MỤC TIÊU BÀI HỌCKiến thức Nắm được những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp Nguyễn Trãi, hiểu giá trị một số tác phẩm thơ, văn tiêu biểu.. Từ đó thấy được đóng góp của Nguyễn Tr
Trang 1PHẦN 1:TÁC GIẢ NGUYỄN TRÃI
Cuộc đời và sự nghiệp
Cuộc đời
Cuộc đời
Sự nghiệp
Sự nghiệp TIẾT 58
Trang 2MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến thức
Nắm được những nét
cơ bản về cuộc đời và
sự nghiệp Nguyễn Trãi,
hiểu giá trị một số tác
phẩm thơ, văn tiêu
biểu Từ đó thấy được
đóng góp của Nguyễn
Trãi cho sự phát triển
của văn học dân tộc
Kĩ năng
Lí giải được một hiện tượng lớn của văn học thế kỷ XV.
Thái độ
Yêu mến, trân trọng gìn giữ các tác phẩm thơ, văn của Nguyễn Trãi.
Trang 4I Cuộc đời
Trang 5Tờn hiệu, thời đại, quờ hương Ức Trai (1380- 1442) - Hải Dương + Hà Tõy
Gia đỡnh
Tuụ̉i thơ
Cú truyờ̀n thụ́ng lớn: yờu nước, khoa bảng,
văn học Mẹ mṍt/ ụng ngoại qua đời
1440
1407 1418 1427
1428 1439
1464
Khỏng chiến chụ́ng Minh,dõng Bỡnh Ngụ
sỏch, viết Quõn trung từ mợ̀nh tọ̃p
làm chức Thừa Chi
Viết Cỏo bỡnh Ngụ
Vờ̀ ở õ̉n tại Cụn Sơn
Lại ra phò vua giúp nước
1442 Vụ ỏn Lệ Chi Viờn bị tru di tam tộc
Vua Lờ Thỏnh Tụng minh oan: Ức Trai tõm
thượng quang Khuờ tảo
1980 UNESCO cụng nhọ̃n là : Danh nhõn văn húa
Thờ́ giới.
Quõn Minh xõm lược nước ta
Khởi nghĩa Lam Sơn
I Cuộc đời
Trang 6I Cuộc đời
Nguyễn Trói
là nhà quõn sự, nhà chớnh trị,
nhà văn hoỏ và
là một nghệ sĩ
lớn Tõm hồn ức Trai như ỏnh
sao khuờ ngàn đời sỏng mói.
Trang 7Nhận xét: Số lượng lớn, xuất sắc ở nhiều thể loại
=> Kết tinh tài năng nhiều mặt
Trang 8Những áng văn chính luận xuất sắc
Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
2 NguyÔn Tr·i- nhµ v¨n chÝnh luËn
kiÖt xuÊt
Trang 9“Nay ta suy tính hộ các ông thì cớ bại vong có sáu!
Nước lụt mênh mông, tường rào đổ lở, lương cỏ thiếu thốn, ngựa chết quân ốm; bại vong đó là một!
Xưa Đường Thái Tông bắt Kiến Đức và Thế Sung phải ra hàng; nay bao nhiêu cửa quan hiểm trở đều có binh tướng đồn đóng, viện binh đến, tất nhiên
bị bại, viện binh đã bại, các ông còn trốn đằng trời; bại vong đó là hai!
Nước ông binh khỏe ngựa béo, nay còn để ở miền Bắc để phòng thủ quân Nguyên, không rỗi đâu ra nhìn sang nước Nam được; bại vong đó là ba!
Can qua liên miên, chinh phạt không nghỉ, người sống chẳng yên, nhao nhao thất vọng; bại vong đó là bốn!
Gian thần chuyên chính, chúa yếu trị vì, xương thịt hại nhau, “gia đình sinh biến”; bại vong đó là năm!
Nay ta dấy nghĩa quân trên dưới đồng lòng, anh hùng tận lực, quân lính càng luyện, khí giới càng tinh, vừa cày ruộng vừa đánh giặc, trong thành quân
sĩ mỏi mệt, tự chuốc diệt vong; bại vong đó là sáu!”
( Trích Thư dụ Vương Thông lần nữa - Quân trung từ mệnh tập)
Lập luận sắc sảo, khúc chiết
Trang 10“Nay ta suy tính hộ các ông thì cớ bại vong có
sáu!
Nước lụt mênh mông, tường rào đổ lở,
lương cỏ thiếu thốn, ngựa chết quân ốm; bại
vong đó là một!
Xưa Đường Thái Tông bắt Kiến Đức và Thế
Sung phải ra hàng; nay bao nhiêu cửa quan hiểm
trở đều có binh tướng đồn đóng, viện binh đến,
tất nhiên bị bại, viện binh đã bại, các ông còn
trốn đằng trời; bại vong đó là hai!
Nước ông binh khỏe ngựa béo, nay còn để
ở miền Bắc để phòng thủ quân Nguyên, không
rỗi đâu ra nhìn sang nước Nam được; bại vong
đó là ba!
Can qua liên miên, chinh phạt không nghỉ,
người sống chẳng yên, nhao nhao thất vọng; bại
vong đó là bốn!
Gian thần chuyên chính, chúa yếu trị vì,
xương thịt hại nhau, “gia đình sinh biến”; bại vong
đó là năm!
Nay ta dấy nghĩa quân trên dưới đồng lòng,
anh hùng tận lực, quân lính càng luyện, khí giới
càng tinh, vừa cày ruộng vừa đánh giặc, trong
thành quân sĩ mỏi mệt, tự chuốc diệt vong; bại
Trang 11Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.
Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần gây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương
Em hãy chỉ ra những tư tưởng lớn được thể hiện trong đoạn văn bản này?
Tư tưởng nhân nghĩa, yªu n íc
Tư tưởng ®ộc lập dân tộc
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.
Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần gây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương
Trang 12 Văn chính luận
Nguyễn Trãi – nhà văn chính luận kiệt xuất
- Số lượng lớn, ý nghĩa lịch sử đặc biệt
- Chứa đựng những tư tưởng lớn lao vượt tầm thời đại
- Đạt đến trình độ nghệ thuật chính luận mẫu mực
Trang 13Nguyễn Trãi là một ng ời có tâm hồn phong phú,
tinh tế
Ông vừa là ng ời anh hùng vĩ đại vừa là con ng ời
trần thế.
Trang 14Cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi qua những câu thơ sau?
I
“Bui một tấc lòng u ái cũ
Đêm ngày cuồn cuộn n ớc triều
đông”
II
“Nghĩa khớ quột mõy mờ búng phủ
Hựng tõm hụ giú đẩy buồm dong”
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tiễn mùi h
=> Nhân cách thanh cao, bản lĩnh anh
hùng
=> Buốt xót tr ớc nghịch cảnh cuộc đời, tr ớc nhân
tình thế thái
=> Tình yêu thiên nhiên, yêu đời.
=> Tình cảm với vua, cha, với quê h ơng.
Nguyễn Trãi là một ng ời có tâm hồn phong phú,
tinh tế
Ông vừa là ng ời anh hùng vĩ đại vừa là con ng ời
trần thế.
=> Tấm lòng yêu nứơc th ơng dân
=> Nhân cách thanh cao, bản lĩnh anh
hùng
=> Buốt xót tr ớc nghịch cảnh cuộc đời, tr ớc nhân
tình thế thái
=> Tình yêu thiên nhiên, yêu đời.
=> Tình cảm với vua, cha, với quê h ơng.
Trang 15- Kình ngạc băm vằm non mấy khúc
Giáo gươm chìm gãy bãi bao tầng
- Hái cúc ương lan hương bén áo
Tìm mai đạp nguyệt tuyết xâm khăn
-Ao cạn vớt bèo cấy muống
Đìa thanh phát co ương sen
Tình yªu thiªn nhiªn, quê hương
“Lòng yêu thiên nhiên vạn vật là một kích
thước để đo một tâm hồn”
(Xuân Diệu)
-Quê cũ nhà ta thiếu của nào
Rau trong nội, cá trong ao
Tùng Thu đến cây nào chẳng lạ lùng, Một mình lạt thuở ba đông.
Lâm tuyền ai rặng già làm khách, Tài đống lương cao ắt cả dùng.
Ngày tháng kê khoai những sản hằng Tường đào ngõ mận ngại thung thăng Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Cây chuối
"Tự bén hơi xuân, tốt lại thêm Đầy buồng lạ, mầu thâu đêm Tình thư một bức phong còn kín, Gió nơi đâu gượng mở xem".
Trang 17Câu1: Hãy điền những từ vào chỗ trống để có được
một nhận định khái quát và chính xác nhất về vị trí và vai trò của thiên tài văn học Nguyễn Trãi trong nền văn học trung đại
“Thiên tài văn học Nguyễn Trãi trở thành một
hiện tượng văn học truyền thống văn học Lí – Trần, đồng thời cho cả một giai đoạn mới.”
Trang 18* Vị trí: Thiên tài văn học Nguyễn Trãi trở thành một hiện tượng văn học độc đáo ở hai phương diện: kết tinh và mở đường
III KẾT LUẬN
Trang 19Câu 2:
Giá trị cơ bản về nội dung văn chương của
Nguyễn Trãi là sự hội tụ của hai nguồn cảm hứng nào của van học dân tộc ?
A Nhân đạo- dân chủ
B Yêu nước- nhân đạo
C Nhân đạo- anh hùng ca
Trang 201 Vị trí: Thiên tài văn học Nguyễn Trãi trở thành một hiện tượng văn học độc đáo ở hai phương diện: kết tinh và mở đường
2 Nội dung: Văn chương Nguyễn Trãi hội tụ và làm phong phú hơn cho hai nguồn cảm hứng: yêu nước
và nhân đạo
III KẾT LUẬN
Trang 21Câu 3:
Về hình thức nghệ thuật, đóng góp lớn của văn chương Nguyễn Trãi với văn học dân tộc là ở những phương diện cơ bản nào?
A Ngôn ngữ văn học
B Thể loại
C Cả A và B
Trang 22* Vị trí: Thiên tài văn học Nguyễn Trãi trở thành một hiện tượng văn học độc đáo ở hai phương diện: kết tinh và mở đường
* Nội dung: Văn chương Nguyễn Trãi hội tụ và làm phong phú hơn cho hai nguồn cảm hứng: yêu nước
và nhân đạo
* Nghệ thuật: Văn chương Nguyễn Trãi có đóng góp lớn về hai phương diện: thể loại và ngôn ngữ văn học
III KẾT LUẬN
Trang 23Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân
tộc, một nhân vật toàn tài hiếm có
nhưng cũng là người chịu những
oan khiên thảm khốc dưới thời
phong kiến Ông là nhà thơ, nhà văn kiệt xuất, là danh nhân văn hóa thế giới, có những đóng góp to lớn cho
sự phát triển của văn hóa, văn học dân tộc.
Trang 25Yêu nước và nhân nghĩa
Yêu nước và văn hoá, văn học
Văn học và văn hoá.
Những truyền thống của gia đình
có ảnh hưởng đến nhân cách và thiên tài Nguyễn Trãi.
Sai Sai
Nguyễn Trãi
Trang 260 10
Quãng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời
Nguyễn Trãi?
Nguyễn Trãi
Sai Sai
Trang 27Chí Linh sơn phú; Quốc âm thi tập;
Dư địa chí; Văn bia Vĩnh Lăng…
Bình Ngô đại cáo; Băng Hồ di sự lục;
Ức Trai thi tập; Lam Sơn thực lục…
Quân trung từ mệnh tập; Bình Ngô đại
cáo; Quốc âm thi tập; Ức Trai thi tập…
Các tác phẩm thơ, văn tiêu
biểu nhất của Nguyễn Trãi.
Nguyễn Trãi
Sai Sai
Trang 28Nhà văn hóa, nhà tư tưởng lớn
Người con chí hiếu, nhà quân sự, ngoại giao tài ba, nhà văn hóa, nhà tư tưởng và người nghệ sĩ lớn Người nghệ sĩ của nhân dân
Kết luận ngắn gọn về Nguyễn Trãi
Sai Sai
Nguyễn Trãi
Trang 29Bình Ngô đại cáo - Áng
niềm
tự hào dân tộc ngời sáng
Lời văn sinh động, lối miêu tả tinh tế, những hình tượng sắc mạnh
Ngôn ngữ chọn lọc Giọng điệu phong phú