ĐỀ TÀI TRẦN THỊ VĂN LONG SƠN ĐÃ CHỈNH SỬA

Với tínhchất thiết thực và phức tạp của quan hệ hôn nhân và gia đình thì Luật Hôn nhân và giađình ra đời và luôn được nhà nước quan tâm và sửa đổi, hoàn thiện sao cho ngày mộttiến bộ và

LỜI CẢM ƠN

Qua thời gian thực tập tại UBND xã Long Sơn - Anh Sơn đã cho em nhiều kiếnthức và hiểu biết về công việc thực tế Qua sự giúp đỡ hết sức tận tình và hết lòngcủa cô, chú, anh chị đồng nghiệp tại cơ quan xã và TAND huyện đã giúp em thựchiện tốt đề tài báo cáo thực tập, luôn tạo điều kiện tốt nhất cho em có thể hoàn thànhtốt quá trình thực tập, giúp cho em có thể học hỏi và trao đổi nhiều kinh nghiệm, đãcho em nền tảng kiến thức để giúp em phục vụ công việc sau này

Qua đây em xin cảm ơn thầy cô giảng viên trường Đại học Vinh đã tận tìnhgiảng dạy và nhất là sự quan tâm tận tình giúp đỡ, hướng dấn của cô giáo

Nguyễn Thị Thanh Trâm đã giúp em có thêm hiểu biết, nền tảng kiến thức quý báu

để mai đây khi bước trên con đường sự nghiệp có nhiều khó khăn bỡ ngỡ, nhữngkiến thức mà em đã học sẽ giúp cho em có đủ niềm tin, sức mạnh và tri thức để emvững vàng trong công tác sau này

Một lần nữ em xin chân thành cảm ơn đến các cô, chú, anh chi em ở cơ quan,cảm ơn nhà trường đã tạo điều kiện cho em trong quá trình thực tập, tiếp xúc thực tế

công việc cùng cô Nguyễn Thị Thanh Trâm đã giúp đỡ em nhiệt tình trong quá

trình thực tập hoàn thành đề tài này

Cuối cùng em xin kính chúc quý Thầy, Cô, các Cô, Chú, Anh Chị đồng nghiệpmạnh khoẻ, hạnh phúc và thành công

Em xin chân thành cảm ơn !

SINH VIÊN THỰC TẬP

Trần Thị Văn

Như chúng ta cũng đã biết để có một xã hội tốt thì pháp luật cần phải hoànchỉnh và phù hợp để toàn xã hội hướng tới Mà ngành Luật Hôn nhân và gia đình làmột ngành luật gắn liền với quyền nhân thân của mỗi công dân, điều chỉnh quan hệhôn nhân và gia đình - một nhóm quan hệ phổ biến, kèm theo đó là nhiều vấn đề phứctạp như: Tài sản chung vợ chồng, quyền thừa kế, nghĩa vụ đối với con cái, Với tínhchất thiết thực và phức tạp của quan hệ hôn nhân và gia đình thì Luật Hôn nhân và giađình ra đời và luôn được nhà nước quan tâm và sửa đổi, hoàn thiện sao cho ngày mộttiến bộ và phù hợp hơn với thời đại.

Từ năm 1959, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành Luật Hôn nhân và gia đình vớinhững quy định dựa trên nguyên tắc tiến bộ, tự do, bình đẳng, một vợ một chồng Đây

là một mốc son lịch sử, một phát súng đầu tiên tiến công vào những quan niệm lạc hậucủa chế độ trọng nam khinh nữ, hôn nhân lạc hậu và đặt những viên gạch đầu tiên xâydựng một chế độ hôn nhân mới tự nguyện bình đẳng

Tiếp theo đó là sự ra đời của Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 và 2000 giúpcho Luật Hôn nhân và gia đình hoàn thiện hơn phù hợp với sự phát triển của đất nước,của con người, của thời đại Nhìn chung Luật Hôn nhân và gia đình đã khá hoàn chỉnh

quy định một cách hệ thống đầy đủ, rất gần gũi thiết thực cho cuộc sống xã hội Tuynhiên để pháp luật đi vào đời sống xã hội có hiệu quả đòi hỏi những nhà thực hiệnchính sách xã hội, pháp luật phải có kinh nghiệm thực tế, có kiến thức pháp luật vữngvàng.

Được sự giới thiệu của ban giám hiệu trường Đại học Vinh và sự giúp đỡ củatập thể Cán bộ UBND xã nhất là Cán bộ Tư pháp xã Long Sơn - Anh sơn đã hướngdẫn tận tình chu đáo và các số liệu cụ thể, thể hiện được các nội dung về đề tài, đồngthời qua nghiên cứu tìm tòi các tài liệu liên quan đến đề tài và em nhận thấy rằng việcngoài những lý thuyết đã học với thực tế áp dụng trong đời sống xã hội, em đã có điều

kiện nghiên cứu chuyên đề thực tập: “Thực trạng ly hôn và một số giải pháp hạn

chế ly hôn tại địa phương nơi thực tập”.

Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu do chưa có kinh nghiệm và sự hiểu biếtcòn có hạn nên đề tài của em không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy em rất mong

được sự quan tâm hướng dẫn tận tình của cô giáo Nguyễn Thị Thanh Trâm để đề tài

của em được đầy đủ và tốt hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình tốt thì xã hội tốt chính vì vậy vấn đề nàyđược Đảng và Nhà nước quan tâm và chú trọng Trong những năm gần đây tỷ lệ lyhôn ngày càng tăng tạo nên sự bất ổn và mất cân bằng trong xã hội Vì vậy mà phápluật về Hôn nhân và gia đình đã có sự đổi mới để phù hợp hơn với thực trạng trên

Để nghiên cứu sâu hơn vấn đề này, chúng ta nghiên cứu chương về Ly hôn mộtchương đã có nhiều bước đổi mới Từ việc nghiên cứu nó mà chúng ta có thể đánh giámột cách đúng đắn thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề ra những giải pháp nhất định,cần thiết cho vấn đề Ly hôn này Đây là một vấn đề nóng bỏng mà phải dày côngnghiên cứu

Bởi những lý do trên và được sự giới thiệu của nhà Trường, sự giúp đỡ của tòa

án nhân dân huyện Anh Sơn, em đã có điều kiện nghiên cứu và liên hệ về thực trạng

ly hôn tại địa phương do đó em đã lựa chọn và dành thời gian công sức để hoàn thành

đề tài này

Sự lựa chọn đề tài của em có thể có nhiều thiếu sót và chưa đầy đủ song đây làmột vấn đề mà em thấy gần gũi với cuộc sống và ý thức muốn được nghiên cứu Emmong được sự hướng dẫn chỉ bảo của cô giáo để em có thêm kiến thức vững vàng khitạo lập cuộc sống

Em xin chân thành cảm ơn !

BỐ CỤC ĐỀ TÀI GỒM CÓ 03 PHẦN

- Đặt vấn đề

- Phần I: Khái quát chung về ly hôn

- Phần II: Thực trạng ly hôn tại địa phương

- Phần III: Một số kiến nghị và giải pháp hạn chế ly hôn tại địa phương

- Kết luận

NỘI DUNG PHẦN I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LY HÔN

1, Khái niệm ly hôn.

Hôn nhân là một hiện tượng xã hội có trong quá trình phát sinhy, phát triểnbao gồm: Kết hôn, duy trì quan hệ hôn nhân và ly hôn Nếu kết hôn là một hiệntượng xã hội bình thường, thì ngược lại ly hôn là mặt trái của hôn nhân nhưng lại làmặt không thể thiếu được khi quan hệ hôn nhân đã thực sự tan vỡ

Theo khoản 8, điều 8 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 thi ly hôn được địnhnghĩa như sau: Ly hôn là chấm dứt quan hệ hôn nhân do Toà án công nhận quyết địnhtheo yêu cầu cử vợ hoặc của chồng hoặc cả hai vợ chồng

Điều 16, Khoản 1 Bản tuyên ngôn về quyền con người dã ghi nhận: " Nam và

Nữ khi đủ tuổi đều có quyền ly hôn và xây dựng gia đình mà không có bất kỳ sự hạnchế nào do chủng tộc, quốc tịch hoặc tôn giáo, họ được hưởng các quyền bình dẳngkhi kết hôn trong thời gian chung sống và khi chia tay"

Thực hiện nguyên tắc hôn nhân tự nguyện và tiến bộ, nguyên tắc bình đẳnggiữ vợ và chồng nghĩa là phải đảm bảo quyền tự do kết hôn và quyền tự do ly hôn

" Pháp luật không bắt buộc nam nữ kết hôn khi họ không yêu nhau thì cũng không bắtbuộc vợ chồng phải chung sống với nhau khi tình yêu giữa họ không còn nữ ".Pháp luật Nhà nước Việt Nam công nhận và bảo vệ quyền tự do ly hôn chính đángcủa vợ chồng Ly hôn dựa trên sự tự nguyện của vợ chồng, là kết quả của hành vi có

ý chí của vợ chồng Quyền yêu cầu ly hôn là quyền gắn với thân nhân của vợ chồng,chỉ có vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợ chồng mới có quyền yêu cầu ly hôn

Thực hiện nguyên tắc hôn nhân tự nguyện và tiến bộ, nguyên tắc bình đẳnggiữa vợ và chồng nghĩa là phải đảm bảo quyền tự do kết hôn và quyền tự do ly hôn "Pháp luật không bắt buộc nam nữ kết hôn khi họ không yêu nhau thì cũng không bắt

buộc vợ chồng phải chung sống với nhau khi tình yêu giữa họ không còn nữa" Phápluật của Nhà nước Việt Nam công nhận và bảo vệ quyền tự do ly hôn chính đáng của

vợ chồng, ly hôn dựa trên sự tự nguyện của vợ chồng, là kết quả của hành vi có ý chicủa vợ chồng Quyền ly hôn gắn liền với nhân thân của vợ chồng, chỉ có vợ hoặcchồng, hoặc cả hai vợ chồng mới có quyền yêu cầu ly hôn Việc thừa nhận quyền lyhôn là một mặt tất yêu của hôn nhân, không có nghĩa là khuyến khích vợ chồng bỏnhau Thực ra tự do ly hôn tuyệt không có nghĩa là làm " Tan rã " những mối quan hệgia đình mà họ ngược lại nó củng cố những mối liên hệ đó trên những cơ sở dân chủ,những cơ sở duy nhất có thể có và vững chắc trong một xã hội văn minh

Nhà nước một mặt ghi nhận quyền tự do ly hôn, mặt khác bằng pháp luật đặt ra

cơ sở pháp lý nhất định xác định tình trạng quan hệ hôn nhân như thế nào thì đượcphép ly hôn, kiểm soát việc giải quyết ly hôn nhằm tránh việc sử dụng quyền ly hônmột cách tuỳ tiện

Pháp luật quy định Toà án là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết việc

ly hôn dựa trên yêu cầu của vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợ chồng, Toà án thực hiệnchức năng xét xử, giải quyết các yêu cầu của công dân theo những trình tự thủ tụcluật định, Toà án có quyền ra các phán quyết, Bản án tuyên xử ly hôn, quyết địnhcông nhận thuận tình ly hôn, quyết định bác đơn yêu cầu ly hôn Việc giải quyết lyhôn phải dựa trên căn cứ ly hôn luật định

2, Căn cứ ly hôn.2.1- Khái niệm căn cứ ly hôn.

Quan hệ hôn nhân không những liên quan đến lợi ích riêng tư của vợ chồng,của gia đình mà còn ảnh hưởng đến lợi ích chung của nhà nước và toàn xã hội, vì thếviệc giải quyết ly hôn không thể thiếu sự kiểm soát của Nhà nước bằng pháp luật

Giai cấp tư sản coi hôn nhân như hợp đồng dân sự, kết hôn giống như ký kếthợp đồng, còn ly hôn là việc chấm dứt hợp đồng Căn cứ ly hôn được quy định dựatrên " Lỗi " của các bên vợ, chồng như: Ngoại tình, xúc phạm nghiêm trọng đối vớibên kia Các điều kiện ly hôn này mang tính chất hình thức, phản ánh một cách phiến

diện một mặt nào đó trong quan hệ vợ chồng chứ không phản ánh bản chất thực sựcủa hôn nhân.

Nhà nước xã hội chủ nghĩa bảo đảm quyền ly hôn chính đáng của vợ, chồngnhưng chỉ giải quyết cho vợ chồng ly hôn khi quan hệ hôn nhân thực chất đã tan vỡ,mục đích của hôn nhân không đạt được Pháp luật quy định việc chấm dứt hôn nhânbằng ly hôn chỉ đặt ra khi thực sự cần thiết vì lợi ích của vợ chồng, gia đình và xáhội, căn cứ ly hôn theo pháp luật xã hội chủ nghĩa việt nam đã xác định được bảnchất của quan hệ hộ nhân, phản ánh được thực trạng khách quan của quan hệ vợchồng khi hôn nhân tan vỡ

Nhà nước xã Hội chủ nghĩa bảo đảm quyền ly hôn chính đáng của vợ chồngnhưng chỉ giải quyết cho vợ chồng ly hôn khi quan hệ hôn nhân thực chất đã tan vỡ,mục đích của hôn nhân không đạt được, pháp luật quy định việc chấm dứt hôn nhânbằng ly hôn chỉ đặt ra khi thực sự cần thiết vì lợi ích của vợ chồng, gia đình và xãhội, căn cứ ly hôn theo pháp luật xã hội chủ nghĩa đã xác định được bản chất củaquan hệ hôn nhân, phản ánh được thực trạng khách quan của quan hệ vợ chồng khihôn nhân tan vỡ

Theo Luật hôn nhân và gia đình, căn cứ ly hôn là những tình tiết được quy địnhtrong pháp luật và chỉ khi nào xuất hiện những tình tiết này, toà án mới được xử cho

ly hôn

2.2- Nội dung căn cứ ly hôn theo Luật hôn nhân & gia đình Việt Nam 2000.

Luật hôn nhân và gia đình một số nước quy định chế định ly thân và coi ly thân

là một căn cứ pháp luật để toà án quyết định cho ly hôn Bộ luật dân sự của nướcCộng hoà pháp, điều 296 quy định " có thể tuyên bố ly thân theo yêu cầu của mộttrong hai vợ chồng, bản án cho ly thân sẽ đương nhiên chuyển thành bản án ly hônnếu việc ly thân đã kéo dài 3 năm " ( điều 306)

Luật hôn nhân & gia đình Việt Nam 2000 không coi ly thyân là căn cứ ly hôn

mà quy định 2 căn cứ ly hôn sau:

1, Toà án xem xét yêu cầu ly hôn nhưng xét thấy tình trạng trầm trọng, đời sốngchung không thể kéo dài , mục đích của hôn nhân không thể đạt được thì toà án quyđịnh cho ly hôn

2, Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị toà án tuyên bố mất tích xin

ly hôn thì toà án giải quyết cho ly hôn ( điều 89)

2.2,2- Trường hợp xin ly hôn với người mất tích:

Sau khi toà án tuyên bố một người ( vợ hoặc chồng ) bị mất tích có yêu cầu xin lyhôn

Như vậy thực tiễn có thể xảy ra hai trường hợp nêu trên và khi giải quyết cho lyhôn với người bị tuyên bố mất tích theo đúng quy định tại điều 89 BLDS

PHẦN II THỰC TRẠNG LY HÔN TẠI ĐỊA PHƯƠNG

1 Giới thiệu chung

Long sơn là một xã trung du miền núi, nằm cách trung tâm huyện Anh Sơn 5

km về phía đông, ranh giới:

+ Phía Bắc giáp xã Vĩnh Sơn, được ngăn cách bởi con Sông Lam

+ Phía Nam giáp xã Cao Sơn

+ Phía Tây giáp xã Phúc Sơn

+ Phía Đông giáp xã Khai Sơn.

Long Sơn có đầy đủ các loại hình, có con Sông Lam ( Sông Cả) chạy qua5km, có bãi phù sa, đất hoa màu, đất núi đồi và đất lâm nghiệp, khoáng sản có núi đávôi với trữ lượng lớn phục vụ tốt cho việc xây dựng nhà máy xi măng và cung ứngvật liệu xây dựng

Long Sơn có 03 đơn vị quốc doanh đóng trên địa bàn đó là: Tổng đội TNXP

1 Nghệ An, Nhà máy Chè Anh Sơn, Trại giống chăn nuôi huyện

Long Sơn có 15 đơn vị thôn ( xóm), có 3 trường học, 01 Trạm y tế , có đườngQuốc lộ 7A, 7C chạy qua với chiều dài 5km, có một điểm chợ, thuận tiện cho việc đilại buôn bán, ngoài ra có 02 con đường nguyên liệu chè đi qua trên địa bàn dài hơn

10 km nhựa hoá, với đặc điểm xã Long Sơn là một xã miền núi , thuần nông, sản xuấtchủ yếu dựa vào nông nghiệp và đồi rừng

Đất đai của Xã Long Sơn chủ yếu là đồi núi phù hợp trồng các loại cây côngnghiệp như cây chè và các loại cây nguyên liệu giấy, còn một số diện tích đất phù saphù hợp cho trồng lúa và cây hoa màu

- Về diện tích đất tự nhiên: Tổng diện tích là: 2.973,64 ha

Trong đó: + Đất Nông nghiệp là: 2.413,6 ha

+ Đất lâm nghiệp là: 219,9 ha

+ Đất nuôi trồng thuỷ sản: 4,54 ha

+ Đất chuyên dùng là: 170,3 ha

+ Đất ở: 39,25 ha

- Về dân số: Tổng số hộ là: 1.795 hộ; cố 6786 khẩu

Trong đó: + Nhân khẩu nữ: 3326 khẩu, chiếm 49%

+ Nhân khẩu 14 tuổi trở lên: 4130 khẩu

+ Giáo dân có 30 hộ, 123 khẩu

- Về chính trị: Xã Long Sơn có Một Đảng bộ bao gồm 305 Đảng viên; 19 chi

bộ, trong những năm qua cán bộ và nhân dân xã Long Sơn luôn tin tưởng vào chủ

trương, đường lối của Đảng, Pháp luật của Nhà nước, đồng bào giáo dân sống tốt đờiđẹp đạo.

- Về kinh tế: Nhân dân xã Long Sơn chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, chiếm

tỷ lệ 70%, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ chiếm 15%, ngành nghề khác 5%, mục tiêunăm 2914:

Bình quân lượng thực đầu người: 650 kg/người/năm

Bình quân thu nhập đầu người từ 17 - 19 triệu đồng/ người/ năm

Về văn hoá xã hội: Xã Long Sơn chia thành 15 xóm và có 03 cơ quan doanhnghiệp, có 03 trường học và 01 trạm y tế, có 12/15 xóm văn hoá, 01 đài phát thanh, 01bưu điện văn hoá xã, con em đến độ tuổi đều được đến trường, không có cháu nào bỏhọc có 294 hộ nghèo, chiếm 13%

- Về Quốc phòng, an ninh: Tình hình quốc phòng an ninh được giữ vững, xã

có 18đ/c trung đội mạnh, 19 đ/c công an viên, luôn đề cao cảnh giác, thường xuyêntuần tra, kiểm tra bảo vệ địa bàn trong sạch vững mạnh

Với những nét hết sức khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh chính trị xã hội nêu trên là những cơ hội để xã Long Sơn ngày càng vững bước vàphát triển Tuy nhiên do địa hình của xã thuộc trung du miền núi, thời tiết khí hậukhắc nghiệt, mức sống của người dân không đồng đều, trình độ dân trí còn hạn chếnên ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân nơi đây

tế-2, Thực trạng ly hôn.

Hiện nay ly hôn đã trở thành một hiện tượng khá phổ biến trên thế giới và ởViệt Nam Trước đây do ảnh hưởng bởi những quan niệm cũ lạc hậu, thì việc ly hôn

bị co là hiện tượng không bình thường, phần nào bị xã hội lên án và bị hạn chế, nhất

là đối với phụ nữ việc chủ động xin ly hôn là điều khó có thể chấp nhận Tuy nhiênnhững năm gần đây các nhìn nhận vấn đề ly hôn có xu hướng thoáng hơn và ly hônđược xem như một hiện tượng bình thường, một quyền dân sự của cá nhân được ghinhận và bảo vệ

Theo khoản 1, điều 85 Luật hôn nhân & gia đình 2000 quy định: Vợ, chồnghoặc cả hai người có quyền yêu cầu Toà án giải quyết việc ly hôn Tình trạng ly hôn

và những hậu quả của nó đã và đang gây tác động rất lớn đến sự nghiệp phát triển conngười và xã hội Mỗi năm Toà án Anh Sơn giải quyết khoảng 43 vụ tranh chấp vềhôn nhân và gia đình, trong đó các vụ ly hôn chiếm tỷ lệ lớn Theo báo cáo công tácngành của TAND huyện Anh Sơn năm 2012, toà án Anh Sơn đã thụ lý 42 vụ giaiquyết 39 vụ, đạt tỷ lệ 90%; năm 2013 Toà án huyện Anh Sơn đã thụ lý 45 vụ, giảiquyết 40 vụ, đạt tỷ lậ 87%, như vậy so với năm 2012 các vụ án đã thụ lý và giải quyếtcao hơn năm trước

Cụ thể: Toà án đã xét 18 vụ, thoả thuận của các đương sự 17 vụ, đình chỉ 4

vụ, tạm đình chỉ 6 vụ, trong đó các vụ án ly hôn với lý do mâu thuẫn vợ chồng là chủyếu chiếm khoảng 35%, ngợi tình chiếm khoảng 20% còn lại là do các nguyên nhânkhác

3, Nguyên nhân của tình trạng ly hôn.

Mỗi tình trạng ly hôn có một hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau phát sinhtrong nhiều hoàn cảnh khác nhau Nhưng nguyên nhân đó có thể là: Do ảnh hưởngcủa tàn tích lạc hậu, của chế độ hôn nhân và gia đình phong kiến, tư sản ( thái độ giatrưởng của người chồng, sự áp đặt của cha mẹ trong hôn nhân ) do nguyên nhân kinh

tế ( địa vị người phụ nữ ngày càng được nân cao dẫn đến việc người chồng mặc cảm ,người vợ không tôn trọng chồng, hoặc do đời sống kinh tế được cải thiện làm phátsinh chủ nghĩa ích kỷ cá nhân ở một số người, từ đó dẫn đến mâu thuẫn trong quan hệ

vợ chồng ) do thiếu hiểu biết về quan hệ hôn nhân và gia đình cả về mặt pháp lý lânztâm lý ( thiếu hiểu biết trong ứng xử, kém thích ứng trong quan hệ vợ chồng, áp đặtsuy nghĩ, không tôn trọng quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp )

Trong quá trình giải quyết ly hôn, toà án Anh Sơn thường xem xét nhữngnguyên nhân cụ thể như: Có vợ lẽ, mâu thuẫn gia đình, đánh đập ngược đãi, ngoạitình, sắc tài, địa vị, tuổi tác, bệnh tật, không có con, một bên bị xử phạt hành chính

huy bị truy cứu trách nhiệm hình sự, một bên mất tích, mâu thuẫn kinh tế, một bên đinước ngoài và một số nguyên nhân khác.

4, Một số vụ ly hôn điển hình tại địa phương.

Trong những năm gần đây, những trường hợp vợ chồng yêu cầu ly hôn vìmâu thuẫn gia đình ngày càng tăng Thông thường những mâu thuẫn có thể phát sinhgiữa vợ và chồng, và có thể mâu thuẫn phát sinh giữa vợ, chồng với cha, mẹ, anh, chị,

em của một trong hai bên, những mâu thuẫn có thể rất nhỏ, chỉ là do bất đồng quanđiểm trong sinh hoạt hàng ngày , trong việc đối xử với các thành viên trong gia đình,trong việc nuôi dạy con Nhưng do vợ chồng thiếu sự thông cảm, không thiện chí và

cố chấp nên những mâu thuẫn này ngày càng dày thêm dẫn đến việc ly hôn

4, Một số vụ ly hôn điển hình tại địa phương.

Trong những năm gần đây, những trường hợp vợ chồng yêu cầu ly hôn vìmâu thuẫn trong gia đình ngày càng tăng Thông thường những mâu thuẫn có thểphát sinh giữa vợ và chồng, nhưng cũng có thể mâu thuẫn phát sinh giữ vợ, chồng vớicha, me, anh, chị, em của một trong hai bên Những mâu thuẫn có thể rất nhỏ, chỉ là

do bất đồng quan điểm trong sinh hoạt hàng ngày, trong việc đối xử với các thànhviên trong gia đình , trong việc nuôi dạy con, nhưng do vợ chồng thiếu sự thông cảm,không thiện chí và cố chấp nên những mâu thuẫn ngày càng dày thêm, dẫn đến mộttrong hai bên hoặc cả hai bên không thể chịu đựng được nhau và yêu cầu ly hôn

* Ví dụ: Như trường hợp anh Hưng, chị Hoa ( thôn 2 xã Long Sơn - Anh Sơn)anh Hung do tính ham vui, sau giờ làm việc hay la cà tụ tập nhậu nhẹt với bạn bè đếnkhuya mới về, giận chồng bao nhiêu bực tức chị Hoa trút hết lên đầu con trẻ, đánhchửu nó rồi bắt nó nhịn đói đợi bố về mới được ăn cơm thương con anh không còn tụtập với bạn bè nữa nhưng được vài bữa chứng nào tật nấy anh Hung lại cùng đám bạn

tụ tập đến đêm khuya, không bảo được chồng chị hoa bế con về nhà bố mẹ đẻ, anhHung cũng không gọi về, một thời gian sauanh chị làm đơn ly hôn Còn trường hợpanh Nguyễn Duy Hà ( sinh năm 1974) và chị Trần Thị Hằng ( sinh năm 1976) anh Hà

kết hôn với chị Hằng vào ngày 6/6/1999, quan hệ hôn nhân do hai bên tự nguyện,tuân thủ các điều kiện kết hôn vì vậy quan hệ hôn nhân giữa anh Hà và chị Hằng làhợp pháp, trong quá trình chung sống, vợ chồng phát inh mâu thuẫn nguyên nhân doanh Hà khai chị Hằng có quan hệ ngoại tình là có căn cứ bởi chị Hằng đã thừa nhận,

vợ chồng mâu thuẫn nhiều năm , đã sống ly thân một thời gian nhưng không có khảnăng đoàn tụ vì anh Hà không chấp nhận người vợ không chung thuỷ

Xét thấy quan hệ vợ chồng đó có thực sự tồn tại tình yêu ? và nếu có, chắchẳn tình yêu đó không đủ sâu sắc để ràng buộc họ, tình nghĩa vợ chồng đòi hỏi sựgắn bó, chia sẻ vui buồn, có trách nhiệm với nhau Tuy nhiên có trường hợp trong thời

kỳ hôn nhân , thời gian vợ chồng sống xa nhau nhiều hơn so với thời gian chung sốngthực tế, giữa họ không có nền tảng tình cảm vững chắc nên không có sự cảm thông,tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau, thậm chí không " kịp "có thời gian để hiểu về nhau thì

họ đã nạp đơn ly hôn

Đó là thực tế đáng buồn trong đời sống hôn nhân và gia đình hiện nay, tuynhiên ly hôn ở một góc độ không hoàn toàn mang nghĩa tiêu cực, không hoàn toàn đilại lợi ích của các nhận, xã hội Với những trường hoịưp vợ chồng mâu thuẫn trầmtrọng, bế tắc thì ly hôn thực sự là giải pháp hữu ích

Dựa trên những căn cứ ly hôn do Luật hôn nhân & gia đình 2000 quy định vàtrên cơ sở cân nhắc các trường hợp cụ thể, Toà án Anh Sơn xem xét ra quyết địnhcông nhận thuận tình ly hôn, bản án xử cho ly hôn hay quyết định bác đơn yêu cầu lyhôn nhằm bảo đảm quyền lợi cho công dân Đồng thời Toà không ngừng nâng caochất lượng xét xử góp phần ổn định trật tự xã hội trên địa bàn huyện Anh Sơn

5, Đường lối giải quyết các trường hợp ly hôn.

Quyền yêu cầu ly hôn là quyền nhân thân của vợ, chồng Có thể vợ hoặcchồng yêu cầu ly hôn ( ly hôn do một bên yêu cầu ) hoặc cả hai vợ chồng yêu cầu lyhôn ( thuận tình ly hôn ) Đơn ly hôn do một bên yêu cầu hay thuận tình ly hôn, khigiải quyết phải bảo đảm đúng đường lối, vừa tôn trọng quyền tự do ly hôn của vợ

chồng, vừa bảo đảm giải quyết chính xác, không mắc sai lầm trong quyết định chophép vợ chồng ly hôn Thủ tục giải quyết ly hôn phải thông qua các bước sau:

5.1, Hoà giải ở cơ sở.

Theo điều 86 Luật hôn nhân & gia đình 2000 quy định " Nhà nước và xã hộikhuyến khích việc hoà giải ở cơ sở khi vợ, chồng có yêu cầu ly hôn, việc hoà giảiđược thực hiện theo quy định của pháp luật về hoà giải ở cơ sở"

Hoà giải ở cơ sở có ý nghĩa quan trọng nhằm giúp vợ, chồng có thể nhận thấynhững sai lầm của mình dẫn đến mâu thuẫn vợ chồng và giúp họ tìm ra những biệnpháp nhằm giải quyết những mâu thuẫn đó, để họ có thể trở về đoàn tụ gia đình màkhông gửi đơn yêu cầu ly hôn đến cơ quan toà án

5.2- Hoà giải tại Toà án.

Trong trường hợp vợ, chồng hoặc cả hai vợ chồng yêu cầu toà án giải quyếtviệc ly hôn, toà án xem xét và tiến hành thụ lý đơn yêu cầu ly hôn của vợ, chồnghoặc đơn thuận tình ly hôn của vợ chồng Hoà giải tại toà án là thủ tục bắt buộc đốivới các trường hợp xét xử ly hôn, trong các hồ sơ về ly hôn mà thiếu biên bản nào thìbản án, quyết định của toà án sẽ bị huỷ

Khi giải quyết ly hôn, toà án cần xem xét toàn diện về lợi ích của vợ, chồng,các con, lợi ích gia đình và lợi ích xã hội để cân nhắc và quyết định bác yêu cầu lyhônhoặc chấp nhận yêu cầu ly hôn của vợ chồng Trong mọi trường hợp ly hôn vớibất kỳ nguyên nhân nào toà án cần phải kiên trì hoà giải, giáo dục, giúp đỡ, động viên

vợ chồng giải quyết mâu thuẫn gia đình, nếu ã hoà giải nhiều lần, xét thấy mâu thuẫngiữa vợ chồng đã sâu sắc, tình yêu thương giữa vợ chồng không còn, tình trạng quan

hệ vợ chồng đã trở nên trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hônnhân không thể đạt được thì toà án giải quyết cho vợ, chồng ly hôn ( điều 89,90,91Luật hôn nhân & gia đình năm 2000)

Theo quy định của Luật hôn nhân & gia đình 2000 có hai trường hợp ly hôn:Thuận tình ly hôn và ly hôn một bên yêu cầu.

* Thuận tình ly hôn:

Thuận tình ly hôn là trường hợp cả hai vợ chồng đều tự nguyện xin ly hôn Sự

tự nguyện của hai vợ chồng yêu cầu chấm dứt hôn nhân là cơ sở để toà án xét xử.Nhưng như vậy chưa đủ, việc xét xử của toà án vẫn phải tuân theo đúng bản chất của

sự việc, phải dựa trên căn cứ ly hôn theo luật định, có như vậy mới bảo đảm được lợiích của vợ, chồng, con cái và lợi ích cử xã hội

Thật sự tự nguyện ly hôn là phải ảm bảo tự do bày tỏ ý chí của hai vợ,chồng, không ai bị cưỡng ép, lừa dối trong việc thuận tình ly hôn Việc thuận tình lyhôn phù hợp với bản chất thật sự của quan hệ hôn nhân, tức là phản ánh thực trạngquan hệ vợ chồng đã tan vỡ, không thể hàn gắn được

Trong trường hợp một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn thì chỉ có bên yêucầu mới nhận thức được quan hệ hôn nhân tan vỡ, còn bên kia không muốn ly hôn

vì không nhận thức được mâu thuẫn vợ, chồng đã trầm trọng hoặc có thể nhận thứcđược, song lại không muốn ly hôn vì động cơ lý do nào đó Trong các trường hợpnày, toà án xét xử chỉ căn cứ vào thực chất quan hệ vợ, chồng, do đó dù bên khônglàm đơn yêu cầu ly hôn, không đồng ý ly hôn, toà án vấn có thể quyết định cho vợ,chồng ly hôn khi quan hệ hôn nhân đã thực sự tan vì:

Khi một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn thì toà án phải tiến hành hoà giải,sau 7 ngày kể từ ngày lập biên bản hoà giải thành, nếu vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợchồng không có sự thay đối ý kiến thì toà án ra quyết định công nhận hoà giải đoàn tụthành( Khoản 1, điều 187 BLTTDS 2004) Quyết định công nhận hoà giải đoàn tụthành, có hiệu lực pháp luật ngay và các đương sự không có quyền kháng cáo, Việnkiểm sát không có quyền kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm ( khoản 1, điều 188BLTTDS 2004 ) trong trường hợp hoà giải đoàn tụ không thành thì toà án lập biên bản

hoà giải đoàn tụ không thành, đồng thời tiến hành mở phiên toáet xử vụ án ly hôntheo thủ tục chung.

* Không thuận tình ly hôn:

Trường hợp ly hôn do một bên yêu cầu là vụ án dân sự theo quy định tại điều

159 BLTTDS 2004, thời hạn khởi kiện trong trường hợp này là hai năm

6, Hậu quả pháp lý của ly hôn.

Về mặt xã hội, ly hôn ảnh hưởng sâu sắc đến lợi ích của vợ, chồng, gia đình

và xã hội Từ góc độ pháp luật việc ly hôn dẫn đến những hậu quả pháp lý nhất định

6.1- Quan hệ nhân thân của vợ chồng.

Theo nguyên tắc chung, khi bản án, quyết định ly hôn của toà án có hiệu lực,quan hệ vợ, chồng được chấm dứt, người vợ ( chồng ) đã ly hôn có quyền kết hônvới người khác Trên thực tế có không ít cặp vợ chồng đã ly hôn lại quy trở về chungsống với nhau trong quan hệ vợ chồng thì cũng phải tiến hành đăng ký kết hôn theothủ tục pháp luật quy định nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, bảo

vệ gia đình và xã hội Bởi sau khi ly hôn, các quyền và nghĩa vụ nhân thân giữa vợ,chồng sẽ chấm dứt hoà toàn ( đó là quyền và nghĩa vụ nhân thân phát sinh khi kết hôngắn bó tương ứng giữa vợ, chồng trong thời kỳ hôn nhân như: Nghĩa vụ yêu thương,quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau, quyền đại diện cho nhau )

6.2- Chia tài sản của vợ, chồng khi ly hôn.

* Đối với tài sản riêng của mỗi bên

Khi vợ chồng ly hôn, tài sản riêng của bên nào vẫn thuộc quyền sở hữu củabên đó Tuy nhiên, người có tài sản riêng phải chứng minh được đó là tài sản củariêng phải chứng minh được đó là tài sản của riêng mình ( điều 32 Luật hôn nhân &gia đình năm 2000 ) Nếu không chứng minh được tài sản mà vợ chồng đang có tranhchấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó là tài sản chung ( khoản 3 điều 27 Luậthôn nhân & gia đình năm 2000)