84 các CHỈ ĐỊNH mổ lấy THAI th thắng

3.Nói đ ược các chỉ định mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ... CÁC CHỈ ĐỊNH MỔ LẤY THAIĐịnh nghĩa: Mổ lấy thai là tr ường hợp lấy thai và phần phụ của thai ra khỏi tử cung qua đ ường

CÁC CHỈ ĐỊNH MỔ LẤY THAI

TS Nguyễn Mạnh Thắng

Bộ môn Phụ Sản – ĐHYHN Phó trưởng khoa Đẻ – Bv Phụ sản TW Trung tâm Chẩn đoán trước sinh – Bv Phụ sản TW Tel 090.798.5688 / 0969.886.658 thang@live.jp

CÁC CHỈ ĐỊNH MỔ LẤY THAI

Mục tiêu:

1 Nói đ ược tinh hinh tỷ lệ mổ lấy thai ở thế giới và ở Việt Nam

2 Trinh bày đ ợc các chỉ định mổ lấy thai chủ động.

3.Nói đ ược các chỉ định mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ.

CÁC CHỈ ĐỊNH MỔ LẤY THAI

Định nghĩa:

Mổ lấy thai là tr ường hợp lấy thai và phần phụ của thai ra khỏi tử cung qua đ ường rạch

thành bụng và rạch tử cung

Không bao hàm mở bụng lấy thai trong tr ường hợp chửa trong ổ bụng và vỡ tử cung

thai đã nằm trong ổ bụng

Tỷ lệ mổ lấy thai

• nhiều n ớc trên thế giới tỷ lệ mổ lấy thai tăng lên nhanh trong vòng 20 năm trở lại đây

• 1988 tỷ lệ mổ lấy thai của Mỹ là 25%

•Pháp, trong vòng 10 năm (1972-1981): tăng gần gấp đôi từ 6% lến đến 11%

Tû lÖ mæ lÊy thai

1. ĐÎ Ýt, tû lÖ con so nhiÒu lªn

2. Tuæi cã thai ngµy mét tăng lªn

3. Monitor lµm tăng kh¶ năng ph¸t hiÖn suy thai vµ lµm tăng tû lÖ mæ lÊy thai

4. Tû lÖ mæ lÊy thai trong ng«i m«ng ngµy mét cao

5. Tû lÖ forceps gi¶m ®i

Tỷ lệ mổ lấy thai

6. Sẹo mổ lấy thai cũ tăng lên

7. Khả năng nuôi trẻ sơ sinh nhẹ cân, thiếu tháng có nhiều tiến bộ

8. Sự thắc mắc, kiện tụng của gia đinh ngư ời bệnh Số l ượng sản phụ có yêu cầu thiết

tha đ ược mổ lấy thai ngày càng nhiều lên

Yếu tố xã hội không thể phủ nhận, có ảnh h ởng đến chỉ định mổ lấy thai

Tû lÖ mæ lÊy thai ë ViÖn B¶o vÖ Bµ mÑ vµ TrÎ s¬ sinh

  Năm

  T¸c gi¶

Dư ¬ng ThÞ Cư ¬ng

Đç Träng HiÕu Ng« TiÕn An

Lª Thanh Binh

Vò C«ng Khanh

0,96 3,26 9,68 13,90 16,67 22,25 27,07 34,6

Chỉ định mổ lấy thai

Theo thời điểm xuất hiện chỉ định mổ lấy thai:

Theo tính chất của chỉ định mổ lấy thai:

Các loại chỉ định phẫu thuật mổ lấy thai ở bv.PSTW (1997- Nguyễn Công Khanh)

Chỉ định mổ lấy thai chủ động (dự phòng)

Khung chậu bất th ường

1.Nếu không phải là ngôi chỏm => mổ lấy thai

Chỉ định mổ lấy thai chủ động (dự phòng)

Đư ờng ra của thai bị cản trở:

1 Khối u tiền đạo: thư ờng hay gặp là u xơ ở eo tử cung hay cổ tử cung,

u nang buồng trứng, các khối u khác nằm trên đư ờng thai đi ra.

2.Rau tiền đạo loại che kín toàn bộ cổ tử cung (rau tiền đạo trung tâm hoàn toàn) hay rau tiền đạo gây chảy máu nhiều buộc phải mổ cấp cứu để cầm máu cứu mẹ.

Chỉ định mổ lấy thai chủ động (dự phòng)

Tử cung có sẹo trong trư ờng hợp sau:

1 Các sẹo mổ ở thân tử cung: sẹo bóc tách u xơ, sẹo của phẫu thuật tạo hinh tử cung, sẹo khâu chỗ vỡ, chỗ thủng tử cung, sẹo của phẫu thuật cắt góc, tử cung, sừng tử cung.

2 Sẹo của phẫu thuật mổ ngang đoạn d ưới tử cung:

• Đã có mổ lấy thai ngang đoạn dư ới từ 2 lần trở lên

•.Lần mổ lấy thai tr ước < 24 tháng

Chỉ định mổ lấy thai chủ động (dự phòng)

Chỉ định mổ vi nguyên nhân của ngư ời mẹ:

• Mẹ bị các bệnh lý toàn thân mạn tính hay cấp tính nếu đẻ đ ường dư ới có thể có nguy cơ cho tính mạng ngư ời mẹ (bệnh tim, tăng huyết áp, tiền sản giật nặng và sản giật)

• Các bất thư ờng ở đư ờng sinh dục d ưới của ngư ời mẹ như : chít hẹp âm đạo (bẩm sinh hay mắc phải), tiền sử mổ rò, mổ sa sinh dục

• Các dị dạng của tử cung nh ư: tử cung đôi (tử cung không có thai th ường trở thành khối

u tiền đạo), tử cung hai sừng… đặc biệt là khi kèm theo ngôi thai bất th ường

Chỉ định mổ lấy thai chủ động (dự phòng)

Nguyên nhân về phía thai:

Thai bị suy dinh d ỡng nặng hay bị bất đồng nhóm máu nếu không lấy thai ra

thi có nguy cơ thai bị chết l ưu trong tử cung

Mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ

Các chỉ định này hầu hết đều là những chỉ định t ương đối Cần phải có

nhiều chỉ định t ương đối để hinh thành nên một chỉ định mổ lấy thai

Mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ

Chỉ định mổ vi nguyên nhân ng ười mẹ

1. Con so lớn tuổi là thai phụ con so có tuổi từ 35 trở lên Có thể kèm theo hay không lý do vô sinh

2. Tiền sử điều trị vô sinh, con hiếm, con quí

3. Các bệnh lý của ngư ời mẹ vẫn có thể cho phép theo dõi chuyển dạ sẽ đ ược

mổ lấy thai nếu xuất hiện thêm một yếu tố đẻ khó khác

Mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ

1. Thai to không phải do thai bất thư ờng

2. Các ngôi bất th ường: ngôi vai (không có chỉ định nội xoay thai), ngôi trán, ngôi thóp tr

ớc, ngôi mặt cằm sau Ngôi mông nếu có thêm một yếu tố đẻ khó khác

3. Thai già (quá ngày sinh) th ờng phải mổ vi thai không đủ sức chịu đựng cuộc chuyển dạ

Mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ

4. Chửa đa thai: nếu thai thứ nhất là ngôi mông hay ngôi vai

5. Suy thai cấp tính trong chuyển dạ khi chư a đủ điều kiện đi đường d ưới Hiện tư

ợng thai suy cấp tính càng dễ xảy ra trên cơ sở thai suy mạn tính, CCTC mau,

mạnh

Mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ

Chỉ định mổ vi nhưng bất th ường trong chuyển dạ:

•Cơn co tử cung bất th ường sau khi đã dùng các thứ thuốc tăng co hay giảm co để

điều chỉnh mà không thành công

•Cổ tử cung không xóa hay mở mặc dù con cơ tử cung đồng bộ, phù hợp với độ mở cổ

tử cung Có thể cổ tử cung có các tổn thường thực thể như : sẹo xơ, phù nề

Mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ

Chỉ định mổ vi nhưng bất th ường trong chuyển dạ:

•ối vỡ non, ối vỡ sớm làm cuộc chuyển dạ ngừng tiến triển, có nguy gây nhiễm khuẩn ối, sau khi đã tích cực điều chỉnh cơn co tử cung Hậu quả của ối vỡ non, vỡ sớm thư ờng làm

cho cổ tử cung khó mở, nhiễm khuẩn hậu sản

•Đầu không lọt khi cổ tử cung đã mở hết mặc dù CCTC đủ mạnh có thể vi lý do bất t ương xứng đầu thai khung chậu

Mổ lấy thai trong quá trinh chuyển dạ

1. Chảy máu vi rau tiền đạo, rau bong non Trong nhiều tr ường hợp phải tiến hành mổ lấy thai ngay cả khi thai đã chết

2. Doạ vỡ và vỡ tử cung

3. Sa dây rốn khi thai còn sống

4. Sa chi sau khi đã thử đẩy lên như ng không thành công