on tap tieng viet tiet 73

kết quả cần đạtCủng cố kiến thức và kĩ năng sử dụng tiếng Việt đã học từ đầu năm gồm các phần Ph ơng châm hội thoại X ng hô trong hội thoại Cách dẫn trực tiếp- gián tiếp... Nối tên ph

Gi¸o viªn : NguyÔn ThÞ Minh Loan

Häc sinh Líp 9a.b

TiÕt 73

kết quả cần đạt

Củng cố kiến thức và kĩ năng sử dụng tiếng

Việt đã học từ đầu năm gồm các phần

Ph ơng châm

hội thoại

X ng hô

trong hội thoại

Cách dẫn trực tiếp- gián tiếp

ôn tập tiếng việt

(Những kiến thức đã học từ lớp 6 đến lớp 9)

- Tiết 43: Tổng kết về từ vựng

- Tiết 44: Tổng kết về từ vựng (tiếp theo)

- Tiết 47: Tổng kết về từ vựng (tiếp theo)

- Tiết 53: Tổng kết về từ vựng (Luyện tập)

- Tiết 73: Ôn tập Tiếng Việt

Nối tên ph ơng châm hội thoại với nội dung của ph

ơng châm hội thoại cho đúng

về l ợng

về chất

quan hệ

cách thức

lịch sự

Nói ngắn gọn, rành mạch, tránh nói mơ hồ, dông dài.

Nói đúng vào đề tài giao tiếp

Đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp, không thiếu không thừa.

Các ph ơng

châm

hội thoại

Không nói điều mình không tin là

đúng,không nói thiếu bằng chứng

Nói ngắn gọn, rành mạch, tránh nói mơ hồ, dông dài.

Đáp ứng đủ yêu cầu giao tiếp, không thiếu không thừa.

Cần tế nhị và tôn trọng ng ời

đối thoại Nói đúng vào đề tài giao tiếp

Nối tên ph ơng châm hội thoại với nội dung của ph

ơng châm hội thoại cho đúng

về chất

cách thức

lịch sự quan hệ

- Trong nh÷ng t×nh huèng cô thÓ, mét

hoÆc mét sè ph ¬ng ch©m héi tho¹i cã thÓ kh«ng ® îc tu©n thñ.

Bµi tËp 1

Th a r»ng: “L îng c¶ bao dong

TÊn D ¬ng ® îc thÊy m©y rång cã phen

Réng th ¬ng cá néi hoa hÌn

Chót th©n bÌo bät d¸m phiÒn mai sau”

(TruyÖn KiÒu - NguyÔn Du)

Nh÷ng lêi nãi trong vÝ dô sau ® tu©n thñ ph · tu©n thñ ph­

¬ng ch©m nµo trong héi tho¹i ? ViÖc tu©n thñ Êy

®em l¹i hiÖu qu¶ g× ?

Th a rằng : L ợng cả bao dong “Lượng cả bao dong

Tấn D ơng đ ợc thấy mây rồng có phen

Rộng th ơng cỏ nội hoa hèn

Chút thân bèo bọt dám phiền mai sau”

(Truyện Kiều - Nguyễn Du)

 Tuân thủ ph ơng châm lịch sự, lời nói khiêm nh ờng, nh nhặn.ã tuân thủ phư

 Tạo ấn t ợng về một ng ời con gái dịu dàng, có hiểu biết

Mở ra một trang mới trong cuộc đời Thuý Kiều.

Điền những từ ngữ x ng hô thích hợp vào chỗ trống:

1 X ng hô bằng các đại từ:

2 X ng hô bằng các từ ngữ khác:

- Các từ chỉ quan hệ gia đình: ông, …

- Các từ chỉ nghề nghiệp chức vụ: thủ tr ởng,…

- Các từ chỉ quan hệ x hội: ã tuân thủ phư bạn, …

- X ng hô bằng tên riêng: Thu, Lan, …

Th¶o luËn nhãm:

* V× sao chóng ta ph¶i lùa chän

tõ ng÷ khi x ng h«? Lùa chän nh thÕ nµo?

II X ng hô trong hội thoại

1.Hệ thống từ ngữ x ng hô trong tiếng Việt:

Phong phú, giàu sắc thái biểu cảm.

2 Sử dụng từ ngữ x ng hô trong tiếng Việt:

- Cần căn cứ vào đối t ợng và các đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để x ng hô cho thích hợp

- Cần tuân thủ ph ơng châm “Lượng cả bao dong X ng khiêm, hô tôn ”

Bài tập 2

a) Mụ chủ nhà chép miệng, giọng ngọt xớt:

- Em cứ khó nghĩ quá… ông bà cũng là ng ời làm ăn tử tế cả

Nh ng mà có lệnh biết làm thế nào.(…)Này, ở với nhau đang

vui vẻ, ông bà dọn đi, em lại cứ nhớ đáo để đấy nhớ.

b) Mụ gi ơng tròn cả hai mắt lên mà reo:

- A, thế chứ! Thế mà tớ cứ t ởng d ới nhà đi Việt gian thật, tớ ghét ghê ấy…Thôi bây giờ thì ông bà lại cứ ở tự nhiên, ai bảo

sao Ăn hết nhiều chứ ở hết là bao nhiêu.

( Làng- Kim Lân)

* Lời của nhân vật ở mỗi ví dụ đ ợc nói trong tình huống

nào?

*Với mỗi tình huống, từ ngữ x ng hô đ ợc sử dụng nh thế

nào? Thể hiện tính chất, quan hệ ra sao?

a) Mô chñ nhµ chÐp miÖng, giäng ngät xít:

- A, thÕ chø! ThÕ mµ tí cø t ëng d íi nhµ ®i ViÖt

gian thËt, tí ghÐt ghª Êy …Th«i b©y giê th× «ng Th«i b©y giê th× «ng

gian thËt, tí ghÐt ghª Êy …Th«i b©y giê th× «ng Th«i b©y giê th× «ng

bµ l¹i cø ë tù nhiªn, ai b¶o sao ¡n hÕt nhiÒu

chø ë hÕt lµ bao nhiªu.

tí tí

«ng bµ

Lêi nãi, c¸ch x ng h« suång s·, th©n mËt, thÓ hiÖn niÒm vui .

Bµi tËp 3

nh÷ng tõ x ng h« t¸c gi¶ ® dïng Em h y gióp b¹n · tu©n thñ ph­ · tu©n thñ ph­

nh÷ng tõ x ng h« t¸c gi¶ ® dïng Em h y gióp b¹n · tu©n thñ ph­ · tu©n thñ ph­

®iÒn vµo vµ gi¶i thÝch t¹i sao em l¹i chän nh÷ng tõ

x ng h« Êy?

a) KÓ tuæi cßn h¬n tuæi

l¹i ®au tr íc mÊy ngµy

Lµm sao véi vÒ ngay

Chît nghe bçng ch©n tay rông rêi.

(Khãc D ¬ng Khuª - NguyÔn KhuyÕn)

.

.

.

ta Ta

ta

Lời dẫn Trực tiếp Gián tiếp

ý nghĩa

Cách dẫn

III Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

Làm cho ngôn ngữ giao tiếp thêm đậm

đà, có tính thuyết phục, thể hiện tầm hiểu biết sâu rộng.

Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý

hoặc nhân vật

Lời dẫn đ ợc đặt trong dấu ngoặc kép khi viết.

Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của ng

ời hoặc nhân vật,

có điều chỉnh cho thích hợp

Lời dẫn không đặt trong dấu ngoặc kép khi viết.

Bài tập 4

Hãy chuyển những lời đối thoại trong đoạn trích thành lời dẫn gián tiếp Phân tích những thay đổi về từ ngữ trong lời dẫn gián tiếp so với lời đối thoại:

Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh, cả thuỷ lẫn Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh, cả thuỷ lẫn

bộ cùng ra đi Ngày 29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời ng ời cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào dinh và hỏi:

- Quân Thanh sang đánh, tôi sắp đem binh ra chống cự M

u đánh và giữ, cơ đ ợc hay thua, tiên sinh nghĩ thế nào?

Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp quân Thanh sang

đánh, nếu nhà vua đem binh ra chống cự thì khả năng

thắng hay thua nh thế nào

Nguyễn Thiếp trả lời bấy giờ trong n ớc trống không, lòng ng ời tan rã, quân Thanh ở xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh nên giữ

ra sao, vua Quang Trung ra Bắc không quá m ời ngày quân Thanh sẽ bị dẹp tan.

là

rằng

Bài tập 5

Mỗi ví dụ sau đ dẫn câu thơ hoặc câu văn ã tuân thủ phư

nào? Đó là dẫn trực tiếp hay gián tiếp?

a) Bài thơ đ kết thúc bằng hình ảnh hai ng ời ã tuân thủ phư

chiến sĩ, hai đồng chí đang sát cánh bên nhau

Cảnh t ợng chiến tr ờng là rừng núi hoang vu, s

ơng muối dày đặc Các anh đứng cạnh bên nhau trong t thế sẵn sàng chờ giặc Và vầng trăng

khuya lơ lửng trên không nh đang treo ngay đầu súng.

b) Bằng lời kể nhẹ nhàng, duyên dáng, Nguyễn

mộng mơ Nh ng “trong cái lặng im của Sa Pa, d ới những dinh thự cũ kĩ của Sa Pa, Sa Pa mà chỉ

có những con ng ời làm việc và lo nghĩ nh vậy

cho đất n ớc.”

a)

a) Bài thơ đã kết thúc bằng hình ảnh hai ng ời chiến sĩ, Bài thơ đã kết thúc bằng hình ảnh hai ng ời chiến sĩ,

hai đồng chí đang sát cánh bên nhau Cảnh t ợng chiến

tr ờng là rừng núi hoang vu, s ơng muối dày đặc Các anh đứng cạnh bên nhau trong t thế sẵn sàng chờ giặc

Và vầng trăng khuya lơ lửng trên không nh đang treo ngay đầu súng.

Đoạn văn đã sử dụng lời dẫn gián tiếp

Dẫn từ ba câu thơ cuối của bài Đồng chí (Chính Hữu):

“Lượng cả bao dong

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

b) Bằng lời kể nhẹ nhàng, duyên dáng, Nguyễn Thành

Long đã đ a ta đến với Sa Pa – thành phố mộng mơ thành phố mộng mơ

Nh ng

thự cũ kĩ của Sa Pa, Sa Pa mà chỉ nghe tên ng ời ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có những con ng ời làm việc

và lo nghĩ nh vậy cho đất n ớc.”

Bµi tËp 6

ViÕt mét ®o¹n v¨n (7-10 c©u) nªu c¶m nhËn cña em vÒ khæ th¬ ®Çu trong bµi

Trong ®o¹n viÕt cã sö dông c¸c lêi dÉn mét c¸ch thÝch hîp.

Sáng) và cho biết những câu nói sau là lời của ai,

nói với ai, trong hoàn cảnh nào ?

- Vô ăn cơm!

- Con kêu rồi mà ng ời ta không nghe.

- Ba! Không cho ba đi nữa! Ba ở nhà với con!

Bài tập về nhà

thoại, x ng hô trong hội thoại, h y cho biết qua ã đưa ta đến với Sa Pa – thành phố

những lời nói ấy em hiểu gì về tình cảm, tính cách của nhân vật và nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn.

2 Ôn tập kĩ các kiến thức đ học ã đưa ta đến với Sa Pa – thành phố