Tiet 50- Van 9

Trong chuyến đi, giữa hai ng ời có xảy ra một cuộc tranh luận, và một ng ời nổi nóng không kiềm chế đ ợc mình đã nặng lời miệt thị ng ời kia.. Cảm thấy bị xúc phạm, anh không nói gì, chỉ

Trang 2

KiÓm tra bµi cò

Theo em ý kiến nào sau đây trả lời đúng về điểm khác biệt

giữa văn nghị luận và văn tự sự ?

A- Nghị luận là chứng minh một vấn đề còn tự sự là kể sự việc

B- Nghị luận là giải thích một vấn đề còn tự sự là kể sự việc.

C- Nghị luận là nêu ý kiến, đánh giá, bàn luận ( bày tỏ ý kiến,

tư tưởng, quan điểm vào một vấn đề…) Tự sự là trình bày diễn biến sự việc ( kể sự việc )

Trang 4

C1. Đối với những ng ời quanh ta, nếu ta không cố tìm

mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện…

C2. Vợ tôi không ác, nh ng thị khổ quá rồi.

C3. Một ng ời đau chân có lúc nào quên đ ợc cái chân

đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác đâu?

C4. Khi ng ời ta khổ quá thì ng ời ta chẳng còn nghĩ đến ai.

C5. Cái bản tính tốt của ng ời ta bị những nỗi lo lắng

Đặt vấn đề

Phát triển

vấn đề

Trang 5

- KÕt luËn 1: Dïng lÝ lÏ dÉn chøng lµm râ suy nghÜ cña nh©n vËt

- KÕt luËn 2: Lµm t¨ng tÝnh suy ngÉm cña nh©n vËt trong c©u chuyÖn

b-NhËn xÐt

* VÝ dô 1:

Trang 6

C1. Đối với những ng ời quanh ta, nếu ta không cố tìm

mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện…

C2. Vợ tôi không ác, nh ng thị khổ quá rồi.

C3. Một ng ời đau chân có lúc nào quên đ ợc cái chân

đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác đâu?

C4. Khi ng ời ta khổ quá thì ng ời ta chẳng còn nghĩ đến ai.

C5. Cái bản tính tốt của ng ời ta bị những nỗi lo lắng

Đặt vấn đề

Phát triển

vấn đề

Trang 7

- KÕt luËn 1: Dïng lÝ lÏ dÉn chøng lµm râ suy nghÜ cña nh©n vËt

- KÕt luËn 2: Lµm t¨ng tÝnh suy ngÉm cña nh©n vËt trong c©u chuyÖn

Trang 8

* Ví dụ 2: Lỗi lầm và sự biết ơn

Hai ng ời bạn cùng đi qua sa mạc Trong chuyến đi, giữa hai ng ời có xảy ra một cuộc tranh luận, và một ng ời nổi nóng không kiềm chế đ ợc mình đã nặng lời miệt thị ng ời kia Cảm thấy bị xúc phạm, anh không nói gì, chỉ viết lên cát: “ Hôm nay ng ời bạn tốt nhất của tôi đã làm khác đi những gì tôi nghĩ”

Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo, và quyết định đi bơi Ng ời bị miệt thị lúc nãy bây giờ bị đuối sức và chìm dần xuống Ng ời bạn kia đã tìm cách cứu anh Khi đã lên bờ, anh lấy một miếng kim loại khắc lên đá: “ Hôm nay ng ời bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi”

Ng ời kia hỏi: “ Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát, còn bây giờ anh lại khắc lên đá”?

Anh ta trả lời: “ Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà theo thời

Trang 10

Trang 11

- Câu chuyện kể về hai ng ời bạn cùng đi trên sa mạc.

- Dùng lí lẽ dẫn chứng để giải thích trong cuộc đối thoại giữa các

nhân vật

+ Nội dung:

- Làm cho câu chuyện sâu sắc, giàu tính triết lí và ý nghĩa giáo dục cao.

Trang 12

Trang 15

* Vai trß: Nªu ý kiÕn, nhËn xÐt, ph¸n ®o¸n, lÝ lÏ

Trang 16

Trong văn bản tự sự, để ng ời đọc (ng ời nghe) phải suy nghĩ về

một vấn đề nào đó, ng ời viết (ng ời kể) và nhân vật có khi nghị

luận bằng cách nêu lên các ý kiến, nhận xét, cùng những lí lẽ và

Trang 17

luận trong văn bản tự sự và văn bản nghị luận:

Văn bản tự sự Văn bản nghị luận

- Nghị luận trong tự sự chỉ

là những yếu tố đơn lẻ, biệt

lập trong một tình huống

cụ thể, một sự việc hay một

nhân vật nào đó của câu

chuyện

- Nghị luận chỉ là những

yếu tố đan xen, cốt để làm

nổi bật sự việc và con ng ời.

- Các nội dung ý lớn, ý nhỏ phải gắn bó và phụ thuộc vào nhau trong toàn bài.

- Ng ời viết tập trung đ a ra các luận điểm, luận cứ một cách đầy đủ, có hệ thống hết sức chặt chẽ.

Trang 18

Tiết 50: Nghị luận trong văn Bản tự sự

+ Cuộc đối thoại diễn ra d ới hình thức nghị luận

- Lập luận của Kiều:

Trang 19

Đàn bà dễ có mấy tay, Đời x a mấy mặt đời này mấy gan !

Dễ dàng là thói hồng nhan, Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều.

Trang 20

- Lí lẽ: X a nay đàn bà có mấy ng ời ghê gớm, cay nghiệt nh mụ Càng

Trang 21

Đàn bà dễ có mấy tay, Đời x a mấy mặt đời này mấy gan !

Dễ dàng là thói hồng nhan, Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều.

Trang 22

- Lí lẽ: X a nay đàn bà có mấy ng ời ghê gớm, cay nghiệt nh mụ Càng

Trang 23

+ Cuộc đối thoại diễn ra d ới hình thức nghị luận:

+ Lập luận của Kiều:

- Lí lẽ: X a nay đàn bà có mấy ng ời ghê gớm, cay nghiệt nh mụ Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều.

 Thái độ đay nghiến, mỉa mai.

 Dùng câu khẳng định có quan hệ từ càng “ càng…càng” …thì, vì…nên, khi thì… càng ”

+ Lập luận của Hoạn Th :

II- Luyện tập

* Bài tập 2: ( SGK )

Trang 24

Rằng: Tôi chút phận đàn bà, “

Ghen tuông thì cũng ng ời ta th ờng tình

Nghĩ cho khi gác viết kinh,

Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo

Lòng riêng riêng những kính yêu,

Chồng chung ch a dễ ai chiều cho ai

Trót lòng gây việc chông gai,

Còn nhờ l ợng bể th ơng bài nào chăng.”

 Dù sao tôi cũng trót gây đau khổ cho cô nên bây giờ chỉ trông vào

 Tôi là đàn bà nên ghen

tuông

là chuyện th ờng tình.

 Tôi cũng đã đối xử rất tốt với cô

khi ở gác viết kinh, khi cô trốn khỏi

nhà, tôi cũng chẳng đuổi theo.

 Tôi với cô đều trong cảnh chồng chung, chắc gì ai nh ờng cho ai.

Nờu lẽ thường

Kể cụng

Qui luật tình cảm

Trang 25

+ Cuộc đối thoại diễn ra d ới hình thức nghị luận:

+ Lập luận của Kiều:

- Lí lẽ: X a nay đàn bà có mấy ng ời ghê gớm, cay nghiệt nh mụ Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều.

 Thái độ đay nghiến, mỉa mai.

+ Lập luận của Hoạn Th :

 Khắc hoạ rõ nét tính cách nhân vật sắc sảo, tinh ranh.

Trang 26

TiÕt 50: NghÞ luËn trong v¨n B¶n tù sù

Trang 27

1- §o¹n trÝch n»m trong t¸c phÈm nµo, cña ai? Lµ lêi cña ai nãi víi ai?

2- T×m yÕu tè nghÞ luËn trong ®o¹n v¨n vµ nªu t¸c dông?

Trang 28

a- “ Thôi tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng đ ợc Nh ng tr ớc khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết

nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.”

b- Ng ời ta nói chèo bẻo là kẻ cắp Kẻ cắp hôm nay gặp bà già Nh ng từ

đây tôi lại quý chèo bẻo Ngày mùa, chúng thức suốt đêm Mới tờ mờ đất

nó đã cất tiếng gọi ng ời: “ Chè cheo chét” … Chúng nó trị kẻ ác Thì ra,

ng ời có tội khi trở thành ng ời tốt thì tốt lắm.

 Nghị luận thông qua lời nhân vật Dế Choắt, tác giả nêu lên bài học khuyên can những kẻ hung hăng, chớ mua oán chuốc thù, vừa mang vạ vào thân, vùa gây hoạ cho ng ời khác.

- Nghị luận: Thì ra, ng ời có tội khi trở thành ng ời tốt thì tốt lắm.

Trang 29

* H íng dÉn vÒ nhµ:

- §o¹n v¨n tù sù vËn dông yÕu tè nghÞ luËn phï hîp:

- Tr×nh bµy ®o¹n theo c¸c c¸ch: DiÔn dÞch, quy n¹p, song hµnh.

Trang 30

Cách thể hiện NL

Nghị luận trong VBTS thường xuất hiện ở câu văn, đoạn văn.

Người nói, người viết nêu ra những lí lẽ, dẫn chứng;

để trình bày thuyết phục người đọc, người nghe một vấn đề nào đó… hoặc thổ lộ một cách ứng xử, một quan điểm, một triết lí nào đó.

Nghị luận trong VBTS làm cho câu chuyện thêm phần triết lí, có chiều sâu, nhân vật được khắc hoạ đậm nét.

Thông qua NV (độc thoại, đối thoại)

Tác giả phát biểu trực tiếp,

ý nghĩa, ý tưởng.

Hình thức Lập

Lí lẽ, dẫn chứng Câu văn, lập luận

Tiêu đề	Nghị luận trong văn bản tự sự
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	5,64 MB