Tiết 117: Tác gia Nguyễn Du

- Tên chữ Tố Như, hiệu Thanh Hiên, quê Nghi Xuân Hà Tĩnh Dựa vào phần I trong SGK,em hãy tìm những nét tiêu biểu trong cuộc đời Nguyễn Du ảnh hưởng đến tư tưởng và khuynh hướng sáng tá

CHÀO M ỪNG QUÝ THẦY NG QUÝ TH Y ẦY

ĐÃ Đ N D ẾN DỰ BUỔI H Ự BUỔI H BU ỔI H I H ỌC

NGÀY HÔM NAY

TRƯỜNG THPT TAM NÔNG

Gi¸o Viªn: NGUY N B CH THU ỄN BÍCH THUỶ ÍCH THUỶ Ỷ Gi¶ng daþ: líp 10a7

- Tên chữ Tố Như, hiệu Thanh Hiên, quê Nghi Xuân (Hà Tĩnh)

Dựa vào phần I trong SGK,em hãy tìm những nét tiêu biểu trong cuộc đời

Nguyễn Du ảnh hưởng đến tư tưởng

và khuynh hướng sáng tác của ông ?

I Cuộc đời

- Tiếp nhận nhiều truyền thống văn hóa

Môi trường nuôi dưỡng và phát triển tài năng văn học của Nguyễn Du

- Lúc nhỏ nổi tiếng khôi ngô, sống trong nhung lụa

- Cuộc đời gặp nhiều sóng gió

+ 10 tuổi cha mẹ qua đời mấy anh em phải nương nhờ anh cả (Nguyễn Khản) cùng cha khác mẹ đang giữ chức tham tụng – ngang thừa tướng

- Khủng hoảng, rối ren, nhiều biến động

- Nhà Nguyễn (Nguyễn Ánh) lập lại chính quyền chuyên chế

và thống nhất đất nước

I Cuộc đời

+ 19 tuổi Nguyễn Du thi đỗ tam trường làm chức quan võ

ở Thái Nguyên Sóng gió thời đại ,Nguyễn Du phải lánh về quê vợ ở Thái Bình bắt đầu cuộc sống 10 năm gió bụi hết sức khổ cực tủi nhục

=> Đây là quãng đời đầy ý nghĩa đối với Nguyễn Du

I Cuộc đời

3 Số phận:

+ Năm1802 Nguyễn Ánh lên ngôi mời Nguyễn Du ra làm quan Song ông làm quan với tâm trạng buồn chán, hình như

có điều gì bất như ý sâu sắc với xã hội đương thời

+ Năm 1820 khi sắp đi sứ sang Trung Quốc lần 2 thì ông đột ngột mất trong một trận dịch lớn: ngày 10-8 năm Canh Dần tức ngày 18 - 9 -1820 thọ 55 tuổi

Từ những sự kiện trên em có nhận xét gì về

cuộc đời Nguyễn Du ?

=> Nguyễn Du đã sống một cuộc đời đầy bi kịch Nhưng điều vĩ đại ở Nguyễn Du là từ một quý tộc bị phá sản Nguyễn Du

vươn lên trở thành nghệ sĩ thiên tài

I Cuộc đời

- Nhà Nguyễn (Nguyễn Ánh) lập lại chính quyền chuyên chế và thống nhất đất nước.

Bản thân:-Lúc nhỏ nổi tiếng khôi ngô, sống trong

nhung lụa

- Cuộc đời gặp nhiều sóng gió

Đại thi hào văn học Nguyễn Du

Nhà thơ hiện thực và nhân đạo lỗi lạc của văn học nước nhà

(Nửa cuối TK XVIII)

- Nhà Nguyễn (Nguyễn Ánh) lập lại chính quyền chuyên chế và thống nhất đất nước

Phần mộ đại thi hào Nguyễn Du

Khu bảo tàng Nguyễn Du

1 Các sáng

tác chính

a) Chữ Hán: - Thanh Hiên thi tập: 78 bài, trước khi ra làm quan nhà

Nguyễn

- Nam trung tạp ngâm: 40 bài, thời gian làm quan

- Bắc hành tạp lục: 131 bài, đi sứ sang Trung Quốc

Thể hiện rõ tư tưởng, tình cảm của ông trước cuộc đời

II Sự nghiệp văn học

Hãy nêu những tác phẩm chính của Nguyễn Du?

1 Các sáng

tác chính

a) Chữ Hán:

b) Chữ Nôm:

II Sự nghiệp văn học

- Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại chúng sinh): văn tế, thể song thất lục bát.

- Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều): truyện thơ, thể thơ lục bát.

→ Tiếng nói nhân đạo cao cả.

Văn chiêu hồn

II Sự nghiệp văn học

* Thơ Nguyễn Du thể hiện giá trị tố cáo hiện thực sâu sắc:

- Thơ chữ Hán : phản ánh cuộc sống buồn chán, đói cơm rách áo của nhà thơ

+ “Tráng sĩ bạch đầu bi hướng thiên” (chất chứa tâm sự)( “Tráng sĩ đầu bạc buồn hướng lên trời”) -Tạp thi-

+ “ Sinh tiền bất tận tôn trung tửu

Tử hậu thuỳ kiêu mộ thượng bôi”.( cô độc) (“Lúc chết không uống cạn hồ rượu

Chết rồi ai rưới rượu lên mộ cho”) - Đối

tửu-+ “ Táo đầu chung nhật vô yên hoả Song ngoại hoàng lan tú khả an”

(“Suốt ngày bếp không đỏ lửa Ngoài cửa hoa cúc vàng tươi tốt có thể ăn được”)

- Thơ ông vạch ra hiện thực bất công: Đối lập Giầu - Nghèo.

+ Trong phản chiêu hồn ông viết chống lại bài chiêu hồn của Tống Ngọc gọi hồn Khuất Nguyên Nguyễn Du khuyên Khuất Nguyên không nên trở về trần gian vì trần gian đầy quan lại gian ác Đó là kẻ giấu mặt “ không thò nanh vuốt “ nhưng “ nhai thịt người ngọt sớt như đường”

+ Bài “sở kiến hành” : Ông vẽ ra nghịch cảnh trớ trêu trong những điều trông thấy

- Trong thơ chữ Nôm : Truyện Kiều

* Thơ Nguyễn Du thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc :

- Thơ ông thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới số phận con người : Truyện Kiều, Độc Tiểu Thanh kí

- Ông đòi quyền sống cho con người ( Điều mới mẻ trong chủ nghĩa nhân đạo của Nguyễn Du là khẳng định ý thức tự thân của con người)

II Sự nghiệp văn học

- Thơ chữ Hán: Giản dị, tinh luyện, tài hoa

- Thơ Nôm: Bậc thầy sử dụng tiền Việt Thơ Nôm của ông bình dị, dễ hiểu, vừa trang nhã, diễm lệ, biến hóa

+ Truyện Kiều: Tỷ lệ từ Hán Việt giảm hẳn: Trong

3412 từ có 1310 từ Hán Việt (35%) Ông đã đưa Truyện kiều thành một tiểu thuyết bằng thơ

Qua những thành tựu văn học của Nguyễn

Du, em hãy đánh giá

về vị trí của ông ?

Tác gia Nguyễn Du

Câu hỏi: Chọn đánh giá Đúng nhất về vị trí Nguyễn Du

B Nhà thơ có khuynh hướng hiện thực sâu sắc

A Nhà thơ nhân đạo lỗi lạc có tấm lòng thương người sâu sắc, bao dung

C Nhà thơ có vị trí hàng đầu trong lịch sử văn học dân tộc, được suy tôn là danh nhân văn hóa thế giới

D Một bậc thầy về ngôn từ và là người vận dụng sáng tạo nhiều thể thơ độc đáo

Tác gia Nguyễn Du

Cảm nhận của em về Nguyễn Du và Truyện Kiều qua hai bài thơ

sau đây?

Tác gia Nguyễn Du

Bên mộ cụ Nguyễn Du

Tưởng là phận bạc Đạm Tiên

Ngờ đâu cụ nguyễn Tiên Điền nằm đây

Ngửng trời cao, cúi đất dày

Cắn môi, tay nắm bàn tay của mình

Một vùng cồn bãi trống chênh

Cụ cùng thập loại chúng sinh nằm kề.

Không vầng cỏ ấm tay người

Nắm hương tảo mộ cắm rồi lại xiêu

Thanh minh trong những câu kiều

Rưng rưng con đọc với chiều Nghi Xuân

Cúi đầu tưởng nhớ vĩ nhân

Phong trần còn để phong trần riêng ai

Vương Trọng

Nguyễn Du viết Kiều

Nước mắt hay nỗi lòng cay đắng Bút đầm đìa cả những trang văn

Nguyễn Du viết Kiều Bọn tham nhũng tranh ăn

Nhân loại đã qua khổ đau một thủa Kiều vẫn sống trong bao tâm sự Giữa cuộc đời nhận mặt những Sở Khanh

Kiều vẫn khóc những tiết thanh minh Mong khoảng cách giữa con người gần lại

Người cầm bút sau bao đời khắc khoải

Có yên lòng nhìn hậu thế chăng?

Nguyễn Trọng Hoàn