- Giai doan noi chien (1967-1973): Noi chien da anh huang bat lai tai sy phat trien cua nen kinh te va vao giai doan nay thanh phan kinh te quoc doanh da ddng vai trd het sure quan t[r]
Trang 1trtONO TIN '^ / ^ ^
•*yv ^ > v
T I M HIEU VE NEN K I N H TE A I CAP
1 Gidi thieu chung
Cong hda Arap At Cap nam d phia bae
chau Phi, keo dai tir ban dao Sinai den tay
nam Chau A Do do, Ai Cap la mot nudc
nam trong luc dia, va duac danh gia la nudc
tryc thugc ca trong khu vyc Bae Phi, Dia
Tmng Hai, lue dia chau Phi, luu vyc sdng
Nil, the gidi Hoi giao, va vung bien Dd Ai
Cap cd dien tich khoang 1.010.000 km^
(390.000 dam vuong), phia bae tiep giap vai
bien dia Trung Hai, phia ddng bae tiep giap
vdi dai Gaza va Isaren, phia dong tiep giap
vdi bien Dd, phia nam tiep giap vdi Sudan
va phia tay tiep giap vai Libya
Ai Cap la mot trong so nhirng nirdc dong
dan nhat Chau Phi va Trung Dong Hau bet
dan so tap trung d khu vyc dgc hai ben bd
song Nil, uac tinh khoang 77,4 trieu ngudi
Day la viing dat cd dien tich khoang 40.000
km^ (15.000 dam vuong), rat thich hgp cho
viec trong trgt Ngoat ra, dan cu cdn sinh
song thua that trong cac vung rgng Idn ciia
sa mac Sahara Mot phan khac dan cu tap
tmng ddng due tai cac khu vyc do thi, dac
biet la cac khu trung tam nhu Cairo, Alexandria va mot vai thanh phd khac trong khu vyc chau tho sdng Nile
Ai Cap la mot trong sd cac nudc cd nen kinh te phat trien va da dang nhat d khu vyc Bae Phi, ca cau kinh te bao gdm: du ljch, ndng nghiep, cdng nghiep va dich vy Cac ITnh vyc nay deu cd ty le ddng gdp ddng deu trong GDP Them vao dd, dua vao dinh hudng cua chinh phu nham thu but dau tu nudc ngoai, ket hgp vdi sy dn dinh kinh te
va chinh tri trong nudc va xu hudng tu do hda thuong mai va ty do bda thi trudng trong nhirng nam gan day nen kinh te Ai Cap dang
cd toe do phat trien rat nhanh chdng
Nen kinh te cua Ai Cap chu yeu dua vao ndng nghiep, cdng nghe truyen thdng, dau lira va du hch Ngoai ra cd bon 3 trieu ngudi
Ai Cap dang lam viee d nudc ngoai, chu yeu
d Arap Xeut, cac nudc vung Vinh va chau
Au Dap Answan duac hoan thanh nam 1970
va sau dd la ho Nasser duac hinh thanh da lam thay doi vi tri cua ddng sdng Nile von dem lai nhieu lai ich tir bao ddi nay ddi vdi
Tgp chingltien ciru OIAU PIII & TRUiVG DOIVG so 04 (56) thang 04/2010 H
Trang 2Nguyen Thi To Uyen Tim hieu ve nen kinh ti
nong nghiep va he sinh thai Ai Cap Ben
canh do, dan so tang trudng nhanh chdng,
dat canh tac ban che, sy phy thugc qua nhieu
vao ddng song Nile khien cho cac nguon tai
nguyen kinh te ciia nuac nay ngay cang chiu
sure ep Idn hon
2 Cai each liinh te d Ai Cap
Chinh phu da no lye chuan bi eho nen
kinh te budc vao thien men ky mdi thong
qua cai each kinh te va dau tu 6 at vao ITnh
vyc truyen thdng va ca sa ba tang Da sd
ngudn tai chinh cd duac la do ngudn vien tra
nuac ngoai eua My (tir nam 1979, khoang
2,2 ty USD mot nam) va Ai Cap la nudc
nhan vien trg Idn thir ba cua My sau chien
tranh Iraq Tuy nhien, ngudn tai chinh cua Ai
Cap cdn dugc ddng gdp bdi phan Idn cac
nganh du Hch ciing nhu van tai qua kenh dao
Suez
a Cdc giai doan phdt trien chinh cua
kinh teAi Cap
Ai Cap cd mot nen kinh te on dinh d Bae
Phi Nen kmh te nay van dang tiep tyc tang
trudng trung binh 4% - 5%/nam trong vdng
25 nam qua Cac dieu kien phat trien kinh te
da bat dau duqc cat thien qua nhieu giai
doan khac nhau va trong sudt khoang thdi
gian do da cd sy thay doi tuong doi vai trd
cua cac thanh phan kinh te quoc doanh va
kinh te tunhan:
- Giai doan thay the nhap khau va qude
hiru hda (1952-1966): Cong nghiep nang
duac cot la nganh mQi nhgn trgng tam trong
chuong trinh cong nghiep bda lan thir nhat
cua Ai Cap (nam 1957) nhu la cac nganh
cong nghiep sat, thep va hda chat Trong giai
doan nay chinh sach qude hiru hda da lam
giam tam quan trgng ciia thanh phan kinh te
tu nhan
- Giai doan noi chien (1967-1973): Noi chien da anh huang bat lai tai sy phat trien cua nen kinh te va vao giai doan nay thanh phan kinh te quoc doanh da ddng vai trd het sure quan trgng trong chinh sach thay the nhap khau • -^ '*^ *
- Giai doan ma cua (1974-1982): Trong giai doan nay, cac chinh sach phat trien cua
Ai Cap la nham khuyen khich dau tu nuac ngoai va dau tu cua nguai Arap thong qua mot loat cac uu dai dau tu va ty do hda thuong mat va thanh toan Nen kinh te duac
md rgng nhung van cdn ton tai sy bat on dinh va tang trudng khong ben viing
- Giai doan khung hoang na nudc ngoai (1982-1990): Nha sy giup da tai thiet va gia ban cac khoan ng cua cau lac bg Pans nen cac khoan ng cua Ai Cap da giam manh xudng
- Giai doan cai each kinh te (1991-2007): Cac chinh sach cai each kinh te cua Ai Cap
da dugc gidi thieu trong cac cuoc hgp thudng men cua cac to chirc quoc te, hiep hot cac nha cho vay va cac nha vien tra, bao gom chinh sach khuyen khich vai trd cua thanh phan kinb te tu nhan trong hau het cac boat dgng cua nen kinb te
- Giai doan khiing hoang luong thyc the gidi (2008): Gia ca cac loai luong thyc da tang vyt len nhanh chdng, dac biet la cac loai ngii cdc Tinh hinh do da dot hot chinh phu phai CO sy ho trg ngay lap tdc cho ban 40% dan so trong tinh trang dot kem, dong thdi phai cd y tudng mdt cho chinh sach nong nghiep va cai each
Tgp ehi nghien ciru CHAU PIII & TRUIVG DOIVG so 04 (56) thang 04/2010
Trang 3Nguyen Thi To Uyen
- Giai doan khung hoang tat chinh toan
cau (2008 din nay): Ai Cap dang phai dli
mat vdi sy anh hudng bat Im cua cude khung
hoang tat ehinh toan cau trong phat trien
kinb te trong nuac
b Thai ky cdi cdch
Vdi cac chuong trinh cai each kinh te toan
dien duac ban hanh vao nam 1991, Ai Cap
da ndi long cac bien phap quan ly gia ca,
giam cac khoan trq cap, giam lam phat, dx
giam cac loai thue va ddng thdi md rgng tu
do hda thuang mai va dau tu Nganh cong
nghiep che tao it bi phu thugc ban vao khu
vuc kmh te nha nudc, dac biet la trong nganh
cong nghiep nang Qua trinh cai each khu
vyc cdng cdng va tu nhan hda bat dau dugc
tien hanh tao them nhieu ca bdi phat trien
hon cho thanh phan kinh te tu nhan Ndng
nghiep la mot ITnh vyc chii yeu cua thanh
phan kinh te tu nhan da dugc ndi Idng sy
quan ly, trir cac nganh san xuat dudng va sai
bdng Cac ITnh vyc khac nhu xay dung, dich
-vol phi tai chinh, noi thuang da dugc md
rgng hon trong thanh phan kinh te tu nhan
Dieu do gdp phan thue day sy tang trudng
virng chae cua GDP va ty le tang trudng hang nam cua GDP Chinh phil Ai Cap da no luc giam lam phat tir hai con so xuong mot con so Nhd cac chuong trinh cai each thanh cdng, GDP cua Ai Cap tang trudng nhanh chdng d miic 7%/nam
Tong san pham quoc ndi theo dau ngudi dya vao sire mua tuong duong da tang gap 4 lan trong khoang thdi gian giira nam
1981-2006, tir 1355 USD nam (PPP) 1981 len
2525 USD nam 1991, tdi 3686 USD nam
2001 va khoang 4535 USD nam 2006.Tinh theo gia ddng ndi te, GDP theo dau ngudi cua Ai Cap da tang tir 411 Pao Ai Cap (EGP) nam 1981, len 2098 EGP nam 1991,
5493 EGP nam 2001 va 8708 EGP nam
2006 Tinh theo gia USD that diem hien tai, GDP theo dau ngudi ciia Ai Cap tang tir 587 USD nam 1981, len 869 USD nam 1991,
1461 USD nam 2001, va khoang 1518 USD ( tuc la khoang 130 USD mdi thang) trong nam 2006 Theo bang phan loai cac nudc ciia Ngan hang The gidi, Ai Cap da phat trien tir nuac cd thu nhap thap da trd thanh nudc cd thu nhap trung binh
Chi so
GDP/ngudi ( P P P )
GDP/ngudi tinh theo gia cd
dinh (EGP)
GDP/ngudi tinh theo gia hien
hanh (EGP)
GDP/ngudi tinh theo gia hien
hanh (USD)
.1981 1.354,81 3.121,85 411,20 587,?2
1991 2.524,99 4.075,47 2.098,71 869,30
2001 3.685,98 5.138,36 5.493,28 1.460,98
2005 4.316,59 5.519,09 7.890,65 1.315,75
2006 4.534,82 5.692,24 8.707,88 1.517,85
Dieu kien kinh te da bSt dau cai thien va su bung no cua thi trudng chirng khoan nhieu sau thai ki tri tre nhd vao chinh sach Trong ban bao cao hang nam cua minb, IMF
ty do hda kinh te ban nira cua chinh phii, da xep hang Ai Cap la mot trong nhirng nudc cung nhu tir viec tang nguon thu tir du Hch dan dau the gidi ve thyc hien cai each kinh
Tgp chi nghien cuu CHAU PIII & TRUIVG DOIVG so 04 (56) thang 04/2010 - 5 9
Trang 4Nguyen Thi Td Uyen Tim hiiu ve nen kinh ti
te Tu nam 2003, ehinh phu mdi cua Ai Cap
da dua ra mot vai chinh sach cai each kinh te
quan trgng, bao gom cat giam manh thu tuc
hai quan va thue xuat nhap khau Mot he
thdng luat thue mdt da duac thi hanh vao
nam 2005 lam giam mirc thue tir 40% xudng
cdn 20% Thu nhap cua chinh phu tir thue da
tang 100% trong nam 2006
Dau tu tryc tiep nudc ngoai (FDI) vao Ai
Cap tang dang ke trong mot vai nam trudc
do Bg trudng Bg Dau tu Mahmoud
Mohieddin da dua ra cac bien phap ty do hda
kinh te khien FDI vao Ai Cap dat tren 6 ti
USD trong nam 2006
Mot trong nhirng trd ngai ehinh ma nen
kinh te At Cap van dang phai doi mat la sy
suy giam miic do giau cd cua ngudi dan va
cd nhieu sy chi trich cua nhan dan Ai Cap
ddi vdi chinh phu ve tinh trang gia ca cao doi
vdi cac mat bang thiet yeu trong khi dd miic
sdng hay sure mua cua bg van giir nguyen d
tinh trang tuong doi tri tre Ben canh dd, nan
tham nhung ciing bi ngudi dan Ai Cap len an
nhu la trd ngai chinh trong viec tang them cua
cai mdt vao tay nguai dan Chinh phu hiia se
dau tu tap trung cho viec tat thiet sd ha tang
cua dat nudc Phan Idn trong so von dau tu do
la de dau tu vao He thdng cap giay phep ty
dgng (3 ty USD) do Etisalat tien hanh
Nhirng tap doan kinh doanh noi tieng cd kha nang ma rgng ra khu vuc va toan cau cua At Cap la Orascom va Raya LTnh vuc cong nghe thong tin da cd sy phat trien nhanh chdng mot vai nam trudc day vdi diem bat dau la kinh doanh gia cong cho khu vyc Bae My va Chau Au Cac cong ty nay nhan gia cong cho nhieu cong ty nhu Microsboft, Oracel va cac tap doan Idn khac Cling nhu nhieu doanh nghiep viia va nhd nhu: Xceed Contact Center, Raya Contact Center, E Group Connections and C3 LTnh vyc nay dang duac cac doanh nhan mdi ngudi Ai Cap co gang tu ban bda dya tren tiem nang Idn ve canh tranh trong nude dong thdi nhd cd sy khuyen khich cua chinh phu Mac du edn nhieu ban che, nhung chuong trinh cai each dang gat hai nhieu tien bg Dang chu y nhat la cat each da lam tang quyen lye cua chinh phii Nazif tir khi nam quyen den nay Ai Cap dat dugc nhirng tien
bg ca ban trong viec phat trien luat phap, thue, va ca sd ha tang dau tu Thyc vay, trong 5 nam qua, Ai Cap da thdng qua siia dot va dua vao su dyng 15 bg luat Nen kmh
te dugc mong dgi se tang trudng 4%o - 6% trong nam 2009-2010
Ngudn: Egypt and Egypt Economy,siru tap vd tdng hap tir Wikipedia
Tong hop: Nguyen Thi To Uyen
Khoa Kinh te va Kinh doanh Quoc Te
Tru-ffng Dai Hoc Ngoai Thu-ong
Tgp chi nghien curu CHAU PHI & TRUIVG DOIVG so 04 (56) thang 04/2010