Quy trình chế biến tổng quát sản phẩm cơ bản là cao su

HOÙA DẸO CAO SU Lađ quaâ trònh xûê lyâ biïịn ăöíi cao su thö ríịt dai thađnh möơt thïí deêo mïìm ăïí coâ thïí nhöìi tröơn caâc hoâa chíịt cíìn thiïịt úê caâc cöng ăoaơn sau.. Oxygen khñ

CHÛÚNG IX

QUI TRÌNH CHEÂ BIEÂN TOƠNG QUAÙT SẠN PHAƠM CÔ BẠN LAØ CAO SU

Qui trònh chïị biïịn saên phíím ặúơc toâm tùưt qua lûúơc ăöì sau ăíy:

Tuđy theo loaơi saên phíím, nguýn liïơu phuơ (chó súơi, cûúâc theâp, xùng, xađ böng hay böơt talc v.v ) tham gia ñt nhiïìu trong caâc khíu cuêa quy trònh, noâi chung, chïị biïịn saên phíím göìm caâc giai ăoaơn chñnh:

- Biïịn ăöíi víơt lyâ cao su söịng ăïí coâ thïí hođa tröơn hoâa chíịt cíìn thiïịt goơi lađ giai ăoaơn hoâa deêo cao su.

- Giai ăoaơn nhöìi tröơn caâc hoâa chíịt vađo cao su ăaô hoâa deêo cho

ra höîn húơp cao su.

- Giai ăoaơn ắnh hònh höîn húơp cao su (túđ caân, trùưc diïơn liïn tuơc ăuđn eâp, dung dõch), vađ ắnh hònh saên phíím sú böơ (cùưt, raâp, daân, víịn, nöịi )

- Giai ăoaơn lûu hoâa.

Khöng kïí giai ăoaơn khûê gel hoâa (ăöng cûâng cao su) mađ chó aâp duơng úê caâc nûúâc coâ khñ híơu laơnh, tûđ nguýn liïơu ban ăíìu chïị biïịn

ra mùơt hađng cao su tiïu duđng göìm caâc giai ăoaơn:

A TOĂN TRÖÕ NGUYEĐN LIEÔU VAÔT TÖ

Caâc ăiïìu kiïơn víơt lyâ nhû sûơ thoaâng khñ, saơch seô, nhiïơt ăöơ, aânh saâng, íím ăöơ, thúđi gian töìn trûô v.v trong baêo quaên nguýn liïơu víơt tû úê kho baôi coâ tíìm mûâc quan troơng aênh hûúêng ăïịn qui trònh saên xuíịt vađ chíịt lûúơng thađnh phíím.

Cíìn böị trñ phín caâch giûôa cao su - hoâa chíịt - nguýn liïơu phuơ

“nhoâm chíịt lûu hoâa - nhoâm chíịt khaâc”, “caâc loaơi phíím mađu”,

“chíịt dïî chaây” v.v nhùìm muơc ăñch phođng chaây, chûôa chaây vađ traânh sûơ aênh hûúêng do nhiïîm búêi möơt söị lúân hoâa chíịt ngađnh cao

su Caâc hoâa chíịt nađy thûúđng coâ hiïơu quaê taâc duơng ríịt lúân duđ chó vúâi möơt lûúơng nhoê.

B CAĨT XẸ CAO SU

Cao su thiïn nhiïn thûúđng ặúơc töìn trûô dûúâi daơng cuêa möơt kiïơn hađng lúân, cíìn ặúơc xeê thađnh baânh hay maênh nhoê tûđ 5 - 15kg múâi cho vađo maây nhöìi caân ặúơc Giai ăoaơn nađy bao göìm cín cao

su vúâi troơng lûúơng ăuâng theo cöng thûâc xûúêng.

Theo phûúng phaâp cöng nghiïơp, cöng viïơc ặúơc thûơc hiïơn bùìng maây moâc, xeê möơt kiïơn cao su 6 maênh hay 8 maênh, vúâi kiïíu böị trñ dao xeê ngang hay doơc Theo phûúng phaâp tiïíu thuê cöng nghiïơp, phûúng tiïơn lađ dao hay cûa baên, duđng nûúâc nhû lađ chíịt trún dïî dađng cùưt xeê Nhû víơy, úê giai ăoaơn nađy, cíìn lûu yâ troơng lûúơng cao su ăaô xeê, chíịt lûúơng thûơc tïị bao göìm kiïím tra, xûê lyâ tònh traơng cao su ngíịm nûúâc.

C HOÙA DẸO CAO SU

Lađ quaâ trònh xûê lyâ biïịn ăöíi cao su thö ríịt dai thađnh möơt thïí deêo mïìm ăïí coâ thïí nhöìi tröơn caâc hoâa chíịt cíìn thiïịt úê caâc cöng ăoaơn sau Xûê lyâ nađy coâ thïí thûơc hiïơn qua 4 taâc duơng: oxide hoâa tûơ nhiïn, nhiïơt, hoâa, cú Nguýn liïơu phuơ coâ thïí tham dûơ vađo khíu nađy lađ böơt talc ăïí chöịng dñnh.

I Nhûông taâc duơng hoâa deêo

I.1 Hoâa deêo búêi sûơ oxide hoâa tûơ nhiïn:

Cao su thiïn nhiïn lađ möơt polymer isoprene (C 5 H 8 ) n , coâ ăöơ chûa no cao, dïî bõ oxide hoâa Oxygen khñ trúđi taâc ăöơng lïn vađ phín cùưt chuöîi ăaơi phín tûê dađi hydrocarbon cao su, gíy giaêm phín tûê khöịi do ăoâ taơo ra hiïơn tûúơng hoâa deêo cao su, nhû víơy sûơ hoâa deêo cao su cú baên lađ do oxide hoâa tûơ nhiïn vađ xaêy ra nhanh hún nûôa khi coâ hiïơn diïơn cuêa nhiïơt noâng, chíịt xuâc taâc gia töịc oxide hoâa hay taâc duơng nhöìi caân nghiïìn ặât phín tûê.

I.2 Nhiïơt hoâa deêo

Töíng quaât ặúơc thûơc hiïơn úê phođng noâng hay lođ noâng 150

-200 0 C dûúâi taâc duơng aâp suíịt khñ trúđi bònh thûúđng vađ thúđi gian gia nhiïơt khoaêng 24 giúđ.

Vúâi saên xuíịt qui mö lúân, coâ thïí thiïịt kïị lođ hoâa deêo liïn tuơc, thûơc hiïơn díy chuýìn vúâi lûu lûúơng nhiïìu tíịn/giúđ qua bùng taêi úê híìm dađi Cíìn biïịt, phûúng phaâp nhiïơt hoâa deêo múâi hiïơn nay (xuíịt

phaât tûđ phûúng phaâp xûê lyâ cao su töíng húơp) lađ cho cao su chõu taâc duơng búêi húi nûúâc baêo hođa vúâi aâp lûơc cao trong möơt thúđi gian ríịt ngùưn Kïịt quaê ăaơt ríịt nhanh nhûng ăođi hoêi coâ nöìi aâp lûơc (autoclave) vúâi sûâc chûâa lúân, chõu ặúơc aâp suíịt khoaêng 40kg/cm 2 (250 0 C).

I.3 Hoâa deêo hoâa hoơc

Töíng quaât nhúđ möơt hoâa chíịt goơi lađ “chíịt hoâa deêo pepti” (xem chûúng chíịt hoâa deêo) taâc duơng ăaâng kïí khi gia nhiïơt khoaêng 80

-100 0 C, cao su hoâa deêo cûơc nhanh Ta lûu yâ phín biïơt vúâi chíịt hoâa deêo thöng thûúđng (plastifiant) taâc duơng keâm hún nhiïìu vađ coâ aênh hûúêng lúân túâi chíịt lûúơng thađnh phíím.

I.4 Hoâa deêo cú hoơc

Phûúng phaâp phöí biïịn hoâa deêo cao su bùìng maây moâc thûúđng lađ maây nhöìi 2 truơc, loaơi húê hay kñn hoùơc úê maây ăùơc biïơt goơi lađ maây hoâa deêo Gordon.

Cho cao su khö qua laơi, caân eâp giûôa hai truơc maây, sau möơt thúđi gian tuđy theo ăiïìu kiïơn lađm viïơc, noâ seô biïịn ăöíi traơng thaâi tûđ thïí cûâng dai díìn díìn trúê nïn mïìm deêo Sûơ hoâa deêo theo caâch nađy cođn ặúơc goơi lađ “sú luýơn” Töíng quaât, ăöơ deêo mïìm aênh hûúêng búêi:

a/

a/ Thúđi gian nhöìi caân: cađng nhöìi caân líu bao nhiïu, cao su cađng mïìm deêo bíịy nhiïu.

b/

b/ Ăiïìu kiïơn cú lyâ cuêa maây: nùng suíịt, cöng suíịt, sûâc caân eâp, nhiïơt ăöơ Thûơc tïị, cao su cađng traêi röơng thò diïơn tñch cađng tiïịp xuâc vúâi nhiïìu khöng khñ trúđi, sûơ neân eâp coơ xaât phaât sinh nhiïơt v.v Toađn böơ caêi thiïơn ăöơ deêo mïìm cao su.

Ta coâ thïí nghô nhiïơt ăöơ cađng cao, sûơ hoâa deêo cađng coâ hiïơu quaê Nhûng vađo nùm 1938, Busse vađ Cunningham chûâng minh cao su nhöìi úê nhiïơt ăöơ thay ăöíi giûôa 70 0 C vađ 170 0 C cuđng möơt thúđi gian nhíịt ắnh, ăöơ deêo sau cuđng khöng phaêi lađ hađm söị ăöìng biïịn theo nhiïơt ăöơ: nhiïơt ăöơ tùng, töịc ăöơ hoâa deêo trûúâc hïịt seô giaêm xuöịng cûơc tiïíu úê 120 0 C, sau ăoâ töịc ăöơ hoâa deêo laơi tùng nhanh Tûđ võ trñ

cûơc tiïíu nađy, ngađy nay ta phín biïơt sûơ hoâa deêo cú hoơc “nguöơi” vađ

“noâng” Trong hoâa deêo cú hoơc nguöơi hay nhöìi caân nguöơi, nhiïơt ăöơ khoaêng 60 - 70 0 C, cöng suíịt úê mûâc töịi thiïíu, do ăoâ ngûúđi ta thñch hoâa deêo cao su úê nhiïơt ăöơ nađy cho maây nhöìi húê (Vûđa traânh hiïơn tûúơng “chïịt trïn maây” cho höîn húơp coâ duđng chíịt xuâc tiïịn cûơc nhanh vađ giuâp cöng nhín ặâng maây dïî thao taâc, khi ăïịn giai ăoaơn höîn luýơn).

c/

c/ Thao taâc cuêa ngûúđi ặâng maây: chuê ýịu cíìn lađm cho cöng viïơc hoâa deêo tiïịn triïín ăïìu ăùơn, khöng trò trïơ, ăöơ deêo mïìm ăöìng nhíịt, ăaêm baêo cao su chui qua giûôa hai truơc toađn böơ vađ thu lûúơm vuơn bùưn ra v.v

d/

d/ Oxygen khñ trúđi: caâc cuöơc thûê nghiïơm nhöìi caân cao su trong möi trûúđng khñ trú (khöng coâ oxygen) sûơ hoâa deêo híìu nhû khöng xaêy ra Do ăoâ, oxygen lađ ýịu töị cíìn thiïịt cho sûơ hoâa deêo Trïn thûơc tïị lađ ýịu töị khöng ăöíi.

Maây nhöìi húê 2 truơc (cođn ặúơc goơi lađ maây caân luýơn) cíịu taơo chuê ýịu göìm 2 truơc nhùĩn (úê Viïơt Nam thöng thûúđng φtruơc = 1/2

chiïìu dađi lađm viïơc cuêa truơc) φ200 500mm (loaơi nhoê) φ 500

800mm (loaơi lúân), dađi 400 1200mm (loaơi nhoê) hay 1.500 -2.000mm (lúân) bùìng gang cûâng hay theâp ăùơc biïơt, nùìm ngang, trïn khung bùìng gang hay theâp ăuâc, qua caâc paliers Ăöi paliers

úê truơc sau cöị ắnh, ăöi trûúâc di ăöơng coâ muơc ăñch thay ăöíi ặúơc khoaêng húê giûôa hai truơc Caê hai truơc ăïìu röîng ruöơt, chûâa nûúâc díîn ăïí giaêi nhiïơt lađm sao coâ thïí duy trò nhiïơt ăöơ khoaêng 60

-70 0 C Quay trođn qua böơ truýìn lûơc vađ töịc ăöơ thûúđng lađ khaâc nhau: truơc trûúâc tûđ 15 - 25 vođng/phuât, truơc sau nhanh hún, tyê lïơ sai keâm

1 - 1,5% Ăöơng cú ăiïơn 20 - 25CV (maây nhoê) hay 50 - 150CV (maây lúân), ăöi khi thay thïị búêi ăöơng cú nöí úê nhûông núi saên xuíịt khöng coâ ăiïơn.

Maây nhöìi kñn cíịu taơo chuê ýịu göìm hai truơc coâ ặúđng keê xoùưn nùìm trong möơt buöìng kñn, phña trïn hai truơc lađ 1 piston ăííy eâp cao su vađo, víơn töịc quay cuêa hai truơc tûđ 20-60 vođng/phuât, cöng

suíịt ăöơng cú ăiïơn tûđ 200CV (kiïíu cuô maây Banbury) ăïịn 1.500CV (kiïíu múâi) cuđng vúâi cíịu truâc kiïn cöị, sûơ hoâa deêo cao su ríịt nhanh ăaơt trong vađi phuât, hiïơu quaê nhiïơt deêo xaêy ra trïn 110 0 C, phöí biïịn hiïơn nay lađ 150 - 180 0 C tûâc lađ nhöìi “noâng”, ăíy lađ ăiïím khaâc biïơt vúâi maây nhöìi húê Kïịt quaê ăöơ mïìm deêo cao su ăaơt ăöìng nhíịt, ăöìng böơ vađ ýịu töị nhín lûơc xem nhû khöng tham dûơ vađo.

Maây hoâa deêo cao su Gordon lađ möơt kiïíu maây eâp ăuđn (boudineuse), to lúân hoaơt ăöơng hoâa deêo úê nhiïơt ăöơ 160 0 C, nùng suíịt liïn tuơc hay lûu lûúơng ăaơt hađng tíịn/giúđ, ăöơng cú ăiïơn tûđ trùm CV trúê lïn.

II Lûu yâ cíìn thiïịt

- Sûơ hoâa deêo mïìm cao su úê nhöìi noâng (120 0 C trúê lïn) ặúơc giaêi thñch qua sûơ phín cùưt nhiïơt chuöîi ăaơi phín tûê hydrocacbon cao su, búêi phaên ûâng “tûơ oxide hoâa” ÚÊ nhöìi caân nguöơi (120 0 C trúê xuöịng) ặúơc giaêi thñch qua cú chïị nghiïìn cùưt phín tûê cao su taơo ra caâc

“göịc” tûơ do; khöng coâ oxygen hay möơt chíịt nhíơn göịc khaâc, caâc göịc tûơ húơp vúâi nhau khöng gíy biïịn ăöíi phín tûê khöịi, ngûúơc laơi, coâ oxygen hay chíịt nhíơn göịc, noâ seô tûơ gùưn vađo göịc tûơ do, xaêy ra phaên ûâng göịc tíơn cuđng, taơo ra ăoaơn phín tûê ngùưn: ăoâ lađ sûơ hoâa deêo Cú chïị nađy coâ giaâ trõ kïí caê cho loaơi cao su töíng húơp coâ ăöơ chûa no cao.

- Ngađnh cao su chïị biïịn nûúâc ta aâp duơng hoâa deêo theo phûúng phaâp cú hoơc, thûúđng goơi lađ sú luýơn, vúâi maây nhöìi húê hai truơc Ta biïịt sûơ hoâa deêo cao su xaêy ra lađ do sûơ oxide hoâa (sûơ oxide hoâa cuông lađ nguýn nhín cuêa sûơ laôo hoâa cao su söịng hay cao su lûu hoâa) Nhû víơy, caâc loaơi cao su thûâ phíím cuêa ăöìn ăiïìn: muê díy, muê cheân, muê ăíịt v.v chuâng ăaô traêi qua möơt thúđi gian oxide líu dađi úê ăöìn ăiïìn (nöng trûúđng) cao su vađ qua qui trònh sú chïị thađnh crïpe níu, crïpe ăen sûơ oxide hoâa xaêy ra tiïịp tuơc, do ăoâ seô mïìm deêo hún caâc loaơi cao su sú chïị tûđ latex vađ tíịt caê caâc loaơi cao su cađng töìn trûô líu dađi cađng mïìm deêo hún Trong chïị biïịn saên phíím tiïu duđng, khi thay thïị phíím loaơi cao su cíìn lûu yâ túâi ăöơ

deêo mïìm luâc sûê duơng cuêa noâ ăïí chónh qui trònh vađ thúđi gian hoađn tíịt hoâa deêo hoùơc thöng qua giai ăoaơn hoâa deêo AÂp duơng phûúng phaâp nađy ríịt khoâ ăaêm baêo an toađn lao ăöơng úê maây caân luýơn húê.

D CAĐN ÑONG

Khíu cín ăong ríịt quan troơng, noâ aênh hûúêng ăïịn quy trònh chïị biïịn vađ chíịt lûúơng saên phíím Ngûúđi cín ăong lađm viïơc cíìn coâ 3 ýịu töị: thûâ tûơ - chñnh xaâc - coâ phûúng phaâp; vađ lûu yâ nhûông ăiïím:

1 Kiïím tra vađ böị trñ coâ khoa hoơc caâc duơng cuơ, phûúng tiïơn cín ăong.

2 Nghiïm chónh chíịp hađnh nhûông qui ắnh ghi úê cöng thûâc xûúêng: loaơi, qui caâch, phíím chíịt, söị lûúơng nguýn liïơu hoâa chíịt, nhoâm hođa tröơn chung v.v

3 Cín ăong tûđng chíịt möơt vađ theo tûđng cöng thûâc möơt.

4 Tön troơng caâc ăiïìu lïơ baêo höơ lao ăöơng vađ phođng chaây chûôa chaây.

5 Khöng qún trûđ bò, víơt chûâa vađ duđng ăuâng loaơi víơt chûâa.

6 Kiïím tra toađn böơ nguýn liïơu sau khi cín ăong.

Núi cín ăong thíơt khö raâo, saơch seô, ngùn nùưp Nguýn liïơu hoâa chíịt ặúơc ăaânh díịu vađ ghi nhaôn hiïơu (kyâ hiïơu nïịu coâ) nhíịt ắnh Duơng cuơ vađ phûúng tiïơn cín ăong cíìn coâ: caâc loaơi cín lúân nhoê, caâc loaơi víơt chûâa: thau, chíơu (phín biïơt loaơi chûâa phíím mađu ăen vúâi phíím mađu khaâc) xuöíng, muöîng, dao v.v Ăöịi vúâi chíịt loêng saânh, sïìn sïơt cíìn coâ hïơ thöịng hím noâng vađ duơng cuơ cín ăong chuýn biïơt.

Cíìn líơp möịi quan hïơ míơt thiïịt giûôa phođng kyô thuíơt - phođng thñ nghiïơm - xûúêng - khíu cín ăong.

E NHOĂI TROÔN

Lađ sûơ tröơn líîn cú hoơc caâc hoâa chíịt cíìn thiïịt vađo cao su ăaô hoâa deêo thađnh möơt höîn húơp, ta thûúđng goơi lađ höîn luýơn.

I Nguýn tùưc chung

Víịn ăïì ăùơt ra trong cöng ăoaơn höîn luýơn lađ cho chíịt nađo hay nhoâm chíịt nađo vö ăíìu kyđ? Lûu huyđnh, chíịt gia töịc lûu hoâa cho vö ăíìu kyđ hay cuöịi kyđ? v.v

Nguýn tùưc chung lađ giûô höîn húơp cao su:

1.

1 Khöng bõ lûu hoâa súâm vađo luâc höîn luýơn.

2.

2 Töíng thïí tñch hay troơng lûúơng phuđ húơp vúâi nùng suíịt maây hay tòm caâch ăaơt ặúơc nùng suíịt töịi haêo.

3.

3 Coâ ăöơ hođa tan vađ khúịch taân töịt, ăöìng nhíịt, ăöìng böơ 4.

4 Ăöơ deêo höîn húơp ăöìng böơ.

Neât chung, ta lûu yâ ăïịn ăöơ deêo mïìm cao su, taâc duơng aênh hûúêng giûôa caâc hoâa chíịt vúâi nhau vađ giûôa hoâa chíịt vúâi cao su, coâ hoùơc khöng duđng chíịt trò hoaôn lûu hoâa, tònh traơng maây moâc, nhiïơt ăöơ truơc maây v.v tûđ ăoâ giaêi quýịt víịn ăïì ăùơt ra.

Ta coâ thïí líịy thñ duơ nhöìi tröơn höîn húơp cao su saên xuíịt tuâi chûúđm laơnh coâ cöng thûâc nhû chûúng VIII vađ líơp qui trònh nhû phiïịu ăaô líơp Khi ăoâ ta líơp luíơn: khöng coâ chíịt trò hoaôn lûu hoâa; ăöơ deêo mïìm cao su sú luýơn 35 ăöơ mooney, giûô nhiïơt ăöơ truơc maây khöng quaâ 80 0 C Nhöìi ăíìu kyđ höîn luýơn: ZnO + acid stearic + MBT + DPG + anti-O 2 + phíím mađu, búêi ZnO vađ phíím mađu lađ caâc chíịt khoâ khúịch taân trong cao su, acid stearic coâ thïm hiïơu quaê dïî dađng khúịch taân; MBT + DPG, anti-O 2 , phíím mađu lađ nhûông chíịt duđng lûúơng nhoê nhûng hiïơu quaê lúân cíìn nhöìi trûúâc cho ăïìu, MBT + DPG khöng coâ lûu huyđnh tûơ do trong saên phíím nguýn thuêy hay lûu huyđnh nhöìi chung, seô khöng gíy ra lûu hoâa cao su Sau ăíìu kyđ ăöơ deêo höîn húơp ăo ặúơc 30 ăöơ mooney (mïìm hún) Giûôa kyđ cho vađo böơt ăíịt + CaCO 3 lađ chíịt duđng lûúơng lúân nhûng kïịt quaê cuông quan troơng Ăöơ deêo ăo ặúơc 25 ăöơ mooney Cuöịi kyđ lađ vö lûu huyđnh, nhûng ăíy lađ chíịt chuê ýịu trong thađnh phíìn höîn húơp + lûúơng duđng thíịp; nïịu cho vađo cuöịi kyđ, ăöơ khúịch taân trong höîn húơp seô khöng töịt, nhöìi líu quaâ thò S + MBT + DPG phuơ trúơ lađ ZnO + acid stearic seô taâc duơng gíy lûu hoâa möơt phíìn nhoê

trïn maây hoùơc tùng ăöơ deêo mïìm cuêa höîn húơp Víơy quýịt ắnh cho

S vađo cuöịi kyđ höîn luýơn ăaô úê sùĩn daơng höîn húơp chuê: 100-S (göìm cao su: 100phíìn; S: 100 phíìn; acid stearic: 2 phíìn) tûâc lađ daơng S ăaô khúịch taân sùĩn trong cao su Trong quy trònh, thûơc hiïơn caâc caâch thûâc giuâp tùng ăöơ khúịch taân caâc hoâa chíịt trong cao su ặúơc töịt: eâp moêng, cùưt luön tay, rùưc ăïìu

II Ăiïìu kiïơn nhöìi tröơn

II.1 Ăiïìu kiïơn cú lyâ cuêa maây:

Cöng taâc nhöìi tröơn hay höîn luýơn ặúơc thûơc hiïơn úê maây nhöìi 2 truơc loaơi húê hoùơc kñn nhû úê hoâa deêo cú hoơc (sú luýơn), maây nhöìi húê caêi tiïịn coâ thïm truơc thûâ 3 mang ặúđng soi, nùìm úê trïn, giûôa hai truơc nhùĩn (maây nhöìi Shaw) hay maây ăuđn eâp ăùơc biïơt taơo sûơ nhöìi tröơn ặúơc liïn tuơc.

a Cöng suíịt:

Maây nhöìi caân tiïu thuơ ríịt nhiïìu nùng lûúơng vađ khöng ăïìu trong quaâ trònh nhöìi tröơn Cöng suíịt hay ăiïơn nùng tiïu thuơ maơnh nhíịt vađo luâc nhöìi cao su, tiïịp ăoâ giaêm díìn, möîi líìn vö möơt chíịt nađo laơi tùng lïn möơt luâc ngùưn röìi giaêm trúê laơi Nhû víơy, cöng suíịt ăöơng cú ăiïơn cíìn phaêi cao hún kyđ tiïu thuơ maơnh nhíịt múâi coâ thïí keâo nöíi Trong trûúđng húơp xûúêng coâ nhiïìu maây nhöìi hoaơt ăöơng hay caâc maây coâ chung möơt ăöơng cú ăiïơn, ta traânh sûơ truđng húơp vïì hoaơt ăöơng ăöìng thúđi cöng suíịt tiïu thuơ maơnh nhíịt.

b Sûâc eâp:

Sûâc eâp phaât sinh giûôa hai truơc maây vađo luâc höîn luýơn ríịt lúân, noâ cuông thay ăöíi nhû úê cöng suíịt vađ sinh ra chíịn ăöơng ríịt maơnh vađo luâc naơp cao su vađo Nhû víơy, toađn böơ maây cûơc khoêe, choơn chíịt trún (múê díìu) chõu nhiïơt vađ chõu sûâc eâp töịt.

Vúâi maây nhöìi truơc dađi 2.100mm, ngûúđi ta tñnh sûâc eâp sau 1 phuât rûúôi nhöìi höîn húơp cao su voê xe (löịp) lađ 1 tíịn/cm 2 hay 120 tíịn cho toađn maây.

Nhû víơy, cöng suíịt vađ sûâc eâp aênh hûúêng ríịt lúân túâi nùng suíịt nhöìi tröơn höîn húơp Moơi sûơ cöị, khûơng maây, gaôy truơc khi khöng coâ víơt laơ, maây múâi hoùơc hû hoêng nhanh ăïìu do töíng thïí tñch cao su hay höîn húơp vûúơt quaâ mûâc chõu ặơng.

c Nhiïơt ăöơ:

Ăöịi vúâi maây nhöìi húê 2 truơc, nhiïơt ăöơ truơc maây giûô töịt nhíịt lađ

60 - 70 0 C búêi cöng suíịt tiïu thuơ thíịp - ngûúđi ặâng maây dïî lađm viïơc (noâng quaâ phoêng tay) - khoâ xaêy ra lûu hoâa súâm, khi höîn húơp coâ lûu huyđnh vađ chíịt gia töịc lûu hoâa.

Ăöịi vúâi maây nhöìi kñn, nhiïơt ăöơ truơc maây tûđ 150 - 180 0 C, nhûng trûúđng húơp nhöìi lûu huyđnh vađ chíịt gia töịc lûu hoâa, nhiïơt ăöơ cíìn thiïịt lađ 60 - 70 0 C.

Tíịt caê caâc loaơi maây nhöìi ăïìu cíìn coâ truơc röîng ăïí díîn nûúâc giaêi nhiïơt, ăöi khi sûê duơng nûúâc laơnh 5 - 7 0 C ăïí giaêi nhiïơt nhanh hoùơc coâ khi giaêi quýịt ăöơt xuíịt tùưt maây ăùưp bao vaêi ûúât hay tùưm truơc maây nïịu thuíơn tiïơn (tiïíu thuê cöng nghiïơp úê Viïơt Nam).

II.2 Ăiïìu kiïơn vïì nhín lûơc:

Cuông nhû úê hoâa deêo cú hoơc, thao taâc cuêa ngûúđi ặâng maây ríịt quan troơng Vúâi con dao ăùơc biïơt, cùưt raơch, ăaêo tröơn, víơn duơng sao cho höîn húơp ăöìng ăïìu vađ ăïí hoâa chíịt khúịch taân trong cao

su töịt Khaê nùng bíơc nghïì cađng cao thao taâc cađng nheơ nhađng, höîn húơp ñt hao phñ, ăaơt chíịt lûúơng trong thúđi gian nhanh nhíịt vađ giaêi quýịt ặúơc moơi sûơ cöị coâ thïí xaêy ra Duđ sao ăi nûôa, ăïí caâc ăúơt höîn luýơn khaâc nhau ặúơc ăöìng böơ, cuông nhû trong sûơ ăöíi ca, ngûúđi kyô thuíơt cuông cíìn phaêi líơp qui trònh nhöìi tröơn, bao göìm caâc thao taâc chuê ýịu theo thúđi gian íịn ắnh phuđ húơp bíơc tay nghïì chung.

Ngađnh chïị biïịn cao su nûúâc ta híìu nhû chó sûê duơng maây nhöìi húê hai truơc Ăíy lađ cöng viïơc khoâ nhoơc do tiïịp xuâc nhiïơt, ăöơc haơi vađ nguy hiïím: höîn húơp phaât noâng, caâc hoâa chíịt daơng böơt coâ khuynh hûúâng böịc buơi, bađn tay dïî bõ cuöịn nghiïìn giûôa hai truơc