Sự nghiệp đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo hơn 30 năm qua đã đem lại những thành tựu hết sức to lớn và có ý nghĩa thời đại. Đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện. Nền kinh tế liên tục phát triển năm sau cao hơn năm trước. Tình hình chính trị xã hội ngày càng ổn định. Quốc phòng, an ninh được giữ vững. Vị thế nước ta trên trường quốc tế ngày một được nâng cao.
Trang 1nghĩa thời đại Đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện Nền kinh tế liên tục phát triển năm sau cao hơn năm trước Tình hình chính trị
- xã hội ngày càng ổn định Quốc phòng, an ninh được giữ vững Vị thế nước ta trên trường quốc tế ngày một được nâng cao Đây là kết quả tổng hợp của nhiều lực lượng, nhiều yếu tố dưới sự lãnh đạo đầy bản lĩnh và sáng tạo của Đảng ta Trong những lực lượng và các yếu tố ấy, có vai trò của giai cấp công nhân
Suốt quá trình cách mạng nước ta, từ khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo, giai cấp công nhân nước ta cũng không ngừng trưởng thành
và là lực lượng cơ bản làm nên những thắng lợi “có ý nghĩa lịch sử” Đảng
ta là đội tiên phong của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân, Đảng của dân tộc và nhân dân lao động Đảng dựa vào giai cấp công nhân, dựa vào khối đại đoàn kết toàn dân tộc để lãnh đạo cách mạng, đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ giành lại thắng lợi vẻ vang cho dân tộc Suốt chặng đường đầy gian nan thử thách ấy, giai cấp công nhân nước ta đã được tôi luyện và trưởng thành về mọi mặt, xứng đáng là lực lượng nòng cốt của khối liên minh công nông, trí thức vững chắc
Trong sự nghiệp đổi mới đặt ra cho giai cấp công nhân những tình huống mới, những đòi hỏi mới, những thử thách mới phải vượt qua Đây thực sự cũng là giai đoạn cách mạng đầy cam go đối với Đảng, với dân tộc, với các tầng lớp nhân dân ta, trong đó có giai cấp công nhân Để có được những thành tựu nêu trên, Đảng ta, nhân dân ta đã vượt lên mọi thách thức, chủ động phát huy những truyền thống cách mạng của một dân tộc anh hùng, vượt ra khỏi những tình huống hiểm nguy Giai cấp công nhân nước
ta trong quá trình ấy, một mặt đã phát huy bản chất cách mạng của mình, đi
Trang 2đầu trong sự nghiệp đổi mới, góp phần tạo nên những thắng lợi, mặt khác cũng không ngừng được trưởng thành và phát triển toàn diện Vì vậy nghiên cứu, tìm hiểu về vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam trong công cuộc đổi mới vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong điều kiện hiện nay, nhằm khẳng định hơn nữa tính khoa học và cách mạng của học thuyết Mác - Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của nó trong thời đại ngày nay, góp phần đấu tranh, bác bỏ những luận điệu sai trái nhằm phủ nhận vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng, giai cấp công nhân quốc tế nói chung trong điều kiện hiện nay
Khi tiến hành công cuộc đổi mới, chúng ta chuyển từ nền kinh tế hành chính, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Sự tồn tại nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, với nhiều hình thức sở hữu trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, là điều kiện khách quan, buộc giai cấp công nhân phải thích nghi và họ đã thể hiện những bản lĩnh cách mạng của mình
Mặc dù tình hình trong nước và thế giới có nhiều khó khăn, diễn biến phức tạp, nhưng giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra cương lĩnh chính trị đúng đắn và các định hướng chính sách thích hợp, chèo lái con thuyền cách mạng nước ta vượt qua cơn khủng hoảng chính trị - xã hội của đất nước để tồn tại và phát triển Trên thực tế những năm qua, Đảng ta - đội tiền phong của giai cấp công nhân đã quán triệt sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đi sâu nghiên cứu, tìm ra con đường đi đúng đắn, đầy sáng tạo cho công cuộc đổi mới giữ vững mục tiêu lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội Giai cấp công nhân thông qua đội tiền phong của mình đã dẫn dắt toàn xã hội thực hiện các nhiệm vụ đổi mới theo phương châm phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa là nền
Trang 3tảng tinh thần của xó hội Giai cấp cụng nhõn đó phỏt huy vai trũ của mỡnh trờn tất cả cỏc lĩnh vực của đời sống, khẳng định được vai trũ to lớn trong
tiến trỡnh phỏt triển của đất nước, gúp phần thực hiện mục tiờu “dõn giàu, nước mạnh, dõn chủ, cụng bằng, văn minh”
Vai trũ của giai cấp cụng nhõn Việt Nam đó được khẳng định trong cỏc văn kiện của Đảng, được luật húa trong Hiến phỏp và cỏc bộ luật liờn quan Nghị quyết Trung ương 6 khúa X, Đảng ta xỏc định: giai cấp cụng nhõn Việt Nam là “giai cấp lónh đạo cỏch mạng thụng qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiờn tiến; giai cấp tiờn phong trong sự nghiệp xõy dựng chủ nghĩa xó hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp cụng nghiệp húa, hiện đại húa đất nước…”1 Cương lĩnh xõy dựng đất nước trong thời kỳ quỏ độ lờn chủ nghĩa xó hội (bổ sung, phỏt triển năm 2011) tiếp tục khẳng định: “Xõy dựng giai cấp cụng nhõn Việt Nam lớn mạnh cả số lượng và chất lượng, là giai cấp lónh đạo cỏch mạng thụng qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp tiờn phong trong sự nghiệp xõy dựng chủ nghĩa xó hội” 2 Như vậy vai trũ của giai cấp cụng nhõn Việt Nam khụng hề suy giảm mà cũn được đề cao đối với sự phỏt triển của đất nước
Với cỏch tiếp cận một cỏch tổng thể, vai trũ của giai cấp cụng nhõn Việt Nam trong điều kiện hiện nay được thể hiện trờn một số nội dung cơ bản sau:
Một là, giai cấp công nhân Việt Nam vẫn là giai cấp duy nhất thông
qua Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc hiện nay
“Đảng Cộng sản là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả
Trang 4dân tộc” Đảng bao gồm những đại biểu u tú nhất của giai cấp, là đội tiên phong, là bộ phận tham mu chiến đấu, là lãnh tụ chính trị của giai cấp công nhân Giai cấp công nhân là cơ sở chính trị, xã hội của Đảng, lực lợng nòng cốt trong khối liên minh giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, trong khối đại đoàn kết dân tộc Việc giai cấp công nhân thông qua Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo sự nghiệp cách mạng và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc không phải là sự áp đặt vô căn cứ mà vai trò và vị trí
đó do chính lịch sử khách quan của cách mạng Việt Nam quy định
Lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh rằng: trớc khi giai cấp công nhân và đảng tiền phong của nó bớc lên vũ đài chính trị và nắm quyền lãnh đạo cách mạng Việt Nam, phong trào cách mạng nớc ta đứng trớc khủng hoảng lớn về đờng lối cứu nớc Các giai tầng khác trong xã hội Việt Nam không đủ sức lãnh đạo cách mạng, nhân dân ta chịu sự đàn áp dã man của đế quốc thực dân và tay sai bán nớc, chỉ đến khi Chủ tịch Hồ Chí Minh tìm ra con đờng cứu nớc là chủ nghĩa Mác - Lênin với đờng lối cách mạng đúng đắn thì cách mạng Việt Nam mới từng bớc đánh đổ thực dân xâm lợc, xây dựng một nớc Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và cuộc sống tự do
Trong giai đoạn mới của cách mạng nớc ta, xét về tơng quan lực lợng xã hội giai cấp công nhân vẫn là giai cấp lãnh đạo cách mạng, mà không có một giai tầng nào có thể thay thế đợc Trí thức Việt Nam có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhng trí thức không thể là giai cấp lãnh đạo cách mạng Việt Nam Bởi trớ thức khụng phải là một giai cấp, với lẽ đú, trớ thức khụng cú hệ tư tưởng riờng Đội ngũ trí thức Việt Nam, họ trí thức của giai cấp công nhân Việt Nam, đứng trên lập tr-ờng của giai cấp công nhân, theo đtr-ờng lối chính trị của giai cấp công nhân Việt Nam, đã và đang có những đóng góp hết sức to lớn vào sự phát triển của
đất nớc Vai trò ấy cần phải đợc khẳng định một cách rõ ràng rằng: không có trí thức không thể xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, cũng nh hiện nay, không thể hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nớc nếu không có trí thức Nhng lãnh đạo quá trình ấy vẫn phải là giai cấp công nhân thông qua chính đảng của nó là Đảng Cộng sản Việt Nam
Đơng nhiên, trong điều kiện phát triển nhanh chóng của kinh tế tri thức, khi khoa học đang trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp thì bản thân giai cấp công
Trang 5nhân và Đảng của nó phải không ngừng tự vơn lên trình độ cao của trí tuệ để
đảm đơng một cách xứng đáng vai trò của mình, nhất là trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc Mặt khác, giai cấp công nhân thông qua
Đảng lãnh đạo phải đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ trí thức, có chính sách thu hút trí thức tạo điều kiện cho tri thức phục vụ sự nghiệp cách mạng, phục vụ lợi ích xã hội và của dân tộc, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Về vai trũ to lớn của giai cấp cụng nhõn đối với vấn đề lónh đạo cỏch mạng Việt Nam, Nghị quyết Hội nghị T.Ư 6 (khúa X) khẳng định: “Giai cấp cụng nhõn nước ta cú sứ mệnh lịch sử to lớn: Là giai cấp lónh đạo cỏch mạng thụng qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiờn tiến; giai cấp tiờn phong trong sự nghiệp xõy dựng chủ nghĩa xó hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp cụng nghiệp húa, hiện đại húa đất nước vỡ mục tiờu dõn giàu, nước mạnh, xó hội cụng bằng, dõn chủ, văn minh; lực lượng nũng cốt trong liờn minh giai cấp cụng nhõn với giai cấp nụng dõn và đội ngũ trớ thức dưới sự lónh đạo của Đảng”
Trong mối quan hệ với Đảng Cộng sản Việt Nam, hay rộng hơn là hệ thống chớnh trị xó hội chủ nghĩa ở nước ta, giai cấp cụng nhõn là cơ sở chớnh trị - xó hội nũng cốt của Đảng và cả hệ thống chớnh trị, là giai cấp đúng vai trũ quan trọng vào quỏ trỡnh đổi mới và hoàn thiện hệ thống chớnh trị xó hội chủ nghĩa Sự ủng hộ và tham gia tớch cực của đội ngũ cụng nhõn ở doanh nghiệp là điều kiện quan trọng trong xõy dựng và phỏt triển tổ chức cụng đoàn, Đảng và cỏc đoàn thể chớnh trị - xó hội khỏc ở cơ sở Mặt khỏc, sự lớn mạnh của cỏc tổ chức cụng đoàn và cỏc đoàn thể chớnh trị - xó hội khỏc ở cơ sở là “cầu nối” giữa cụng nhõn và hệ thống chớnh trị Giai cấp cụng nhõn là nguồn bổ sung lực lượng ưu tỳ cho Đảng, Nhà nước và cỏc đoàn thể xó hội Họ tham gia ý kiến với Đảng, Nhà nước để xỏc lập chủ trương xõy dựng, hoàn thiện hệ thống
Trang 6chớnh sỏch, phỏp luật Thụng qua đú, mối quan hệ giữa giai cấp cụng nhõn với
hệ thống chớnh trị được cũng cố, tăng cường Giai cấp cụng nhõn thực hiện cụng bằng xó hội thụng qua việc thực hiện lợi ớch của cụng nhõn, bảo đảm sự tương ứng giữa cống hiến và hưởng thụ, giữa nghĩa vụ, trỏch nhiệm với quyền lợi; giữa lao động và trả cụng; giữa vai trũ thực tiễn của cụng nhõn với địa vị kinh tế, chớnh trị của họ trong đời sống
Hai là, giai cấp cụng nhõn là lực lượng cơ bản, chủ yếu, cú vai trũ to
lớn trong nền kinh tế quốc dõn Giai cấp công nhân là "con đẻ của nền đại công nghiệp", là một trong những yếu tố cơ bản nhất của lực lợng sản xuất Vì vậy, sự phát triển và hoàn thiện về mọi mặt của giai cấp công nhân sẽ tác động trở lại tạo điều kiện thúc đẩy nền công nghiệp phát triển mạnh mẽ
Giai cấp công nhân Việt Nam là lực lợng chủ yếu, cú vai trũ to lớn trong nền kinh tế quốc dõn, trực tiếp là đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Bởi lẽ, họ là lực lợng có mặt trong mọi ngành, mọi thành phần kinh tế, mọi cơ sở sản xuất kinh doanh, trong những trung tâm kinh tế quan trọng, trong những lĩnh vực kinh tế then chốt của đất nớc Sự nghiệp đổi mới của đất nước muốn thành công đòi hỏi phải hội tụ nhiều yếu tố khách quan, chủ quan nh: đờng lối, chính sách phát triển kinh tế đúng đắn phù hợp điều kiện trong nớc và quốc tế; có vốn, khoa học - kỹ thuật công nghệ hiện đại, tài nguyên thiên nhiên, thông tin trong những điều kiện, yếu tố ấy thì ngời công nhân có vai trò quan trọng nhất Không ai có thể thay thế đợc ngời công nhân trong quá trình sản xuất Máy móc dù có hiện
đại đến mấy, dù có thể là những rô bốt thông minh cũng đều do con ng ời sáng tạo ra và chỉ hoạt động đợc nhờ có sự vận hành và điều khiển bởi bàn tay, khối óc của ngời công nhân Thực tế trong những năm đổi mới đã chứng tỏ giai cấp công nhân là lực lợng tiên phong trong sản xuất vật chất
Hiện nay, mặc dự về số lượng giai cấp cụng nhõn chiếm tỷ lệ khụng lớn trong tổng số dõn cư (khoảng 8 đến 10%) và khoảng trờn 13% lao động xó hội, nhưng đội ngũ của họ ngày càng đợc bổ sung những ngời lao động có trình độ học vấn và tay nghề ngày càng cao, thích ứng với cơ chế thị tr ờng,
Trang 7tiếp cận nhanh với khoa học tiên tiến, công nghệ hiện đại, có nhiều phát minh, sáng kiến có giá trị kinh tế cao đợc áp dụng trực tiếp vào sản xuất, góp phần quyết định vào việc thực hiện thắng lợi đờng lối đổi mới của
Đảng Họ vẫn là lực lợng sản xuất tiên tiến nhất của xã hội, đang nắm giữ những cơ sở vật chất kỹ thuật quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Kết quả lao động của họ ảnh hởng trực tiếp đến phát triển sản xuất, tăng trởng kinh tế và đến đời sống hàng ngày của toàn xã hội Với 40% tổng sản phẩm xã hội, bảo đảm hơn 60% ngân sách, gần 70% GDP, họ vẫn đã và đang là lực lợng đi đầu trong công cuộc kiến tạo đất nớc
Xuất phát từ vị trí trong lực lợng sản xuất, từ vai trò trong tiến trình cách mạng Đảng ta đã chỉ rõ: "Giai cấp công nhân Việt Nam thông qua
Đảng tiên phong của mình đã lãnh đạo cách mạng nớc ta trong hơn nửa thế
kỷ qua, ngày nay đang đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa" Vì vậy, Đại hội đại biểu toàn quốc lần VIII của Đảng ta đã định hớng:
Đối với giai cấp công nhân coi trọng phát triển về số lợng và chất lợng, nâng cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn và nghề nghiệp, thực hiện
“trí thức hóa công nhân”, nâng cao năng lực ứng dụng và sáng tạo công nghệ mới, lao động đạt năng suất chất lợng và hiệu quả ngày càng cao, xứng đáng
là lực lợng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc và vai trò lãnh đạo cách mạng trong thời kỳ mới Đây là một trong những nội dung quan trọng, một đòi hỏi khách quan của sự nghiệp cách mạng trong thời
kỳ đổi mới
Giai cấp cụng nhõn Việt Nam cũn đi đầu trong lao động sỏng tạo xõy dựng đất nước Chỳng ta tự hào về sự thay đổi bộ mặt kinh tế - xó hội của đất nước với những thành tựu kinh tế, văn húa, cỏc cơ sở hạ tầng mà hàng trăm năm trước đõy vỡ nhiều nguyờn nhõn, chỳng ta chưa làm được Đú là những cụng trỡnh đụ thị húa với cỏc khu dõn cư, nhà cao tầng, cỏc siờu thị, đường giao thụng, hệ thống điện nước, dịch vụ tuy cũn nhiều bất cập nhưng
đó tạo nờn diện mạo mới với những sự khang trang của nú Hệ thống đường giao thụng quốc gia, đường xuyờn Việt dọc dóy Trường Sơn hựng vĩ; đường điện 500KV xuyờn quốc gia; hệ thống cầu cảng sõn bay hiện đại vượt sụng, vượt biển vượt đại dương trước đõy ớt ai ngờ tới Cụng nghiệp điện tử, tin học
Trang 8khai khoỏng, húa chất, khai thỏc dầu khớ v.v tuy non trẻ nhưng rất cường trỏng, tất cả đều đúng vai trũ trụ cột của nền kinh tế quốc dõn
Đội ngũ cụng nhõn Việt Nam cú mặt trong tất cả cỏc lĩnh vực sản xuất, cỏc thành phần, cỏc ngành kinh tế Họ luụn là người nắm giữ những thành tựu khoa học kỹ thuật, cụng nghệ tiờn tiến, hiện đại, đưa vào sản xuất cụng nghiệp, nõng cao năng suất lao động xó hội, tạo khối lượng sản phẩm cao nhất cho nền kinh tế quốc dõn Thực tế này trỏi ngược với nhận định của một số người cho rằng vai trũ của giai cấp cụng nhõn ngày càng giảm đi trong xó hội hiện đại Từ đú họ muốn hạ thấp và đi đến thủ tiờu vai trũ lónh đạo của giai cấp cụng nhõn Việt Nam đối với cỏch mạng Việt Nam
Quỏ trỡnh chuyển biến của nền kinh tế nước ta theo hướng cụng nghiệp hiện đại là quỏ trỡnh giai cấp cụng nhõn phỏt triển về số lượng và chất lượng Mặt khỏc, “Sự lớn mạnh của giai cấp cụng nhõn là một điều kiện tiờn quyết bảo đảm thành cụng của cụng cuộc đổi mới, cụng nghiệp húa, hiện đại húa đất nước” 3
Ba là, giai cấp công nhân Việt Nam là nhân tố đảm bảo cho việc giữ
vững ổn định chính trị - xã hội là chỗ dựa vững chắc của Đảng và Nhà nớc
Giai cấp công nhân không những là lực lợng lãnh đạo, đi đầu trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà nó còn là cơ sở chính trị - xã hội của
Đảng Cộng sản Việt Nam, là chỗ dựa vững chắc của Đảng và Nhà nớc, là hạt nhân của khối liên minh công nhân - nông dân - trí thức và khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố cơ bản giữ vững ổn định chính trị xã hội
Đa số công nhân Việt Nam vững vàng về chính trị t tởng, tin tởng vào
đờng lối lãnh đạo của Đảng, mục tiêu chủ nghĩa xã hội, kiên quyết ủng hộ công cuộc đổi mới, kiên cờng phấn đấu và đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trong suốt tiến trình cách mạng, giai cấp công nhân Việt Nam thực sự là lực lợng tiên phong bảo vệ Đảng, bảo vệ Tổ quốc xó hội chủ nghĩa, không chấp nhận đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập và cũng là lực lợng đi tiên phong trong mặt trận đấu tranh chống tiêu cực và các tệ nạn xã hội, có vai trò to lớn trong giữ vững ổn định chính trị, trật tự và an toàn xã hội
Trang 9Ở các cơ sở sản xuất, giai cấp công nhân tích cực tham gia trong các lực lợng kiểm tra, kiểm soát, giám sát các hoạt động kinh tế, phân phối lu thông, phát hiện nhiều vụ tham ô, tham nhũng, cố tình làm sai chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nớc Họ là lực lượng tớch cực, kiờn quyết đi tiờn phong trong mặt trận đấu tranh chống tiờu cực, tham nhũng và cỏc tệ nạn xó hội Bên cạnh đó, giai cấp công nhân còn là lực lợng quan trọng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân đặc biệt là trong việc xây dựng nền công nghiệp quốc phòng - yếu tố quan trọng của lực lợng vũ trang nhân dân
Với tớnh cỏch là lực lượng lao động tiến bộ, đại diện cho phương thức sản xuất tiờn tiến, cú tổ chức kỷ luật chặt chẽ, giai cấp cụng nhõn Việt Nam rất nhạy cảm chớnh trị, khụng hoang mang dao động, luụn cảnh giỏc với mọi
õm mưu, thủ đoạn của kẻ địch, kiờn quyết đấu tranh làm thất bại mọi õm mưu
"diễn biến hũa bỡnh", giữ vững mục tiờu lý tưởng độc lập dõn tộc và chủ nghĩa xó hội; kiờn định con đường đi lờn chủ nghĩa xó hội Giai cấp cụng nhõn luụn chăm lo xõy dựng bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, bảo vệ chế độ xó hội chủ nghĩa, bảo vệ khối liờn minh giai cấp cụng nhõn, giai cấp nụng dõn và tầng lớp trớ thức
Cũng cần nói thêm rằng, khi bàn tới vai trò của giai cấp công nhân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, không đồng nghĩa với việc phủ nhận vai trò của các doanh nghiệp Việt Nam Thực tiễn quá trình đổi mới Việt Nam đã khẳng định sự đóng góp của các doanh nghiệp Việt Nam ở mọi khu vực kinh tế là rất lớn Song xét đến cùng lực lợng sản xuất trực tiếp, đóng góp vào tăng trởng kinh tế đất nớc không ai khác chính là giai cấp công nhân và
đội ngũ doanh nhân Việt Nam cũng đợc hình thành và phát triển trong thời kỳ
đổi mới do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo
Như vậy, vai trũ của giai cấp cụng nhõn Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới hiện nay được thể hiện trờn tất cả cỏc lĩnh vực: kinh tế, chớnh trị, văn húa,
xó hội và đấu tranh phũng chống õm mưu “diễn biến hũa bỡnh” của cỏc thế lực thự địch Tuy nhiờn, hiện trạng của giai cấp cụng nhõn hiện nay cũn nhiều hạn chế so với yờu cầu của sự nghiệp cỏch mạng
Trang 10Sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng, cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế, quốc tế Có thống
kê của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam năm 2009, trình độ chuyên môn của công nhân Việt Nam tại các doanh nghiệp trong các thành phần kinh tế còn khá khiêm tốn, cụ thể: 57,08% lao động phổ thông, 26,97% là lao động
có trình độ chuyên môn từ sơ cấp học nghề trở lên, 6,26% công nhân có trình
độ trung cấp và 10,09% tỷ lệ công nhân có trình độ đại học, cao đẳng6 Còn theo số liệu thống kê từ cuộc điều tra khảo sát về "tiền lương thu nhập của người lao động trong các khu công nghiệp" do Viện Công nhân Công đoàn (thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) tiến hành năm 2010 cho thấy trình độ chất lượng công nhân tại các khu công nghiệp trong cả nước vẫn còn rất hạn chế Cụ thể theo điều tra, công nhân có 10,5% trình độ tiểu học; 43,7% trình độ, trung học cơ sở 45,5% có trình độ tiểu học phổ thông, đặc biệt vẫn còn 0,28% người lao động không biết chữ Kết quả khảo sát cũng cho thấy, lao động của ta chủ yếu là lao động giản đơn chưa qua đào tạo nghề Có tới 75% lao động chưa qua học nghề tại các cơ sở đào tạo ngoài doanh nghiệp, trong số này có khoảng 94% người được đào tạo ngắn hạn tại doanh nghiệp trước khi bắt đầu công việc của mình Chỉ có 9,5% công nhân lao động kỹ thuật, 3,7% công nhân có trình độ trung cấp, 3% cao đẳng và 5,6%
có trình độ đại học Nếu tính chung số công nhân được đào tạo nghề (cả ở các
cơ sở và doanh nghiệp) thì tỷ lệ công nhân lao động bậc cao là rất ít Số công nhân bậc 4 chiếm 8,4% và bậc 6-7 chỉ chiếm 3,2%
Đặc biệt, hiện chúng ta còn thiếu nghiêm trọng các chuyên gia kỹ thuật, cán
bộ quản lý giỏi, công nhân lành nghề; tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động còn nhiều hạn chế; đa phần công nhân từ nông dân chưa được đào tạo cơ bản và
có hệ thống, một bộ phận công nhân chậm thích nghi với cơ chế thị trường