Cảnh ngộ: Miêu tả qua lời cụ Mết Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Tnú?. Chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện chân dung, lai lịch, tính cách của Tnú?. Trình bày hiểu biết của em về
Trang 1Chúc mừng năm mới 2011
VẠN SỰ NHƯ Ý
Trang 4* Kiểm tra bài cũ:
Nêu ý nghĩa nhan
đề “Vợ nhặt” ?
Thời gian – 3 phút
Trang 5Đáp
án:
Nhan đề độc đáo, mới lạ, chỉ có hai từ nhưng ý nghĩa sâu sắc.
Sự kết hợp hai yếu tố đối lập “vợ – trang trọng” – “nhặt – châm biếm” – tiếng cười hài hước, xót xa.
Thân phận con người rẻ mạc, hèn mọn, sáng ngời tình thương đồng loại …
Trang 6Tiết 64 - 65: Rừng xà nu
- Nguyễn Trung
Trang 7
Thành-A ĐỌC – TÌM HIỂU
CHUNG:
I Tác giả:
Hãy trình bày những hiểu biết của em về nhà văn Nguyễn Trung Thành?
Trang 875 tuổi vẫn miệt mài học Nhà văn Nguyên Ngọc kể về quá trình tự học của mình cứ nhẹ
nhàng như không: “Tôi chỉ học đến tương đương lớp 10, lớp 11 bây giờ, sau đó đi bộ đội miết Rồi tập kết ra Bắc Năm 1954, về Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội, gặp một tủ sách mênh mông, như vớ được vàng tôi miệt mài đọc Không chỉ đọc văn học, tôi tìm đọc cả các sách khoa học xã hội và khoa học tự nhiên Tôi cũng học được rất nhiều trong tiếp xúc với các bậc đàn anh và bạn bè trong nghề hàng ngày Và còn một trường học lớn, bất tận: học trong dân, những ngày tháng chiến tranh và cả hôm
nay Tôi biết ơn những người thầy ngay từ bậc tiểu học và trung học đã dạy cho tôi ý chí tự học và phương pháp tự học suốt đời Vốn ngoại ngữ
có được ở trường thời ấy và cố gắng tự học thêm về sau cũng đã là một chỗ dựa vững chắc cho việc thường xuyên tự học ”
Say mê những chuyến đi, năm 2007, rồi đầu năm 2008, ông nhà văn Việt Nam 76 tuổi lại cùng Codominas - nhà dân tộc học 86 tuổi, người Pháp tìm về vùng rừng núi miền Trung mà cả hai đều vô cùng gắn bó Giữa cái kho vô tận về văn hóa ấy, ông vừa học từ người đồng nghiệp, vừa học từ đồng bào dân tộc Lại những tri thức mới tươi ròng sự sống, lại niềm vui lấp lánh trong mắt ông khi phát hiện ra những nét sâu sắc và thú vị trong văn hóa Tây Nguyên “Con người mà không còn ham tìm hiểu thì sẽ chết
về mặt trí tuệ, rồi tâm hồn cũng khô cằn đi” - ông bộc bạch
Trang 9- Quê: Quảng Nam – Đà Nẵng
- Gia nhập quân đội, làm phóng viên báo Quân đội Hoạt động chủ yếu ở Tây Nguyên
Trang 10- 1965 – Mỹ ồ ạt đổ quân và bãi biển Chu Lai – Đà Nẵng ->
cuộc kháng chiến gay go ác liệt
Trang 11Truyện kể về nhân vật Tnú – dân tộc
Strá – người dân làng Xô Man ở Tây Nguyên Anh tham gia CM Giặc bắt vợ con anh, đánh
đập dã man để dụ bắt anh Chứng kiến cảnh đau lòng ấy anh không chịu nổi, xông ra cứu mẹ con Mai nhưng anh không cứu được Vợ con chết, anh bị giặc bắt, tra tấn dã man, đốt 10 ngón tay anh bằng nhựa xà nu Dân làng cứu anh, anh gia nhập quân giải phóng Sau ba
năm, anh về thăm làng một đêm Trong đêm ấy, cụ Mết triệu tập cả bản làng và kể
chuyện Tnú cho dân làng nghe để giáo dục truyền thống anh hùng bất khuất Sáng hôm sau, cụ Mết, Dít và bé Heng tiễn Tnú lên
đường trước hình ảnh “ những rừng xà nu nối tiếp nhau chạy đến chân trời”
Tóm tắt
Trang 12II Phân tích:
1 Hình tượng rừng xà nu:
Xuyên xuốt tác phẩm : Mở đầu – rừng xà nu bị bắn phá
Kết thúc – rừng xà nu nối tiếp chạy đến chân trời -> vừa mang ý nghĩa cụ thể lại vừa
tượng trưng
Đọc diễn cảm
Cây xà nu, rừng xà nu
xuất hiện ở vị trí nào?
Có ý nghĩa gì ?
Trang 13Tìm những chi tiết miêu tả cây xà nu? Nhà văn dùng nghệ thuật gì để khắc hoạ cây xà nu, rừng xà nu?
Tìm những chi tiết miêu tả cây xà nu? Nhà văn dùng nghệ thuật gì để khắc hoạ cây xà nu, rừng xà nu?
Đọc diễn cảm
a Thiên nhiên Tây
Nguyên:- Cây xà nu – cây thông, gỗ và
nhựa rất quý, sinh sôi nảy nở
rất khoẻ
- Cây xà nu ngọn xanh
rờn, hình mũi tên lao
thẳng -> NT so sánh
- Đại bác không giết nổi,
ưỡn tấm ngực lớn che
chở cho làng -> NT nhân
hoá
Trang 14Rừng xà nu có sức sống mãnh liệt, chịu sự tàn phá huỷ
diệt nhưng không chịu khuất phục.diệt nhưng không chịu khuất phục
Hình tượng cây xà nu tượng trưng cho cuộc sống và phẩm chất của dân
làng Xô Man qua nhiều thế hệ bất khuất, kiên trung
khuất, kiên trung
b Con người Tây Nguyên:
- Ham ánh sáng trời như
Tnú và dân làng Xô Man
yêu cuộc sống tự do.
- Cây xà nu (ẩn dụ) : dân
làng Xô Man và đồng bào
Tây Nguyên.
- “ vươn lên rất nhanh, thay thế nhiều
cây ngã”: thế hệ sau tiếp bước thế hệ trước.
Trang 152 Nhân vật Tnú:
a Cảnh ngộ: Miêu tả qua lời cụ Mết
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Tnú? Chi tiết nào trong
tác phẩm thể hiện chân dung, lai lịch, tính cách của Tnú?
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Tnú? Chi tiết nào trong
tác phẩm thể hiện chân dung, lai lịch, tính cách của Tnú?
- Cha mẹ mất sớm, đời cực khổ, gặp nhiều bất hạnh
- Bụng sạch như nước suối
-> Cảnh ngộ buồn tủi
Trang 16+ Dũng cảm, trung thực.
+ Cùng Mai tiếp tế cho cán bộ
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Tnú? Chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện số phận của Tnú?
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Tnú? Chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện số phận của Tnú?
+ Gắn bó trung thành với CM – không
khai “ lưng hằn lên những vết chém
của kẻ thù”
Là một người có tính cách mạnh mẽ,
giàu lòng yêu nước căm thù giặc, dũng
cảm, có tính kỉ luật cao
c Số phận:
- Tuổi thơ Tnú – Mai đẹp thơ mộng,thắm
thiết nghĩa tình
- Mối tình sáng trong
- Mai và con bị giặc giết
-> Bi kịch gia đình
Trang 17- Bản thân Tnú: 10 ngón tay -> 10 ngọn đuốc -> Sự tàn bạo của kẻ thù; khí phách, dũng cảm, kiên cường của Tnú.
- Ngoại hình : cụ già khoẻ mạnh, so sánh với cây xà nu cổ thụ …
Hình ảnh gây ấn tượng mạnh Tnú là biểu tượng chói sáng của Chủ nghĩa anh hùng cách mạng của đồng bào Tây
Nguyên -> Tnú là một trong những người anh hùng tiêu biểu cho cộng đồng Tây Nguyên ( tính sử thi)
3 Nhân vật cụ Mết, Dít, bé Heng:
a Cụ Mết:
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Cụ Mết?
Chi tiết nào thể hiện chân dung, lai lịch, tính cách của Cụ Mết?
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Cụ Mết?
Chi tiết nào thể hiện chân dung, lai lịch, tính cách của Cụ Mết?
- Hành động: chỉ huy, đoàn kết, kể chuyện …
- Cuộc đời: trải qua nhiều đau khổ, từng chứng kiến nhiều cái chết bi thương của dân làng ( Tnú)
Trang 18Cuï Meát
Cụ Mết tên thật là Đinh Môn, mất năm
2000 Từ thời chiến tranh, ông nổi tiếng đến mức Pháp đã từng mời về giao chức
và phong hàm thiếu tướng nhưng ông không về Ít người biết rằng ông không biết chữ, là Trung đội trưởng tuyên truyền vũ trang khi được Pháp mời về phong hàm thiếu tướng Sau này làm đến chức Chủ tịch Ủy ban MTTQ huyện, ông chỉ biết mỗi một chữ Mết khi ký vào văn bản, còn tất cả ông chỉ truyền đạt bằng nói Ông đã
sống một cuộc đời bình dị và lặng lẽ cho đến khi Yàng gọi dù nhắc đến tên ông, gần như con dân nước Việt ai cũng phải biết bởi sự chắp cánh của nhà văn Nguyên Ngọc
Trang 19- Lớn lên cùng với cuộc đấu tranh, trưởng thành từ chính trong cuộc chiến ác liệt.
Cụ Mết đại diện cho thế hệ CM đi trước, là chỗ dựa tinh thần cho dân làng
- Là cán bộ chính trị -> tính nguyên tắc cao…
- Gan dạ, rắn rỏi, kiên quyết
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Dít?
Chi tiết nào thể hiện chân dung, lai lịch, tính cách của Dít?
Trình bày hiểu biết của em về nhân vật Dít?
Chi tiết nào thể hiện chân dung, lai lịch, tính cách của Dít?
Dít là nhân vật đại diện cho thế hệ trẻ có nhiều triển vọng
b Dít:
- Là em gái Mai, là cô gái trẻ, giàu nghị lực, tính cảm trong sáng So sánh – cây xà
nu trưởng thành
Trang 20c Bé Heng:
Tượng trưng cho lứa cây xà nu mới lớn, còn
mang trong mình bao sinh lực và nhựa sống,
hứa hẹn sẽ trở thành những cây xà nu
mạnh mẽ và bất tử
Các nhân vật Cụ Mết, Tnú, Mai, Dít, Heng tượng trưng cho ai? Họ mang phẩm chất gìï?
Các nhân vật Cụ Mết, Tnú, Mai, Dít, Heng tượng trưng cho ai? Họ mang phẩm chất gìï?
- Xuất hiện nhiều ở phần đầu câu
chuyện, đóng vai hướng dẫn Tnú trở về
Họ tượng trưng cho con người Tây
Nguyên có sức sống mãnh liệt, yêu
buôn làng, yêu tự do, …
Bé Heng tượng trưng cho ai? Bé Heng mang những
phẩm chất gìï?
Bé Heng tượng trưng cho ai? Bé Heng mang những
phẩm chất gìï?
Trang 21Rừng xà nu
Con trai và con
dâu
Cụ Mết
Trang 22Anh Rươn - con trai cả cụ Mết-nguyên Giám đốc Trung tâm Y tế huyện, có vợ làm cùng cơ quan
là người Thái Bình cưới nhau từ hồi ngoài Bắc rồi đưa nhau về quê chồng Anh chị sinh được
ba người con, con trai cả đang là Trưởng phòng Kinh tế huyện, có vợ là Phó Hiệu trưởng Trường Dân tộc Nội trú tỉnh, con trai thứ hai đang học
bác sĩ tại Huế, có vợ người Hà Tĩnh là giáo viên mầm non và con trai út là Công an xã, cũng đã
có vợ con
Trang 23Câu hỏi 1: Em hãy khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật tác phẩm ?
Câu hỏi 2: Theo em chi tiết nào trong tác phẩm thể hiện rõ
nhất giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm ?
Trang 24III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
Đậm chất sử thi ( cốt truyện,
chủ đề, nhân vật, ngôn
ngữ, cách trần thuật…)
2 Nội dung:
- Rừng xà nu -> cuộc sống –
phẩm chất – con người Tây
Nguyên
- Cuộc đời Tnú điển hình cho số
phận và con đường đi của cả cộng đồng
- Tập thể nhân vật trong truyện
đều là những người anh hùng
Đó là chủ nghĩa anh hùng cách
mạng
Trang 25* Ghi nhớ: Sách giáo khoa
trang 49.
Tóm tắt và thuộc các dẫn
chứng quan trọng về các nhân
vật chính (Tnú, cụ Mết, Dít, Heng , Mai, …)
Làm các bài tập trang 49 - Sgk
Soạn bài: “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” của Sơn Nam
* Dặn dò:
Trang 26Đinh Núp sinh ngày 2 tháng 5 năm 1914 (Giáp Dần) tại làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện KBang, tỉnh Gia Lai; người dân tộc Ba Na.
Ông đã lãnh đạo các dân tộc Ba Na và Ê Đê đứng lên chống lại thực dân Pháp Ông đã giữ chức Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Gia Lai - Kon Tum
Ông có lòng căm thù quân Pháp bắt dân làng đi phu, bắt phải bỏ làng bỏ buôn Năm 1935, trong một lần quân Pháp về làng bắt phu, dân làng lánh hết vào rừng, một mình Núp ở lại dùng nỏ
bắn Pháp chảy máu để chứng minh với dân làng
rằng Pháp cũng là người, có thể chống lại được
1914 - 1999
Trang 27Cảm ơn quý thầy cô và các em đã theo dõi bài
giảng này !