Chi dinh ECHO trong Nhi Khoa

CHỈ ĐỊNH SIÊU ÂM- Chẩn đoán dựa vào cấu trúc hồi âm, có thể chẩn đoán viêm gan mạn - Chủ yếu loại trừ tắc mật ngoài gan A.. - Chẩn đoán phân biệt abscess gan: + Nang gan: lâm sàng -, dạn

CHỈ ĐỊNH SIÊU ÂM

TRONG NHI KHOA

Bác Sĩ Ngô Minh Đức

3 Đặc tính diễn tiến, điều trị:

• Yêu cầu đối với bác sĩ siêu âm:

- Kinh nghiệm, nhạy bén

- Tránh định kiến chuyên khoa

II CHỈ ĐỊNH SIÊU ÂM

- Chẩn đoán dựa vào cấu trúc hồi

âm, có thể chẩn đoán viêm gan mạn

- Chủ yếu loại trừ tắc mật ngoài gan

A Nhóm bệnh gan mật

1 Viêm gan:

- Chẩn đoán phân biệt abscess gan: + Nang gan: lâm sàng (-), dạng

nang với echo trống, bờ rõ, tăng

âm bên dưới + Máu tụ: tiền sử chấn thương

+ Khối u hoại tử: doppler màu có

mạch máu bên trong + Viêm gan nhiễm trùng: mô viêm

6 Hydatid disease :

Echinococus granulosus, Fasciola

hepatica

- Tổn thương dạng nang đơn độc, tăng

cường âm kém, có đường song song như màng mỏng (Drooping lily sign), có bờ không rõ, đôi khi có cặn lắng bên trong.

- Dạng nang, nhiều nang nhỏ bên trong

(daughter cyst)

- Vôi hóa thành nang

- Chọc hút có thể gây sốc phản vệ

7 Nang bẩm sinh ở gan :

Có thể kèm thận đa nang

8 Bướu gan:

Hepatoblastoma, HCC, Hemangioma

9.Tắc mật :

a/ Tắc mật bẩm sinh : Cần ∆ trước 6 tháng

• Teo đường mật:

* Ngoài gan: teo ống mật chủ, bất thường cơ

vòng oddi (ống mật chủ trên chỗ teo dãn, đường mật rất nhỏ 2 -3mm).

* Trong gan:

+ Bất thường về túi mật: túi mật nhỏ.

+ Dấu tam giác (Triangular sign): echo dày ở

ngã 3, nơi chia nhánh TM cửa, dãy echo dày

> 6mm (periportal fibrosis)

• U nang ống mật chủ (Choledochal cyst).

- Bướu đường mật (Cholangio carcinoma)

+ Nơi chia nhánh mật gan P&T

(đường viền echo kém)

+ Dịch quanh túi mật khu trú : VPM mật, abscess

+ Túi mật có cặn bùn (sludge)

13 Những nguyên nhân dày thành túi mật :

- Suy tim: dãn Hepatic vein, dãn IVC, ascites, TDMP

B Nhóm bệnh lý tụy :

Nguyên nhân thường gặp : chấn

thương, lãi, nhiễm trùng (siêu vi, quai bị), thuốc (prednisone ), vô căn.

- Tụy to, echo kém hoặc bình thương

- Chứa dịch, hoại tử  abscess

- Liệt ruột, có dịch ổ bụng (siêu âm đôi khi giống tắc ruột).

- Siêu âm quanh thận dày (lypolysis)

1.Viêm tụy cấp :

2 Viêm tụy mạn

3 Nang giả tụy

C Nhóm bệnh lý lách :

Renal sinuns

Liver Spleen

Renal cortex Echogenicity

Renal medulla

- Lách to đồng dạng (Homogeneous splenomegaly)

- Tổn thương dạng focal ở lách

(intraspenic mass)

D Thận niệu, thận nội khoa (Thận học)

- Thận to, echo kém hoặc bình thường

- Vách bể thận, niệu quản dày

- Dãn nhẹ đài bể thận, niệu quản

- Vỏ thận có cùng echo dày, sẹo (scar)

- Tái diễn, cao huyết áp

1 Viêm đài bể thận (Pyelonephritis) :

• Bệnh chủ mô thận cấp : có 3 độ

- Độ I : echo thận = gan

- Độ II: echo thận > gan

- Độ III: echo thận (vỏ) = xoang thận

• Thường kích thước thận không thay đổi ( ∆ = / = viêm đài bể thận)

2 Thận nội khoa (Medical renal

disease) :

khí phế quản đồ (air bronchogram)

F Nhóm bệnh lý não :

- Siêu âm não xuyên thóp (TFS)

- Siêu âm não xuyên sọ (Trans

Cranial Sonography)

- Siêu âm Doppler xuyên sọ (Trans Cranial Doppler)

G Siêu âm với bệnh lý viêm ruột (IBD) :

Thường gặp > 20 tuổi, trẻ em ++

- X quang cản quang đường tiêu hóa

- Siêu âm có thể thấy thành ruột dày

và các biến chứng

ruột với trung tâm echo dày, ruột có vẽ

cứng (không nhu động, không xẹp lúc ấn đầu dò).

* Biến chứng :

+ Abscess gan

+ Viêm hạch có mũ sau phúc mạc+ Empyma

+ Ổ abscess trong bụng

+ Tắc niệu quản

H Siêu âm tuyến giáp

- Viêm tuyến giáp có mũ thùy T

- Suy giáp, mô giáp nhỏ

- Basedow, Hashimotos disease : echo kém, tăng tưới máu

I Siêu âm bìu - bẹn :

J Siêu âm khớp - cơ :

- Viêm khớp háng

- Trật/ bán trật khớp háng ở sơ sinh

1 Đau bụng:

VRT, lồng ruột / xoắn ruột, u nang buồng trứng, SXH, sỏi thận, thận ứ nước

III Chỉ định theo triệu chứng, hội

chứng :

2 Sốt kéo dài : bilan chẩn đoán

3 Co giật

4 Nôn kéo dài:

• Trào ngược dạ dày thực quản:

- Đo d thực quản bụng (cơ hoành- tâm vị) Bt > 20mm, dưới 2 tuổi > 17mm

+ d rút ngắn: dễ bị trào ngược

+ d ↓↓ : lạc chỗ tâm phình vị

+ d ↓ cách hồi : tâm vị di động

- Khảo sát động 10 phút, có bệnh khi + Dưới 2 tháng > 4 lần

+ Dưới 2 tuổi > 3 lần

+ Dưới 2 tuổi > 2 lần

• Khảo sát dị tật bẩm sinh ống tiêu hóa :

- Thoát vị khe

- Thực quản to

- Hẹp phì đại môn vị

- Tắc tá tràng

5 Suy dinh dưỡng

- Dấu tụ dịch dưới bao gan

- Phù nề thành túi mật > 3mm hay > 5 mm

7 Siêu âm trong bệnh thương hàn

- Lá phúc mạc dày, xơ hóa, calci hóa

- Quai ruột kết bè, dính nhau

- Đảo lộn vị trí mạch máu mạc treo

- Dấu Whirpool (xoắn ruột)

- Dãn nở mạch máu mạc treo

10 Siêu âm ruột xoay bất toàn :