Bí quyết giám sát nhân viên của các công ty Nhật Phần 1 Những hoạt động giám sát nhân viên một cách bí mật xuất hiện tại Nhật vào giữa thập niên 90 khi hệ thống bán lẻ của tập đoàn Daei
Trang 1Bí quyết giám sát nhân viên của các công ty Nhật (Phần 1)
Những hoạt động giám sát nhân viên một cách bí mật xuất hiện
tại Nhật vào giữa thập niên 90 khi hệ thống bán lẻ của tập đoàn
Daei do nhà tỷ phú Isao Nakauchi quản lý có chỉ số kinh doanh
giảm đến 15% so với năm trước đó, dù đã đề ra nhiều chính sách
tiếp thị và khuyến mãi tốn kém nhất trong lịch sử thành lập của
tập đoàn
Trang 2“Tôi sợ rằng chúng ta không có lựa chọn nào khác Cô sẽ bị
chuyển công việc khác”, sếp của Keai Natsu tuyên bố như vậy
Năm năm nay, Keai Natsu là một nhân viên bán hàng nhiệt tình
và chưa có vi phạm gì lớn Nhưng nay cô biết rằng chỗ đứng của
mình trong tập đoàn đang bị lung lay Chuyện xảy ra vài tháng
trước đây, trong giờ làm việc, Keai Natsu lúc đó có chuyện bực
mình với chồng ở nhà nên cô không chú tâm đến việc bán hàng,
cáu gắt và có thái độ ứng xử không đúng với các khách hàng
Một lần thì không sao nhưng việc này lặp lại hai đến ba lần Lúc
đầu, việc làm này của Natsu tưởng chừng như không ai biết bởi
nó xảy ra không thường xuyên nhưng cô đâu có ngờ rằng chừng
đó cũng đủ để lọt vào tầm ngắm của những “điệp viên” bí mật
giám sát nhân sự của các tập đoàn kinh tế Nhật Bản, những tập
Trang 3đoàn luôn coi trọng thái độ và giáo tiếp của nhân viên đối với
khác hàng
Từ lâu, các giám đốc nhân sự tại Nhật không bao giờ nói ra
miệng rằng: “Tôi luôn phải theo dõi anh/chị!” bởi họ luôn coi lãnh
đạo không phải là điệp viên, không phải là giám thị và cũng không
phải là công tố viên Tuy nhiên, để đảm bảo và duy trì kỷ luật lao
động, các nhà quản lý nhân sự tại Nhật Bản vẫn rất cần đến việc
giám sát và theo dõi các nhân viên Với quan niệm như vậy,
nhiều tập đoàn kinh tế tại Nhật đã chiêu mộ nhân viên đặc biệt chỉ
để bí mật giám sát hay đóng vai khách hàng nhằm kiểm tra thái
độ kinh doanh từ chính hệ thống bán lẻ sản phẩm của tập đoàn
mình Thực tế, 1/3 trong số tập đoàn được hỏi nói rằng họ đã
giám sát xem nhân viên của mình có thái độ giao tiếp với khách
Trang 4hàng như thế nào 12% khác thì dự kiến sẽ thực hiện việc này
trong vòng 12 tháng tới Ngoài ra, các tập đoàn có trên 1.000
nhân viên phải tăng cường gấp đôi công việc giám sát so với tập
đoàn qui mô nhỏ và vừa Đây được xem là một trong những sách
lược giám sát nhân viên trong các chiến lược kinh doanh của thế
kỷ 21
Tính hiệu quả của giám sát
Những hoạt động giám sát nhân viên một cách bí mật xuất hiện
tại Nhật vào giữa thập niên 90 khi hệ thống bán lẻ của tập đoàn
Daei do nhà tỷ phú Isao Nakauchi quản lý có chỉ số kinh doanh
giảm đến 15% so với năm trước đó, dù đã đề ra nhiều chính sách
tiếp thị và khuyến mãi tốn kém nhất trong lịch sử thành lập của
Trang 5tập đoàn Lúc đó, nhiều nhà kinh tế cho rằng nguyên nhân nằm ở
chỗ các khách hàng Nhật Bản muốn tẩy chay hệ thống bán lẻ của
Daie vì lý do chính ông chủ Isao Nakauchi từng là một quân nhân
dưới thời phát xít Nhật
Với phương châm “không thể tin tưởng bất kỳ ai”, đích thân Isao
Nakauchi đã thuê hãng tư vấn MV2 thuộc tập đoàn bảo hiểm
NOP áp dụng phương cách tung ra các nhân viên của mình đóng
vai khách hàng xâm nhập mạng lưới bán hàng của Daie Sau một
tháng, MV2 phát hiện ra chính thái độ không tôn trọng khách
hàng của các nhân viên bán hàng, việc bỏ bê công việc, không
tận tuỵ với chính các quy tắc làm việc do Daie đề ra là nguyên
nhân chính làm giảm 15% doanh thu kinh doanh (tương đương
14 triệu USD so với năm trước đó) Lập tức, một cuộc cải cách
Trang 6lớn đã được mở ra trong hoạt động kinh doanh của Daie: 12%
nhân viên bán hàng bị sa thải, 70% nhân viên khác được tái đào
tạo về kỹ thuật và nghiệp vụ bán hàng Kết quả là năm 1999,
doanh thu bán hàng lại tăng lên 120% so với năm 1997 và Daie
được đưa vào danh sách 10 tạp đoàn kinh doanh lớn nhất trên
thế giới
Tuy nhiên, khi hệ thống này lan ra nhiều tập đoàn kinh tế khác
trên toàn nước Nhật thì lại được xem như một dạng tình báo kinh
tế không theo hướng chuyên môn hoá, tự phát theo nhu cầu kinh
doanh của từng tập đoàn kinh tế Alain Dubreil, giám đốc tổ chức
tư vấn Satisteme – Chi nhánh tại Nhật cho biết: “Sau thời kỳ tập
trung vào các chương trình khuyến mãi tốn kém để lôi kéo khách
hàng, việc áp dụng hệ thống điệp viên giám sát nhân sự để kiểm
Trang 7nghiệm thực chất của công việc kinh doanh đang trở thành một
xu hướng hiện nay tại Nhật Thị trường tiêu thụ hàng hoá càng
mở rộng chừng nào thì các tập đoàn càng phải áp dụng liệu pháp
điệp viên giám sát nhiều chừng ấy”
Những công việc độc đáo
“Công việc của các điệp viên này tuỳ từng tập đoàn, tuỳ từng loại
hình kinh doanh mà có những bước đi khác nhau nhưng điểm
chung giữa họ là phải khéo léo đến mức “ngây thơ” để tìm ra
những sai sót trong cung cách làm việc của các nhân viên”, một
chuyên gia nhân sự cấp cao của hãng Sony cho biết
Vào lúc 09 giờ sáng tại tập đoàn siêu thị Seiyu nổi tiếng tại
Trang 8Tokyo, Nhật Bản, khách hàng vẫn còn chưa đông lắm tại cửa
hàng mỹ phẩm nổi tiếng Paker Thế nhưng vẫn có một phụ nữ
mải mê ngắm nhìn những món mỹ phẩm đang bày biện trên kệ
hàng và không rời mắt khỏi cô nhân viên bán hàng, nhất là về
thái độ làm việc và quan sát khuôn mặt, mái tóc, mắt, mũi… Phải
chăng đây chính là cô nhân viên bán hàng mà hình ảnh đang
nằm gọn trong tập hồ sơ do tập đoàn Seiyu giao cho “điệp viên”?
Thêm vài câu hỏi nữa và người phụ nữ rời khỏi siêu thị Ngồi
trong xe, Hanako, tên người phụ nữ, liền lấy tập hồ sơ ra rồi đánh
dấu vào những câu hỏi đã được soạn sẵn Thế nhưng, có một
điều đặc biệt mà Hanako phát hiện qua buổi sáng hôm nay là cô
nhân viên bán hàng đứng sau quầy hàng không phải là người
trong ảmh Điều này có nghĩa là cô ta đã được nhân viên chính
thức nhờ trông coi để có thời làm việc khác Lập tức, sau 5 phút,
Trang 9văn phòng của tập đoàn Seiyu đã nhận được báo cáo bí mật này
và có thể cô nhân viên bán hàng chính thức kia sẽ bị kiểm điểm,
hạ lương, thậm chí sa thải vì không đảm bảo giờ giấc lao động,
bỏ bê công việc của cửa hàng trong giờ làm việc
Còn Seko Nana, 38 tuổi, hai con, đang làm công việc khác khá
đặc biệt của một “điệp viên” đó là đóng giả khách hàng để làm
gián điệp cho các tập đoàn kinh tế nhằm kiểm tra chính hoạt động
của hệ thống bán lẻ đơn vị mình Nhiệm vụ của những “khách
hàng giả” như Nana là học thuộc lòng những câu hỏi đã được
các tập đoàn soạn sẵn để kiểm tra các nhân viên bán hàng trong
tư thế giống như một khách hàng bình thường