3. TRIEU CHUNG HOC SIEU AM

Dấu hiệu súng săn hoặc kênh đôi shotgun sign, double channel sign.. Dấu hiệu bóng hồi âm vách WES sign – Wall Echo Shadow sign.. Dấu hiệu súng săn hoặc kênh đôi shotgun sign, double chan

Trang 2

Hình ảnh siêu âm của một số bệnh lý thường gặp.

Một số dấu hiệu siêu âm.

Trang 3

Trang 4

11/1/2014 4

MẶT NGĂN CÁCH VÀ VÁCH

MẶT NGĂN CÁCH

Mặt phẳng hay cong phân

chia hai vùng có trở âm

khác nhau khi tia siêu âm

Trang 5

MẶT NGĂN CÁCH VÀ VÁCH

MẶT NGĂN CÁCH

1 2

3 4

5 6 7

8

Trang 6

Trang 8

Trang 9

HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN

TỤ DỊCH

Dịch khu trú hay dịch tự do trong ổ bụng.

Dịch trong (mật, dịch báng, dịch trong nang): echo trống, tăng hồi âm phía sau.

Dịch không trong (mật có cặn, máu, abscess): echo mỏng, không đồng nhất, tăng âm nhẹ phía sau.

Trang 10

11/1/2014 10

TỤ DỊCH

Trang 11

TỤ DỊCH

Trang 12

11/1/2014 12

TỤ DỊCH

Trang 13

TỤ DỊCH

NANG GIẢ LÁCH SAU CHẤN THƯƠNG

Trang 14

11/1/2014 14

Hematocolpos

Trang 15

TỤ DỊCH

Abscess ruột thừa Abscess gan

Trang 16

Trang 17

MÔ ĐẶC

Mô bình thường:

Có hồi âm với những mật độ khác nhau:

Echo mỏng < Tủy thận < Vỏ thận < Lách < Gan < Tụy < Xoang thận < Echo dầy.

Trang 18

11/1/2014 18

MÔ ĐẶC

Mô bệnh lý:

Chủ mô tăng hồi âm (gan nhiễm mỡ).

Chủ mô giảm hồi âm (viêm tụy cấp).

Thay đổi kích thước và giới hạn.

Mô tân sinh ngoài chủ mô chính (hạch di căn,

huyết khối).

Trang 19

MÔ ĐẶC

Huyết khối trong TMC từ HCC

Trang 21

MÔ ĐẶC

Viêm tụy cấp

Trang 22

Trang 23

MÔ MỠ

Mô mỡ có hồi âm thay đổi tùy thuộc vào tỷ lệ thành phần mô xơ trong mô mỡ.

Mỡ dưới da: echo mỏng.

Mỡ xoang thận, angiomyolipoma: echo dày.

Trang 25

Cắt dọc: khối hồi âm kém ở trên

tinh hoàn

Sagittal T1 và T2: tăng tín hiệu

Coronal T2 khử mỡ: giảm tín hiệu LIPOMA Ở THỪNG TINH

Trang 27

Trang 28

11/1/2014 28

MÔ RẮN

Xương và sỏi: hồi âm dày và có bóng lưng.

SỎI TÚI MẬT + CẶN BÙN TÚI MẬT

C.M.Rumack et al Diagnostic Ultrasound 3rdEdition 2005

Trang 29

Trang 31

HƠI

Hơi trong ống tiêu hóa

Trang 32

11/1/2014 32

Hơi tự do trong ổ bụng

HƠI

Trang 33

HƠI

Cần phải phân biệt giữa hơi trong TM cửa và hơi

trong đường mật trong gan:

Dưới tác động của dòng chảy, khí trong TMC bị đẩy

về ngoại vi (bờ gan), trong khi đó, khí ở đường mật bị đẩy về trung tâm (rốn gan).

Khí ở đường mật hay kèm theo khí trong túi mật.

Trang 35

HƠI

Trang 36

11/1/2014 36

HƠI

KHÍ TRONG ĐƯỜNG MẬT (PNEUMOBILIA) VÀ TÚI MẬT

Trang 37

HƠI

Trang 38

Trang 39

Khối đặc Khối dịch Khối viêm Khối hoại

tử

Đốm vôi hóa

Bệnh lý U GAN NANG VIÊM TỤY

Có bóng lưng

Bờ Viền rõ,

echo mỏng

Rõ trước sau, mờ 2 bên

Hình ảnh

Trang 40

Trang 41

MỘT SỐ DẤU HIỆU SIÊU ÂM

Dấu hiệu viền bao (halo sign, rim sign)

Dấu hiệu mắt bò (bull’eye sign)

Tổn thương hình sao (stellate pattern)

Dấu hiệu súng săn hoặc kênh đôi (shotgun sign, double channel sign)

Dấu hiệu bóng hồi âm vách (WES sign – Wall Echo Shadow sign)

Dấu hiệu giả thận (pseudo-kidney sign)

Dấu hiệu bia bắn (target sign)

Dấu hiệu màn cửa (curtain sign)

Dấu hiệu bậc thang (step-ladder sign)

Bánh mạc nối (omental cake)

Dấu hiệu bánh sandwich (sandwich sign)

Dấu hiệu thâm nhiễm mỡ (fat stranding sign)

Dấu hiệu vỏ hành (onion skin sign)

Dấu hiệu xoáy nước (whirlpool sign)

Trang 42

11/1/2014 42

Trang 43

DẤU HIỆU VIỀN BAO

(HALO SIGN, RIM SIGN)

Định nghĩa: Đó là tổn thương gan có ranh giới rõ rệt với phần gan còn lại.

Nhận biết:

Tổn thương thấy rõ giới hạn trên siêu âm, CT

trước và sau chích thuốc, T1, T2 và T1Gado.

Dấu càng rõ chứng tỏ khối u càng phát triển mạnh Khi nghi ngờ ta có thể thử vẽ một vòng theo giới hạn của tổn thương, nếu có sự ngập ngừng thì có nghĩa là tổn thương không có giới hạn rõ ràng.

Trang 44

11/1/2014 44

Nguyên nhân: Có hai loại hình ảnh tổn thương gan

L.Arrive Guide d'imagerie Abdominopelvienne 2004

Trang 47

Abscess gan

Trang 48

11/1/2014 48

Lưu ý 1: Khi tổn thương xô đẩy mạch máu kề cận

(TMC hoặc TM gan), nó có thể cho ra hình ảnh giả đường viền do vách mạch máu tạo thành (trong

trường hợp này đường viền không liên tục).

Lưu ý 2: Một đường viền thật sự quanh tổn thương

có thể bị gián đoạn tại vị trí mà khối u tăng trưởng quá mức hoặc một tổn thương vệ tinh nằm kế cận tổn thương chính.

L.Arrive Guide d'imagerie Abdominopelvienne 2004

Trang 49

Trang 50

11/1/2014 50

DẤU HIỆU MẮT BÒ

(BULL’S EYE SIGN)

Nhận biết: Dấu hiệu này dùng cho siêu âm gan Nó là những nốt tròn, đường kính 1-4cm, hồi âm kém, có trung tâm hồi

âm dày

Ý nghĩa: Hình ảnh này không đặc hiệu, nó có thể gặp trong nhiều bệnh lý.

Nấm Candida ở người suy giảm miễn dịch.

Di căn gan, đặc biệt là từ Bronchogenic carcinoma.

Lymphoma.

Leukemia.

Sarcoidosis.

Kaposi sarcoma.

Trang 51

(BULL’S EYE SIGN)

Nấm Candida ở gan và lách

Trang 52

11/1/2014 52

(BULL’S EYE SIGN)

Ung thư phổi di căn gan

Trang 53

(BULL’S EYE SIGN)

Ung thư ống tiêu hóa di căn gan

Trang 54

11/1/2014 54

Trang 55

TỔN THƯƠNG HÌNH SAO

(STELLATE PATTERN)

Nhận biết: Dấu hiệu này dùng trong siêu âm

Doppler và siêu âm có chất cản âm Các mạch máu

từ ngoại vi hội tụ về trung tâm giống như các nan hoa của bánh xe Lưu ý rằng dấu hiệu này chỉ có giá trị khi ta thấy được mạch máu trung tâm.

Ý nghĩa: Hình ảnh này đặc hiệu để chẩn đoán Tăng sản nốt khu trú (FNH-focal nodular hyperplasia).

Trang 57

TỔN THƯƠNG HÌNH SAO

(STELLATE PATTERN)

FNH

Trang 59

Trang 60

11/1/2014 60

DẤU HIỆU SÚNG SĂN HOẶC KÊNH ĐÔI

(DOUBLE CHANNEL SIGN - SHOTGUN SIGN)

Hai cấu trúc ống chạy song song trong gan do TMC

và đường mật trong gan bị dãn tạo thành.

Âm tính giả: trong tắc mật cấp tính.

Dương tính giả: dãn ĐM gan trong xơ gan, bệnh

nhân sau cắt túi mật (OMC và đường mật trong gan dãn).

Trang 62

11/1/2014 62

Trang 63

DẤU HIỆU BÓNG HỒI ÂM VÁCH

(WES SIGN - WES=Wall Echo Shadow sign)

Nhận biết: Dấu hiệu này dùng cho siêu âm vùng túi mật Nó biểu hiện bằng hai đường cong song song hồi âm dày, chen giữa là một đường mỏng hồi âm kém Kèm theo là bóng lưng phía sau các đường

cong này.

Ý nghĩa:

Hoặc là sỏi to ở túi mật, gần như lấp đầy TM chỉ

có một khoang dịch mật nhỏ chen giữa hai đường hồi âm dày.

Hoặc là có nhiều sỏi nhỏ lấp gần như đầy TM.

Trang 64

11/1/2014 64

Frank J Rybicki, MD, PhD.The WES Sign ( Radiology 2000;214:881-882.)

Sỏi to lấp đầy TM

Trang 65

Nhiều sỏi nhỏ lấp đầy TM

Trang 66

11/1/2014 66

Trang 67

DẤU HIỆU GIẢ THẬN

(PSEUDO-KIDNEY SIGN)

Định nghĩa: Hình ảnh thấy được trên siêu âm là

một khối có hình dáng và hồi âm giống như thận.

Nguyên nhân:

Do thành ruột dày tạo hình ảnh giống như vỏ thận (xoang thận chính là lòng ruột): Carcinoma đại tràng (annular), Viêm ống tiêu hóa.

Do lồng ruột, các quai ruột lồng vào nhau, mạc treo ruột đi theo quai ruột lồng tạo hồi âm dày ở trung tâm.

Trang 68

11/1/2014 68

CARCINOMA ĐẠI TRÀNG

Trang 69

LỒNG RUỘTPseudo-kidney

Right kidney

Trang 70

11/1/2014 70

Trang 71

DẤU HIỆU BIA BẮN

(TARGET SIGN)

Hình ảnh những vòng đồng tâm hồi âm dày và hồi

âm kém xen kẽ hoặc là vòng tròn hồi âm kém với

trung tâm hồi âm dày.

Dấu hiệu này có thể thấy ở nhiều bệnh lý của ống

tiêu hóa

Nó có thể là sự dày lên của vách ống tiêu hóa do viêm (VRT, viêm ĐT giả mạc), u, thiếu máu, phì đại (hẹp môn vị phì đại).

Hoặc có thể là hình ảnh của các đoạn ống tiêu

hóa lồng vào nhau (lồng ruột).

Trang 72

11/1/2014 72

Viêm ruột thừa cấp

Trang 73

(TARGET SIGN)

Trang 75

(TARGET SIGN)

Trang 76

11/1/2014 76

(TARGET SIGN)

HẸP MÔN VỊ PHÌ ĐẠI

Trang 77

(TARGET SIGN)

Lồng ruột

Trang 78

11/1/2014 78

Trang 79

DẤU HIỆU MÀN CỬA

trên bề mặt gan tạo thành.

Khi bệnh nhân thở, hai bức màn khí này sẽ chuyển động giống như khi ta đóng mở bức màn cửa,

nhưng lưu ý rằng 2 bức màn này di chuyển không đồng bộ (asynchrone).

Trang 80

11/1/2014 80

DẤU HIỆU MÀN CỬA

CURTAIN SIGN

Trang 81

Trang 82

11/1/2014 82

DẤU HIỆU BẬC THANG

STEP-LADDER SIGN

Dấu hiệu này được tạo thành bởi hai bậc thang:

Bậc thang trên do khí trong phổi ở góc sườn hoành (P) phủ trên vòm hoành

Bậc thang dưới do khí tự do trong ổ bụng phủ trên

bề mặt gan và mặt dưới vòm hoành.

Khoảng cách giữa hai bậc chính là bề dày của vòm hoành.

Trang 83

DẤU HIỆU BẬC THANG

STEP-LADDER SIGN

Trang 84

11/1/2014 84

Trang 85

BÁNH MẠC NỐI

(OMENTAL CAKE)

Bình thường ta không thấy được mạc nối trên siêu

âm Bánh mạc nối là hình ảnh có thể tìm thấy ở bệnh nhân u màng bụng và nhồi máu mạc nối.

Phần dưới (P) của mạc nối lớn là nơi thường thấy

Trang 87

Định dạng
Số trang	111
Dung lượng	14,28 MB