Tiết 133 Văn 9 Chương Trình Địa Phương TV

Từ ngữ địa phương: là những từ ngữ chỉ sử dụng ở một hoặc một số địa phương nhất định.. Bài tập: Bài 1: Tìm từ ngữ địa phương và từ ngữ toàn dân tương ứng... Con bé bực quá, quay lại mẹ

Kiểm tra bài cũ

* Hãy nêu điều kiện sử dụng hàm ý ?

* Hãy chỉ ra hàm ý trong tình huống sau đây:

- Thầy giáo đang giảng bài thì một em học sinh bước vào:

+ Giáo viên: Bây giờ là mấy giờ rồi? + Học sinh: Dạ, xe em bị hỏng ạ!

* Để sử dụng hàm ý cần có hai

điều kiện:

- Người nói (người viết) có ý thức đưa hàm ý vào câu nói.

- Người nghe (người đọc) có năng lực phán đoán hàm ý.

* Hàm ý trong tình huống:

- Em đã đi học trễ

Tiết 133:

Chương trình địa phương

(phần Tiếng Việt)

I Ôn tập lý thuyết:

1 Từ ngữ địa phương: là những từ ngữ chỉ sử

dụng ở một (hoặc một số) địa phương nhất

định

VD: + Mắc-đắt

+ Chộ-thấy

+ U-mẹ

2 Từ toàn dân: là từ được sử dụng rộng rãi trong

a) Mỗi lần bị xúc động, vết thẹo dài trên má phải lại

đỏ ửng lên, giần giật, trông rất dễ sợ Với vẻ mặt xúc động ấy và hai tay vẫn đưa về phía trước, anh chầm chậm bước tới, giọng lặp bặp run run:

- Ba đây con!

- Ba đây con!

II Bài tập:

Bài 1: Tìm từ ngữ địa phương và từ ngữ

toàn dân tương ứng

Từ địa phương Từ toàn dân

+ Thẹo

+ Lặp bặp

+ Ba

+ Sẹo + Lắp bắp + Cha, bố

b) Nghe mẹ nó bảo gọi ba vào ăn cơm thì nó bảo lại:

- Thì má cứ kêu đi.

Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng:

- Vô ăn cơm!

Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba

vô ăn cơm” Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra:

- Cơm chín rồi!

Anh cũng không quay lại Con bé bực quá, quay lại mẹ và bảo:

- Con kêu rồi mà người ta không nghe.

Từ địa phương Từ toàn dân

+ Ba

+ Má

+ Kêu

+ Đâm

+ Đũa bếp

+ Nói trổng

+ Vô

+ Cha, bố + Mẹ

+ Gọi + Trở thành + Đũa cả

+ Nói trống không + Vào

Bài 2: Hãy cho biết từ “kêu” nào là từ địa

phương, từ “kêu” nào là từ toàn dân trong hai

câu sau Dùng cách diễn đạt khác hoặc dùng từ đồng nghĩa để làm rõ sự khác nhau đó

a) Nó nhìn dáo dác một lúc rồi kêu lên:

- Cơm sôi rồi, chắt nước dùm cái!-Nó cũng lại nói trổng

b) – Con kêu rồi mà người ta không nghe

a) Kêu: là từ toàn dân (thay bằng nói to) b) Kêu: là từ địa phương (từ toàn dân là gọi).

Bài 3: Hãy chỉ ra từ địa phương và tìm từ toàn dân tương ứng trong các phần trích sau:

a) Rứa là hết chiều ni em đi mãi

Còn mong chi ngày trở lại nữa Phước ơi!

Em len lét cúi đầu tay xách gói

Áo quần dơ cắp chiếc nón le te

(Đi đi em – Tố Hữu)

b) Thò tay mà ngắt ngọn ngò,

Thương em đứt ruột giả đò ngó lơ

Từ địa phương và từ toàn dân tương ứng: a) - Rứa: thế, thế là

- Ni: nay

- Chi: gì

- Dơ: bẩn

b) - Ngò là một loại rau thơm

- Giả đò: giả vờ

- Ngó lơ: quay mặt đi

*Bài 4: Phân tích hiệu quả của cách dùng từ địa phương trong các trường hợp sau:

a) Con ra tuyền tuyến xa xôi

Yêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền

(Tố Hữu) b) Nước non muôn quý ngàn yêu

Còn in bóng má sớm chiều Hậu Giang

(Tố Hữu)

a) Dùng từ “Bầm” thay từ mẹ nhằm gợi lại hình ảnh bà mẹ ở địa phương Bắc Bộ

b) Dùng từ “Má” thay từ mẹ gợi lại hình ảnh

bà mẹ ở địa phương Nam Bộ

*Bài 5:

Hãy tìm một số từ địa phương Nam Bộ được dùng như từ toàn dân?

Các từ địa phương Nam Bộ được dùng như từ toàn dân:

- Chôm chôm

- Sầu riêng

- Mãng cầu xiêm

- Thanh long

- Măng cụt

Tìm từ địa phương có kèm từ toàn dân trong bài hát “Một khúc tâm tình của

người Hà Tĩnh”

Hướng dẫn tự học ở nhà :

- Về nhà xem lại các bài tập , sưu tầm từ địa phương và tập sử dụng phù hợp

- Làm bài tập 1c,3, 4 ở SGK(dựa vào kết quả các bài tập đã làm để điền vào bảng tổng hợp

theo mẫu) Bài tập 5 về nhà đọc kỹ lại truyện

“Chiếc lược ngà” để thấy được có nên cho bé

Thu dùng từ ngữ toàn dân không? Và tại sao tác giả sử dụng từ địa phương?

+ Xem lại các đề bài tập làm văn Sgk/99(chú ý các đề 2,3,6,7)

+ Đọc kỹ các yêu cầu khi viết bài văn nghị

luận

+ Đọc kỹ các tác phẩm đề bài yêu cầu

+ Bài viết cần trình bày suy nghĩ, cảm xúc của em

Chúc quý thầy cô mạnh khỏe! Các em chăm ngoan-học giỏi!