4. TRIEU CHUNG HOC SIEU AM

DẤU HIỆU VIỀN BAOHALO SIGN, RIM SIGN  Lưu ý 1: Khi tổn thương xô đẩy mạch máu kề cận TMC hoặc TM gan, nó có thể cho ra hình ảnh giả đường viền do vách mạch máu tạo thành trong trường

Trang 2

 Hình ảnh siêu âm của một số bệnh lý thường gặp.

 Một số dấu hiệu siêu âm.

Trang 3

Trang 4

 sin θi / sin θt = C1 / C2

Trang 5

MẶT NGĂN CÁCH VÀ VÁCH

MẶT NGĂN CÁCH

1 2

3 4

5 6 7

8

Trang 6

Trang 8

Trang 9

HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN

TỤ DỊCH

 Dịch khu trú hay dịch tự do trong ổ bụng.

 Dịch trong (mật, dịch báng, dịch trong nang): echo trống, tăng hồi âm phía sau.

 Dịch không trong (mật có cặn, máu, abscess): echo mỏng, không đồng nhất, tăng âm nhẹ phía sau.

Trang 10

TỤ DỊCH

Trang 11

TỤ DỊCH

Trang 12

TỤ DỊCH

Trang 13

TỤ DỊCH

NANG GIẢ LÁCH SAU CHẤN THƯƠNG

Trang 14

Hematocolpos

Trang 15

TỤ DỊCH

Abscess ruột thừa Abscess gan

Trang 16

Trang 17

MÔ ĐẶC

 Mô bình thường:

 Có hồi âm với những mật độ khác nhau:

 Echo mỏng < Tủy thận < Vỏ thận < Lách < Gan < Tụy < Xoang thận < Echo dầy.

Trang 18

MÔ ĐẶC

 Mô bệnh lý:

 Chủ mô tăng hồi âm (gan nhiễm mỡ).

 Chủ mô giảm hồi âm (viêm tụy cấp).

 Thay đổi kích thước và giới hạn.

 Mô tân sinh ngoài chủ mô chính (hạch di căn, huyết khối).

Trang 19

MÔ ĐẶC

Huyết khối trong TMC từ HCC

Trang 20

MÔ ĐẶC

Gan nhiễm mỡ

Trang 21

MÔ ĐẶC

Viêm tụy cấp

Trang 22

Trang 23

MÔ MỠ

 Mô mỡ có hồi âm thay đổi tùy thuộc vào tỷ lệ thành phần mô xơ trong mô mỡ.

 Mỡ dưới da: echo mỏng.

 Mỡ xoang thận, angiomyolipoma: echo dày.

Trang 24

TINH

Trang 25

Cắt dọc: khối hồi âm kém ở

trên tinh hoàn

Sagittal T1 và T2: tăng tín

hiệu

Coronal T2 khử mỡ: giảm tín LIPOMA Ở THỪNG TINH

Trang 26

MÔ MỠ

Xoang thận có hồi âm dày do mô mỡ tạo thành

Trang 27

Trang 28

MÔ RẮN

 Xương và sỏi: hồi âm dày và có bóng lưng.

SỎI TÚI MẬT + CẶN BÙN TÚI MẬT

Trang 29

Trang 31

HƠI

Hơi trong ống tiêu hóa

Trang 32

Hơi tự do trong ổ bụng

HƠI

Trang 33

HƠI

 Cần phải phân biệt giữa hơi trong TM cửa và hơi

trong đường mật trong gan:

 Dưới tác động của dòng chảy, khí trong TMC bị đẩy

về ngoại vi (bờ gan), trong khi đó, khí ở đường mật bị đẩy về trung tâm (rốn gan).

 Khí ở đường mật hay kèm theo khí trong túi mật.

Trang 35

HƠI

Trang 36

HƠI

Trang 37

HƠI

Trang 38

HƠI

Trang 39

Trang 40

Khối đặc Khối dịch Khối viêm Khối hoại tử Đốm vôi

Sau khối u Không tăng

âm Có tăng âm Tăng âm nhẹ Tăng âm nhẹ Có bóng lưng

Trang 41

Trang 42

MỘT SỐ DẤU HIỆU SIÊU ÂM

 Dấu hiệu viền bao (halo sign, rim sign)

 Dấu hiệu mắt bò (bull’eye sign)

 Tổn thương hình sao (stellate pattern)

 Dấu hiệu súng săn hoặc kênh đôi (shotgun sign, double channel sign)

 Dấu hiệu bóng hồi âm vách (WES sign – Wall Echo Shadow sign)

 Dấu hiệu giả thận (pseudo-kidney sign)

 Dấu hiệu bia bắn (target sign)

 Dấu hiệu màn cửa (curtain sign)

 Dấu hiệu bậc thang (step-ladder sign)

 Bánh mạc nối (omental cake)

 Dấu hiệu bánh sandwich (sandwich sign)

 Dấu hiệu thâm nhiễm mỡ (fat stranding sign)

 Dấu hiệu vỏ hành (onion skin sign)

 Dấu hiệu xoáy nước (whirlpool sign)

Trang 43

Trang 44

DẤU HIỆU VIỀN BAO

(HALO SIGN, RIM SIGN)

 Định nghĩa: Đó là tổn thương gan có ranh giới rõ rệt với phần gan còn lại.

 Nhận biết:

 Tổn thương thấy rõ giới hạn trên siêu âm, CT trước

và sau chích thuốc, T1, T2 và T1Gado.

 Dấu càng rõ chứng tỏ khối u càng phát triển mạnh

 Khi nghi ngờ ta có thể thử vẽ một vòng theo giới hạn của tổn thương, nếu có sự ngập ngừng thì có nghĩa là tổn thương không có giới hạn rõ ràng.

Trang 45

 Nguyên nhân: Có hai loại hình ảnh tổn thương gan

Trang 47

 Đường viền tương ứng với vỏ bao (capsule) hoặc giả Đường viền

vỏ bao (pseudocapsule).

xâm lấn của khối u.

thành.

Trang 48

Abscess gan

Trang 49

 Lưu ý 1: Khi tổn thương xô đẩy mạch máu kề cận

(TMC hoặc TM gan), nó có thể cho ra hình ảnh giả đường viền do vách mạch máu tạo thành (trong

trường hợp này đường viền không liên tục).

 Lưu ý 2: Một đường viền thật sự quanh tổn thương

có thể bị gián đoạn tại vị trí mà khối u tăng trưởng quá mức hoặc một tổn thương vệ tinh nằm kế cận tổn thương chính.

Trang 50

Trang 51

DẤU HIỆU MẮT BỊ

(BULL’S EYE SIGN)

 Nhận biết: Dấu hiệu này dùng cho siêu âm gan Nó là những nốt tròn, đường kính 1-4cm, hồi âm kém, có trung tâm hồi âm dày

 Ý nghĩa: Hình ảnh này không đặc hiệu, nó có thể gặp trong nhiều bệnh lý.

 Nấm Candida ở người suy giảm miễn dịch.

 Di căn gan, đặc biệt là từ Bronchogenic carcinoma.

 Lymphoma.

 Leukemia.

 Sarcoidosis.

 Kaposi sarcoma.

Trang 52

DẤU HIỆU MẮT BỊ

(BULL’S EYE SIGN)

Nấm Candida ở gan và lách

Trang 53

DẤU HIỆU MẮT BÒ

(BULL’S EYE SIGN)

Ung thư phổi di căn gan

Trang 54

DẤU HIỆU MẮT BÒ

(BULL’S EYE SIGN)

Ung thư ống tiêu hóa di căn gan

Trang 55

Trang 56

TỔN THƯƠNG HÌNH SAO

(STELLATE PATTERN)

 Nhận biết: Dấu hiệu này dùng trong siêu âm

Doppler và siêu âm có chất cản âm Các mạch máu

từ ngoại vi hội tụ về trung tâm giống như các nan hoa của bánh xe Lưu ý rằng dấu hiệu này chỉ có giá trị khi ta thấy được mạch máu trung tâm.

 Ý nghĩa: Hình ảnh này đặc hiệu để chẩn đoán Tăng sản nốt khu trú (FNH-focal nodular hyperplasia).

Trang 57

(STELLATE PATTERN)

Trang 58

(STELLATE PATTERN)

FNH

Trang 59

(STELLATE PATTERN)

FNH

Trang 60

Trang 61

DẤU HIỆU SÚNG SĂN HOẶC KÊNH ĐƠI

(DOUBLE CHANNEL SIGN - SHOTGUN SIGN)

 Hai cấu trúc ống chạy song song trong gan do TMC

và đường mật trong gan bị dãn tạo thành.

 Âm tính giả: trong tắc mật cấp tính.

 Dương tính giả: dãn ĐM gan trong xơ gan, bệnh

nhân sau cắt túi mật (OMC và đường mật trong gan dãn).

Trang 63

Trang 64

DẤU HIỆU BĨNG HỒI ÂM VÁCH

(WES SIGN - WES=Wall Echo Shadow sign)

 Nhận biết: Dấu hiệu này dùng cho siêu âm vùng túi mật Nó biểu hiện bằng hai đường cong song song hồi

âm dày, chen giữa là một đường mỏng hồi âm kém Kèm theo là bóng lưng phía sau các đường cong này.

Trang 65

DẤU HIỆU BĨNG HỒI ÂM VÁCH

Sỏi to lấp đầy TM

Trang 66

DẤU HIỆU BÓNG HỒI ÂM VÁCH

Nhiều sỏi nhỏ lấp đầy TM

Trang 67

Trang 68

DẤU HIỆU GIẢ THẬN

(PSEUDO-KIDNEY SIGN)

 Định nghĩa: Hình ảnh thấy được trên siêu âm là

một khối có hình dáng và hồi âm giống như thận.

 Nguyên nhân:

 Do thành ruột dày tạo hình ảnh giống như vỏ

thận (xoang thận chính là lòng ruột): Carcinoma đại tràng (annular), Viêm ống tiêu hóa.

 Do lồng ruột, các quai ruột lồng vào nhau, mạc treo ruột đi theo quai ruột lồng tạo hồi âm dày ở trung tâm.

Trang 69

CARCINOMA ĐẠI TRÀNG

Trang 70

LỒNG RUỘT

Pseudo-kidney

Right kidney

Trang 71

Trang 72

DẤU HIỆU BIA BẮN

(TARGET SIGN)

 Hình ảnh những vòng đồng tâm hồi âm dày và hồi

âm kém xen kẽ hoặc là vòng tròn hồi âm kém với trung tâm hồi âm dày.

 Dấu hiệu này có thể thấy ở nhiều bệnh lý của ống tiêu hóa

 Nó có thể là sự dày lên của vách ống tiêu hóa do viêm (VRT, viêm ĐT giả mạc), u, thiếu máu, phì đại (hẹp môn vị phì đại).

 Hoặc có thể là hình ảnh của các đoạn ống tiêu hóa lồng vào nhau (lồng ruột).

Trang 74

(TARGET SIGN)

Viêm đại tràng giả mạc

Trang 75

(TARGET SIGN)

Trang 76

(TARGET SIGN)

Trang 77

(TARGET SIGN)

Trang 79

(TARGET SIGN)

Lồng ruột

Trang 80

Trang 81

DẤU HIỆU MÀN CỬA

CURTAIN SIGN

hoành (P) di động theo nhịp thở

bề mặt gan tạo thành.

động giống như khi ta đóng mở bức màn cửa,

nhưng lưu ý rằng 2 bức màn này di chuyển không đồng bộ (asynchrone).

Trang 82

DẤU HIỆU MÀN CỬA

CURTAIN SIGN

Trang 84

Trang 85

DẤU HIỆU BẬC THANG

STEP-LADDER SIGN

 Dấu hiệu này được tạo thành bởi hai bậc thang:

 Bậc thang trên do khí trong phổi ở góc sườn hoành (P) phủ trên vòm hoành

 Bậc thang dưới do khí tự do trong ổ bụng phủ trên

bề mặt gan và mặt dưới vòm hoành.

 Khoảng cách giữa hai bậc chính là bề dày của vòm hoành.

Trang 86

DẤU HIỆU BẬC THANG

STEP-LADDER SIGN

Trang 87

Trang 88

BÁNH MẠC NỐI

(OMENTAL CAKE)

 Bình thường ta không thấy được mạc nối trên siêu

âm Bánh mạc nối là hình ảnh có thể tìm thấy ở bệnh

nhân u màng bụng và nhồi máu mạc nối.

 Phần dưới (P) của mạc nối lớn là nơi thường thấy

bánh mạc nối.

 Siêu âm (Puylaert): Khối bầu dục (cakelike), hồi âm

dày, không đè ép được, đây cũng là điểm đau nhất

của BN Vị trí thường gặp là giữa thành bụng trước

và ĐT góc gan.

Trang 89

BÁNH MẠC NỐI

(OMENTAL CAKE)

OMENTAL CAKE / U MÀNG BỤNG

Trang 90

BÁNH MẠC NỐI

(OMENTAL CAKE)

OMENTAL CAKE / U MÀNG BỤNG

Trang 91

BÁNH MẠC NỐI

(OMENTAL CAKE)

OMENTAL CAKE / NHỒI MÁU MẠC NỐI

Định dạng
Số trang	116
Dung lượng	41,55 MB