Bài giảng Quản trị học - Chương 5: Đạo đức và trách nhiệm xã hội

Bài giảng Quản trị học - Chương 5: Đạo đức và trách nhiệm xã hội với các nội dung ba vùng phạm trù chi phối hành động của con người; một số ví dụ về hành vi vi phạm pháp luật và đạo đức; ba cấp độ phát triển đạo đức cá nhân; các đối tượng hữu quan chủ yếu của Gap Inc; tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội.

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

Managerial Ethics

+ Đạo đức - bộ quy tắc về nhân cách hay phẩm hạnh và những giá trị điều khiễn hành vi đúng

hay sai

+ Những chuẩn mực về tôt/xâu

+ Các vân đề đạo đức có thê rât phức tạp

+ Con người trong tổ chức có quan điềm khác

nhau về đúng hay sai

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

5.1 - Ba vung phạm trù chỉ phối

hònh động của con người

Vùng phạm trù của

sự lựa chọn tự

nguyện (các tiêu cá

Vùng phạm trù của '¡ Vùng phạm trù của

luật pháp (các tiêu | đạo đức (các tiêu

chuân luật pháp) chuân xã hội) nhân)

Quản trị có đạo đức trong

thời đại hiện noy

+ Những mất mát về mặt đạo đức trong suốt

thập kỷ qua đã trở nên phổ biến

+ Các công ty và con người đã gắn liên với lòng

tham, sự lừa dõi, thiêu trách nhiệm, và thiếu

lương tâm luân lý

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

Quan tri CO dao dic trong

thời đại hiện noy

+ Các nhà quản trị có trách nhiệm lớn trong việc

thiệt lập một môi trường có đạo đức

+ Các cuộc khủng hoảng về đạo đức đã mang

lại sự quản trị có đạo đức đi đâu

5.2 - Một sô ví dụ về hành vì vi

Dhạm luật phóp vò đạo đức

Với khách hàng

Bán hàng lừa đảo

Cung cấp hóa đơn sai lệch Làm giả các số liệu về chất lượng

sản phẩm

Với người lao động Với các nhà cung cấp tài

Có chính sách phân biệt chính

Tạo một môi trường không thân ÒỒ a

thién Bao cao tai chinh gia mao

Vi phạm các quy định về sức khỏe Điêu chính cơ sở dữ liệu

và an toàn Sử dụng các thông tin riêng tư

Với nhà cung ứng £ i h eee với ` hội Vi phạm các tiêu chuân vê môi -_

Châp nhận những đặc ân và tiên lại trườn

quả à Phơi bà trước công chúng nhữn

Vi phạm các điêu khoản của hợp s8 ay : g g g

đồng rủi ro vệ an toàn sã

Chi trả không có hóa đơn chính xác MA phạm Q0 No GỌI nỌ Do vi quôc tê

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

Những vẫn đề lưỡng nœn đạo

đức

Ban là nhân viên có đạo đức - bạn sẽ làm gi?

Công ty của bạn cần một hệ thống giám sát chống khủng bô để quan sát tất cả các khách hàng mới và mất khoảng 24 giờ kế từ khi đơn hàng được

ký kết Bạn có thể kết thúc một hợp đồng có mức sinh lợi cao với khách

hàng có tiềm năng lâu dài nếu bạn đồng ý vận chuyền hàng vào ban đêm,

mặc dù điều đó có nghĩa là việc kiểm tra danh sách theo dõi sẽ phải được

thực hiện sau việc đó

Cóc tiêu chuẩn ro quyết định

đạo đứcC

+ Quan điềm vị lợi - hành vi đạo đức phải tạo ra điều tốt

đẹp lớn nhất cho bộ phận có số đông lớn nhất

+ Quan điểm vị kỷ - hành động sẽ có đạo đức khi chúng

hỗ trợ cho các lợi ích dài hạn tốt nhất của cá nhân

+ Quan điểm các quyên đạo đức — con người có những

quyên và sự tự do cơ bản không thê bị xâm phạm bởi bát kỳ một quyết định của cá nhân nào

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

©

Cóc tiêu chuẩn ro quyết định

đạo đức (.1

Quan điểm công bằng - CáC quyết định đạo đức phải dựa

trên nền tảng của những chuẩn mực về sự hợp tình hợp lý,

trung thực, và không thiên vị

+ Công bằng phân phôi

+ Công bằng thủ tục

+ Công bằng trong đền bù

Quan điểm thực dụng - các quyết định dựa vào những

chuẩn mực thịnh hành, xã hội, và tất cả các đối tượng hữu

quan

Các lựa chọn đạo của đức nhà

quan tri

Cá nhân mang những phẩm chất và đặc trưng của

riêng mình đến cho tổ chức

Nhu câu cá nhân, sự ảnh hưởng từ gia đình, và nền

tảng tôn giáo sẽ định hình cá nhân

Các đặc trưng cụ thê của một cá nhân như sức mạnh

ban thân, tự tin, và cảm giác độc lập mạnh mẽ, có thé

đảm bảo cho nhà quản trị tiên hành các chọn lựa có

tính đạo đức

10

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

5.3 - Ba cap độ phót triên đạo đức cớ

nhân

Phong cách

lãnh đạo

Hành vi

nhân viên

Cáp độ 1

Tiên quy ước Tuân thủ các quy định để Sống theo kỳ vọng của tránh bị trừng phạt Hành

động dựa trên lợi ích của

riêng mình Sự tuân thủ chỉ vì

lợi ích của riêng mình

người khác Hoàn thành các nghĩa vụ và trách nhiệm của hệ

thống xã hội Tán thành

luật pháp

Cáp độ 3

Hậu quy ước

Tuân thủ những nguyên tắc

về công bằng và những điều

tốt đẹp mà bản thân đã chọn

Nhận thức được con người

có những giá trị khác nhau và

tìm kiếm những giải pháp sáng tạo để giải quyết các vấn đề lưỡng nan về đạo đức Cân bằng mối quan tâm

cá nhân với mối quan tâm về

những điều tốt đẹp phổ biến

Lợi ích bản thân

<

Kỳ vọng của xã hội Các giá trị bên trong

Lãnh đạo quyền lực/áp đặt Lãnh đạo hướng

dẫn/khuyến khích và định hướng theo nhóm

Lãnh đạo chuyển hóa/lãnh đạo phục vụ

Hoàn thành công việc Hợp tác làm việc theo

nhóm

Trao quyền cho người nhân viên

và khuyến khích tham gia

1]

Trch nhiệm xö hội của công

ty la gi?

+ Phân biệt đúng sai; và làm việc đúng

+ Thực hiện tốt trách nhiệm công dân

Thực hiện các lựa chọn đóng góp cho xã hội và

các đôi tượng hữu quan

+ Các đối tượng hữu quan - bất kỳ nhóm nào

bên trong hoặc bên ngoài

12

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

5.4 - Các đối tượng hữu quœơn chủ

yéu cuia Gap Inc

Sự kiểm soát của cá

Khách cơ quan quyên lực x

hàng

Cổ đông Các tổ chức phi

chính phủ

Người lao

động

Nhà cung cấp

tín dụng Công ty

Gap Inc

Nghiép doan

nhan quyén Các nhóm lợi ích

đặc biệt

Các đối tác

Phong trao xanh

+ “Trở thành XANH” đang là một mệnh lệnh kinh

doanh mới

+ Sự dịch chuyên của thái độ xã hội

s Các chính sách mới của chính phủ

+ Sự thay đổi khí hậu

+ Công nghệ thông tin lan tỏa nhanh chóng bất kỳ một

thông tin về tác động tiêu cực của một công ty nào đó

+ Nhiều tổ chức đang theo chặt fính bên vững

14

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

Đạo đức củo tính bên vững

Tính bền vững - phát triển kinh tế tạo

ra sự giàu có và đáp ứng nhu cầu của

thế hệ hiện tại đồng thời giữ gìn môi trường cho nhu cầu của các thể hệ

tương lại

5.5 - Tiêu chuẩn về trách

nhiệm xö hội

Trách nhiệm chủ động:

Đóng góp cho cộng

đồng, trở thành công

dân doanh doanh nghiệp

- Phải có đạo đức — làm những gì đúng — Tranh t6n

hại

Trách nhiệm pháp lý Phải tuân thủ luật pháp

Trách nhiệm kinh tế Phải có lợi nhuận

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part 16

5.ó - Xôy dựng một tô chức có

đạo đức

— ————

Tổ chức có đạo đức

„Lãnh đạo có đạo đức

Bộ quy tắc đạo đức

Ủy ban về đạo đức

“Nhà quản trị cập cao phụ trách về đạo đức

-Đường dây nóng về đạo đức

-Đào tạo vê đạo đức Bảo vệ “người thổi còi”

Quản trị đạo đức công ty và

trách nhiệm xã hội

+ Bộ quy tắc đạo đức - bản tuyên bỗ chính thức về ©

những giá trị của công ty liên quan đến các vân đề

đạo đức và xã hội

+ Câu trúc đạo đức - các hệ thông, các luận điểm, và

các chương rên luyện đạo đức

Hoạt động thối còi - những người nhân viên phơi

© %©

bày các thực tiễn phi đạo đức, vi phạm pháp luật,

hay không chính đáng

18

© 2014 Cengage Learning All Rights Reserved May not be scanned, copied or duplicated, or posted to a publicly accessible website, in whole or in part

Cac tinh huéng kinh doanh về dao

đức vò tróch nhiệm xö hội

+ Đạo đức và trách nhiệm xã hội là những vấn đề

kinh doanh rât quan trọng

s Môi quan hệ giữa đạo đức với kết quả tài đã

tạo ra nhiêu cuộc tranh sôi nỗi

+ Liêm khiết và tính trung thực là những yếu tố

cốt lõi cho việc duy trì thành công và những mồi

quan hệ kinh doanh sinh lợi

19