- Quan lại, địa chủ ra sức cướp đoạt ruộng đất, sản xuất nông nghiệp đình đốn, thiên tai liên tiếp xảy ra; công thương nghiệp sa sút, chợ phố điêu tàn, nông dân chết đói, phiêu tán. 2.[r]
Trang 1THẾ KỈ XVIII
1 Tình hình chính trị
Nguyên nhân:
- Từ giữa thế kỉ XVIII, chính quyền vua Lê, chúa Trịnh chỉ lo ăn chơi phung phí tiền của, quan lại binh lính đục khoét nhân dân
- Quan lại, địa chủ ra sức cướp đoạt ruộng đất, sản xuất nông nghiệp đình đốn, thiên tai liên tiếp xảy ra; công thương nghiệp sa sút, chợ phố điêu tàn, nông dân chết đói, phiêu tán
2 Những cuộc khởi nghĩa lớn
* Diễn biến
- Khoảng 30 năm của thế kỉ XVIII, hàng loạt cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ ở đồng bằng Bắc Bộ và vùng Thanh - Nghệ, tiêu biểu là:
- Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu (1741-1751)
- Khởi nghĩa Hoàng Công Chất ( 1739-1769), có công lớn trong việc bảo vệ biên giới và giúp dân ổn định cuộc sống
* Kết quả - ý nghĩa
- Các cuộc khởi nghĩa đều bị đàn áp, nhiều thủ lĩnh bị bắt, bị xử tử
=>> Nhưng cũng đã góp phần làm cho cơ đồ họ Trịnh bị lung lay
Trang 2BÀI 25: PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA TÂY SƠN
I/ Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn
1 Xã hội Đàng Trong nửa sau TK XVII I
- Giữa TK XVIII, chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu dần, mục nát:
+ Quan lại, cường hào kết thành bè cánh, đàn áp bóc lột nhân dân
+ Nông dân bị địa chủ, cường hào lấn chiếm ruộng đất, đánh thuế cao
==>> Đời sống nhân dân cơ cực
2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ
* Người lãnh đạo: Nguyễn Nhạc - Xuân 1771, Nguyễn Huệ , Nguyễn Lữ
=> Lập căn cứ dựng cờ khởi nghĩa
* Căn cứ: Tây Sơn thượng đạo, Tây Sơn hạ đạo
* Hoạt động: SGK/ 121
* Mục tiêu: Xóa nợ, bỏ thuế cho dân, “Lấy của người giàu chia cho người nghèo”
* Lực lượng: Dân nghèo, đồng bào dân tộc nhiệt tình tham gia
Trang 3BÀI 25: (TT)
II TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN
VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM
1 Lật đổ chính quyền họ Nguyễn
- 9-1773, hạ phủ Qui Nhơn
- Giữa 1774, kiểm soát từ Quảng Nam đến Bình Thuận
- Nghe tin quân Tây Sơn nổi dậy, chúa Trịnh đem quân đánh Phú Xuân -> chúa Nguyễn thua, chạy vào Gia Định
- Quân Tây Sơn ở tình thế bất lợi, Nguyễn Nhạc phải tạm hoà với quân Trịnh để tập trung lực lượng đánh quân chúa Nguyễn
+ Từ năm 1776 ->1783, 4 lần Tây Sơn đánh vào Gia Định
+ Năm1777, giết được chúa Nguyễn
+ Năm1783, chính quyền họ Nguyễn mới bị lật đổ hoàn toàn, chỉ còn Nguyễn Ánh chạy thoát
2 Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút
a) Nguyên nhân
- Nguyễn Ánh sang cầu cứu quân Xiêm
b) Diễn biến
- 1784, với 5 vạn quân Xiêm vào nước ta, chúng chiếm được miền tây Gia Định
- 1-1785, Nguyễn Huệ tiến vào Gia Định , quyết định chọn khúc sông từ Rạch Gầm – Xoài Mút làm trận địa
- 19-1-1785, quân giặc lọt vào trận địa mai phục, bị tấn công bất ngờ và quyết liệt
c) Kết quả – Ý nghĩa:
- Kết quả: Quân Xiêm bị đánh tan tác
- Ý nghĩa:
+ Đập tan âm mưu xâm lược của quân Xiêm
+ Khẳng định sức mạnh của nghĩa quân