muốn làm một bài văn biểu cảm về

I Tìm hiểu cách làm bài văn

biểu cảm về tác phẩm văn học:

1 Bài văn :

“ Cảm nghĩ về 1 bài ca dao”

2 Phân tích:

- Bằng cách tởng tợng, liên ởng, hồi tởng, suy ngẫm vềcác hình ảnh, chi tiết của nó.+ Tởng tợng: Một con nhện lơlửng

t-+ Liên tởng: Dải Ngân Hà,sông Tào Khê

+Suy ngẫm: lời nói của nhânvật chính là lời suy ngẫm của

tác phẩm văn học các em phải làm gì?

H: Đọc kĩ tác phẩm để hình thành cảm xúc từ

những chi tiết, hình ảnh gây ấn tợng sâu sắc

- Từ cảm xúc ấy phát huy trí tởng tợng liên

H: Đọc yêu cầu bài tập 1/sgk Tr148

? Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ ”Cảnh khuya

" của Hồ Chí Minh?

G: gợi dẫn:

? Cảm xúc của ngời viết bắt nguồn từ cái gì?

+ Từ một so sánh mới mẻ, hấp dẫn (C1)

+ Từ những hình ảnh quấn quýt sinh động

+ Từ sự hài hoà giữa cảnh và ngời

+ Từ tâm hồn cao cả của Bác Hồ

H: Trên cơ sở đó học sinh phát biểu cảm

nghĩ của mình về bài thơ đó

Bài thơ Cảnh khuya đợc Bác Hồ sáng tác vào

năm 1947 ở chiến khu Việt Bắc đầu thời kì

kháng chiến chống Pháp Sau khi đợc học bài

thơ này tôi cảm thấy bài thơ quả là hay tuyệt

vời Điều này cũng cho ta thấy tài năng nghệ

thuật của Ngời

? Hãy lập dàn ý theo bố cục đó

H: trình bày bài làm của mình

G: nhận xét, đánh giá

tác giả đối với bài ca dao

3 Nhận xét:

- Trình bày những cảm xúc, ởng tợng, liên tởng suy ngẫmcủa mình về nội dung và hìnhthức của tác phẩm đó

Nỗi ngạc nhiên, buồn, cô đơncủa nhà thơ già sau bao năm

xa quê nay mới trở lại

c.KB: Đồng cảm với tình yêuquê hơng đợc biểu hiện trongmột hoàn cảnh đặc biệt: Ngay232

giữa quê hơng mà thành ngời

xa lạ

4.4.Củng cố:

G: Hệ thống lại nội dung kiến thức bài học cần ghi nhớ

? Thế nào là PBCN về một tác phẩm văn học

? Bố cục của một bài cảm nghĩ về tác phẩm văn học

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Học thuộc lòng ghi nhớ Hoàn thành bài tập 1+2( SGK) Viết thành bài vănhoàn chỉnh

- Ôn tất cả các vb đã học -> giờ sau viết bài làm văn số 3

- Biết kết hợp miêu tả, tự sự trong văn biểu cảm

- Kiểm tra kỹ năng về văn biểu cảm của HS

- Rèn luyện kĩ năng viết văn của hs

1.3 Về thái độ:

- Bồi dỡng lòng yêu thơng đối với ông bà, cha mẹ

-GD ý thức tôn trọng thành quả lao động của bản thân( bài viết)

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

4.2, Kiểm tra bài cũ:KT vở viết văn của HS.

4.3, Bài mới:

GV ghi đề lên bảng-> hs ghi đề vào vở viết TLV

1 Đề bài: Cảm nghĩ về ngời thân của em

* Xác định yêu cầu của đề

- Tình cảm đối với ngời thân phải chân thành

- Yêu thơng , quí trọng, biết ơn

* Về bố cục bài phải rõ ràng, chặt chẽ, đầy đủ các phần đã quy định:

- mở bài:

+ Giới thiệu đợc đối tợng biểu cảm : mẹ , bà , bố , cô…

+Tình cảm cần thể hiện : Yêu thơng , quí trọng, biết ơn

- Thân bài:

+ Tình cảm chung cần thể hiện

+Tình cảm cụ thể thông qua tự sự + miêu tả

- ấn tợng chung nhất về những nét nổi bật của ngời thân -> biểu cảm

- Việc làm của ngời đó đối với em, đối với các thành viên trong gia đình : chăm lochu đáo đến bữa ăn, giấc ngủ cho em, làm hết mọi công việc trong gia đình -> thơngyêu, kính trọng , mong lớn thật nhanh để đỡ đần

-Luôn dạy bảo em những điều hay lẽ phải trong cuộc sống- >Chính là tấm gơng sángcho em học tập

- Kết bài:

+Khẳng định lại tình cảm đối với ngời thân

+ Mong ngwời ấy mãi sống lâu với chúng em

* Hình thức: chữ viết trình bày rõ ràng , sạch sẽ, ko sai lỗi chính tả, diễn đạt lu loát,

có sự lk câu, đoạn rành mạch, bài viết biểu hiện t/c phải chân thành

b.Biểu điểm:

- Điểm 9-10:

+ Đạt đợc y/c về nội dung & hình thức trên

+ Bài viết phải bộc lộ cảm nghĩ sâu sắc, chân thành, chuẩn về ngữ pháp & lỗi chính tả,trình bày sạch, đẹp

- Điểm 7-8: Bài viết đạt đợc các yêu cầu về nội dung+ hình thức, ko sai lỗi câu, ko sai

lỗi chính tả

- Điểm 5-6:

+ Đạt yêu cầu về nội dung, cảm nghĩ cha sâu

+ Hình thức còn sai lỗi câu, lỗi chính tả

+Diễn đạt cha mạch lạc, chữ cha đẹp

- Điểm 3-4:

+ Bài viết cảm nghĩ chung chung về loài cây, cảm nghĩ cha chân thành, sâu sắc

+ Diễn đạt thiếu mạch lạc, sai nhiều chỗ về câu, chính tả, chữ viết cẩu thả

- Điểm 1-2: Lệch về thể loại.

4.4 Củng cố : giáo viên nhận xét giờ kiểm tra.

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Nghiên cứu lại nội dung bài học: bài viết đã hoàn thiện cha-> bổ sung

- Về nhà soạn bài: Tiếng gà tra

5 Rút kinh nghiệm:

234

Tiết 53 Soạn : 28.11.2010

Bồi dỡng tình cảm gia đình, tình yêu quê hơng đất nớc

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

-Trả lời các câu hỏi trong sgk

- Học thuộc bài : Cảnh khuya + rằm tháng giêng

? Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Cảnh khuya + rằm tháng giêng? Phân tích hình

ảnh trăng trong 2 bài thơ? Qua đó, em hiểu thêm gì về tâm hồn, tình cảm HCM?

Gợi ý:

* HS đọc thuộc lòng bài thơ

*Hình ảnh trăng trong:

- Cảnh khuya : trăng có vẻ đẹp huyền ảo, lung linh

- Rằm tháng giêng: tròn trịa, viên mãn, khoẻ khoắn, trẻ trung

* Tâm hồn : yêu thiên nhiên, yêu ánh trăng( nghệ sĩ), tình cảm yêu đất nớc( chiến sĩ)

4.3 Bài mới:

Giới thiệu bài: Trong nền thơ văn hiện đại VN, Xuân Quỳnh là nhà thơ nữ xuất sắc

với những vần thơ trẻ trung, khoẻ khoắn, tâm hồn tràn ngập tình yêu, thơ Xuân Quỳnhthờng viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống th-ờng ngày Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một bài thơ viết về những tình cảm gần gũi

đó

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng.

? Nêu những hiểu biết của em về nhà thơ Xuân

Quỳnh?

HS : dựa vào phần chú thích trả lời

GV: Nguyễn Xuân Quỳnh (1942 -1988), quê ở

La Khê, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây Là một

trong những nhà thơ nữ rất nổi tiếng ở nớc ta thời

chống mĩ

- Thơ Xuân Quỳnh nh cánh chuồn chuồn trong

giông bão, mảnh mai mà trong suốt, mà kiên

c-ờng Xuân Quỳnh thờng viết về những tình cảm

gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc

sống thờng ngày, biểu lộ những rung cảm và khát

vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết

và đằm thắm

? Hoàn cảnh sáng tác của bài thơ?

H: Tiếng gà tra là bài thơ đợc viết thời kì đầu

của cuộc kháng chiến chống mĩ, in lần đầu trong

tập thơ Hoa dọc chiến hào( 1968) của Xuân

Quỳnh

GV : phải chăng từ nhỏ mẹ mất, XQ ở cùng bà

nên cả bài thơ nh chính là t/cảm của tác giả Bài

thơ đợc gợi ra từ những kỉ niệm tuổi thơ sống bên

bà của chính tác giả

Thơ XQ là tác giả của nhiều tập thơ hay: Tơ

tằm- chồi biếc, Hoa dọc chiến hào, Hoa cỏ may,

Sân ga chiều em đi, Tự hát

GV hớng dẫn H đọc :

- Nhịp 3/2, 2/3, nhấn mạnh nhịp điệu câu- điệp

ngữ : Tiếng gà tra

- Giọng : vui, bồi hồi, phân biệt lời mắng yêu

của bà với lời kể, tả, trữ tình của nhà thơ : trong

vai anh bộ đội đang nhớ nhà, nhớ bà, nhớ quê

? Căn cứ vào số tiếng trong 1 dòng thơ , em cho

biết bài thơ đợc làm theo thể thơ gì?

Bài thơ đợc làm theo thể thơ 5 tiếng nhng có

những chỗ biến đổi khá lin hoạt - đây chính là

sáng tạo mới của nhà thơ là xen vào điệp ngữ,

điệp câu 3 tiếng: Tiếng gà tra

? Em hãy nhận xét về cách gieo vần ? Về số câu

thơ trong mỗi khổ?

HS :- Vần thơ khá phong phú, linh hoạt : vần

bằng, vần trắc, vần liền, vần cách

- Số câu thơ trong mỗi khổ không hạn định

? Vb đợc chia làm mấy phần? Nội dung từng

phần?

H: 3 Phần:

P1: từ đầu " tuổi thơ.( Tiếng gà tra gợi về kí ức

tuổi thơ của anh chiến sĩ trẻ trên đờng hành quân)

P2: Tiếp " Sột soạt

( Những kỉ niệm tuổi trẻ: + Những con gà mái

+ Về bà )

P3: phần còn lại ( Suy nghĩ từ tiếng gà tra (mơ

ớc tuổi thơ và mơ ớc hiện tại của ngời cháu –

HS : khơi gợi từ sv nghe thấy tiếng gà nhảy ổ

“cục cục ta”

G: Mạch cảm xúc trong bài thơ diễn biến theo

quy luật hồi tởng tự nhiên của tâm lí:

- Hiện tại: tiếng gà tra bên xóm nhỏ

- Quá khứ: kỉ niệm hiện lên theo âm thanh của

tiếng gà tra

- Hiện tại => tơng lai : tiếng gà tra giục anh

cầm chắc tay súng để chiến đấu cho tổ quốc và

? Tiếng gà tra vọng vào tâm trí của tác giả

trong thời điểm cụ thể nào?

H: - Buổi tra nắng, trong xóm nhỏ trên đờng

H.Gợi những kỉ niệm tốt lành tuổi ấu thơ

? Tại sao trong thời điểm vô vàn âm thanh làng

quê tâm trí tác giả chỉ bị ám ảnh bởi tiếng gà tra?

H : vì tiếng gà tra là âm thanh gắn bó từ thuở

ấu thơ của t/g : quen thuộc và thân thơng.

->là âm thanh làng quê Là tiếng gà nhảy ổ để

có những quả trứng hồng tạo thành niềm vui cho

ngời nông dân cần cù chắt chiu

- Là âm thanh dự báo điều tốt lành, do đó tiếng

gà tra dễ tạo thành những kỉ nịêm khó quên của

con ngời

?Tại sao tiếng gà tra lại gợi cảm giác đó ở mỗi

con ngời?

H.Tiếng gà tra có thể khua động cả không gian

ban tra – khoảng thời gian ở làng quê rất yên

tĩnh đờng hành quân là đờng ra trận -> tiếng gà

tra đem lại niềm vui cho con ngời, con ngời quên

đi nỗi vất vả Tiếng gà tra làm xúc động hồi ức

của nhà thơ

?Nhà thơ nghe tiếng gà tra bằng những giác

quan nào?

H.Thính giác và cảm xúc tâm hồn

? Khi con ngời nghe đợc bằng tâm hồn thì ngời

đó chứng tỏ phải có tình cảm ntn đối với làng

quê?

H: Tình làng quê thắm thiết, sâu nặng

G: Tiếng gà tra bên một xóm nhỏ, trên con

đ-ờng hành quân xa của anh lính trẻ đã khiến anh

cảm thấy nắng tra nh xao động, bàn chân đỡ mỏi

và điều quan trọng nhất có lẽ là chính tiếng gà tra

đã gợi về những kỉ niệm tốt đẹp thuở ấu thơ của

anh

? Vậy âm thanh của tiếng gà tra gợi đến những

kỉ niệm tuổi thơ gì?- > giờ sau học tiếp

" Tình làng quê thắm thiết, sâu nặng

4.4 Củng cố :

? Đọc diễn cảm lại bài thơ?

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

Tiết 54 Soạn : 28.11.2010

- Nắm đợc thể thơ 5 chữ.

1.2 Về kỹ năng:

Củng cố cách đọc sáng tạo thể thơ 5 tiếng

1.3 Về thái độ:

Bồi dỡng tình cảm gia đình, tình yêu quê hơng đất nớc

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

-Trả lời các câu hỏi trong sgk

- Học thuộc bài : Cảnh khuya + rằm tháng giêng

4.2, Kiểm tra bài cũ:

Đọc thuộc lũng bài thơ Tiếng gà trưa và nờu cảm nhận về Tiếng gà tra thức dậy tình cảm làng quê?

* HS: đọc thuộc bài thơ theo sgk

Bằng nghệ thuật điệp từ “nghe”

" tạo nờn sự xao động của không gian và tâm hồn nhà thơ Gợi những kỉ niệm tốtlành tuổi ấu thơ

" Tình làng quê thắm thiết, sâu nặng

4.3 Bài mới.

Với những kỉ đẹp đẽ về tỡnh bà chỏu đó khơi dậy niềm khỏt khao về miền quờ yờu dấu của mỡnh thật sõu đậm Người lớnh đó cảm nhận được tiếng gà trưa thức dậy được tỡnh cảm quờ hương trong tõm hồn người lớnh trẻ Vậy tiếng gà trưa cũn vang lờn trong làng người lớnh trẻ này những gỡ chỳng ta tỡm hiểu tiếp nội dung cũn lại.Nhắc lại nội dung của tiết trớc

Đọc đoạn thứ hai

Tiếng gà tra đã khơi dậy những hình ảnh thân

thơng nào trong đoạn thơ thứ 2?

- Hình ảnh những con gà mái

- Hình ảnh ngời bà với những lo toan

Hình ảnh đầu tiên mà nhà thơ nhớ lại là gì? nó

H: Từ “này" lặp lại nh sự giới thiệu đầy hồ hởi,

vui sớng, khiến ngời đọc nh đang nhìn thấy,

hiển hiện ra trớc mắt mình những con gà mái

mơ, con gà mái vàng đang cục ta cục tác sau

khi làm xong cái việc thiêng liêng và đau đớn:

đẻ ra những quả trứng hồng giữa buổi tra nắng

lửa

? Những sắc màu của gà và trứng đã gợi vẻ đẹp

riêng nào của cuộc sống làng quê?

H: Vẻ đẹp tơi sáng, đầm ấm hiền hoà, bình dị

G: Bình: những hình tợng ngôn ngữ trong thơ

đã gợi ra 1 bức tranh lộng lẫy trong kí ức nhà

thơ Tất cả tạo nên 1 bức tranh lộng lẫy sắc

màu, đậm đà hơng vị quê hơng

? Em thấy tiếp theo trong khổ thơ 2 hình ảnh

nào đợc nhớ lại? Hình ảnh đó đã gắn với cử chỉ

? Đó là lời mắng ntn? Vì sao bà lại mắng? điều

đó chứng tỏ tình cảm của bà đối với cháu ntn?

H: Đó là lời mắng yêu thơng, vì bà muốn sau

này cháu mình xinh đẹp, hạnh phúc " tình cảm

giản dị mà sâu sắc của bà dành cho cháu

? ở các khổ tiếp theo, hình ảnh ngời bà hiện

lên ntn?

H - Bà chăm chút từng quả trứng

- nỗi lo của bà

- niềm vui của cháu

? Tại sao khi nhớ lại quá trình gà đẻ trứng, ấp

trứng nuôi con, gà con lớn " đem bán mua vải

may quần áo lại không kể trực tiếp mà lại qua

hình ảnh của bà?

H : Thảo luận

? Cảm nghĩ của em về ngời bà, từ hình ảnh

ng-ời bà chắt chiu từng quả trứng trên tay?

H: Ngời bà thôn quê chịu thơng chịu khó chắt

chiu từng niềm vui nhỏ trong cuộc sống còn

nhiều vất vả lo toan

? Nỗi lo của bà trong đoạn thơ này gợi cho em

những cảm nghĩ gì?

H - Là nỗi lo vì niềm vui của cháu

- Là nỗi lo chân thật của ngời bà nơi quê trong

cuộc sống còn nhiều khó khăn

- Nỗi lo ấy biểu hiện tình yêu thơng giản dị,

thầm lặng của những ngời bà quê hơng

? Nh thế trong kỉ niệm tuổi thơ của cháu, hình

ảnh bà hiện lên với những đức tính cao quý

nào?

H " Nghèo nhng giàu lòng yêu thơng Hết

- Lông óng nh màu nắng-> NT : điệp từ, so sánh

" vẻ đẹp tơi sáng, đầm ấm hiền hoà, bình dị

* kỉ niệm về tình bà cháu.

- Lời bà mắng ->Đó là lời mắng yêuthơng, vì bà muốn sau này cháumình xinh đẹp, hạnh phúc " tìnhcảm giản dị mà sâu sắc của bà dànhcho cháu

- Bà chăm chút từng quả trứng

- nỗi lo của bà

- niềm vui của cháu

240

lòng vì con cháu, giàu đức hi sinh.

G: Bình- giảng:tuổi thơ của mỗi con ngời

luôn gắn liền với niềm vui bé nhỏ, trong lành ở

gia đình và làng quê Nhân vật cháu ở đây vui

vì có quần áo mới, nhng còn vui hơn nữa vì

tình cảm ấm áp của ngời bà dành cho

- áo bà sắm cho là vật bình thờng nhng không

phải ai cũng có đợc nếu không có bà yêu thơng

vì vậy đây là niềm vui thật thiêng liêng , không

dễ gì quên đợc

? Tình bà cháu biểu hiện trong lời nói, cử chỉ,

cảm xúc hết sức bình thờng Nhng tại sao tình

cảm ấy lại thành kỉ niệm không phai trong tâm

? Trong suốt bài thơ, t/g đã lặp lại mấy lần câu

“tiếng gà tra”? tác dụng?

H; “Tiếng gà tra”-> chất keo, nh sợi dây nối

liền mạch cảm xúc qua các khổ, các đoạn

? Tiếng gà tra lặp lại lần cuối với dụng ý khác

với việc lặp lại ở những đoạn trên ntn?

H: Đa nhà thơ trở về hiện tại gợi nghĩ về hạnh

phúc, về cuộc chiến đấu hôm nay

? Câu thơ nào nói lên hình ảnh ổ trứng gà vẫn

đeo đuổi trong tâm hồn nhà thơ ?

H: “ Giấc ngủ hồng sắc trứng”

? Em hiểu câu thơ đó ntn?

H: Giấc ngủ với những giấc mơ đẹp nhiều

niềm vui và hạnh phúc Làm thức dậy những

giấc mơ đẹp của con ngời

? Vì sao con ngời có thể nghĩ rằng:

Tiếng gà tra

Mang bao nhiêu hạnh phúc?

H: Tiếng gà tra và những ổ trứng hồng là hình

ảnh của cuộc chân thật, bình yên, no ấm

- Tiếng gà tra thức dậy bao tình cảm bà cháu,

gia đình quê hơng

GV: Đó là âm thanh bình dị của làng quê đem

lại những niềm yêu thơng cho con ngời

" Nghèo nhng giàu lòng yêu thơng Hết lòng vì con cháu, giàu đức hi sinh

" Tình cảm chân thật, tình ruột thịt

c, Suy nghĩ gợi lên từ tiếng gà tr a

? Trong giấc ngủ hồng những trứng tác giả mơ

Tại sao nhà thơ lại sắp xếp mục đích của cuộc

chiến đấu hôm nay theo trình tự : Tổ quốc- >

xóm làng-> bà-> tiếng gà?

Thảo luận:

Từ kỉ niệm của tuổi thơ giúp ngời chiến sĩ trẻ

nghĩ về mục đích cuộc sống của mình ntn?

Nhắc nhở ngời chiến sĩ trẻ cầm chắc tay súng

tiến lên chống lại kẻ thù xâm lợc, bảo vệ gia

đình, làng xóm quê hơngvà nền độc lập tự do

của đất nớc

GV liên hệ : lòng yêu nớc ( Ê-ren-bua), bếp

lửa( Bằng Việt)

? Vì sao ngời chiến sĩ có thể nghĩ rằng cuộc

chiến đấu của mình còn là Vì tiếng gà cục tác.

ổ trúng hồng tuổi thơ?

H: ổ trứng và tiếng gà là biểu tợng hạnh phúc

ở mỗi miền quê Vì thế cuộc chiến đấu hôm

nay còn có thêm ý nghĩa bảo vệ những điều

chân thật và quý giá đó

? Qua đó em thấy con ngời ở đây có một tình

cảm ntn đối với quê hơng, đất nớc?

H: Tình yêu rộng lớn, sâu nặng và cao cả

G Bình : Bài thơ tiếng gà tra viết về một loại

âm thanh quen thuộc, bình dị trên quê hơng,

đất nớc ta nhng đã thể hiện những suy nghĩ rất

sâu sắc, những cảm xúc thật cao đẹp của nữ sĩ

-Tình cảm thiêng liêng và cao cả của bà cháu

Yêu câu H đọc to, rõ mục ghi nhớ SGK

? 1 hs nêu yêu cầu bài tâp?

GV :Hớng dẫn H luyện tập

? Đọc diễn cảm bài thơ Trong bài thơ em thích

nhất là đoạn thơ nào? Vì sao?

- Mơ những điều tốt lành, những

điều vui và hạnh phúc

- Lặp từ : “vì”

+ Tổ quốc+ Xóm làng+ Bà

+ Tiếng gà và những ổ trứng hồng

=>Khẳng định niềm tin chân thật vàchắc chắn của con ngời về mục đíchchiến đấu hết sức cao cả nhng cũnghết sức bình dị

- Tình yêu rộng lớn, sâu nặng và caocả

? Đọc diễn cảm lại bài thơ? Em học tập đợc tình cảm nào trong bài?

? Nêu những nét đặc sắc về nội dung nghệ thuật của bài thơ Em có nhận xét gì về tìnhcảm trong thơ Xuân Quỳnh

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Học thuộc lòng bài thơ Hoàn thành bài tập 2 Soạn bài : Điệp ngữ

5 Rút kinh nghiệm:

Tiết 55 Soạn :28 12.2010

- Có kĩ năng vận dụng điệp ngữ trong nói và viết

- Có kĩ năng phân tích giá trị biểu cảm của điệp ngữ trong các văn cảnh, ngữ cảnh cụthể

Quy nạp, đàm thoại, vấn đáp, phân tích, gợi tìm, tổng hợp

4 Tiến trình giờ dạy.

4.1, ổ n định tổ chức:

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp.

7A2 : 4.2, Kiểm tra bài cũ:

-Tác dụng: có tính hình tợng, tính biểu cảm cao.

VD:

4.3 Bài mới:

*Giới thiệu bài:

Trong bài thơ: Tiếng gà tra- XQ chúng ta gặp rất nhiều từ ngữ giống nhau đợc lặp đi lặp lại Vậy tác giả đã sử dụng bpnt gì? Biện pháp đó đem lại tác dụng ra sao?

Treo bảng phụ : Ghi khổ thơ đầu và cuối của

bài thơ Tiếng gà tra HS đọc khổ thơ đầu và

khổ cuối của bài thơ TGT?

ở khổ thơ đầu và cuối của bài Tiếng gà tra có

những từ ngữ nào đợc lặp đi lặp lại?

- Nghe

- Vì

Đợc lặp lại mấy lần? Hình thức tồn tại của nó?

Nghe lặp lại 3 lần; Vì lặp lại 4 lần Hình thức

tồn tại là một từ

Lặp đi lặp lại từ ngữ nh thế có tác dụng gì?

Tác dụng: làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh

- Từ “ nghe” đợc lặp lại nh vậy có tác dụng

nhấn mạnh, nhà thơ không chỉ nghe bằng

thính giác mà còn nghe cả bằng cảm giác,

tâm tởng, bằng sự nhớ lại, bằng hồi ức tràn về

mà tiếng gà tra khơi lại

- Vì: nhấn mạnh lí do, mục đích, nguyên nhân

chiến đấu của ngời cháu Khẳng định những

niềm tin chân thật và chắc chắn của con ngời

về mục đích chiến đấu cao cả nhng cũng hết

Các ví vụ trên tác giả đã sử dụng nghệ thuật

điệp ngữ Vậy em hiểu thế nào là điệp ngữ?

H: đọc ghi nhớ:

Em hãy lấy vd có sử dụng điệp ngữ ? ( Xác

định điệp ngữ trong bài ca dao sau? Tác

“Ngời ta đi cấy lấy công

Trời yên biển lặng mới yên tấm lòng”

- Điệp ngữ : trông ( 4 lần)

- Nổi bật ý, gây ấn tợng mạnh

GV :->Thể hiện niềm cầu mong của ngời nông

dân trong việc làm ăn cấy cày gặp ma thuận

gió hoà, thời tiết tốt đẹp, có sức khoẻ dẻo dai

để đợc sống 1 đời lao động ấm no, hạnh phúc

Đồng thời nhấn mạnh tâm trạng lo lắng nhiềi

bề của ngời nông dân

( GV : giúp hs phân biệt điệp ngữ và lặp từ)

G: treo bảng phụ ghi VD mục II SGK

đầu của bài thơ với điệp ngữ trong 2 ví dụ?

-Khổ đầu: điệp ngữ cách quãng( không liền

mạch trong 1 dòng thơ, lặp lại giữa câu trên,

Có, lặp liên tiếp liền mạch trong 1 dòng thơ

Cách lặp này ngời ta gọi là gì?

Điệp ngữ nối tiếp

GV : lấy vd “ Đoàn kết, đoàn kết ”

Những lúc say sa cũng muốn chừa,

Muốn chừa nhng tính lại hay a

Hay a nên nỗi không chừa đợc

*VD a :Điệp ngữ nối tiếp

*VD b : ĐN chuyển tiếp ( Điệp ngữ vòng)

3 Nhận xét: có 3 dạng điệp ngữ

* ghi nhớ: SGK

G: ĐN là cách lặp lại từ, ngữ, câu, đoạn một

cách có dụng ý nghệ thuật để biểu cảm

GV :giới thiệu cho H biết dạng điệp ngữ là

một t, cụm từ, câu, đoạn.

1 hs nêu yêu cầu bài tập

GV : hớng dẫn hs làm bài

Xác định điệp ngữ trong bài?Điệp ngữ đó tác

giả muốn nhấn mạnh điều gì?

HĐ cá nhân:

H: lên bảng làm

G + H ở dới nhận xét đánh giá, sửa sai

1 hs nêu yêu cầu bài tập 2

G + H ở dới nhận xét đánh giá, sửa sai

1 hs nêu yêu cầu bài tập 3

GV : hớng dẫn hs làm bài

Những từ ngữ nào đợc lặp lại trong đoạn văn

trên? Việc lặp đi lặp lại của một số từ ngữ này

có tác dụng biểu cảm hay không ? Vậy nó có

đợc coi là phép điệp ngữ hay không? Đó là lỗi

gì chúng ta thờng gặp khi tạo lập văn bản?

Lỗi lặp từ -> dẫn đến câu văn rờm rà, tối nghĩ

Em hãy sửa lại cho đúng?

HĐ nhóm ( 3 nhóm)

phía sau nhà em có một mảnh vờn, ở đó em

trồng rất nhiều hoa: hoa cúc, hoa thợc dợc,

hoa đồng tiền, hoa hồng và cả hoa lay ơn

nữa ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau

v-ờn tặng mẹ và chị gái em.

? Điệp ngữ là gì? tác dụng khi sử dụng điệp ngữ? có mấy dạng điệp ngữ?

G: treo bảng phụ ghi bài tập

Em hãy xác định dạng điệp ngữ ch các câu sau:

1 Cảnh khuya nh vẽ ngời cha ngủ

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Học thuộc nôị dung bài học

- Hoàn thành các bài tập

- Soạn bài : luyên nói phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học

246

5 Rút kinh nghiệm:

Soạn : 3.12.2010 Tiết 56 Giảng 7A2: 5 12.2010

-Có ý thức tự giác chuẩn bị bài nói từ ở nhà

- Có ý thức chú ý lắng nghe ngời khác nói

- Giáo dục tính trung thực, tình cảm trong sáng, cao đẹp, chân thành

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

2.1 Giáo viên.

- Sgk, sgv, tài liệu tham khảo, giáo án

- 1 số bài văn mẫu viết về phát biểu cảm nghĩ của bài thơ “ Cảnh khuya + Rằm thánggiêng”

2.2 Học sinh.

Lập dàn ý nói ở nhà theo tinh thần 1 bài phát biểu nói trớc lớp theo sự phân công củagiáo viên (Tổ 1, tổ 2- bài Cảnh khuya; tổ 3, tổ 4 - Rằm tháng giêng”

3.Ph ơng pháp.

Đàm thoại, vấn đáp, phân tích, gợi tìm, quy nạp, tổng hợp

4 Tiến trình giờ dạy.

Hãy đọc kĩ câu hỏi và chọn câu trả lời đúng

Câu 1 Thế nào là phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học?

A Là trình bày những cảm xúc, tởng tợng, liên tởng, suy ngẫm của mình về nội dung

và hình thức của tác phẩm đó

B Là biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con ngời đối với thế giới xungquanh và khơi gợi lòng đồng cảm nơi ngời đọc

C Là kể lại một câu chuyện của tác phẩm

D Là bàn luận về nội dung của tác phẩm

Câu 2 Bố cục của bài văn PBCN về tác phẩm văn học gồm mấy phần?

A Hai phần B Ba phần C Bốn phần D Năm phần

Câu 3 Muốn phát biểu suy nghĩ, cảm xúc đối với đời sống xung quanh ta có thể sửdụng các phơng thức biểu đạt nào?

A Tự sự + Biểu cảm B Tự sự + Nghị luận

C Miêu tả+ Thuyết minh D.Thuyết Minh+ Nghị luận

II Tự Luận: (7điểm)

Hãy viết một bài văn ngắn, phát biểu cảm nghĩ về bài thơ " Cảnh khuya"

Đọc câu thơ đầu tiên em nh đắm chìm vào một núi rừng khuya yên tĩnh Đâu đay,

em nghe thấy tiếng rì rầm của dòng suối, âm thanh đó đợc ví nh câu hát xa: Tiếng suốitrong nh tiếng hát xa Tiếng suôi đó sao mà hay, mà chứa chan tình ngời đến nh vậy,

có lẽ do cách so sánh đặc sắc của Bác: Tiếng suối trong nh tiếng hát xa

" Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa" Câu thơ nh rạng rỡ một cảnh đẹp tuyệt trần củathiên nhiên "Trăng lồng cổ thụ" nh đa ta về với làng quê Câu thơ thứ ba là tâm trạngcủa Bác khi đó, tâm trạng của một thi sĩ viết về trăng Câu thơ này cho em thấy Bác làmột ngời yêu trăng, say mê, trăng và vì trăng mà không ngủ, nhng đọc tiếp thì emthấm thí niềm thơng Bác: Bác không ngủ là vì nỗi lo nớc nhà, vì lo lắng cho sự annguy của dân tộc

Bài thơ của Bác làm em vô cùng cảm động Bài thơ thấm nhuần lòng yêu nớc sâunặng, tình yêu thiên nhiên say đắm

4.3 Giảng bài mới:

Giới thiệu bài:

Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học là 1 đề tài rất hay Tuy nhiên lại rất khó làm Vậy muốn bài viết tốt hơn trớc hết các em phải nắm chắc nội dung tác phẩm, bố cục của bài, nghệ thuật của tác phẩm Để các em có khả năng nói tốt hơn, trình bày, tự nhiên rõ ràng , luyện nói giúp các em mạnh dạn tự tin trình bày bài viết của mình trớctập thể lớp, trớc đám đông ( có khả năng diễn thuyết hùng biện trong tơng lai) -> bài mới

?

?

HS

1 hs nêu yêu cầu bài luyện nói?

Xác định yêu cầu của đề: thể loại, phạm vi,

1 Tìm hiểu đề và tìm ý

248

- Con ngời trớc vẻ đẹp của thiên nhiên.

Đọc bài thơ, em hình dung, tởng tợng khung

cảnh TN và tình cảm của t/g HCM nh thế

nào?

Đọc bài thơ, thấy Bác Hồ là 1 thi sĩ, 1 nghệ sĩ

có tâm hồn dào dạt trớc thiên nhiên nên Bác

đã vẽ ra 1 bức tranh rừng khuya trăng sáng

thật đẹp và nên thơ Nhng Bác còn là 1 con

ngời yêu nớc vĩ đại nên bài thơ cũng trĩu nặng

1 tấm lòng lo lắng cho dân cho nớc trong

hoàn cảnh đất nớc còn khó khăn lúc bấy giờ

Chi tiết nào làm em chú ý và hứng thú? Vì

sao?

HS tự bộc lộ

Qua bài thơ, em hiểu t/g HCM là 1 ngời ntn?

Đọc bài thơ, thấy hiện lên 1 bức tranh thiên

nhiên đẹp và 1 tấm lòng yêu nớc , thơng dân

cao cả của Bác, của hồn thơ Bác

GV : hớng dẫn hs chú ý: đừng sa vào việc

phân tích bài thơ 1 cách thuần tuý Chủ yếu là

nói lên những cảm nghĩ của mình trớc cảnh

thiên nhiên đẹp & tấm lòng u ái đối với đất

n-ớc của Bác trong bài thơ

Bố cục của bài văn gồm mấy phần?

3 phần

Phần mở bài phải nêu đợc những gì?

Giới thiệu bài thơ và cảm nghĩ chung của em

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh sáng

tác

- Giới thiệu ấn tợng cảm xúc của mình

( Đọc bài thơ, em thấy 1 bức tranh thiên nhiên

hiện rả trong tâm trí or bài thơ thật thú vị.)

Phần thân bài ra sao?

Nêu cảm nghĩ của em

- Cảm nhận, tởng tợng về hình tợng thơ trong

tác phẩm ( nêu cảm nhận chung về hình ảnh

trong bài: phong cảnh , tâm hồn)

- Cảm nghĩ về từng chi tiết ( theo thứ tự trớc,

sau : theo thứ tự từng câu thơ- liên tởng, tởng

tợng, so sánh)

- Cảm nghĩ về tác giả của bài thơ

Em sẽ kết bài ntn?

Tình cảm của em đối với bài thơ

- Cảnh thiên nhiên trong bài:

- Tác giả bài thơ:

GV : hớng dẫn hs nói trong nhóm, yêu cầu

trong 1 nhóm phải có đợc nhiều học sinh nói

- Lời cảm ơn khi nói xong.

- Sử dụng câu ngắn gọn

- Kết hợp ngữ điệu, cử chỉ, b hiện cảm xúc

-> GV : theo dõi chung

-> Đại diện 6 nhóm lần lợt lên trình bày bài

nói của mình trớc lớp

- Các nhóm khác góp ý, bổ sung

GV : nhận xét, bổ sung, cho điểm bài nói tốt

=>Chốt lại, muốn ngời nghe hiểu thì ngời nói

phải lập ý và trình bày theo thứ tự các ý

+ Về nội dung : Bài phát biểu miệng không

khác bài bài viết

+ Về hình thức: Lời phát biểu miệng khác bài

viết

2 Nói trớc lớp

4.4

Củng cố

G: nhận xét, đánh giá giờ luyện nói của hs

? Khi luyện nói văn biểu cảm về tác phẩm văn học cần chú ý những điều gì?

GV : khái quát nội dung cơ bản

4.5 H ớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Về nhà hoàn chỉnh bài nói thành bài văn viết vào vở

- Về nhà soạn bài : Một thứ quà của lúa non : Cốm

5 Rút kinh nghiệm:

Tiết 57 Soạn : 5.12.2010

- H cảm nhận đợc phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hoá cổ truyền trong một thứ quà độc

đáo và giản dị của dân tộc, của Hà Nội: Cốm.

- Qua đó thấy và chỉ ra đợc phần nào sự tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc trong lối văn

tuỳ bút của Thạch Lam

1.2 Về kỹ năng:

Rèn kĩ năng đọc, cảm nhận và tìm hiểu, phân tích chất trữ tình- chất thơ trong văn bảntuỳ bút

1.3 Về thái độ:

- Giúp hs biết những nét đẹp văn hoá của từng vùng , truyền thống của dân tộc

- Giáo dục hs có ý thức trân trọng và bảo tồn những nét đẹp văn hoá của dân tộc

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

2.1 Giáo viên.

- Sgk, sgv, tài liệu tham khảo, giáo án

- Phiếu học tập

250

- Bt trắc nghiệm

-Bảng phụ

2.2 Học sinh.

-Trả lời các câu hỏi trong sgk

- Học thuộc bài : Tiếng gà tra

3.Ph ơng pháp.

Diễn dịch, đàm thoại, vấn đáp, phân tích, gợi tìm, tổng hợp

4 Tiến trình giờ dạy.

4.1, ổn định tổ chức:

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp:

7A2 : 4.2, Kiểm tra bài cũ:

- Cảm phục, kính yêu ngời bà tần tảo, chắt chiu, yêu thơng cháu

- Cảm động về cuộc sống gian khổ của 2 bà cháu nhng cũng thật hạnh phúc trong tìnhyêu thơng

- Tình cảm ngời cháu hồn nhiên, kính yêu, biết ơn ngời bà khiến cho ngời độc cảm

động

4.3 Giảng bài mới:

*Giới thiệu bài:

VN là một đất nớc văn hiến Văn hoá truyền thống VN thể hiện ngay ở những thứquà bánh giản dị mà đặc sắc, độc đáo của từng vùng, miền Nếu Nam Bộ có bánh tít,

Hủ Tiếu thì Huế có bún bò - giò heo, cơm hến và các loại chè, Nghệ - Tĩnh có kẹo Cu

- đơ

Nói đến quà bánh Hà Nội cổ truyền thì không thể quên đợc món phở, bún ốc và đặc biệt thanh nhã là Cốm Vòng ( cốm làng Vòng - Dịch Vọng, Cầu Giấy) Cốm Vòng mùa thu càng dậy hết sắc hơng qua những trang văn tuỳ bút chân thành, tài hoa của những nghệ sĩ Hà Nội nh Thạch Lam, Nguyễn Tuân

Dựa vào chú thích trả lời

G: Bổ sung: Thạch Lam là cây bút văn

xuôi đặc sắc, thành viên của nhóm Tự

lực Văn đoàn trớc CMT8 Ông thờng

quan tâm đến những con ngời bình

th-ờng và cả những ngời nghèo khổ trong

xã hội, với một tinh thần nhân đạo và sự

cảm thông thấm thía Thạch Lam đặc

biệt tinh tế, nhạy cảm khi nắm bắt và

diễn tả những cảm xúc, cảm giác của

A Giới thiệu chung

1

Tác giả:

Thạch Lam ( 1910 – 1942)

- Có sở trờng về truyện ngắn

Với một lối văn nhẹ nhàng, trong sáng

mà sâu lắng Ông là cây bút sở trờng về

GV hớng dân hs đọc: Yêu cầu đọc: với

giọng thật tình cảm tha thiết, trầm lắng,

Em hiểu gì về thể loại này?

G: Tuỳ bút: Là thể loại văn xuôi, thuộc

loại kí ( bút kí), thờng ghi chép những

hình ảnh, sự việc, câu chuyện có thật

Bài : Một thứ quà mở đầu cho chùm

tuỳ bút gồm 3 bài- tiếp theo các em sẽ

học 2 bài còn lại : Sài Gòn tôi yêu và

Mùa xuân của tôi

Em đã học những văn bản nào viết theo

thể loại này?

Cô Tô- Nguyễn Tuân,

Văn bản này có thể chia làm mấy

phần? Giới hạn và nội dung từng phần?

G: yêu cầu H đọc thầm đoạn 1, chú ý

đoạn văn đầu tiên từ đầu đến của trời

Nhắc lại nội dung của đoạn em vừa

đọc ?

Cội nguồn của cốm

Cội nguồn của cốm là từ đâu? Đợc gợi