Cổ tích Việt Nam _ Q2

Nghe con noâi, Trûúng Sinh ýn trñ vúơ mònh ăaô tùìng tõu vúâi möơt keê nađo trong khi mònh ăi vùưng vađ keê íịy ríịt say mï vúơ mònh, nïn múâi khöng rúđi ặúơc ra nhû thïị!. Thò ra trong

MUÅC LUÅC

Muåc Luåc 1

Ngheâ hoaá coåp 2

Ngûúâi thiïëu phuå úã Nam Xûúng 5

Öng thêìn sùæt 7

Soå dûâa 8

Sún Tinh - Thuyã Tinh 13

Sûå tñch chim cuöëc 14

Sûå tñch con caâo caâo 17

Sûå tñch con coác 18

Sûå tñch con muöîi 20

Sûå tñch àeâo phêåt tûã 22

Sûå tñch haåt luáa 24

Sûå tñch hoa höìng 25

Sûå tñch öng Bònh vöi 27

Sûå tñch thoã tai daâi àuöi ngùæn 30

Sûå tñch traái dûa hêëu 32

Sûå tñch con boå hung 35

Têëm Caám 36

Thaåch Sanh 43

Thaánh Gioáng 47

Tiïëng haát cuãa ngûúâi àaá 48

Trñ khön cuãa ta àêy 52

Trûúng Chi 53

Chuyïån ngûúâi lêëy vúå coác 54

Truyïìn thuyïët vïì Höì Gûúm 58

Truyïìn thuyïët vïì sû tûã 60

Tûâ Thûác 61

NGHEĐ HOAÂ COƠP

Ngađy xûa, úê möơt lađng kia, coâ möơt thanh niïn böị chïịt tûđ höìi hùưn cođn nhoê vađ ăïí laơi cho hùưn möơt gia saên khaâ lúân Hùưn dû cuêa ùn hoơc, thûúđng noâi vúâi moơi ngûúđi trong lađng: "Thíìy töi khi xûa lađm möơt chûâc quan nhoê; töi nhíịt ắnh seô lađm to hún" Röìi ăöịi vúâi nhûông ngûúđi khöng ûa, hùưn noâi: "Öng mađ ăöî öng ngheđ thò chuâng bay chïịt vúâi öng"

Ăïịn khoa thi, nhúđ ăuât loât tiïìn cho quan trûúđng, hùưn ăöî hûúng cöịng Ăöî hûúng cöịng, vïì lađng hùưn khöng cođn coi ai ra gò Ăöịi vúâi ngûúđi hai thûâ toâc hùưn cuông mađy tao, lađm cho caê töíng lo ngay ngaây, chó súơ hùưn mađ ăöî öng ngheđ thò röìi dín hađng töíng khöng ai cíịt ăíìu lïn ặúơc

Nhûng chùỉng bao líu, cûâ líịy tiïìn mađ ríîy, gaô thanh niïn íịy ăöî öng ngheđ thíơt Ăöî tiïịn sô, hùưn ặúơc vua ban aâo muô, cúđ biïín, voông loơng vïì vinh quy, coâ lñnh theo híìu, coâ dín lađng ăoân rûúâc

Ăûúđng tûđ Kinh vïì lađng xûa lùưm, phaêi qua rûđng, qua ăeđo, löơi suöịi, laơi ăi trong muđa heđ, nïn nhín dín vađ binh lñnh phuơc dõch ríịt lađ víịt vaê Ăïịn möơt khu rûđng ríơm, binh lñnh vađ nhín dín dûđng laơi ăïí nghó Moơi ngûúđi mïơt nhoơc, nùìm dûúâi boâng maât nguê thiïịp ăi Ngheđ ta ặúơc ngûúđi voông nïn khöng mïơt nhoơc gò caê Thíịy rûđng xanh um, laơi nghe tiïịng suöịi chaêy roâc raâch úê gíìn, hùưn liïìn daơo chúi, líìn ăïịn búđ suöịi, tòm taêng ăaâ ngöìi nghó, ắnh nghô míịy víìn thú võnh caênh vinh quy giûôa nuâi cao rûđng thùỉm, nhín cuông ăïí toê "chñ thanh cao" cuêa mònh Thíịy nûúâc suöịi xanh trong vađ maât laơnh, laơi vùưng veê khöng ngûúđi qua laơi, ngheđ ta ắnh tùưm cho thín thïí maât meê, tinh thíìn saêng khoaâi, ăïí nghô cho ra nhûông víìn thú hay

Hùưn cúêi quíìn aâo löơi xuöịng suöịi Chûao öi! Nûúâc maât lađm sao Nhûng tùưm xong, hùưn thíịy ngûâa ngaây khaâc thûúđng, ngûâa vađ noâng

boêng nhû röm sííy moơc lïn khùưp mònh mííy Hùưn líịy tay gaôi thò thíịy

da thõt bõ xûúâc, maâu chaêy rođng rođng Nhòn caâc ăíìu ngoân tay, hùưn thíịy moâng tay ăaô moơc dađi tûđ bao giúđ, nhoơn vađ sùưc, nhòn ăïịn chín tay mònh mííy thò löng laâ xöìm xoađm Hùưn thíịy trong buơng cöìn cađo nhû hun, nhû ăöịt, cöí hoơng nhû bõ boêng, khaât tûúêng nhû coâ thïí uöịng caơn giïịng nûúâc ăíìy Hùưn ăïịn búđ suöịi, cuâi ăíìu xuöịng dođng nûúâc trong maât ăïí uöịng thò thíịy mùơt mònh ăaô hoâa ra mùơt höí, thín hònh mònh cuông lađ thín hònh höí Hùưn kinh haôi quaâ, lïn tiïịng goơi quín sô thíơt to, mong hoơ cûâu chûôa cho mònh, thò tiïịng cuêa hùưn ăaô trúê nïn nhûông tiïịng gíìm cuêa höí Hùưn cađng gađo theât thò nhûông tiïịng úê miïơng hùưn thöịt ra ăïìu lađ nhûông tiïịng gíìm vang, chíịn ăöơng caê khu rûđng Ngheđ ta thíịy mònh ăaô hoâa coơp, tûâc töịi chaơy rong möơt luâc, röìi cuâp ăuöi chaơy thùỉng vađo hang síu Quín sô vađ phu traâng ăang nguê say, böîng nghe tiïịng höí gíìm dûô döơi, ăïìu thûâc díơy Hoơ tòm khùưp moơi núi khöng thíịy öng ngheđ ăíu, ýn trñ lađ öng ngheđ ăaô bõ höí tha ăi míịt Moơi ngûúđi ăađnh nhùơt nhaơnh khùn goâi, cuđng nhau ra khoêi khu rûđng, tòm ặúđng quang ăaông ăïí ăi, phu traâng thò trúê vïì lađng, cođn quín lñnh thò trúê vïì Kinh

Tûđ ăíịy, cûâ caâch vađi ngađy, ngûúđi ta laơi thíịy möơt con höí xaâm ríịt lúân gíìm lïn nhûông tiïịng ghï rúơn trïn möơt ngoơn nuâi troơc Trong coâ ba thaâng trúđi, con aâc thuâ íịy ăaô ùn thõt hún mûúđi khaâch böơ hađnh Con ặúđng tùưt qua rûđng díìn díìn tha ngûúđi qua laơi Chó cođn möơt söị phúđng sùn ăïịn thùm dođ, ăïí giùng bíîy bùưt con coơp xaâm Nhûng con aâc thuâ tinh lùưm, ăùơt möìi to vađ ngon ăïịn ăíu, cuông khöng lûđa nöíi noâ Ngûúđi

ta noâi: trong ăïm thanh vùưng, noâ khoâc thuât thñt nhû ngûúđi Sùn maôi khöng ặúơc, nhûông ngûúđi phûúđng sùn cuông chaân naên, boê khu rûđng íịy khöng ăïịn nûôa Cíu chuýơn öng ngheđ vïì vinh quy bõ höí tha míịt cuông

lu múđ díìn trong trñ nhúâ moơi ngûúđi

Nùm saâu nùm sau, coâ möơt anh nöng dín cuđng lađng vúâi ngheđ hoâa coơp ăi lñnh thuâ ặúơc trúê vïì lađng Anh ăïịn ắa ăíìu khu rûđng thò trúđi ăaô xïị chiïìu Anh tñnh nïịu ăi qua rûđng thò saâng súâm höm sau ăaô vïì ăïịn nhađ, cođn nïịu ăi ặúđng vođng qua ăöìi, qua caâc baên lađng thò hai ngađy nûôa múâi túâi núi Anh vađo möơt caâi quaân bïn ặúđng uöịng nûúâc, giúê cúm nùưm ra ùn, vađ ăem viïơc tñnh toaân ặúđng ăi noâi chuýơn vúâi nhađ hađng Míịy öng giađ bađ giađ ăïìu khuýn anh khöng nïn qua rûđng vađ noâi cho anh biïịt con coơp xaâm möîi ngađy möơt hung dûô Anh vöịn ngûúđi gan daơ, laơi ăi lñnh thuâ ăaô líu nùm, ăang noâng gùơp gia ằnh,

nïn anh quýịt bùng rûđng Ùn ăaô chùưc daơ röìi, anh vaâc möơt ngoơn giaâo, möơt boâ nûâa ăïí phođng lađm ăuöịc, ăeo tay naêi, buđi nhuđi, maơnh daơn ăi thùỉng vađo rûđng

Líu nùm coê ăaô moơc kñn ặúđng mođn, phaêi tinh mùưt lùưm múâi nhíơn ra löịi ăi Anh raêo bûúâc ăïí ra khoêi khu rûđng trûúâc khi mùơt trúđi lùơn Múâi ăíìu nghe tiïịng laâ rúi, tiïịng cađnh khö rúi, anh cuông nhòn trûúâc nhòn sau, röìi cađng ăi síu vađo rûđng, cađng thïm hiu quaơnh, ím u, nhûng lođng hùng haâi cuêa anh cađng tùng lïn Khöng nhûông anh khöng súơ nûôa, mađ cođn nghô thíìm: "Thíơt ngûúđi ta cuông nhaât quaâ! Höí xaâm hoơa hoùìn múâi ra, chûâ coâ ăíu luâc nađo noâ cuông ngöìi chöìm chöîm bïn ặúđng ăïí rònh ngûúđi!" Anh vûđa nghô xong thò chúơt coâ tiïịng ăöơng

úê möơt buơi ríơm bïn ặúđng Tiïịng söơt soaơt luâc nheơ, luâc maơnh, nh coâ ngûúđi ăang keâo cađnh khö Anh cíìm chùơt ngoơn giaâo, lùưng tai nghe

Thöịt nhiïn coâ tiïịng goơi, tiïịng khađn khađn, öì öì, nhû keê ruơt lúôi, khöng hùỉn lađ tiïịng ngûúđi, nhûng duđng lúđi thò thíơt soôi:

- Anh Lúng ăíịy ađ? Haôy dûđng laơi, töi hoêi möơt tñ

Anh nöng dín thíịy goơi ăuâng tïn mònh, liïìn ặâng laơi Trong buơi coâ tiïịng noâi tiïịp:

- Töi lađ Bađnh ăíy, khöng biïịt anh coâ cođn nhúâ khöng? Tïn Bađnh ăaô ăöịt nhađ anh, lađm cho anh phaêi boê lađng ăi míịt míịy nùm íịy mađ!

Anh nöng dín ăaâp:

- Töi nhúâ ra röìi Sao ngûúđi ta laơi noâi anh bõ höí tha ăi míịt? Cođn chuýơn cuô kia, thöi ặđng nhùưc ăïịn lađm gò Nïịu coâ phaêi anh nhúô ăöơ ặúđng thò ra ăíy, töi ặa vïì lađng Trúđi sùưp töịi röìi!

Coâ tiïịng thúê dađi trong buơi; röìi coâ tiïịng noâi ra:

- Töi chó lo anh chûa qún chuýơn cuô Bíy giúđ thò töi töi khöng ra ăi vúâi anh ặúơc Anh haôy naân laơi möơt chuât, töi xin kïí nöng nöîi cuêa töi anh nghe

Röìi Bađnh kïí hïịt moơi viïơc cuêa hùưn tûđ ngađy hùưn ăöî öng ngheđ, vïì vinh quy vađ hoâa coơp

Anh nöng dín hoêi höí xaâm:

- Thïị bíy giúđ, muöịn töi giuâp gò cho?

Höí ăaâp:

- Töi coâ ặâa con trai, ngađy töi vađo Kinh thi, noâi múâi lïn hai; töi laơi cođn meơ giađ vađ vúơ daơi Khöng biïịt coâ cođn caê hay khöng? Nïịu cođn, nhúđ anh tröng nom, giuâp ăúô cho

Röìi hùưn hoêi:

- Anh Lûúng úi! Anh coâ thõt chñn ăíịy khöng? Bao nhiïu nùm nay, töi ùn toađn thõt söịng, nhûông luâc tónh nh luâc nađy, theđm thõt chñn quaâ

Anh nöng dín luơc trong tay naêi, röìi baêo con höí:

- Cođn möơt goâi nem vađ möơt mííu chín giođ luöơc ăíy Ra mađ ùn! Con höí noâi möơt gioơng sung súâng:

- Xin anh neâm vađo buơi cho töi Bíy giúđ khùưp ngûúđi töi löng laâ, höi haâm lùưm, khöng daâm ăïịn gíìn anh

- Xin nghe lúđi anh

Tûđ ăoâ, trong ăïm töịi, ngûúđi ta khöng nghe thíịy tiïịng con höí xaâm gíìm trïn ngoơn ăöìi troơc nûôa Con ặúđngtùưt qua rûđng laơi tíịp níơp ngûúđi qua laơi Vađ khùưp miïìn íịy, ai ai cuông thuöơc cíu chuýơn ngheđ hoâa coơp

NGÛÚĐI THIÏỊU PHUƠ ÚÊ NAM XÛÚNG

úê huýơn Nam Xûúng tónh Hađ Nam, ngađy xûa coâ möơt ngûúđi con gaâi xinh ăeơp, nïịt na, tïn lađ Vuô Thõ Thiïịt, chöìng lađ Trûúng Sinh, ngûúđi cuđng lađng Hai vúơ chöìng ríịt ýu nhau, tuy trong caênh tuâng thiïịu nhûng hai ngûúđi khöng bao giúđ coâ lúđi qua tiïịng laơi Chó coâ möơt ăiïìu lađ Trúng hay ặanghi, lađm cho vúơ luâc nađo cuông phaêi yâ tûâ, giûô gòn

Líịy nhau chûa ặúơc bao líu thò Trûúng bõ goơi ra lñnh

Luâc íịy, vúơ chađng coâ mang sùưp ăïịn ngađy sinh Trûúng Sinh ăi chûa ặúơc nûêa thaâng thò nađng sinh ặúơc ặâa con trai ríịt khaâu khónh Möơt naâch con moơn, laơi coâ meơ chöìng giađ, nađng thay chöìng lađm ăuê moơi viïơc Meơ chöìng öịm nùơng, nađng hïịt sûâc chaơy chûôa trong nûêa nùm trúđi, nhûng bađ cuơ khöng qua khoêi ặúơc Nađng lađm ma cho meơ chöìng ríịt chu tíịt, xoâm lađng ai cuông khen

Hún möơt nùm sau, quín lñnh ăïìu ặúơc trúê vïì lađng Trúng Sinh vïì thò ặâa con trai ăaô bíơp beơ noâi Trûúng giú tay bïị con thò thùìng beâ khöng chõu theo

Anh hoêi noâ:

- Böị ăíy mađ, sao con laơi khöng cho bïị?

Thùìng beâ bíơp beơ noâi:

- Böị ăïịn töịi múâi ăïịn kia

Trûúng Sinh tñnh ăa nghi, trong lođng bûơc tûâc, nhûng khöng noâi

ra Ăúơi khi ặâa beâ ngöìi möơt mònh, chađng gaơn hoêi thò thùìng beâ laơi noâi:

- Ăïịn töịi, böị múâi ăïịn Hïî meơ ăi, böị cuông ăi theo sau; meơ ngöìi, böị cuông ngöìi

Nghe con noâi, Trûúng Sinh ýn trñ vúơ mònh ăaô tùìng tõu vúâi möơt keê nađo trong khi mònh ăi vùưng vađ keê íịy ríịt say mï vúơ mònh, nïn múâi khöng rúđi ặúơc ra nhû thïị! Thíịy vúơ xinh ăeơp, tûúi giođn, "gaâi möơt con tröng mođn con mùưt", maâu ghen cuêa chađng laơi cađng xung lïn Trûúng tra hoêi vúơ vađ giûô kñn lađ khöng phaêi do con noâi Nađng möơt mûơc chöịi caôi; nhûng chađng khöng tin, mùưng chûêi, ăaânh ăíơp vúơ tađn nhíîn

Lađng xoâm, hoơ hađng biïịt chuýơn ăïìu ăïịn can ngùn, chađng nhíịt ắnh khöng nghe, cho lađ vúơ kheâo ăon ăaê caâi möìm, nïn múâi ặúơc lođng moơi ngûúđi

Ngûúđi thiïịu phuơ phíîn uíịt quaâ, öm con khoâc nûâc núê, röìi thûđa luâc chöìng sang hađng xoâm, chõ ăùơt con xuöịng giûúđng, chaơy ra söng ăím ăíìu xuöịng dođng nûúâc chaêy xiïịt

Chöìng vïì, biïịt sûơ chùỉng lađnh, vöơi chaơy ra söng, nhûng mođ maôi khöng tòm thíịy xaâc vúơ Ăïịn töịi ặâa treê khoâc, Trûúng bïị con, thùưp ăeđn döî cho noâ nñn Thöịt nhiïn ặâa treê chó vađo caâi boâng cuêa Trûúng trïn vaâch vađ noâi:

- Böị kia kòa!

Thò ra trong nhûông ngađy Trûúng ăi vùưng, buöíi töịi ặâa treê hay hoêi meơ: "Böị ăíu?", ngûúđi thiïịu phuơ thûúđng chó vađo caâi boâng cuêa mònh trïn vaâch, noâi ăuđa vúâi con: "Böị kia kòa!"

Bíịy giúđ ngûúđi chöìng múâi hiïíu lúđi con noâi Vïì sau, nhín dín dûơng miïịu thúđ nađng hoơ Vuô, goơi lađ: "Miïịu vúơ chađng Trûúng"

ÖNG THÍÌN SÙƯT

Thuúê xûa coâ möơt nöng dín ríịt ngheđo, anh úê möơt mònh trong möơt lïìu núi bòa cuêa möơt rûđng Vò khöng coâ möơt miïịng sùưt nađo caê, nïn anh phaêi lađm viïơc ríịt cûơc khöí Möîi líìn mûuöịn cùưt cíy, anh phaêi líịy möơt miïịng ăaâ nhoơn, cađo maôi cûơc khöí suöịt ngađy mađ chûa cùưt ặúơc cíy íịyơ Cođn luâc muöịn ăađo ăíịt ăïí líịy nhûông rïî hoùơc lađ nhûông quaê sùưn úê dûúâi ăíịt, thò anh chó coâ nhûông nhaânh cíy ăïí mađ ăađo thöi Anh ríịt ngheđo xíịu xñ Nhûông cö gaâi trong lađng khöng daâm nhòn mùơt öng, vađ treê con cûâ nhòn thíịy öng lađ boê chaơy

Möơt ngađy kia Phíơt hiïơn ra trûúâc mùơt vađ noâi vúâi anh:

- Ngađy mai seô coâ ba ngûúđi hađnh khaâch cûúôi ngûơa vađ seô dûđng laơi trûúâc nhađ con ăïí xin nguê laơi möơt ăïm Con haôy ăoân tiïịp hoơ vađo nhađ mùơt duđ nhađ cuêa con ríịt nhoê

Höm sau, coâ möơt ngûúđi ăađn öng cûúôi ngûơa trùưng mùơc möơt böơ quíìn aâo trùưng tuýơt ăeơp Öng ta dûđng laơi noâi vúâi ngûúđi nöng dín möơt caâch kiïu cùng:

- Anh kia! Haôy sûêa soaơn cho ta möơt chöî nguê ăïm nay!

Ngûúđi nöng dín nhòn anh ta röìi traê lúđi:

- Anh thûâ löîi, vò nhađ töi quaâ nhoê, xíịu xñ vađ ăöí naât, khöng ăaâng ăïí anh nghó úê ăíy ăíu, xin haôy ăïịn chöî khaâc!

Möơt luâc sau, laơi coâ möơt ngûúđi ăađn öng khaâc cûúôi möơt con ngûơa bùìng vađng mùơc böơ quíìn aâo bùìng vađng cuông ăïịn nhađ ngûúđi nöng dín

vađ noâi nhûông lúđi noâi kiïu cùng nhû ngûúđi thûâ nhíịt vađ ngûúđi nöng dín cuông traê lúđi nhû ngûúđi thûâ nhíịt

Ngûúđi thûâ ba xuíịt hiïơn trïn lûng con ngûơa mađu ăen mùơc möơt böơ quíìn aâo mađu ăen cuô mođn Öng ta xin ngûúđi nöng dín nghó laơi möơt ăïm vađ ặúơc chíịp nhíơn

Buöíi saâng khi ngûúđi nöng dín thûâc díơy vađ khöng thíịy ngûúđi khaâch vađ con ngûơa ăíu caê Trïn göịi cuêa ngûúđi khaâch chó thíịy möơt miïịng sùưt ăen thui Ngûúđi nöng dín böîng hiïíu ra hai võ khaâch trûúâc ăoâ chñnh lađ thíìn vađng vađ thíìn baơc vađ anh caêm thíịy ríịt tiïịc vò ăaô khöng ăoân tiïịp hoơ Luâc ăoâ, coâ möơt con chim seê bay ngang qua nhađ anh vađ hoât rùìng: "Anh ặđng tiïịc vò ăaô khöng ăoân tiïịp thíìn vađng vađ thíìn baơc, miïịng sùưt ăoâ cođn quyâ hún, noâ seô giuâp anh trong cöng viïơc hađng ngađy"

Ngûúđi nöng dín hiïíu ra vađ tûđ miïịng sùưt, anh lađm thađnh caâi cuöịc, caâi cađy ăïí cađy ruöìng vađ ăíịt vûúđn, noâ ăaô giuâp anh ríịt nhiïìu trong cöng viïơc ăöìng aâng Ăïịn muđa thu hoaơch, anh ríịt vui mûđng khi thíịy ruöơng luâa trôu böng, trong vûúđn ăíìy caâc loaơi hoa quaê ăuê mađu vađ anh khöng cođn phaêi chõu caênh ăoâi khöí nûôa

Tûđ ngađy ăoâ, vúâi caâi cuöịc sùưt mađ võ thíìn ban tùơng cuđng vúâi sûơ lao ăöơng víịt vaê mïơt nhoơc, ăúđi söịng cuêa anh trúê nïn töịt hún Nhûông cö gaâi nhòn öng vúâi lođng nhín tûđ hún, treê con khöng cođn súơ öng nûôa, chuâng thûúđng ăïịn chúi trong vûúđn nhađ öng vađ ặúơc ùn nhûông traâi cíy mađ chuâng thñch Nhûông ngûúđi giađ thò ríịt vui mûđng nhòn thíịy anh söịng vui veê vađ haơnh phuâc

SOƠ DÛĐA

Xûa coâ hai vúơ chöìng nöng dín ăi úê cho möơt nhađ giađu tûđ höìi cođn nhoê Vúơ chöìng ùn úê hiïìn lađnh nhûng ngoađi nùm múi tuöíi víîn khöng coâ con Möơt höm trúđi nùưng gùưt, ngûúđi vúơ vađo rûđng líịy cuêi cho chuê,

khaât nûúâc quaâ mađ khöng tòm ăíu ra nûúâc, cuöịi cuđng bađ ăađnh phaêi liïìu uöịng nûúâc trong möơt caâi soơ ngûúđi úê möơt höịc cíy Nhûng laơ thay, uöịng vađo khoêi cöí, bađ thíịy khoan khoaâi vö cuđng, thíịm thña tíơn ruöơt gan Vađ tûđ ăoâ bađ coâ thai Chñn thaâng mûúđi ngađy bađ sinh ra möơt cuơc thõt trođn löng löịc nh hònh caâi soơ, coâ mùơt muôi, möìm, tai, nhûng khöng coâ tay chín Chöìng ăaô míịt, laơi sinh ra möơt quaâi thai, bađ ríịt buöìn phiïìn, ắnh ăem chön söịng noâ ăi Nhûng böîng cuơc thõt lïn tiïịng noâi, goơi bađ:

- Meơ úi! Con lađ ngûúđi ăíịy meơ aơ Meơ ặđng vûât con ăi mađ töơi nghiïơp! Bađ cuơ caêm ăöơng, öm cuơc thõt vađo lođng vađ níng niu cho buâ Bađ cuơ ăùơt tïn con lađ Soơ Dûđa

Nghe tin bađ cuơ ăeê ra quaâi thai, laôo phuâ öng bùưt bađ ăem chön söịng ăi, nhûng bađ khöng nghe Laôo ăuöíi bađ ra úê tuâp lïìu xanh úê goâc vûúđn Nhûng hùìng ngađy víîn phaêi ăi lađm cho nhađ laôo Möîi bûôa ăi lađm vïì bađ ăem phíìn cho Soơ Dûđa möơt nùưm cúm Soơ Dûđa lúân lïn ríịt nhanh vađ ngađy cađng khön ngoan, hiïíu biïịt Bađ meơ vađ nhûông ngûúđi chung quanh quen díìn vađ ngađy cađng ýu mïịn Soơ Dûđa

Hùìng ngađy, khi bađ meơ ăi lađm, Soơ Dûđa biïịn thađnh möơt chuâ beâ ríịt xinh ăeơp, doơn deơp nhađ cûêa ăíu vađo ăíịy, röìi laơi chui vađo caâi soơ nhû cuô Luâc ăíìu bađ cuơ thíịy sûơ laơ, nhûng rònh maôi khöng thíịy gò nïn cuông ăađnh thöi

Möơt höm bađ meơ buöìn baô noâi vúâi Soơ Dûđa rùìng:

- Con ngûúđi ta lïn baêy taâm tuöíi ăaô biïịt ăi chùn tríu chùn bođ, mađy thò tao chùỉng tröng cíơy ặúơc gò! Öng chuê coâ möơt ăađn dï, cíìn ngûúđi chùn mađ tao víîn chûa tòm ặúơc ai

Soơ Dûđa noâi:

- Meơ úi, con chùn ặúơc, meơ nhíơn vúâi öng chuê ăi!

Bađ meơ noâi vúâi laôo phuâ öng, cuöịi cuđng laôo ûng thuíơn cho Soơ Dûđa ăi chùn ăađn dï cho nhađ laôo

Hai meơ con Soơ Dûđa ríịt vui mûđng Quaê nhiïn Soơ Dûđa chùn ặúơc vađ chùn ríịt gioêi Laôo nhađ giađu thíịy ăađn dï möîi ngađy thïm beâo töịt mađ Soơ Dûđa laơi ùn ríịt ñt, möîi ngađy chó hai nùưm cúm ríịt nhoê thöi

Soơ Dûđa chùn dï suöịt ngađy úê daôy nuâi xûa lađng Viïơc ăem cúm, laôo phuâ öng giao cho ba ngûúđi con gaâi luín phiïn nhau Hai ngûúđi chõ

thûúđng ặâng ríịt xa goơi Soơ Dûđa röìi ăïí cúm ăoâ, mùơc Soơ Dûđa tûơ lùn ăïịn mađ ùn Cođn cö gaâi uât ăem ăïịn tíơn núi cho Soơ Dûđa Vađ vò thïị cö biïịt ặúơc möơt ăiïìu kyđ laơ: Soơ Dûđa khöng phaêi lađ ngûúđi tríìn, chađng lađ ngûúđi trúđi - möơt chađng trai khöi ngö, tuíịn tuâ, tuöíi chûđng mûúđi saâu, mûúđi baêy Cö thíịy chađng nùìm trïn möơt caâi voông ăađo mùưc giûôa hai cađnh cíy, miïơng thöíi saâo, tiïịng saâo khi böíng khi tríìm, luâc khoan, luâc nhùơt, lađm cho cö böìn chöìn, xao xuýịn

Tûđ ăoâ, cö uât ăem lođng ýu tröơm, nhúâ thíìm Soơ Dûđa Coâ gò ngon

cö cuông ăïí dađnh ăem cho Soơ Dûđa

Möơt höm, Soơ Dûđa ăođi meơ ăi hoêi möơt trong ba ngûúđi con gaâi phuâ öng cho mònh Bađ meơ ăang buöìn phiïìn cuông ngaơc nhiïn, phò cûúđi mađ noâi:

- Mađy thò coâ ma noâ líịy! Mònh mííy chín tay chùỉng coâ mađ laơi ăođi líịy vúơ

Nhûng Soơ Dûđa thiïịt tha, nùìn nò, thuâc giuơc, cuöịi cuđng bađ phaêi ăaânh baơo kiïịm möơt buöìng cau ăïịn noâi vúâi phuâ öng Laôo phuâ öng bôu möi cûúđi khííy, röìi lïn gioơng noâi vúâi bađ cuơ:

- Muơ vïì baêo hùưn sùưm ăuê lïî víơt thò ta seô gaê cho möơt ặâa: möơt chônh vađng cöịm, mûúđi tíịm luơa ăađo, mûúđi con lúơn beâo, mûúđi vođ rúơu tùm Laơi phaêi dûơng möơt cùn nhađ ngoâi nùm gian, cíu ăíìu bùìng baơc, xađ ngang bùìng ăöìng

Laôo nhađ giađu thò ăùưc yâ cho lađ mònh thaâch nhû thïị thò khöng ăúđi nađo nhađ Soơ Dûđa lo ặúơc Bađ meơ thò lo, nhûng Soơ Dûđa thò ăiïìm nhiïn baêo rùìng:

- Meơ sang noâi ngay vúâi öng chuê lađ con coâ ăíìy ăuê caâc thûâ íịy Khöng cođn caâch chöịi tûđ, laôo phuâ öng phaêi goơi ba cö con gaâi lïn hoêi xem coâ ai ûng thuíơn lađm vúơ Soơ Dûđa khöng? Ngûúđi chõ caê nghe xong chöịi ăíy ăííy Ngûúđi con thûâ hai thò traê lúđi líịp lûêng lađ "chûa meơ ăùơt ăíu con ngöìi ăíịy", khiïịn laôo phuâ öng cuông húi lo Cođn cö con uât thò traê lúđi dûât khoaât rùìng:

- Con bùìng lođng líịy anh Soơ Dûđa aơ!

Laôo phuâ öng ăađnh phaêi chíịp nhíơn Nhûng caê laôo phuâ öng vađ bađ meơ Soơ Dûđa ăïìu phíịp phoêng, khöng daâm chùưc lađ Soơ Dûđa coâ ăuê caâc ăöì lïî víơt nhû ăaô hûâa

Saâng höm sau ăïịn haơn naơp lïî víơt mađ töịi höm trûúâc ăoâ, bađ meơ víîn chûa thíịy gò ngoađi tuâp lïìu tranh úê goâc vûúđn Soơ Dûđa baêo bađ cûâ ýn tím, röìi ăíu seô vađo ăíịy Quaê nhiïn, saâng súâm höm sau, khi bađ meơ tónh díơy thò thíịy mònh ăang nùìm trïn möơt chiïịc giûúđng coâ ăuê chùn hoa, nïơm gíịm; chiïịc lïìu tranh ăaô biïịn ăi ăíu míịt vađ thay vađo ăoâ lađ möơt tođa nhađ ngoâi nùm gian, cûêa bûâc bađn, cöơt, xađ ăïìu traơm tröí, cíu ăíìu bùìng baơc, xađ ngang bùìng ăöìng ăuâng nhû lúđi thaâch cuêa phuâ öng

Bađ meơ ríịt ngaơc nhiïn vïì nhađ cûêa, ăöì ăaơc vađ lïî víơt sang troơng ăuê moơi thûâ Bađ nghô lađ mònh nùìm mú, nhûng coâ ăiïìu lađm cho bađ tin lađ víîn thíịy Soơ Dûđa lùn ăi lùn laơi trong nhađ ăïí sai baêo nhûông ngûúđi giuâp viïơc

Anh vûđa goơi möơt tiïịng, tûâc thò míịy chuơc ngûúđi híìu haơ, caê nam líîn nûô quíìn aâo löơng líîy ăuê míìu sùưc, tûđ nhađ dûúâi chaơy lïn rùm rùưp lađm theo lúđi sai baêo cuêa Soơ Dûđa

Ăuâng giúđ heơn, caê ăoađn nhađ trai ăem ăuê lïî víơt sang nhađ gaâi ăoân díu Phuâ öng chùỉng biïịt tñnh sao, ăađnh phaêi nhíơn lïî víơt vađ gaê cö gaâi uât cho Soơ Dûđa Dín lađng ai cuông ngaơc nhiïn, hai ngûúđi chõ gaâi thò trïì möi, tùơc lûúôi hïịt lúđi chï bai, mùưng nhiïịc cö uât Cođn cö uât thò ríịt vui, luâc nađo cuông tûúi cûúđi vúâi moơi ngûúđi

Chiïìu höm íịy, Soơ Dûđa ăoân díu vïì nhađ Cöî bađn linh ằnh, lađng xoâm ngöìi ăíìy nhađ chuýơn trođ nhû phaâo ran Ăïịn töịi khi caâc cíy nïịn ăaô thùưp saâng trng nhađ trïn nhađ dûúâi thò khöng ai nhòn thíịy Soơ Dûđa ăíu caê Böîng, tûđ phođng bïn bûúâc sang möơt chađng trai tuíịn tuâ khöi ngö cuđng vúâi cö díu Chađng trai noâi:

- Thûa caâc cuơ cuđng bađ con hai hoơ, töi lađ Soơ Dûđa Vúơ chöìng chuâng töi xin ra chađo hai hoơ vađ caêm taơ bađ con ăaô ăïịn chia vui vađ giuâp ăúô cho gia ằnh chuâng töi

Bađ meơ öm chíìm líịy con díu, mûđng vui khöng noâi nïn lúđi Tin nađy bay ăi, ai biïịt cuông ngaơc nhiïn vađ vui mûđng, riïng hai ngûúđi con gaâi lúân cuêa phuâ öng thò chó coâ ghen tuöng vađ tûâc töịi

Sau khi cûúâi vúơ, Soơ Dûđa ra sûâc hoơc hađnh vađ thi ăöî traơng nguýn ặúơc nhađ vua troơng duơng

Khi bađ meơ qua ăúđi, quan Traơng Soơ Dûđa tûđ kinh ăö vïì chõu tang ặúơc ñt líu thò nhađ vua coâ chiïịu cûê chađng ăi sûâ Trûúâc khi ăi, chađng ặa cho vúơ möơt con dao, möơt hođn ăaâ lûêa vađ hai quaê trûâng gađ, dùơn vúơ phaêi giùưt luön bïn mònh, khi gùơp khoâ khùn seô phaêi duđng ăïịn

Hai ngûúđi chõ gaâi luön ghen tõ vúâi em líịy ặúơc chöìng töịt ăeơp, gioêi giang, quýìn cao chûâc troơng Möơt höm hai chõ ruê em ăi chúi thuýìn trïn söng gíìn biïín, röìi líơp mûu, ăííy thuýìn em ra xa, díịu hïịt búi cheđo, khiïịn cho thuýìn cö em bõ ăùưm Khi thuýìn ăaô míịt tùm, hai chõ múâi giaê vúđ hö hoaân, kïu cûâu

Sau khi thuýìn chòm, möơt con caâ kònh vö cuđng to lúân ăaô nuöịt chûêng caê thuýìn líîn cö em uât vađo buơng noâ Nhúâ lúđi chöìng dùơn luâc chia tay, cö ruât dao raơch buơng caâ, caâ víîy vuđng möơt höìi röìi chïịt Sau ăoâ xaâc caâ tröi vađo búđ möơt hođn ăaêo, cö khoeât buơng caâ chui ra Röìi cö xeêo thõt caâ ra thađnh nhiïìu miïịng, phíìn thò phúi khö, phíìn thò muöịi mùưm ăïí ùn díìn Cö laơi duđng dao ăaânh vađo hođn ăaâ chöìng ặa ăïí líịy lûêa níịu ùn vađ sûúêi íịm Hai quaê trûâng gađ ăïí trong boơc, ăuê ngađy ăaô núê thađnh hai con gađ, möơt tröịng, möơt maâi

Thaâng ngađy tröi qua, ăađn gađ sinh söi naêy núê ăöng díìn Cö uât tiïịp tuơc söịng möơt mònh trïn hoang ăaêo vađ chúđ khi coâ thuýìn thò nhúđ giuâp ăúô

Böîng möơt buöíi chiïìu, cö nghe tiïịng gađ gaây: "oâ ođ o! phaêi thuýìn quan Traơng rûúâc cö töi vïì!" Cö chaơy ra thò thíịy möơt chiïịc thuýìn lúân, cùưm cúđ ăuöi nheo tiïịn vïì phña ăaêo Cö mûđng lùưm! Khi thuýìn ăïịn gíìn thò thíịy Soơ Dûđa bûúâc lïn mui vađ vúơ chöìng nhíơn ra nhau, mûđng mûđng tuêi tuêi khöng noâi nïn lúđi

Biïịt roô sûơ tònh, Soơ Dûđa ríịt thûúng vúơ vađ cùm giíơn hai ngûúđi chõ gaâi, nhûng chađng víîn khöng noâi cho ai biïịt Vïì ăïịn nhađ, Soơ Dûđa baêo vúơ laânh vađo phođng trong röìi bađy tiïơc múđi caê nhađ böị vúơ vađ dín lađng ăïịn dûơ Hai ngûúđi chõ thi nhau ùn mùơc löơng líîy ăïí löi cuöịn sûơ chuâ yâ cuêa Soơ Dûđa Caê hai ăïìu tranh nhau kïí lïí viïơc ngûúđi em chïịt ăuöịi

Rúơu uöịng ặúơc nûêa tuíìn, Soơ Dûđa ặâng lïn xin pheâp vađo nhađ ặa möơt ngûúđi baơn ra chađo hai chõ vađ dín lađng Khi cö uât theo chöìng bûúâc ra, moơi ngûúđi kinh ngaơc bađn taân xön xao Hai ngûúđi chõ ruơng rúđi tay chín röìi nhín luâc moơi ngûúđi hûúâng vïì cö uât, caê hai leân ra ngoađi vađ tröịn ăi biïơt tñch

SÚN TINH - THUYÊ TINH

Huđng Vûúng thûâ mûúđi taâm coâ möơt ngûúđi con gaâi tïn goơi lađ Myơ Nûúng, sùưc ăeơp tuýơt tríìn Myơ Nûúng ặúơc vua chûa ýu thûúng ríịt mûơc Nhađ vua muöịn keân cho nađng möơt ngûúđi chöìng thíơt xûâng ăaâng

Möơt höm coâ hai chađng trai ăïịn, xin ra mùưt nhađ vua ăïí cíìu hön Möơt ngûúđi úê vuđng nuâi Ba Vò, tuíịn tuâ vađ tađi gioêi khaâc thûúđng: chó tay vïì phña ăöng, phña ăöng biïịn thađnh ăöìng luâa xanh, chó tay vïì phña tíy, phña tíy moơc lïn hađng daôy nuâi Nhín dín trong vuđng goơi chađng lađ Sún Tinh Cođn möơt ngûúđi úê maôi tíơn miïìn biïín Ăöng tađi gioêi cuông khöng keâm: goơi gioâ, gioâ ăïịn, hođ ma, ma túâi - Chađng nađy tïn goơi lađ Thuêy Tinh

Möơt ngûúđi lađ chuâa cuêa miïìn non cao, möơt ngûúđi lađ chuâa cuêa vuđng nûúâc thùỉm, caê hai ăïìu xûâng ăaâng lađm rïí vua Huđng caê

Huđng Vûúng bùn khoùn khöng biïịt nhíơn lúđi ai, tûđ chöịi ai Nhađ vua cho mûúđi caâc quan laơc híìu vađo bađn mađ víîn khöng tòm ặúơc kïị hay Cuöịi cuđng, Huđng Vûúng phaân rùìng:

- Hai ngûúđi ăïìu vûđa yâ ta caê, nhûng ta chó coâ möơt ngûúđi con gaâi, biïịt gaê cho ngûúđi nađo? Ngađy mai, nïịu ai ăem ăöì sñnh lïî ăïịn ăíy trûúâc: möơt trùm vaân cúm nïịp, hai trùm nïơp baânh chûng, voi chñn ngađ, gađ chñn cûơa, ngûơa chñn höìng mao, thò ặúơc rûúâc díu vïì

Saâng súâm höm sau, Sún Tinh ăaô ăem ăíìy ăuê lïî víơt ăïịn trûúâc vađ ặúơc pheâp ặa díu vïì nuâi Thuêy Tinh ăïịn sau, khöng líịy ặúơc vúơ, ăuđng ăuđng nöíi giíơn, ăem quín ăuöíi theo, möơt hai ăođi cûúâp laơi Myơ Nûúng

Thuêy Tinh hö mûa, goơi gioâ, lađm thađnh döng baôo ăuđng ăuđng rung chuýín caê ăíịt trúđi, díng nûúâc söng lïn cuöìn cuöơn tiïịn ăaânh Sún Tinh Nûúâc ngíơp luâa, ngíơp ăöìng röìi ngíơp nhađ, ngíơp cûêa

Sún Tinh khöng hïì nao nuâng, duđng pheâp mađu böịc tûđng quaê ăöìi, di tûđng daôy nuâi chùơn ặâng dođng nûúâc luô Nûúâc díng lïn cao bao nhiïu, Sún Tinh laơi lađm cho ăöìi, nuâi moơc cao lïn bíịy nhiïu Hai bïn ăaânh nhau rođng raô míịy thaâng trúđi liïìn, cuöịi cuđng Thuêy Tinh ăuöịi sûâc phaêi ruât quín vïì

Tûđ ăoâ, oaân ngađy cađng thïm nùơng, thuđ ngađy cađng thïm síu, khöng nùm nađo Thuêy Tinh khöng lađm mûa lađm baôo, díng nûúâc lïn ăaânh Sún Tinh vađ líìn nađo Thuêy Tinh cuông thua, phaêi boê chaơy

SÛƠ TÑCH CHIM CUÖỊC

Ngađy íịy coâ ăöi baơn chñ thín tïn lađ Quùưc vađ Nhín Hoơ ăïìu lađ con nhađ hoơc trođ ngheđo, laơi ăïìu möì cöi chûa meơ Quùưc ặúơc hoơc nhiïìu hún baơn: anh chađng lađm thíìy ăöì daơy treê Tuy böíng löơc chùỉng coâ lađ bao nhûng Quùưc víîn thûúđng giuâp ăúô Nhín Ăöịi laơi, coâ líìn Quùưc bõ öịm nùơng, giaâ khöng coâ baơn thuöịc thang ngađy ăïm thò anh khoâ lođng söịng nöíi Sau ăoâ cuông vò sinh kïị phaêi chia tay möîi ngûúđi möơt ngaê

Trong khi Quùưc söịng cuöơc ăúđi daơy treê thò Nhín cuông ăi lang thang hïịt caâc vuđng xûa laơ lađm thú lađm mûúân Traêi qua möơt thúđi kyđ lang baơt, cuöịi cuđng anh chađng vađo lađm cöng cho möơt phuâ thûúng Thíịy chađng thíơt thađ chùm chó, phuâ thúng ríịt tin cíơy Chùỉng bao líu Nhín ặúơc phuâ thûúng gaê con gaâi cho

Vúơ Nhín coâ nhiïìu cuêa riïng Vò thïị Nhín nghiïîm nhiïn trúê nïn möơt phuâ öng coâ möơt cú nghiïơp kha khaâ trong vuđng

Nhín giađu nhûng khöng qún tònh bíìu baơn Nhín víîn nhúâ túâi lúđi thïì "söịng chïịt súâng khöí coâ nhau" vúâi Quùưc Nhín cíịt cöng ăi tòm vađ sung sûúâng ặúơc thíịy Quùưc cođn söịng Tuy Quùưc ăang dúê nùm daơy, nhûng Nhín cuông thûúng lûúơng vúâi chûa meơ hoơc trođ cho con em chuýín sang hoơc vúâi möơt cuơ ăöì khaâc röìi ặa Quùưc vïì nhađ mònh Nhín dùơn ngûúđi nhađ phaêi coi Quùưc khöng khaâc gò mònh, cúm nûúâc híìu haơ khöng ặúơc bï trïî

Nhûng tñnh vúơ Nhín khöng ặúơc nhû chöìng Xûa nay ăöịi vúâi nhûông keê raâch rûúâi, chõ ta thûúđng coâ thaâi ăöơ khinh thõ Vađ chõ ta khöng cuđng söịng nhûông ngađy hađn vi vúâi Nhín nïn coâ thíịy ăíu tònh nghôa giûôa Nhín vađ Quùưc nh thïị nađo Nhûng thíịy chöìng ríịt troơng ăaôi khaâch nïn luâc ăíìu vúơ khöng daâm noâi gò Nhín luön luön baêo vúơ:

"Ăíy lađ ngûúđi thín nhíịt trong ăúđi töi Nïịu khöng coâ baơn thò chûa chùưc töi ăaô söịng ăïí gùơp nađng" Vúơ Nhín chó líím bíím: "Kheâo! Baơn vúâi beđ! Chó coâ ngöìi ùn haơi!"

Díìn díìn, vúơ Nhín bûơc mònh ra mùơt Chõ ta khoâ chõu vò caâi öng khaâch laơ tûơ dûng úê ăíu ăïịn chaê giuâp ñch gò cho nhađ mònh, chó chïîm chïơ trïn giûúđng cao, cúm rûúơu möîi ngađy hai bûôa Vúơ Nhín trûúâc cođn noâi maât nhûng sau thò ngoa ngoùưt ra mùơt Coâ höm ngûúđi ăađn bađ íịy ăay nghiïịn caê chöìng líîn khaâch:

- "Chùỉng phaêi böị giađ, khöng phaêi khaâch núơ, úê ăíu laơi rûúâc vïì thúđ phuơng: ùn no laơi nùìm Thöi liïơu mađ töịng quaâi ăi!"

Thíịy thaâi ăöơ vúơ ngađy cađng quaâ quùưt, chöìng chõ súơ míịt lođng baơn Nhín möơt mùơt thín hađnh chùm chuât cho baơn, möơt mùơt khuýn döî vúơ Nhûng vúơ Nhín chûâng nađo víîn giûô tíơt íịy Vïì phíìn Quùưc thò chađng

hiïíu tíịt caê Ăaô hai líìn Quùưc caâo baơn xin vïì nhûng Nhín cöị sûâc giûô laơi Thíịy baơn chñ tònh, Quùưc laơi níịn naâ ñt líu

Nhûng höm ăoâ, Quùưc quaê quýịt ra ăi vò chađng vûđa nghe ặúơc nhûông cíu noâi xuâc phaơm ăïịn mònh möơt caâch nùơng nïì Quùưc nghô nïịu mònh khöng tñnh kïị súâm thò seô coâ ngađy bõ nhuơc vúâi ngûúđi ăađn bađ nađy Mađ nïịu ra ăi nhû míịy líìn trûúâc thò seô bõ baơn lađm löi thöi khoâ khoaât

Möơt höm, trúđi cođn múđ sûúng, Quùưc cíịt leên ra ăi Muöịn cho baơn khoêi míịt cöng tòm kiïịm nïn khi qua möơt khu rûđng, chađng cúêi khùn aâo treo lïn möơt cađnh cíy bïn ặúđng lađm nhû caâch mònh ăaô chïịt Ăoaơn Quùưc líìn mođ ăi xûâ khaâc trúê laơi cuöơc ăúđi goô ăíìu treê nuöi thín

Thíịy míịt huât baơn, Nhín böí ăi tòm nhûng chaê biïịt tung tñch ăíu caê Khi nghe tin coâ ngûúđi bùưt ặúơc khùn aâo úê meâ rûđng phña nam, chađng líơt ăíơt ăïịn xem Nhíơn roô ăoâ lađ khùn aâo cuêa baơn, Nhín vö cuđng höịi híơn:

- "Thöi ta lađm haơi baơn ta röìi! Chùưc baơn ta bõ cûúâp giïịt chïịt" Nhûng sau ăoâ Nhín laơi nghô khaâc

- "Baơn ta ăi trong tuâi khöng coâ möơt ăöìng thò díìu coâ gùơp cûúâp cuông khöng can gò Ăíy möơt lađ bõ huđm beo ùn thõt, hai lađ bõ laơc trong rûđng síu Duđ thïị nađo ăi nûôa thò nhíịt ắnh baơn ta cuông ăi vïì phûúng nađy"

Nhín bùưt ăíìu vađo rûđng tòm Quùưc Khöng thíịy coâ vïịt maâu, chađng laơi cađng hy voơng Nhín bùng hïịt chöng gai, chui hïịt buơi ríơm, luön luön cíịt tiïịng goơi: "Anh Quùưc úi! Quùưc úi! Quùưc! Quùưc!" Nhín ăi maôi, goơi maôi, quanh quíín trong khu rûđng mïnh möng Cho ăïịn húi thúê cuöịi cuđng ngûúđi baơn chñ tònh íịy víîn khöng qún goơi - "Quùưc! Quùưc!" Röìi ăoâ Nhín chïịt hoâa thađnh chim ăöî quýn

Laơi noâi chuýơn sau ăoâ vúơ Nhín ăúơi maôi khöng thíịy chöìng vïì líịy lađm ùn nùn vïì nhûông kïịt quaê tai haơi cuêa hađnh ăöơng cuêa mònh Möơt höm chõ ta boê nhađ boê cûêa ăi tòm chöìng Cuöịi cuđng cuông ăïịn khu rûđng phña nam Nghe tiïịng "Quùưc! Quùưc!", chõ ta nhíơn ra lađ tiïịng cuêa chöìng goơi öng baơn Chõ ta mûđng quaâ kïu to: "Coâ phaêi anh ăíịy khöng anh Nhín!" Khöng coâ tiïịng traê lúđi ngoađi nhûông tiïịng "Quùưc! Quùưc!" cuêa con chim ăöî quýn Vúơ Nhín cûâ theo tiïịng chim tiïịn vađo rûđng

síu Sau cuđng khöng tòm ặúơc löịi ra, tuýơt voơng mađ chïịt bïn caơnh möơt göịc cíy

SÛƠ TÑCH CON CAĐO CAĐO

Chó vò thñch ùn diïơn, cö gaâi ăeơp ăođi cho bùìng ặúơc ba chiïịc aâo ba míìu Vađ cö ăaô phaêi traê giaâ cho thoâi xíịu cuêa mònh: bõ hoâa kiïịp thađnh con cađo cađo suöịt ngađy bay nhaêy vúâi böơ aâo ba míìu

Cađo cađo xûa kia lađ möơt cö gaâi ăeơp Tñnh cö thñch ùn diïơn nhûng

vò nhađ ngheđo, nïn cö chûa ặúơc thoêa yâ muöịn

Möơt höm, nhađ vua bõ míịt möơt cö cöng chuâa Vua sai quín lñnh

ăi tòm khùưp ăoâ ăíy Luâc ăoâ cö gaâi ăeơp ăang kiïịm cuêi bïn möơt göịc cíy síịu lúân bïn ặúđng Töịp lñnh thûâ nhíịt ăi qua, hoơ beđn hoêi:

- Cö úê ăíy coâ thíịy ai cùưp cöng chuâa qua khöng? Cö gaâi nhòn ra thíịy toaân ngûúđi nađy coâ nhiïìu quíìn aâo ăeơp, caâi nađo cuông moêng bay nh luơa míìu höìng Cö thñch quaâ liïìn baêo:

- Cho töi möơt chiïịc aâo, töi ăang reât lùưm

Töịp lñnh baêo nhau cho cö gaâi möơt chiïịc aâo, röìi tiïịp tuơc ăi theo hûúâng cö ăaô chó

Möơt luâc sau laơi thíịy töịp lñnh khaâc chaơy qua Töịp nađy mùơc toađn aâo xûanh mađu laâ Tröng thíịy cö gaâi, hoơ dûđng laơi hoêi:

- Cö úi, cö coâ thíịy ai cùưp cöng chuâa qua ăíy khöng?

Cö gaâi nghô: töịp trûúâc ăaô cho ta aâo höìng, töịp nađy coâ aâo xûanh

Ta xin möơt caâi mùơc cho ăeơp Nghô víơy, cö liïìn baêo hoơ:

- Töi ăang reât lùưm, caâc öng cho töi möơt caâi aâo thò töi chó löịi cho mađ ăi

Töịp lñnh laơi baêo nhau cho cö gaâi möơt caâi aâo xanh ăeơp nhíịt, röìi hoơ laơi theo ặúđng cö chó díîn

Ăûúơc hai caâi aâo, cö gaâi thñch quaâ Cö mùơc vađo ặâng ngùưm mònh khöng chaân mùưt Cö chùưc thíìm höm nay vïì nhađ ai cuông phaêi khen ta lađ ăeơp

Trong khi cö ăang ngùưm vuöịt thò laơi thíịy möơt töịp lñnh nûôa ăi qua Töịp nađy mùơc toađn quíìn aâo trùưng trong nhû nûúâc suöịi Hoơ thíịy

cö gaâi cuông hoêi:

- Cö úi, cö coâ thíịy ai cùưp cöng chuâa chaơy ặúđng nađy khöng?

Cö gaâi laơi quen nhû hai líìn trûúâc, cö laơi ăođi möơt caâi aâo röìi múâi chó ặúđng cho töịp lñnh ăi qua

Thïị lađ cö ặúơc ba caâi aâo: Möơt höìng, möơt xanh, möơt trùưng Caâi nađo cuông moêng bay ăeơp lùưm

Cö mùơc caê aâo vađo, ngùưm nghña röìi nhaêy nhoât tung tùng Böîng trïn trúđi coâ möơt tiïịng seât nöí dûô döơi, lađm möơt cađnh cíy síịu gaôy rúi xuöịng ăíìu cö gaâi Cö bõ beơp ăíìu röìi chïịt hoâa ra con cađo cađo, suöịt ngađy chó tung tùng bay nhaêy vúâi böơ aâo ba mađu

SÛƠ TÑCH CON COÂC

Ngađy xûa úê nhađ noơ coâ hai chõ em möîi ngûúđi möơt tñnh möơt nïịt Ngûúđi chõ xinh ăeơp nhûng tñnh tònh tham lam vađ lûúđi nhaâc Ngûúđi

em bõ queđ tay nhûng ríịt siïng nùng

Ngûúđi chõ xinh ăeơp caê ngađy chó luíín quíín vúâi gúng vađ lúơc chaêi chuöịt Vò chúi búđi vö ăöơ nïn chùỉng bao líu thín thïí ngûúđi chõ gíìy khö nhû que cuêi, mùơt muôi xíịu xñ

Möt nùm noơ, trúđi lađm luô luơt lúân, nûúâc ngíơp hïịt lađng, cíy coê, luâa, ngö hïịt ăíịt cùưm chín Ngûúđi em beđn ngöìi öm líịy choâp nuâi ăaâ, kïu trúđi, goơi ăíịt Mïơt quaâ, ngûúđi em nguê thiïịp ăi ba ngađy baêy ăïm liïìn, thíịy em nguê lùơng, ngûúđi chõ ngúô lađ em ăaô chïịt, beđn cûúôi beđ chuöịi cheđo ăi, boê mùơc em trïn choâp nuâi Ngûúđi em múê mùưt choađng díơy thò nûúâc víîn chûa ruât, tûúêng ngûúđi chõ bõ luô cuöịn tröi, ngûúđi em ríịt buöìn Ăúơi khi mùơt trúđi ăïịn ngûúđi em liïìn kïu to :

- Úi öng trúđi!

Öng trúđi dûđng laơi hoêi :

- Chaâu muöịn gò ?

Ngûúđi em noâi :

- Öng cûâu líịy chõ chaâu, chõ chaâu bõ nûúâc luô nhíơn chòm míịt röìi Chõ íịy ríịt xinh ăeơp Öng cûâu ặúơc thò öng seô ặúơc líịy chõ íịy lađm vúơ

Öng mùơt trúđi cûúđi baêo :

- Chõ chaâu ăïịn nhađ Tiïn öng röìi Chaâu haôy gieo haơt nađy úê choâp ăaâ cuêa chaâu thò chaâu muöịn caâi gò cuông ặúơc caâi íịyơ

Noâi xong, Öng Mùơt Trúđi laơi lùơn ăi Cuông luâc íịy ngûúđi chõ cheđo beđ chuöịi ăïịn goô cûêa nhađ Tiïn öng, beđ chuöịi giaơt lïn sín nhađ thò ngûúđi chõ hođ heât :

- Cho töi gùơp chađng Tiïn ăeơp nhíịt

Tiïn öng nhòn ra thíịy coâ ngûúđi con gaâi laơ, laơi ăođi gùơp Tiïn, liïìn mûúđi vađo nhađ Ngûúđi chõ noâi luön :

- Töi khöng líịy öng ăíu, öng giađ mađ xíịu quaâ, cho töi líịy ặúơc chađng Tiïn ăeơp nhíịt

Tiïn öng gíơt ăíìu baêo :

- Ăûúơc!

Noâi röìi, Tiïn öng khoaât tay möơt caâi, líơp tûâc tûđ trong nhađ coâ möơt chađng trai ăi ra, nùưm tay ngûúđi chõ Chađng trai lađ dođng hoơ cuêa Coâc Tña nïn Tiïn öng ăùơt tïn chađng lađ chađng Coâc Tña Tûđ ăíịy, vúơ chöìng ngûúđi chõ söịng cuöơc söịng sung súâng trong caênh Tiïn

Ngûúđi em gieo caâi haơt cuêa öng Mùơt Trúđi cho vađo keô ăaâ, nađng líịy bađn tay traâi cuêa mònh vú rïu laâ, giíơt caê vaơt aâo mònh phuê cho haơt ặúơc nguýn lađnh Chùỉng bao líu tûđ keô ăaâ vún ra möơt díy bíìu, quaê to nh caâi soơt Nađng lùn bíìu sïịp ra chia nuâi Nuâi bíìu cûâ nöịi nhau, nöịi nhau moơc xûa, vuđng nûúâc luô cûâ thu heơp díìn nhûúđng chöî cho bíìu úê Möơt ngađy kia, ngûúđi trïn Tiïn thíịy coâ nhiïìu nuâi nhoê lín chíơt caê gíìm trúđõ Vúơ chöìng Coâc Tña nhòn xuöịng thò thíịy ngûúđi con gaâi cíìm dao bùìng tay traâi cûâ quíịt díìn quíơt böí bíìu ra chia cho moơi ngûúđi Ngûúđi chõ nhíơn ra keê ngöìi vúâi nuâi bíìu lađ ặâa em cuêa mònh, lođng ghen gheât laơi nöíi lïn Muơ liïìn keâo tay chöìng baêo :

- Caâi con queđ íịy cođn söịng, noâ coâ nhiïìu bíìu kia kòa

Chađng Coâc Tña chûa kõp hoêi thïm ăíìu ăuöi ra sao thò muơ ăaô nùưm tay chöìng baêo nhaêy xuöịng caâc choêm nuâi bíìuơ Nhaêy khoêi nhađ trúđi, vúơ chöìng hùưn hiïơn nguýn hònh möơt ăöi Coâc Tiaâ Ăöi vúơ chöìng Coâc Tña ngöìi chöìm chöím trïn möơt quaê bíìuơ Ngûúđi em hoêi :

- Coâc muöịn gò ?

- Tao lađ chõ ăíy, cođn ăíy lađ anh rïí cuêa mađyơ

Ngûúđi em ngöìi nghe Coâc Tña vúơ kïí laơi chuýơn cuô gùơp luô to, cheđo beđ chuöịi lïn trúđi ra sao Nghe maôi röìi tin lúđi Coâc lađ phaêõ Ngûúđi em liïìn nhíơn anh chõ vađ cho úê chung trïn ngoơn nuâi cuđng chùm nom díy bíìu vúâi mònh Khi íịy, öng Mùơt Trúđi ăi qua, dûđng laơi noâi vúâi ngûúđi em:

- Anh chõ ăaô vïì vúâi chaâu ăíịyơ

Cuông tûđ ăíịy vúơ chöìng Coâc Tña ặúơc ngûúđi em ặa xuöịng cuđng

ùn úê, lađm luơng vúâi dín baên

Ngûúđi chõ caêm phuơc lođng töịt cuêa ngûúđi em nïn khöng cođn ghen gheât, xíịu tñnh vúâi em gaâi nhû xûa nûôa

SÛƠ TÑCH CON MUÖÎI

Ngađy xûa, coâ möơt chađng trai khöng giađu nhûng cuông khöng ngheđoơ Chađng nađy coâ möơt ngûúđi vúơ ríịt ăeơp Ăúđi söịng cuêa hai ngûúđi íịy ăún giaên Chađng thò lo lađm tröng ruöơng luâa, cođn vúơ chađng thò chùn

tùìm ûúm tú Nhûng mađ thíơt ra, ngûúđi vúơ ríịt lûúđi nhaâc, suöịt ngađy chó thñch lađm duýn, vađ mú ûúâc möơt cuöơc söịng giađu sang quýìn quyâ

Böîng möơt höm ngûúđi vúơ chïịt, anh chöìng ríịt buöìn, khöng muöịn rúđi thín thïí vúơ vađ khöng muöịn chön vúơ trong ăíịt Sau khi baân hïịt caê nhûông ăöì víơt, anh ta mang theo quan tađi vúơ, leo lïn möơt thuýìn tam baên vađ ăi theo dođng söng

Möơt buöíi saâng, chađng ăïịn möơt ngoơn nuâi xanh rúđn vađ thúm ngaât muön hoa hiïịm, tuýơt ăeơp Trïn cíy toađn ăuê loađi cíy traâi Vui thñch, chađng bûúâc ăi nheơ nhađng nhû con bûúâm trong caênh huy hoađng Chađng gùơp möơt öng giađ, toâc trùưng nhû böng, ăi chöịng gíơy truâc, mùơt ăíìy nïịp nhùng nhûng saâng tûúi nhû mùơt cuêa möơt ặâa treê Ăoâ lađ võ thíìn sûâc khoeê Öng noâi vúâi chađng :

- Töi ăaô biïịt nhûông tiïịt haơnh cuêa anh röìi Vò víơy töi ăaô dûơng nuâi trïn löịi ặúđng ăi cuêa anh Nïịu anh muöịn, thò töi seô nhíơn anh trong nhoâm ăöì ăïơ cuêa töi

Chađng caâm ún öng thíìn, nhûng röìi noâi vúâi öng lađ chađng seô khöng bao giúđ rúđi boê ặúơc thín thïí cuêa vúơ chađng Ăiïìu ûúâc ao duy nhíịt cuêa chađng chó lađ lađm cho vúơ thûúng mïịn höìi sinh laơi thöi Öng thíìn ngùưm nghña chađng, röìi noâi :

- Sao anh laơi quýịn luýịn maênh ăíịt ăíìy ăùưng cay nađy Nhûông haơnh phuâc niïìm vui phuđ du chó lađ huýîn hoùơc thöi Ăiïìu ăiïn röì nađo lađm cho anh tin vađo möơt keê thíịt thûúđng vađ khöng chung thuyê ? Thöi, cuông ặúơc Nïịu anh khao khaât ăiïìu ăoâ thò töi seô chíịp thuíơn ăiïìu mong ûúâc ăoâ, mong rùìng anh seô khöng höịi tiïịc sau nađy

Chađng mang ngûúđi ýu ra khoêi quan tađi, cùưt ngoân tay, vađ nhoê

ba gioơt maâu trïn tim cuêa nađng Thíìn diïơu! nađng díìn díìn múê mùưt ra vađ tónh díơyơ

- Cö ặđng coâ qún nhiïơm vuơ cuêa cö nheâ, vađ maôi nhúâ ăïịn sûơ tíơn tím cuêa chöìng cö - Öng thíìn noâi - Thöi, bíy giúđ hai ngûúđi söịng haơnh phuâc ăi nheâ

Trïn ặúđng vïì, hai ngûúđi dûđng chín úê möơt bïịn caêng, ngûúđi chöìng ăi mûua ăöì ùn Trong luâc ăoâ coâ möơt ghe bíìu ríịt to lúân dûđng bïn thuýìn cuêa chađng Ngûúđi chuê cuêa ghe ăoâ lađ möơt ngûúđi buön baân

ríịt giađuơ Luâc öng nhòn thíịy nađng ngöìi ăúơi trong thuýìn, thò öng böîng kinh ngaơc búêi sùưc ăeơp cuêa nađng Öng mûúđi nađng lïn ghe bíìu uöịng trađ, nhûng khi nađng úê trïn tíìu röìi, thò thuýìn öng rúđi caêng vađ ăi míịt

Ngûúđi chöìng trúê laơi khöng thíịy ngûúđi vúơ ăíu, chađng ăi tòm maôi

ba thaâng sau múâi nhòn thíịy ngûúđi vúơ nhûng nađng söịng trong caênh xûa hoa vađ khöng mûuöịn trúê vïì cuđng chađng Chađng múâi thíịy líìn thûâ nhíịt baên chíịt xíịu xûa cuêa vúơ Mùơc duđ ríịt ăau buöìn trong nhûông phuât ăíìu, cuöịi cuđng chađng ăađnh chíịp nhíơn cho nađng ăi, nhûng hoêi xin nađng möơt ăiïìu :

- Em haôy traê cho anh laơi nhûông ba gioơt maâu cuêa anh ăaô tùơng cho em, vò anh khöng muöịn trong ngûúđi em coâ möơt tñ gò cuêa anh caê

Nađng ríịt vui mûđng seô khöng phaêi söịng vúâi chađng nûêa, líịy möơt con dao vađ trñch maâu úê ngoân tayơ Nhûng vađi gioơt maâu vûđa chaêy xong, ăöơt nhiïn mùơt nađng biïịn sùưc vađ tùưt thúê

Vò nađng lađ möơt ngûúđi phuđ phiïịm, khöng mûuöịn lòa tríìn gian nhû víơyơ Nađng hoâa thađnh möơt loađi cön truđng, suöịt ngađy ăi tòm ngûúđi chöìng ăïí líịy laơi ba gioơt maâu ăïí coâ thïí söịng laơi nhû loađi ngûúđi vađ luön luön kïu vo vo nhûông tiïịng höịi híơn

SÛƠ TÑCH ĂEĐO PHÍƠT TÛÊ

Ngađy xûa coâ böịn ngûúđi ăïm ngađy ăoơc kinh niïơm phíơt quýịt cho

tu thađnh ăaơoơ Böịn ngûúđi coâ böịn hoơ khaâc nhau : Hoađng, Tríìn, Lyâ, Lùưm Ba ngûúđi lađ ăađn öng, riïng ngûúđi hoơ Lùưm lađ con gaâi

Sau hađng chuơc nùm tuơng kinh, niïơm phíơt, ùn chûay tu chñ trong chuđa, hoơ ăïìu trúê thađnh nhûông tùng ni ăùưc ăaơoơ Choơn ặúơc ngađy lađnh thaâng töịt, hoơ liïìn cuđng nhau tòm ặúđng lïn nuâi Thiïn Sún ăïí hoâa phíơt

Ăûúđng ăi Thiïn Sún xa xöi, hoơ phaêi ăi rođng raô míịy nùm trúđi múâi túâi núi Ăïịn chín nuâi Thiïn Sún, caê böịn ngûúđi ăïìu thíịm mïơt nhûng víîn khöng naên lođng Khi túâi ẳnh ăeđo thò trúđi töịi, buơng ăoâi cöìn cađo, hoơ buöơc phaêi dûđng laơi nghó nhûng khöng ai chúơp mùưt ặúơc Böîng möơt ngûúđi trong boơn hoơ lïn tiïịng:

- Bíy giúđ nïịu coâ möơt cíy gíơy úâc thò caâc bíơc ăađn anh muöịn ùn gò nađo ?

Moơi ngûúđi ăaô quaâ ăoâi vađ mïơt, hoơ qún míịt mònh lađ nhûông ặúđng tu hađnh Ngûúđi hoơ Tríìn noâi:

- Töi ûúâc ặúơc cheân möơt bûôa thõt choâ, coâ ăuê gia võ, cuâc tíìn, riïìng laât, rau muđi, huâng choâ

Ngûúđi hoơ Tríìn ăang kïí lïí thò ngûúđi hoơ Hoađng ngùưt lúđi :

- Töi mú ûúâc möơt bûôa thõt tríu Tríu cađng giađ cađng dai, nhai cađng ăaô rùng

Ngûúđi hoơ Lyâ noâi tiïịp luön :

- Töi chó muöịn bûôa thõt gađ luöơc coâ laâ chanh

Sau cuđng ni cö hoơ Lùưm noâi :

- Töi chó thñch möơt bûôa rau luöơc cho maât ruöơt vađ huâp cho ăúô khaât thöi

Saâng díơy, khi möîi ngûúđi ăang chuíín bõ xuöịng ăeđo ăi tiïịp, thò coâ möơt öng giađ toâc baơc phú chöịng gíơy tûđ chín döịc ăi lïn, veê mïơt nhoơc, nhûng cíịt gioơng sang saêng hoêi :

- Caâc ngûúi úê ăíu ăïịn ăíy ?

- Thûa cuơ ! Bíìn tùng chuâng töi ăi tòm ặúđng lïn nuâi Thiïn Sún ăïí hoâa Phíơt ăíịy aơ Daâm mong cuơ chó ặúđng giuâp choơ

Nghe xong cíu traê lúđi, öng giađ noâi :

- Ăûúơc, ta seô ặa caâc ngûúđi ăïịn nuâi Thiïn Sún nhûng bíy giúđ caâc ngúi haôy nhöí nûúâc boơt xuöịng laâ cíy xem ăaô

Noâi xong, öng giađ ruât tûđ trong tuâi ra böịn caâi laâ böì ăïì to nhû nhau, röìi ăùơt trûúâc mùơt cho tûđng ngûúđi nhöí vađo ăíịy Böịn ngûúđi nhöí xong, ăïìu caêm thíịy lúơm gioơng, ruöơt gan nao nao buöìn nön Trong nhaây mùưt caê böịn ngûúđi ăïìu nön töịng nön thaâo Quaâi laơ lađ ăïm höm qua ai ûúâc ùn gò ăïìu nön ra thûâ ăoâ Thíịy caê ba ngûúđi nön nađo lađ thõt gađ, thõt tríu, thõt choâ, duy chó coâ ni cö hoơ Lùưm lađ nön ra rau xanh

Öng giađ beđn noâi :

- Chñnh ăíy lađ ẳnh nuâi Thiïn Sún, caâc ngûúi ăaô ăïịn coôi phíơt röìi Nhûng nön ra toađn nhûông thûâ kiïng kyơ, thò sao goơi lađ chín tu ặúơc Caâc ngûúđi khöng thïí hoâa Phíơt ặúơc ăíu

Röìi öng giađ ngoaênh laơi chó vađo ni cö hoơ Lùưm noâi : "Ngûúđi nađy theo ẳnh choâp mađ lïn, chúâ ăi xuöịng, sùưp túâi núi röìi"

Ni cö hoơ Lùưm theo ặúđng mađ lïn, röìi hoâa thađnh Phíơt bađ Phíơt bađ coâ nhiïìu pheâp laơ ăïí trõ boơn ím binh quíịy nhiïîu, giûô gòn phuâc lađnh cho mûuön dín

Ngađy nay hoơ Lùưm thúđ phíơt bađ trong nhađ vađ möîi khi Tïịt ăïịn cuâng Phíơt bađ, ăïìu phaêi coâ möơt baât canh rau

Cođn ba ngûúđi kia xíịu höí vò khöng ặúơc hoâa Phíơt laơi míịt bao cöng sûâc tu thín, nïn buöìn ríìu mađ chïịt úê giûôa ẳnh ăeđo Ngûúđi ăúđi sau khi ăi qua ăeđo ăïìu phaêi mang möơt nùưm ăíịt ăïí ăùưp thađnh mö

"Phíơt" Mö Phíơt nađy cađng ngađy cađng cao lïn vïì sau ặúơc goơi lađ ăeđo Phíơt Tûê

SÛƠ TÑCH HAƠT LUÂA

Ngađy xûa, coâ möơt ngûúđi ăađn bađ ngheđo Chöìng chïịt súâm, bađ úê víơy nuöi ặâa con trai duy nhíịt Ăiïìu ăaâng buöìn lađ cíơu con trai cađng ặúơc cûng chiïìu, cađng ăím ra hû hoêng, bíịt hiïịu, vađ khöng nghe lúđi meơ Búêi vò nhađ ngheđo, khöng ăuê miïịng ùn, ngûúđi ăađn bađ cûơc nhoơc tröìng bùưp, nuöi gađ Coâ traâi bùưp nađo lúân ăuê, bađ luöơc röìi ặacaê cho con

ùn, phíìn mònh ùn chöî cođn thûđa laơi Khi nađo lađm con gađ nađo, bađ ăïí cho con ùn no nï, xong röìi bađ kñn ăaâo bođn moât ăöịng xûúng vuơn Nhûng cíơu con trai khöng thíịy ăiïìu ăoâ, cíơu khöng thûúng ýu meơ, laơi cođn höîn xûúơc vađ ham chúi

Möơt ngađy kia, ngûúđi ăađn bađ lím bïơnh nùơng Biïịt mònh sùưp chïịt, bađ lo lùưng, kïu ặâa con trai laơi, khuýn nhuê rùìng :

- Ngađy meơ chïịt, con seô thíịy úê chöî meơ nùìm coâ möơt loaơi haơt nhoê Con haôy boê vađo trong chíơu ăíịt, ăöí nûúâc vađo, röìi quaêy vïì hoađng cung seô ăöíi ặúơc ríịt nhiïìu vađng baơc

Ngađy meơ chïịt, cíơu con trai tòm ặúơc trïn göịi nùìm möơt loaơi haơt nhoê bùìng ăíìu ngoân tay Lođng tham lam, cíơu liïìn lađm theo lúđi meơ dùơn, boê haơt vađo möơt chiïịc chíơu nhoê, rûúâi nûúâc vađo, röìi boê lïn lûng quaêy vïì phña hoađng cung

Ăûúđng vïì hoađng cung ríịt xa, phaêi míịt caê saâu, baêy thaâng ăi ặúđng Cíơu con trai mïơt moêi, tiïìn hïịt, lûúng thûơc caơn díìn Cíơu bùưt ăíìu phaêi xin tûđng bûôa ùn, vađ khoâ khùn lùưm múâi xin ặúơc chöî truâ nguê qua ăïm Cíơu díìn díìn nhíơn ra ặúơc cöng lao cuêa meơ ăaô cûơc nhoơc nuöi níịng mònh trong bíịy líu Cíơu höịi híơn vò ăaô ăöịi xûê tïơ baơc vúâi meơ

Vïì túâi hoađng cung, luâc cíơu boê caâi chíơu trïn lûng xuöịng, ngaơc nhiïn vò thíịy tûơ luâc nađo, trïn lûng cíơu coâ möơt nhaânh coê trôu nhûông haơt nhoê, míìu vađng xinh xùưn, muđi thúm thoang thoaêng, níịu ra ùn thíơt buđi Cíơu con trai nhúâ thûúng meơ, beđn thöi khöng ăem haơt vađo cung vua nûôa, traâi laơi cíơu mang giöịng haơt íịy vïì tröìng, röìi phín phaât cho moơi ngûúđi cuđng tröìng Ăoâ chñnh lađ haơt luâa - nguöìn lûúng thûơc chñnh cuêa chuâng ta hiïơn nay

SÛƠ TÑCH HOA HÖÌNG

Cíu chuýơn nađy xaêy ra vađo thúđi mađ nhûông khu vûúđn cođn ngíơp trađn coê daơi, caâc loađi hoa ríịt hiïịm vađ chûa coâ hûúng thúm, cođn hoa höìng chó coâ möơt mađu ăoê thùưm

Ú' möơt lađng qú noơ, núi möơt dođng söng nöịi liïìn vúâi biïín, coâ hai ặâa treê chúi ríịt thín vúâi nhau, cö beâ coâ maâi toâc dađi ăen mûúơt, cođn toâc cíơu beâ mađu vađng tú Buöíi saâng tinh mú, khi mùơt trúđi cođn chûa trođn, hai ặâa treê ăaô cuđng nhau vui ăuđa trong soâng biïín hay maêi mï tòm

kiïịm nhûông viïn ăaâ mađu xûanh Buöíi chiïìu mûuöơn, luâc mùơt trùng ăaô hiïơn díìn vađnh vađng nhaơt mađu, caê hai víîn cođn úê trong rûđng haâi cho nhau nhûông chuđm quaê daơi ngoơt lõm Thaâng ngađy nhû thïị tröi qua, nhûng chûa bao giúđ cíơu beâ ặúơc nghe gioơng noâi cuêa cö beâ, vò cö bõ cím tûđ thuêa nhoê Vađ thay vò kïí chuýơn cho cö, cíơu haât cho cö nghe nhûông bađi ca cuaê nhûông dín du muơc thûúđng cûúôi ngûơa qua lađng, nhûông bađi ca cuêa nhûông ngûúđi ăaânh caâ khi caê ăoađn thuýìn keâo vïì nhûông con caâ lúân, nhûông bađi ca vïì cíu chuýơn dođng söng Hai ặâa treê díìn lúân lïn, vađ röìi cíơu beâ ăi hoơc viïơc theo ăoađn thuýìn ăaânh caâ, cođn cö beâ úê nhađ vúâi böị meơ lađm vûúđn Cíơu víîn thûúđng haât cho cö nghe, nhûng nhûông saâng tinh mú mùơt trúđi hay nhûông chiïìu tađ mùơt trùng khöng cođn nûôa

Ngađy cíơu beâ trođn 15 tuöíi, ăoađn thuýìn ăaânh caâ múê höơi mûđng cíơu gia nhíơp Suöịt möơt ngađy seô vui chúi, vađ buöíi töịi caâc cö beâ seô tùơng cíơu hoa ăïí röìi súâm höm sau, cíơu seô theo ăoađn thuýìn ra khúi Chiïìu höm íịy, coâ cö beâ toâc vađng con möơt ngûúđi ăaânh caâ ăïịn hoêi cö phaêi lađm

gò Vađ cö ruê cö beâ íịy ăi tòm hoa vò cö biïịt nhûông khu vûúđn nhiïìu hoa ăeơp nhíịt

Nhûng vađo muđa heđ noâng boêng íịy, aânh nùưng choâi chang ăaô lađm khö ăi nhiïìu cíy cöịi, suöịt buöíi chiïìu boơn treê ăi ríịt xûa mađ chó tòm ặúơc vađi böng höìng nhoê Khi mùơt trúđi díìn lùơn, hai cö beâ súơ laơc, vađ cö beâ toâc vađng ặâng laơi trïn con ặúđng nhoê ăúơi nhûông baâc thúơ ăi qua ăïí hoêi löịi vïì

Cođn laơi möơt mònh, cö beâ toâc ăen vui chaơy nhû möơt caânh chim tûđ vûúđn nađy sang vûúđn khaâc, cö reô tûđng khoâm laâ, tûđng rùơng cíy ăïí tòm choơn Möơt lađn gioâ dõu dađng, man maât böîng ặa bûúâc chín cö ăïịn möơt vûúđn hoa, núi möơt khoâm höìng ăoê thùưm nhû ăang chúđ ăúơi Öm vađo ngûơc nhûông nuơ höìng chuâm chñm, cö lùơng mònh hön lïn nhûông caânh hoa Laơ kyđ lađm sao, nhûông böng hoa böîng toêa húng thúm ngoơt ngađo, dõu nheơ Vui sûúâng, cö nhùưm mùưt vađ thíìm nghô: "Caâm ún trúđi, trúđi ăaô ban cho baơn nhûông böng hoa nađy qua töi", vađ nûúâc mùưt cö chaêy dađi trïn maâ, kheô rúi xuöịng nhûông caânh hoa Khi múê mùưt, cö ngíy ngûúđi

ăi trûúâc veê ăeơp laơ luđng cuêa nhûông böng hoa Nûúâc mùưt cö ăaô lađm phai

ăi mađu ăoê, nhûông caânh hoa bïn ngoađi ăaô mang sùưc trùưng, vađ bïn trong phún phúât mađu höìng

Nhûông nuơ hoa theơn thuđng, trong trùưng nhû e íịp, dõu dađng trïn ngûơc cö, trong vođng tay cö

Khi cö quay trúê laơi, cö beâ toâc vađng ăaô hoêi ặúơc ặúđng vïì,vađ caê hai cuđng chaơy ăïịn nhađ cíơu beâ Ăïịn gíìn khu vûúđn nhađ cíơu, maâitoâc cuêa cö bay theo gioâ vađ vûúâng vađo buơi gai,cö cađng gúô cađng thïm röịi Ă-

ûa cho cö beâ toâc vađng boâ höìng, cö giûô laơi cho mònh möơt nuơ hoa, nuơ hoa beâ nhoê nhíịt Ăûâng sau luđm cíy, cö beâ nhû nghe thíịy tiïịng haât cuêa cíơu beâ, vađ bïn nhûông cađnh laâ rò rađo trong gioâ, cö tûúêng tûúơng nuơ cûúđi thín thûúng cuêa cíơu, nuơ cûúđi cuêa mùơt trúđi nhûông saâng tinh mú vađ mùơt trùng nhûông khi chiïìu tađ

Nuơ höìng cuêa cö beâ ăaô núê ngađy höm sau vađ bïn cö luön coâ hûúng thúm thoang thoaêng Röìi möơt súâm tinh mú, khi mùơt trúđi cođn chûa trođn, cö beâ ăem cađnh höìng ra vûúđn tröìng Saâng saâng cö túâi chuât nûúâc vađ chùm soâc cho cíy höìng beâ nhoê cuêa mònh

Muđa heđ qua ăi, muđa thu röìi hïịt muđa ăöng, khi muđa xuín ăïịn,

cö beâ mûđng vui thíịy nhûông nuơ höìng ăíìu tiïn chuâm chñm heâ núê Vađ duđ cö beâ khöng cođn hön lïn nhûông nuơ hoa, duđ nûúâc mùưt cö khöng bao giúđ cođn chaêy trïn nhûông caânh hoa, thò kyđ diïơu thay, nhûông böng höìng múâi víîn mang húng thúm dõu ngoơt vađ mađu trùưng phúât höìng

Tûđ ăoâ loađi hoa höìng baơch ra ăúđi

SÛƠ TÑCH ÖNG BÒNH VÖI

Truýơn kïí vïì möơt ngûúđi ăađn bađ tu hađnh mûuöịn ăùưc ăaơo nhûng trong lođng víîn ăíìy thoâi hiïìm tõ vađ ăöơc aâc, cuöịi cuđng phaêi hoâa thađnh caâi bònh vöi luön ăïí cho ngûúđi ăúđi moâc ruöơt Truýơn thïí hiïơn möơt triïịt lyâ cuêa ăaơo Phíơt noâi riïng vađ ăaơo lađm ngûúđi noâi chung: ăïí ặúơc chñnh quaê, khöng nhûông cíìn coâ quaâ trònh tu luýơn mađ cođn phaêi coâ caâi tím saâng

Ngađy xûa, coâ möơt ngûúđi con gaâi con nhađ giađu ríịt ăeơp nhûng cuông ríịt kiïu Cö lađm cho caâc baơn gaâi xûa laânh mònh Cö cuông lađm cho caâc chađng trai gheât cö vö haơn Cuông vò thïị ăïịn tuöíi líịy chöìng, cö gaâi víîn chûa coâ ăaâm nađo vûđa yâ Chađng trai nađo cuông bõ cö chï, vò "cao chï ngoêng, thíịp chï luđn; lúân chï beâo truơc beâo trođn, gíìy chï xûúng söịng xûúng súđn bađy ra"

Nhûng röìi cö cuông líịy ặúơc chöìng Chöìng cö ýu vúơ nhûng laơi bûơc mònh vò thoâi ghen cuêa vúơ Cö ghen chöìng ăïịn mûâc lađm cho xoâm giïìng luön luön khoâ chõu vò nhûông lúđi qua tiïịng laơi cuêa hoơ Cuöịi cuđng hai ngûúđi khöng vûđa yâ nhau vađ ly dõ Buöìn bûơc vò duýn phíơn, cö boê

ăi tu

Cö xuíịt gia úê möơt ngöi chuđa cöí trïn nuâi gíìn hai mûúi nùm Chim mûuöng, thuâ rûđng híìu nh quen thuöơc boâng daâng cuêa sû nûô Hai mûúi nùm qua, cö víîn chûa ăùưc ăaơo Cö thùưc mùưc, vò tûơ cho mònh thöng kinh kïơ hún ngûúđi vađ chõu ăuê moơi sûơ khöí haơnh cuêa nhađ chuđa Möơt ngađy kia cö quýịt ắnh sang Tíy Truâc möơt phen ăïí tòm cho ra leô Ăûúđng sang Tíy Truâc thiïn nguy vaơn hiïím nhûng cö quýịt ăi cho bùìng ặúơc

Möơt höm, sau khi qua khoêi möơt traâi nuâi, sû nûô tòm vađo möơt ngöi nhađ heêo laânh doơc ặúđng ăïí nghó chín Hai meơ con chuê nhín tuy ngûúđi rûđng nuâi qú muđa, nhûng vöịn lađ keê ùn chay niïơm Phíơt, nïn thíịy khaâch lađ nhađ tu hađnh thò tiïịp ăaôi ríịt híơu Khi hoơ ặúơc nghe kïí cöng trònh tu luýơn cuêa sû nûô thò hoơ cađng cung kñnh, coi nhû bíơc thíìy Vađ khi hoơ biïịt yâ ắnh cuêa sû nûô thò hoơ cuông xin pheâp boê nhađ boê cûêa ăi theo thíìy ăïí mong ặúơc ăùưc ăaơo Nghe hoơ cíìu khíín, sû nûô cûúđi:

- Hai meơ con nhađ nađy cuông muöịn thađnh Phíơt ? Ăûúơc, cûâ ăi theo ta!" Nhûng buơng nađng baêo daơ: "Chuöng khaânh cođn chùỉng ùn ai, nûôa lađ maênh chônh vûât ngoađi búđ tre"

Tûđ höm ăoâ nhađ sû nûô coâ thïm hai baơn ăöìng hađnh Chín búât moêi, ặúđng búât dađi, hoơ ăi chaê míịy chöịc ăaô túâi ăíịt Thaânh Tûđ trûúâc ăïịn sau, hai meơ con nhađ noơ víîn cung kñnh, coi sû nûô nhû thíìy Cođn s nûô ăöịi vúâi hoơ khöng ặúơc nhû trûúâc:

- Khöng biïịt chûđng hoơ ặúơc thađnh Phíơt trûúâc ta Hoơ seô hún ta Boơn nađy mađ ăùưc ăaơo, thíơt lađ möơt ăiïìu nhuơc cho Thiïìn mön

Noâi chuýơn ặâc Phíơt khi vûđa nghe tin coâ ngûúđi tòm ặúđng ăïịn Tíy Truâc, cíìu ăaơo, vöơi hoâa thín ăi theo doôi Tûđ ăíìu ăïịn cuöịi, ặâc Phíơt víîn khöng boê soât möơt lúđi noâi, möơt cûê chó cuêa sû nûô Khi hoơ sùưp qua möơt con söng röơng, ặâc Phíơt hoâa pheâp hiïơn ra úê bïn kia búđ möơt tođa cöí tûơ, trûúâc cûêa coâ möơt cíy böì ăïì ríịt lúân, ăïí chúđ hoơ

Muöịn cho hai meơ con khoêi leôo ăeôo theo mònh ăïịn ăíịt Thaânh, nïn khi qua söng, sû nûô giaê caâch ngaơc nhiïn, chó ngöi chuđa vađ cíy böì ăïì baêo rùìng:

- Kòa, chuâng ta ăaô túâi Tíy Truâc Choâng thíơt! Chñnh lađ cíy böì ăïì cuêa ặâc Thïị tön tu luýơn ngađy xûa Thöi! Hai meơ con cûâ viïơc tređo lïn möơt cađnh cao niïơm kinh röìi buöng tay rúi xuöịng lađ tûơ khùưc thađnh Phíơt!

Tin tûúêng úê lúđi noâi cuêa bíơc thíìy, hai meơ con mûđng rúô lađm theo khöng chuât ngíìn ngaơi Nhûng khi hoơ buöng tay cho ngûúđi rúi xuöịng thò ặâc Phíơt ăaô ăoân hoơ ặa lïn trúđi Coâ böịn võ La Haân mang tođa sen ăïịn rûúâc ăi Tay hai meơ con víîy víîy nhû coâ yâ goơi ngûúđi baơn ăöìng hađnh

- "Ăuâng lađ hoơ thađnh Phíơt röìi!" Sû nûô vûđa kinh ngaơc vûđa mûđng, vöơi tređo lïn cíy ăïí lađm nh hoơ vađ ăïí mong ặúơc nhû hoơ

Nhûng ặâc Phíơt ăaô coâ yâ trûđng phaơt ngûúđi ăađn bađ kiïu ngaơo vađ ăöơc aâc íịy möơt caâch ăñch ăaâng, nïn ăaô ăïí cho bađ ta rúi thõch xuöịng ăíịt, tan xûúng vúô soơ Vađ sau ăoâ ặâc Phíơt laơi bùưt ngûúđi khöịn naơn íịy hoâa thađnh bònh vöi Taơi sao laơi hoâa thađnh bònh vöi? Coâ ngûúđi baêo lađ chñnh ặâc Phíơt muöịn bùưt nhûông keê trong lođng bíịt nhín, nhûng laơi ăeo böơ daơng tûđ bi phaêi ăïí cho ngûúđi ăúđi luön luön moâc ruöơt

SÛƠ TÑCH THOÊ TAI DAĐI ĂUÖI NGÙƯN

Trong möơt khu rûđng noơ, coâ möơt con coơp dûô vađ möơt con heo rûđng hung haôn Coơp vađ heo, con thò cíơy coâ moâng vuöịt sùưc, con thò cíơy coâ böơ nanh dađi, bùưt naơt tíịt caê moơi loađi Caâc con víơt ăïìu khöng thïí nađo söịng ýn lađnh vúâi hai con thuâ hung aâc nađy ặúơc

Moơi loađi keâo nhau ăïịn nhađ thoê, ăïí bađn caâch giïịt coơp vađ heo rûđng Chuâng nghô maôi, víîn chùỉng tòm ra caâch gò Böîng thoê reo to:

- Töi nghô ra röìi! Töi nghô ra röìi!

Caâc con víơt xuâm laơi Thoê gheâ tai noâi thíìm vúâi chuâng Caê boơn ăïìu phuơc mûu trñ cuêa thoê

Saâng höm sau, thoê tòm gùơp coơp trong möơt buơi ríơm Thoê kheô noâi vađo tai coơp:

- Baâc coơp úi! Thùìng heo rûđng cûâ luön noâi xíịu doơa díîm baâc mađ baâc khöng biïịt sao?

Coơp vûđa nghe thíịy víơy ăaô giíơn dûô gíìm lïn:

- Caâi gò? Thùìng heo rûđng mađ daâm noâi xíịu vađ doơa díîm ta? Noâ noâi gò víơy?

- Chu chûa! Thoê lađm böơ bñ míơt - Thùìng heo rûđng noâi baâc coơp miïơng to, rùng to, mùơt to mađ nhuât nhaât, chó daâm bùưt naơt bíìy dï vađ loađi heo nhađ thöi Heo rûđng cođn baêo: nïịu gùơp baâc, noâ seô ăím thuêng buơng baâc

Sau ăoâ, thoê laơi chaơy theo ặúđng tùưt ăïịn tòm gùơp heo rûđng Heo rûđng ăang nguê trong möơt caâi hang síu Thoê lay heo rûđng díơy, giaê böơ súơ haôi noâi:

- Baâc heo úi! Tröịn mau ăi! Thùìng coơp ăang tòm baâc ăïí ùn thõt ăíịy! Noâ baêo phaêi cùưn cöí heo rûđng, vò heo rûđng chó chuýn phaâ mò, phaâ bùưp

Heo rûđng höơc lïn giíơn dûô Thoê noâi thïm:

- Thùìng coơp noâi rùìng phaêi cùưn cöí baâc, xem tim baâc coâ to khöng Heo rûđng vöịn lò lúơm vađ ngang ngaơnh Noâ chùỉng noâi chùỉng rùìng, chaơy ngay ăi tòm coơp

Hai con víơt hung dûô gùơp nhau Chuâng mùưng nhiïịc, xó vaê nhau thíơm tïơ Coơp noâi rùìng heo rûđng lađ loađi chïịt ăoâi Heo rûđng ruêa coơp lađ

bõ quyê Briúng ùn thõt Möîi luâc chuâng möơt hung hùng, nhûng chuâng víîn súơ nhau Chuâng heơn baêy ngađy nûôa seô gùơp nhau ăïí thûê sûâc

Trong baêy ngađy íịy, coơp lùn mònh maôi úê trïn ăöìi coê tranh cho khoêe ngûúđi Caê ăöìi coê tranh bõ coơp lùn trúê thađnh xú xaâc Coơp ắnh buơng phen nađy seô ùn thõt heo cho haê giíơn Cođn heo rûđng cuông lùn mònh trong buđn suöịt baêy ngađy, ăïí buđn traât vađo da hïịt lúâp nađy ăïịn lúâp khaâc Heo rûđng ắnh buơng lađm gíîy rùng coơp, ăím coơp lođi ruöơt ra ăïí coơp hïịt thoâi ba hoa

Ăïịn ngađy thûâ baêy, coơp vađ heo rûđng gùơp nhau úê möơt traêng lúân ven suöịi Chuâng chùỉng noâi vúâi nhau möơt lúđi, cûâ lùỉng lùơng xöng vađo cùưn xeâ nhau Thoê ngöìi trïn möơt thín cíy thöng, hođ heât íìm ô, kñch cho hai con víơt ăaânh nhau chñ tûê

Coơp vađ heo rûđng ăaânh nhau cho ăïịn khi trúđi töịi mõt, laơi suöịt caê ngađy höm sau Coơp nhiïìu líìn ngoaơm vađo mònh heo, bõ gíîy caê rùng Khùưp mònh heo rûđng cuông ăíìy vïịt thûúng Caê hai con víơt, maâu chaêy ăíìm ằa, cuđng gíìm lïn giíơn dûô vađ ăau ăúân Moơi thuâ rûđng ăïìu im tiïịng theo doôi hai tïn chuâa rûđng ăaânh nhau Riïng thoê víîn ngöìi trïn thín cíy thöng hođ heât cöí vuô lađm cho hai con víơt cađng ăiïn tiïịt lao vađo nhau maơnh hún

Ăïịn ngađy thûâ ba, heo rûđng bõ queđ möơt chín, cođn coơp bõ muđ möơt mùưt Chuâng laêo ăaêo lao vađo nhau líìn cuöịi cuđng Caê hai con víơt ngaô nhađo xuöịng suöịi Chuâng chòm nghóm, khöng ăuê sûâc búi vađo búđ nûôa

Giûôa luâc moơi loađi víơt keâo nhau ra suöịi xem xaâc hai con víơt hung aâc, thoê böîng thíịy ăuöi noâ bõ nhûơa thöng dñnh chùơt vađo thín cíy thöng Thoê cöị sûâc ặâng díơy, vuđng ra, mađ khöng ặúơc Noâ ăađnh ngöìi nghô, nghô maôi, vađ röìi nghô ra möơt kïị Thoê chúđ ăuâng luâc baâc voi úê trong rûđng ăi ra, liïìn heât lïn thíơt to

- Dûđng laơi! ăíy lađ suöịi nûúâc cuêa ta Ai ra suöịi cuông phaêi xin pheâp!

Baâc voi sûông laơi ngaơc nhiïn: möơt chuâ thoê nhaôi ranh mađ daâm bùưt naơt möơt baâc voi to lúân! Voi tiïịp tuơc ăi Thoê laơi quaât:

- Dûđng laơi! Ăíy lađ suöịi nûúâc cuêa ta Ai ra suöịi cuông phaêi xin pheâp Khöng xin pheâp, ta seô ùn thõt

Baâc voi bûơc mònh, beđn dûđng laơi, tuâm líịy tai thoê, nhíịc noâ lïn vađ quùỉng sang möơt bïn Thoê ăau ăiïịng nhûng mûđng vò thoaât naơn, cùưm cöí chaơy vađo rûđng

Thoê bõ baâc voi tuâm tai nïn tai dađi ra Cođn ăuöi thoê trúê nïn ngùưn cuôn vò möơt mííu ăuöi bõ ặât, dñnh úê thín cíy thöng ngađy íịy!

SÛƠ TÑCH TRAÂI DÛA HÍỊU

Ăúđi xûa, thúđi vua Huđng Vûúng, ăíịt nûúâc ta coâ nuâi cao, coâ söng röơng, trúđi ăeơp nùưng vađng, nhûng ăöìng ruöơng thûa thúât, hoa quaê chûa coâ nhiïìu thûâ thúm ngoơt nhû bíy giúđ Vua Huđng Vúng thûâ mûúđi baêy coâ möơt ngûúđi con nuöi lađ An Tiïm coâ tađi thaâo vaât vađ coâ trñ hún ngûúđi Vua ýu mïịn An Tiïm thûúđng ban cho cuêa ngon víơt quyâ

Thoâi thûúđng, caâc quan ặúơc möơt chuât löơc vua thò níng niu ca tuơng; riïng An Tiïm thûúđng baêo: "Cuêa biïịu lađ cuêa lo, cuêa cho lađ cuêa núơ!" vađ xem thûúđng caâc thûâ íịy Viïơc ăïịn tai vua, vua giíơn lùưm, baêo:

"Ăaô thïị ta cho noâ cûâ tröng vađo tađi sûâc cuêa noâ xem coâ chïịt ruô xûúng ra khöng"

Thïị lađ möơt buöíi súâm, tûơ nhiïn An Tiïm thíịy lñnh ăïịn giaêi caê chađng líîn vúơ con xuöịng thuýìn, chùỉng cho mang theo möơt caâi gò hïịt Chađng noâi maôi chuâng múâi ăïí cho ăem möơt caâi gûúm cuđn höơ thín Buöìm cùng gioâ, thuýìn trođng trađnh nhùìm biïín khúi thùỉng tiïịn Baôi caât trùưng, vïơt cíy xanh trong búđ líìn lúơt khuíịt ăi, röìi beđo boơt, raâc rïíu, díịu vïịt cuêa dín c cuông khöng cođn nûôa, bíy giúđ chó thíịy trúđi vúâi nûúâc xanh ngùưt möơt míìu