6 giai doan hoc van cho be

BÀI ĐỌC 12 – PHẦN VẦNCô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần đọc thuộc vần an ăn ân on ôn ơn en ên in un van văn vân von vôn vơn ven vên vin vun tan tăn tân ton tôn tơn ten tên t

Trang 1

6 GIAI ĐOẠN HỌC VẦN CHO BÉ GIAI ĐOẠN 0: NHỮNG ĐIỀU MẸ CẦN BIẾT

NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN BIẾT VỀ CHƯƠNG TRÌNH

TIẾNG VIỆT 1 - CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC

Phần 1 Hệ thống Âm và Chữ trong chương trình TV1.CNGD:

 Chương trình Tiếng Vi t 1.CNGD dạy HS 37 âm vi Các âm vi đó là:ê a, ă, â, b, c, ch, d, đ, e, ê,

g, gi, h, i, kh, l, m, n, ng, nh, o, ô, ơ, p, ph, r, s, t, th, tr, u, ư, v, x, iê, uô, ươ.Bao gồm:

- 14 nguyên âm: 11 nguyên âm đơn (a, ă, â, e, ê, i, o, ô, ơ, u, ư)và 3 nguyên âm đôi (iê, uô, ươ).

- 23 phụ âm đó là: b, c, ch, d, đ, g, kh, t, v, h, l, m, n, ng, nh, p, ph, s, th, tr, x, gi, r.

 37 âm vi trên được ghi bằng 47 chữ, đó là 37 chữ ghi các âm vi nói trên và thêm 10 chữ nữa là: k,

q, gh, y, ngh, ia, ya, yê, ua, ưa.

 Các âmch, nh, kh, ph, th, gh, ngh, gi là m t âm chứ không phải là do nhiều âm ghép lại ô

Ví dụ: Chữ ghi âm /ch/: ch là do nét cong trái, nét khuyết trên và nét móc hai đầu tạo thành, chứ không phải do hai chữ /c/ và /h/ ghép lại.

Phần 2 Âm tiết:

- Mỗi tiếng trong tiếng Việt, đứng về mặt ngữ âm chính là một âm tiết.

- Âm tiết tiếng Việt được thể hiện bằng lược đồ như sau:

Học sinh cần nắm chắc:

Tiếng đầy đủ gồm có 3 phần: Phần đầu, phần vần, phần thanh.

Phần 3 Các thành tố cấu tạo âm tiết:

3.1 Thanh điệu: Tiếng Việt có:

Các âm vi đảm nhiệm thành phần âm đầu của âm tiết tiếng Việt bao giờ cũng là các phụ âm: có 23

âm vi phụ âm đầu

Gồm: b, c (k, q), d, đ, g (gh), h, l, m, n, p, r, s, t, v, ch, nh, tr, gi, ng (ngh), ph, kh, th, x.

Lưu ý: Số lượng chữ viết nhiều hơn số lượng âm vi do có âm vi được ghi bằng 2, 3 chữ cái VD:

âm /c/ có 3 cách viết là c, k, q

3.3 Âm đệm:

Trang 2

Trong tiếng Việt, âm vi bán nguyên âm môi /-w-/ đóng vai trò âm đệm Âm vi này được ghi bằng 2 con chữ: u, o

- Ghi bằng con chữ “u”:

+ Trước nguyên âm hẹp, hơi hẹp: VD: huy, huế,…

+ Sau phụ âm /c/: VD: qua, quê, quân.

- Ghi bằng con chữ “o”: Trước nguyên âm rộng, hơi rộng VD: hoa, hoe, …

3.4 Âm chính:

Tiếng Việt 1.CGD có 14 âm vi làm âm chính Trong đó có: 11 nguyên âm đơn và 3 nguyên âm đôi.

- Các nguyên âm đơn được thể hiện bằng các con chữ sau: a, ă, â, e, ê, i (y), o, ô, ơ, u, ư.

- 3 nguyên âm đôi /iê/, /uô/, /ươ/ được thể hiện bằng các con chữ sau: iê (iê, yê, ia, ya), uô

(uô, ua), ươ (ươ, ưa).

3.5 Âm cuối:

Tiếng Việt có 8 phụ âm, 2 bán nguyên âm đảm nhiệm vai trò là âm cuối:

- 8 phụ âm được thể hiện bằng 8 con chữ sau: p, t, c, ch, m, n, ng, nh.

- 2 bán nguyên âm được thể hiện bằng 4 con chữ: u, o, i, y

Phần 4: Luật chính tả:

4.1 Luật viết hoa:

a Tiếng đầu câu: Tiếng đầu câu phải viết hoa.

b Tên riêng :

b.1.Tên riêng Tiếng Việt:

- Viết hoa tất cả các tiếng không có gạch nối Ví dụ: Vạn Xuân, Việt Nam.

- Một số trường hợp tên riêng đia lí được cấu tạo bởi 1 danh từ chung (sông, núi, hồ, đảo, đèo) kết hợp với một danh từ riêng (thường có một tiếng) có kết cấu chặt chẽ đã thành đơn vi hành chính thì viết hoa tất cả các tiếng VD: Sông Cầu, Sông Thao, Hồ Gươm, Cửa Lò,…

- Ngoài các trường hợp trên ra thì chỉ viết hoa tiếng là danh từ riêng VD: sông Hương, núi Ngự, cầu Thê Húc, …

b.2.Tên riêng tiếng nước ngoài:

- Trường hợp các tên riêng nước ngoài phiên âm qua âm Hán Việt thì viết hoa như viết tên riêng Việt Nam VD: Hàn Quốc, Bồ Đào Nha,…

- Trường hợp các tên riêng nước ngoài không phiên âm qua âm Hán - Việt thì chỉ viết hoa chữ cái đầu và có gạch nối giữa các âm tiết.

VD: Cam-pu-chia, Xinh-ga-po,….

c Viết hoa để tỏ sự tôn trọng : Ví dụ: Bà Trưng, Bà Tri u ê

4.2 Luật ghi tiếng nước ngoài:

Các trường hợp không phiên âm qua âm Hán - Việt thì nghe thế nào viết thế ấy (như Tiếng Việt) Giữa các tiếng (trong một từ) phải có gạch nối.

Ví dụ: Pa-nô, pi-a-nô.

4.3 Luật ghi dấu thanh:

Trang 3

- Viết dấu thanh ở âm chính của vần Ví dụ: bà, bá, loá, quỳnh, bào, mùi…

- Ở tiếng có nguyên âm đôi mà không có âm cuối thì dấu thanh được viết ở vi trí con chữ thứ nhất

của nguyên âm đôi.

- Âm /c/ (cờ) trước e, ê, i phải viết bằng chữ k (gọi là ca)

- Âm /g/ (gờ) trước e, ê, i phải viết bằng chữ gh (gọi là gờ kép)

- Âm /ng/ (ngờ) trước e, ê, i phải viết bằng chữ ngh (gọi là ngờ kép)

b Luật ghi âm /c/ (cờ) trước âm đệm.

Âm /c/ (cờ) đứng trước âm đệm phải viết bằng chữ q (cu) và âm đệm viết bằng chữ u VD: qua, quyên,

….

c Luật ghi chữ "gì"

Ở đây có hai chữ i đi liền nhau Khi viết phải bỏ một chữ i (ở chữ gi), thành gì.

Khi đưa vào mô hình ta ghi như sau:

4.5 Luật ghi một số âm chính:

a Quy tắc chính tả khi viết âm i :

- Tiếng chỉ có một âm i thì có tiếng viết bằng i (i ngắn) có tiếng viết bằng y (y dài):

+ Viết i nếu đó là từ Thuần Việt (ì ầm)

+ Viết y nếu đó là từ Hán Việt (y tá)

- Tiếng có âm đầu (và âm /i/) thì một số tiếng có thể viết y, hoặc viết i đều được Nhưng hiện nay quy

định chung viết là i : thi sĩ

- Khi có âm đệm đứng trước, âm i phải viết là y (y dài): huy, quy (không được viết là qui)

b Cách ghi nguyên âm đôi :

- Nguyên âm đôi /iê/ (đọc là ia) có 4 cách viết:

+ Không có âm cuối: viết là ia Ví dụ: mía.

+ Có âm cuối: viết là iê Ví dụ: biển.

+ Có âm đệm, không có âm cuối thì viết là: ya Ví dụ: khuya.

+ Có âm đệm, có âm cuối, hoặc không có âm đầu thì viết là: yê Ví dụ: chuyên, tuyết yên, yểng

- Nguyên âm đôi /uô/ (đọc là ua) có hai cách viết:

+ Không có âm cuối: viết là ua Ví dụ: cua.

+ Có âm cuối: viết là uô Ví dụ: suối.

- Nguyên âm đôi /ươ/ (đọc là ưa) có 2 cách viết:

+ Không có âm cuối: viết là ưa Ví dụ: cưa.

+ Có âm cuối: viết là ươ Ví dụ: lươn.

4.6 Một số trường hợp đặc biệt:

Một số tiếng khi phân tích để đưa vào mô hình chúng ta cần phải xác đinh rõ vai trò của các âm

vi trong tiếng đó.

Trang 4

VD: Các tiếng gì, giếng, cuốc, quốc, xong, xoong, …sẽ được đưa vào mô hình tiếng như sau:

Phần 5: Nội dung chương trình

1 Bài 1: Tiếng

- Tiếng là một khối âm toàn vẹn như một “khối liền” được tách ra từ lời nói Tiếp đó bằng phát âm, các em biết tiếng giống nhau và tiếng khác nhau hoàn toàn, tiếng khác nhau một phần.

- Tiếng được phân tích thành các bộ phận cấu thành: phần đầu, phần vần, thanh.

- Đánh vần một tiếng theo cơ chế hai bước:

+ Bước 1: b/a/ba (tiếng thanh ngang)

+ Bước 2: ba/huyền/bà (thêm các thanh khác)

Cách hướng dẫn học sinh đánh vần qua thao tác tay theo mô hình sau:

Vỗ tay (1) - Ngửa tay trái (2) - Ngửa tay phải (3) - Vỗ tay (1)

- Học sinh học cách phân tích tiếng tới đơn vi ngữ âm nhỏ nhất, đó là âm vị Qua phát âm, các

em phân biệt được phụ âm, nguyên âm, xuất hiện theo thứ tự của bảng chữ cái Tiếng Việt Khi nắm được bản chất mỗi âm, các em dùng ký hiệu để ghi lại Như vậy CNGD đi từ âm đến chữ.

- Một âm có thể viết bằng nhiều chữ và có thể có nhiều nghĩa nên phải viết đúng luật chính

Kiểu 2: Vần có âm đệm và âm chính: loa

Kiểu 3: Vần có âm chính và âm cuối: lan

Kiểu 4: Vần có âm đệm, âm chính và âm cuối: loan

GIAI ĐOẠN 1: DẠY CON ĐỌC BẢNG CHỮ CÁI - ĐỌC VẦN

Trang 5

ĐOẠN 2: ĐÁNH DẤU THANH TRÊN NGUYÊN ÂM

Trang 6

GIAI ĐOẠN 3: DẠY CON GHÉP VẦN NGƯỢC

GIAI ĐOẠN 4: DẠY CON GHÉP VẦN XUÔI

Trang 7

GIAI ĐOẠN 5: DẠY CON ĐÁNH VẦN VÀ ĐỌC QUA 28 BÀI ĐỌC

Trang 8

cái iê yê uô ươ

Trang 9

- Tiếng ca gồm 2 âm, âm c đứng trước, âm a đứng sau.

- Từ cá cờ gồm 2 tiếng, tiếng cá đứng trước, tiếng cờ

đứng sau

(Lưu ý: Phụ huynh hướng dẫn con phân tích tiếng, từ theo

mẫu trên)

Trang 10

BÀI ĐỌC 2

Tiếng

- Tiếng bé gồm 2 âm, âm b đứng trước, âm đứng sau

thêm thanh sắc trên âm e.

- Từ đi đò gồm 2 tiếng, tiếng đi đứng trước, tiếng đò

đứng sau

(Lưu ý: Phụ huynh hướng dẫn con phân tích tiếng, từ

theo mẫu trên)

Trang 11

BÀI ĐỌC 3

Trang 12

BÀI ĐỌC 4

- Ô tô đi từ từ để đổ đá ở đê.

- Bò bê có cỏ, bò bê no nê.

- Bé Mỹ có mũ nỉ.

- Dì Tư đi đò, bố mẹ đi ca nô.

- Bé Hà có nơ đỏ

Trang 13

BÀI ĐỌC 5

Tiếng

- Bé vẽ ve, bé vẽ bê, và vẽ cả ô tô.

- Hè, bé và và đi mò cá, có cá cờ và cả cá rô to.

- Cụ Sĩ có lọ sứ cổ.

- Hè về, bố mẹ và bé đi ra bờ hồ.

- Ở xã ta có cô ca sĩ ở xứ xa về.

Trang 14

BÀI ĐỌC 6

Tiếng

qua que quê qui quy

Trang 15

BÀI ĐỌC 7

Tiếng

Trang 16

BÀI ĐỌC 8

Trang 17

BÀI ĐỌC 9

Trang 18

BÀI ĐỌC 10

Từ:

Trang 19

Có nho, có naThu no nê quáThu hò thu ca

Hà nhớ nhà

Bé Hà đi xa

Nó nhớ nhà quá

Hà đi xe caKhi trở về nhàNhà hà có bà

Có mẹ, có cha

Bà Hà đã già

Bà chỉ ở nhà

 Hướng dẫn con phân tích Tiếng:

Tiếng bé có âm b đứng trước, âm e đứng sau thêm thanh sắc trên âm

e.

- Chú ý nhớ các khái niệm được gạch chân

- Các tiếng khác, con phân tích tương tự: bà, hổ, cỏ, mẹ, vẽ.

Trang 20

BÀI ĐỌC 12 – PHẦN VẦN

Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

an ăn ân on ôn ơn en ên in un

van văn vân von vôn vơn ven vên vin vun tan tăn tân ton tôn tơn ten tên tin tun

ăn ngoncon lợn

số bốn sơn đỏ

mũ len con nhện

bên trênchín giờcon giunbún bò

 Hướng dẫn con phân tích Tiếng:

Tiếng nhà có âm nh đứng trước, âm a đứng sau thêm thanh huyền

trên âm e.

- Các tiếng khác, con phân tích tương tự: Thỏ, khế, nghỉ, ghế.

Trang 21

am ăm âm om ôm ơm em êm im um

xem phimbơm xe que kem nằm đệm thềm nhà

tìm kim

tổ chimchùm nhãncảm cúm chúm chím

- Bé cho đàn gà con ăn tấm Bố khen bé chăm làm

- Thứ năm, mẹ cho bé đi xem phim

- Bé Thơm bị ốm, hôm qua bà cho bé đi khám ở trạm y tế xã

 Hướng dẫn con phân tích ÂM:

- ÂM th có con chữ t đứng trước, con chữ h đứng sau.

- ÂM ngh có con chữ n đứng trước, con chữ gh đứng, con chữ h

đứng cuối

- Các âm khác hướng dẫn tương tự: kh, ph, ch, gh, ng

Trang 22

củ tỏi

ngà voi

hà nội thổi còi

đồ chơi

bơi lộicái túigửi thư

bó củi

- Chim non mới nở

Chim mẹ mớm mồi

- Nhớ lời cô dạy, bé chớ nói dối

- Bố bé đi bộ đội, bố gửi thư về, cả nhà vui quá

 Hướng dẫn con phân tích TIẾNG:

- Tiếng bảy có âm b đứng trước, vần ay đứng sau, thêm thanh hỏi

trên âm a.

- Các tiếng khác hướng dẫn tương tự: cây, thổi, bàn, gửi.

Trang 23

ao eo au âu êu iu ưu

trao treo trau trâu trêu triu trưu

con sâu

cá sấu thêu áo

đi đều

bé xíu líu lo chăn cừu ngải cứu

- Cây táo, cây lựu đầu nhà đều sai trĩu quả.

- Trâu ơi ta bảo trâu này.

Trâu ăn no cỏ, trâu cày với ta.

 Hướng dẫn con phân tích TỪ:

- Từ nhà lá có tiếng nhà đứng trước, tiếng lá đứng sau.

- Chú ý các khái niệm gạch chân

- Hướng dẫn tương tự các từ: gà ri, cá ngừ, củ nghệ, thứ tư.

Trang 24

ac ăc âc oc ôc uc ưc

đi học

tóc bạc khóc nhè gốc cây thợ mộc

gỗ mục máy xúc

lọ mực thức ăn

- Bé đi học chớ trêu chọc bạn.

- Nhớ lời bác dạy

Chăm học chăm làm

Bố mẹ đều khen

Thây cô vui vẻ.

 Học sinh phân tích âm: nh, kh, ch, ng:

 Phân tích tiếng: vẽ, nhà, thứ, ngủ

Trang 25

at ăt ât ot ôt ơt et êt it ut ưt

cà rốt quả ớt trời rét con vẹt

bồ kết quả mít bút chì đứt dây

- Khi học bài, em nhớ phải ngồi trật tự

Trang 26

ap ăp âp op ôp ơp ep êp ip up

lợp nhà lớp học

cá chép xếp chỗ

đôi dép tốp ca bếp lò nhịp cầu

giúp đỡ búp non túp lều múp míp

- Bé tập đi xe đạp.

- Các bạn lớp em học tập rất chăm chỉ.

- Bé ơi mau dậy

Đến lớp mầm non

Con trâu tai vẫy

Con gà mào son

Đều đi cả rồi

Bé ơi mau dậy.

 Học sinh phân tích từ: tổ cò, lá mạ, cá thu, thợ xẻ.



Trang 27

anh ênh inh ach êch ich

xe khách

vở sạch nhà gạch con ếch

mũ lệch

tờ lịch vui thích

Trang 28

ang ăng âng ong ông eng ung ưng

vâng lời nhà tầng cái xẻng

gõ kẻng

bắn súng cung tên quả trứng rừng núi

- Đêm trung thu, chúng em vui tưng bừng.

- Em tặng bạn bông hồng nhân ngày sinh nhật.

Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng Nhị vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

 Học sinh phân tích tiếng: nơ, me, dê, đò.

 Phân tích âm: th, ch, kh, gh

Trang 29

tiếp khách đàn kiến yên xe bao diêm

thanh kiếm

âu yếm tiêm phòng hồng xiêm

Cái cò đi đón cơn mưa Tối tăm mù mịt ai đưa cò về? Cò

về thăm quán cùng quê Thăm cha, thăm mẹ, cò về thăm anh.

 Chủ nhật, bố mẹ dẫn Kiên đi xem xiếc Kiên rất thích xem khỉ

đi xe đạp, chó làm tính, voi đá bóng.

 Phân tích âm: ph, nh, ng, tr.

 Phân tích tiếng: thỏ, phố, ngủ, tre.

 Phân tích từ: xe chỉ, củ sả, cá kho.

Trang 30

iêu yêu iêt yêt iêng yêng

 Chú ý: Vần có âm yê (i dài) ở đầu không có phụ âm đầu: yêu,

tiếng Việt cái miệng nghiêng ngả bay liệng

yêu bé yêu quý chim yểng mến yêu

 Dù ai nói ngả nói nghiêng

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân

 Cánh diều no gió

Sáo nó thổi vang

Sao trời trôi qua

Diều thành trăng vàng.

Cánh diều no gió Tiếng nó chơi vơi Diều là hạt cau Phơi trên nong trời.

 Phân tích âm: ng, ngh, gh.

 Phân tích tiếng: nghé, ngừ, ghế

Trang 31

uôi uôm uôc uôt uôn uông

vuốt râu con chuột thuộc bài bánh cuốn

chuồn chuồn hình vuông rau muống lên xuống

 Đến lớp con nhớ học thuộc bài,

chớ ăn mặc luộm thuộm.

Con mèo mà trèo cây cau Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà

Chú chuột đi chợ đàng xa Mua mắm, mua muối giỗ cha chú mèo.

Trang 32

thanh gươm bướm lượn hạt cườm con vượn bay lượn

vườn trường soi gương giường ngủ hương thơm xương sườn

 Trung Thu trăng sáng như gương.

Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng.

 Ca nô đi trước

Ván lướt theo sau

Nước tung trắng phau

Mặt hồ cuộn sóng.

Trang 33

bà ngoại điện thoại

khoai lang quả xoài

bé ngoan hoan hô học toán

áo khoác rách toạc hoạt hình chạy thoát quạt mát

Chớ có nói khoác

Bé Khoa rất ngoan mà còn học giỏi toán.

Bạn Toàn giữ sách giáo khoa rất sạch sẽ

Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng

Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn

Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn

Có sao trăng phải chịu luồn đám mây?

Trang 34

BÀI ĐỌC 26 – PHẦN VẦN

kế hoạch xoành xoạch khoang tàu thoang thoảng

dài ngoằng

vỡ hoang nước khoáng hét toáng

 Bà ngoại băn khoăn lo lắng vì bé chưa ngoan

 Chú bé loắt choắt

Cái xắc xinh xinh

Cái chân thoăn thoắt

Cái đầu nghênh nghênh.

 Trần Quốc Toản ra trận

Gươm tuốt vỏ cầm tay

Ngựa phi nhanh như bay

Làm kinh hoàng lũ giặc

Lá cờ bay phần phật

Náo nức cả đoàn quân

Trang 35

BÀI ĐỌC 27 – PHẦN VẦN

kỉ luật quả quất

cháo quẩy khuấy nước

kể chuyện cái thuyền bóng chuyền

đẹp tuyệt quyết tâm bạch tuyết lưu luyến tuyên dương

 Bạn Huy quyết tâm học tập thật tốt.

 Mùa xuân là Tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ngày càng xuân

 Những hôm nào trăng khuyết

Trông giống con thuyền trôi Em

đi trăng theo bước

Như muốn cùng đi chơi.

 Bạn Tuấn đi tàu thủy về quê Ở quê Tuấn được nghe bà kể

chuyện nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn.

Định dạng
Số trang	37
Dung lượng	1,78 MB