[Chiaseyhoc.net] Bệnh gout

HC tăng A.Uric máu vô căn & bệnh gout nguyên phát: hay gặp, 85%, có tính chất gia đình & di truyền, do rối loạn chuyển hóa purin 2.. HC tăng A.Uric máu thứ phát: suy thận, 1 số bệnh máu,

ThS BS LÊ HỒNG THỊNH

lht28388@gmail.com

1 Bệnh hay gặp ở người có mức sống cao,

nam cao gấp 10 lần nữ.

2 Gout là 1 bệnh chuyển hóa.

3 Đặc trưng = những đợt viêm khớp cấp +

sự lắng đọng muối urat trong các tổ chức

4 Bệnh xảy ra do tăng acid uric trong máu.

Tăng tạo acid

uric :

- ăn đạm nhiều purin,

- tăng chuyển Nucleoprotein thành purin

- tăng tổng hợp purin nội sinh

Giảm thải acid

uric

-Giảm độ lọc cầu thận (GFR)-Giảm bài tiết của ống thận

Giảm phân hủy

acid uric

- Liên quan vi khuẩn trong phân

1 HC tăng A.Uric máu vô căn & bệnh gout

nguyên phát: hay gặp, 85%, có tính chất gia đình & di truyền, do rối loạn chuyển hóa purin

2 HC tăng A.Uric máu & bệnh gout rối loạn

men: hiếm gặp

3 HC tăng A.Uric máu thứ phát: suy thận, 1

số bệnh máu, nội tiết

Lắng đọng ở :

-Màng hoạt dịch khớp, sụn, xương, gân

• Cơn gout đầu tiên # tuổi 35-55, ở nam

tuổi càng trẻ bệnh càng nặng, ở nữ ít xảy

ra trước tuổi mãn kinh.

rượu thịt, stress, chấn thương, nhiễm

trùng, dùng thuốc lợi tiểu Thiazid (ức chế thải a.uric), tinh chất gan

• Đột ngột, ban đêm, đang ngủ phải thức dậy vì đau khớp.

khớp sưng to, đỏ, căng bóng, đau dữ dội

• Các khớp ≠: cổ chân, gối, bàn tay, cổ tay, khuỷu

• Hiếm: khớp háng, vai, cột sống

• Lúc đầu chỉ 1 khớp, sau đó bị nhiều khớp

• Cơn kéo dài 5-7 ngày, giảm viêm dần, trở lại bt, nhưng dễ tái phát nếu gặp đk thuận lợi.

• Bên cận thể điển hình cũng gặp thể tối cấp:

khớp viêm sưng tấy dữ dội, đau nhiều

• Còn thể nhẹ kín đáo, đau ít, nên dễ bị bỏ qua.

• Do sự lắng đọng urat.

• Tophy xuất hiện chậm sau

cơn gout đầu tiên # vài

năm-vài chục năm.

• Tophy xuất hiện với số

lượng tăng nhanh & gây

loét, hay gặp ở sụn vành

tai, khuỷu tay, ngón chân

cái, mu bàn chân, gân

achille

• Tophy # vài mm- vài cm ,

chắc/ mềm, ko di động do

dính vào nền xương.

•Urate lắng đọng rải rác ở kẽ thận, bể

thận, niệu quản

•Sỏi thận: 10-20% Sỏi urat nhỏ, ko cản

quang

•Tổn thương thận: lúc đầu thấy có

hay gặp ở người có Tophy, tiến triển

chậm, gây tử vong

1 A uric máu > 70 mg/l (416,5 micromol/l)

2 Có tophy

chức (soi kính hiển vi)

đầu bệnh, viêm khớp xuất hiện đột ngột

đau dữ dội và khỏi hoàn toàn sau 1-2 tuần

1 Chế độ ăn (giảm đạm nhiều purin – thịt đỏ, bia rượu,

nên uống nhiều nước có Bicarbonate)

 Mục tiêu điều trị:

• Trị viêm khớp trong cơn gout cấp

• Dự phòng tái phát cơn gout cấp/ sự lắng đọng

urate, phòng biến chứng của HC tăng a.uric máu

 Điều trị trong cơn gout cấp

• Colchicin

• NSAID: kháng viêm non-sterois

• Corticoid: giảm viêm nhanh, nhưng gây tăng

a.uric máu nên hạn chế dùng.

1 Chế độ ăn

 Điều trị HC tăng a.uric máu (duy trì a.uric

máu <60mg/L)

• Tăng thải A.uric niệu: Benziodoron

(Amplivix 100mg): liều 1-3 viên/ ngày

• Giảm tạo A.uric máu: Allopurinol

(Zylorric100mg): uống 1 lần 2-3 viên/ngày

• Tiêu a.uric máu: Uricozym:

tiêm TM/ TB 1000-2000 UI/ ngày

Bs Lê Hồng Thịnh

ĐẠI CƯƠNG

• Là 1 bệnh thấp khớp mãn, tự miễn, chủ

yếu ở nữ giới (70-80%)

– Tác nhân gây bệnh:vi khuẩn, virus, dị nguyên– Di truyền

– Thuận lợi: stress, suy giảm đè kháng, sinh đẻ, lạnh ẩm kéo dài…

phát

85% từ từ, tăng dần 15% đột ngột (viêm cấp): viêm 1 khớp (bàn tay/ gối), kéo dài vài tuần/ tháng rồi chuyển qua toàn phát

Toàn

phát

Vị trí: sớm là ở khớp chi, trội ở xa gốc chi

- Chi trên: cổ tay, bàn ngón, ngón (2,3) -Chi dưới: gối, cổ chân, bàn- ngón chân Muộn là ở các khớp: khuỷu, vai, háng, ĐS cổ, thái dương hàm,

ức đòn

TÍNH CHẤT: lan 2 bên, đối xứng

•Sưng, Đau, hạn chế vận động, ít nóng đỏ, có thể có dịch ở gối

•Đau tăng về đêm gần sáng, cứng khớp buổi sáng

•Các ngón tay hình thoi (ngón 2,3)

•Biến dạng khớp- chậm hơn: bàn tay gió thổi, rối loạn TK thực

Hạt dưới da: nổi gồ lên khỏi mặt da, chắc, ko đau,

0,5-2 cm, hay gặp ở trên xương trụ gần khớp khuỷu, trên xương chày gần khớp gối, 1- vài hạt

Da khô teo, phù 1 đoạn chi, hồng ban lòng bàn tay Teo cơ: rõ rệt ở vùng quanh khớp viêm, viêm gân (gân Achille)

Hiếm

gặp

-Tim: tổn thương cơ tim, viêm màng ngoài tim -Phổi: viêm màng phổi nhẹ, xơ phế nang

CẬN LÂM SÀNG

xương, hẹp khe khớp, hủy sụn khớp, dày xương gây dính & biến dạng khớp

• Dấu sinh học: dấu viêm & RL miễn dịch

• Sinh thiết: màn hoạt dịch / hạt dưới da

• Phụ nữ 30-50 tuổi

• Viêm nhiều khớp xa gốc chi

• Khởi đầu từ từ, tiến triển ít nhất 6 tuần

• Đau trội về đêm va cứng khớp buổi sáng

Thể nhẹ Viêm ít khớp, vận động # bình thường

Aspirin: 1-2 g/ngày, chia nhiều lần Chloroquine: 0,2-0,4 g/ngày, ức chế men tiêu thể Tập luyện, vật lý, điện, siêu âm, suối nước khoáng …

Thể trung

bình

-Nhiều khớp bị viêm , hạn chế vận động -Giống thể nhẹ, nhưng cần thêm:

- NSAID (kháng viêm nonsteroid): celecoxib (celebreb 200mg): ngày 1-2 viên

- Có thể dùng corticoid liều trung bình (4mg)

-Corticoid liều cao: dùng ngắn han, uống/ tiêm mạch -Dùng 1 trong các liệu pháp: D-penicilamin, Methotrexate, Cyclophosphamid

Điều trị

mới

-Các tác nhân sinh học: Etanercept, Tnfliximad -Thuốc chống thấp khớp làm thay đổi diễn tiến của bệnh (DMARD):

BS LÊ HỒNG THỊNH

ĐẠI CƯƠNG

• Là bệnh mãn tính của khớp, kể cả cột

sống, gây đau, biến dạng khớp

• Tỷ lệ nam = nữ, tăng theo tuổi

• Thường gặp: cộ sống Thắt lưng  cổ  gối, háng …

• Sự lão hóa: muộn, lớn tuổi >60, nhiều vị trí, tiến triển chậm, không nặng.

• Yếu tố cơ học (thứ phát, hay gặp <40 tuổi), 1 vài vị trí, nhanh, nặng

• Diễn biến: từng đợt, dài ngắn tùy trường hợp, nếu thoái

hóa khớp thứ phát có thể đau liên tục tăng dần, hết đau, sau

đó tái phát.

Hạn chế

vận động

 Do đau, phản ứng co cơ kèm theo.

 Có thể BN không thể: quay cổ, cúi sát đất, ngồi xổm…

Biến dạng Do mọc gai xương, lệch trục/ thoát vị màng hoạt dịch.

• X-QUANG: 3 dấu cơ bản

GiẢM

đau-kháng viêm

-Aspirrin -NSAIDs: kháng viêm non-steroid (Celecoxib) -Không dùng corticoid toàn thân, trừ khi sưng đau nhiều.

Vật lý trị liệu - Vận động, nhiệt, điện

Ngoại khoa - Phẫu thuật sửa lại các dị dnagj khớp (đục, khoét xương,

điều trị thoát vị đĩa đệm, thay khướp nahan tạo)

• Giảm tư thế xấu

• Tránh các tác động đột ngột, mạnh quá, sai tư thế

• Chống béo phì