Hình ảnh CT xoang

Hốc mũi+Bốn thành thành trên vòm mũi: đoạn trán mũi, đoạn sàng, đoạn bướm thành dưới nền mũi: mảnh khẩu cái xương hàm trên, mảnh ngang xương khẩu cái hai thành ngoài... +xoang sàng: Xoan

HÌNH ẢNH CT XOANG

PGS.TS Phạm Ngọc Hoa

BS Phạm Thy Thiên

Nội dung

• Giải phẫu

• Các yếu tố đánh giá trên phim CT

• Một số vấn đề về viêm xoang

GIẢI PHẪU XOANG

Hốc mũi

+Bốn thành

thành trên (vòm mũi): đoạn trán mũi, đoạn sàng, đoạn bướm thành dưới (nền mũi): mảnh khẩu cái xương hàm trên, mảnh ngang xương khẩu cái

hai thành ngoài

• Các xoang +xoang hàm: mặt trên cấu tạo nên sàn ổ mắt

+xoang trán: mặt sau liên quan màng

não và thùy trán

+xoang sàng:

Xoang sàng trước: nằm trước mảnh nền cuốn mũi giữa Xoang sàng sau: nằm sau mảnh nền cuốn mũi giữa

Liên quan của mê đạo sàng:

Phía trên: màng não-não

Phía ngoài: ổ mắt qua xương giấy

Phía sau: thần kinh thị giác

• Vách ngăn mũi

+mảnh đứng xoang sàng

+sụn vách ngăn

+xương lá mía

Giải phẫu CT

• Mặt cắt coronal

• Mặt cắt axial

Chiều thế AXIAL

Xoang trán

Hố sọ trước

Xương Đính

Mảnh OM xương trán Xoang trán

Xương đính

Cánh bé

Xg bướm

Cánh lớn Xg.Bướm thái dương

Măo gă Xoang săng

Cẫnh lớn

Xg bướm

Mấu giường trước

Xoangs àng Hốc mắt

Cánh lớn

Xg bướm

Hố thái dương

Xg.mũi Xoang sàng

Ổå mắt(T) Mỏm trán

Xg gò má Xg.bướm

Xoang bướm

Ống tai trong

Phần trán Cung GM Cơ.TDương Xoang.bướm

Hố hàm XTD

Lổ gai Ống tai ngòai

Động mạch cảnh

Xương mũi

Vách ngăn mũi

Xoang hàm Cung gò má

Cơ T.dương

Lồi cầu XHD

Ống tai ngòai

Xoăn mũi giữa Khoang mũi Mỏm qụa XHD

Lồi cầu XHD Ống tai ngoài

Khí bào chủm mỏm chủm

Đáy mỏm trâm

Ngành lên Xg.hàm

Xg gò má Xoang hàm

Vách ngăn mũi

Ống lệ mũi

Mỏm chân

bướm

Xoăn mũi dưới Xoang hàm Chân bướm

Cơ Cắn

Hố họng bên

Cung trước đốt đội Mỏm nha

Mỏm trâm Chân bướm

VN mũi

Khoang mũi Cánh mũi

Cung XHD

Khối bên đốt

đội

Khẩu cái cứng

Ngành XHD

Cung trước đốt đội

Khối bên đốt đội Mỏm nha

Xoang

hàm

Cung ổ

răng XHT

Mũi hầu

Ngành xương hàm dưới

Chiều thế CORONAL

Mỏm huyệt răng

Xoang trán

Vách ngăn mũi

Xoang hàm

Huyệt răng xương hàm

Phân trai

Xg trán

Hố sọ trước

Vách ngăn mủi

Xoang hàm

Mỏm huyệt răng

Khẩu cái cứng

Vách ngăn mũi

Xoăn mũi dưới

Xoăn mũi giữa

xoang trán

Khẩu cái cứng

Xoăn mũi dưới

Vách ngăn mũi

Xg.Gò má Xoăn mũi trên Mảnh sàng

Khẩu cái cứng

Vách ngăn mũi

Xoang hàm Cung gò má

Mảnh sàng Hốc mắt Cánh lớn

Xg bướm

Mảnh HM xoang sàng

Cung huyệt

răng XHD

Xoăn mũi dưới

Xoăn mũi giữa

Xoăn mũi trên

Thần kinh thị

Xoang sàng (P)

Cánh lớn

Xg bướm

Xoăn mũi giữa Xoăn mũi dưới Khẩu cái mềm

Khẩu câi mềm

Ngănh lín XHD

Xg lâ mía

cẫnh bĩ Xg bướm

bướm

Máu giường trước

Mấu chân bướm

Ngành lên XHD

Họng mũi Xoang bướm

Cung gò má

Xương TDương

Mấu giường

trước

Lồi cầu XHD

Xoang bướm

Xương thái

dương

Hố sọ giữa

Đánh giá phim CT xoang trước

phẫu thuật

Bóng sàng

Haller

Onodi

Mảnh giấy

Phễu sàng

-xoang bướm:

+thần kinh thị giác

+động mạch cảnh trong

+ngách sàng bướm

-xoang hàm: lỗ đổ xoang hàm

-xoang trán: ngách trán

+khí hóa cuốn mũi, điểm tiếp xúc cuốn mũi

+mảnh nền cuốn mũi giữa:

– Đoạn trước (1/3) đứng dọc, gắn vào nền sọ

– Đoạn giữa (1/3) gập góc, đứng ngang, quặt ra ngoài đến xương giấy– Đoạn dưới (1/3) nằm ngang, mái che sau của ngách giữa

-phức hợp lỗ ngách

Mỏm móc

3 kiểu bám của mỏm móc : ổ mắt, CG và sàn so

Vùng đê mũi (Agger nasi)

Cuốn mũi

Mảnh nền cuốn giữa

Các bất thường gây tắc nghẽn sự lưu thông xoang đánh giá trên

phim CT

• Vẹo vách ngăn mũi

• Khí hóa cuốn mũi

• Cuốn mũi giữa cong ngược

• Tế bào agger nasi

• Khí hóa mỏm móc

• Tế bào haller

• Quá phát bóng sàng

Một số vấn đề viêm xoang

Ba yếu tố cơ bản dẫn đến viêm

xoang

• Lỗ thông xoang tắc nghẽn: phù nề, polyp, bất thường cấu trúc

• Bất hoạt lông chuyển

• Thay đổi dịch nhầy: thay đổi số lượng, tính chất

Dịch nước giảm Giãn mạch

Phân loại theo lâm sàng

4 nhóm

+ Viêm xoang cấp: <4 tuần

+ Viêm xoang cấp tái phát: 3-4 đợt/năm + Viêm xoang mạn tính: > 12 tuần

+Đợt cấp viêm mũi xoang mạn tính

Phân loại trên CT

Dạng phễu

Dạng phức hợp lỗ ngách

Dạng ngách sàng bướm

Dạng polyp mũi xoang

Dạng rải rác

Hình ảnh CT

• Dày niêm mạc

• Mức khí dịch

• Khối mờ trong xoang

• Thay đổi xương

Biến chứng viêm mũi xoang

• Mắt

+phía trong: xoang sàng, bướm

+phía trên: xoang trán

+phía dưới: xoang hàm

Các biến chứng: viêm quanh ổ mắt (phù mi mắt),

áp xe, huyết khối xoang hang

• Não: áp xe ngoài màng cứng, áp xe nội sọ, viêm màng não…

Thành ngoài xoang sàng và xoang bướm dễ tổn thương gây biến chứng ổ mắt

Chỉ định phẫu thuật

• Viêm xoang mạn tính với các dị dạng trong hốc mũi gây tắc nghẽn các lỗ thông

• Viêm mũi xoang mạn tính do polyp, nấm

• Viêm xoang mạn tính hay tái phát thất bại với điều trị nội khoa

• Viêm xoang cấp có biến chứng

Cảm ơn sự quan tâm theo dõi của qúy vị

Great Akashi Strait Bridge - 3911m