Kháng sinh_Cơ chế tác động

Bài giảng vi sinhPhạm Hùng Vân KHÁNG SINH cơ chế tác động... 1ƒ Là chất do vi sinh vật tiết ra, ức chế hay giết chết vi sinh vật khác vi khuẩn đích ƒ Khi tác động trên vi khuẩn đích, kh

Bài giảng vi sinh

Phạm Hùng Vân

KHÁNG SINH

cơ chế tác động

Kháng sinh là gì? (1)

ƒ Là chất do vi sinh vật tiết ra, ức chế hay

giết chết vi sinh vật khác (vi khuẩn đích)

ƒ Khi tác động trên vi khuẩn đích, kháng

sinh có thể có hiệu quả “diệt khuẩn”

(bactericidal effect) hay hiệu quả “kiềm khuẩn” (bacteriostatic effect)

ƒ Kháng sinh chỉ dùng được cho người hay

động vật khi đáp ứng qui luật độc tính chọn lọc (selective toxicity): Tác dụng gây hại cho vi sinh vật gây bệnh, nhưng vô hại hay ít hại cho tế bào vật chủ

Kháng sinh là gì? (2)

ƒ Kháng sinh tự nhiên (natural antibiotic) là

kháng sinh do vi sinh vật sản xuất ra rồ được tinh khiết (vd: Penicillin, streptomycin, tetracycline )

ƒ Kháng sinh bán tổng hợp (semi-synthetic

antibiotic) là có nguồn gốc từ kháng sinh thiên nhiên, nhưng được gắm thêm một hay vài gốc hoá học để thay đổi phổ kháng khuẩn hay dược lực – dược động (vd: Ampicillin, minocycline )

ƒ Kháng sinh tổng hợp (antibiomimetic, hoá

chất giống kháng sinh) là các hoá chất được tổng hợp hoàn toàn và co hiệu quả của kháng sinh (vd: Sulfonamide, quinolones, fluoroquinolones)

Bắt đầu từ khám phá

của A Fleming (1928)

Khúm Staphylococcus

Khúm Staphylococcus

b ị ly giải Khúm nấm Penicillium

Florey và Chain điều chế được Penicillin tinh khiết (1939)

β-lactam Natural penicillins Penicillin G, Penicillin V

Penicillinase-resistant penicillins (PRP) Nafcillin, methicillin PRP: isoxazolyl penicillins Oxacillin, cloxacillin, dicloxacillin Aminopenicillins Ampicillin, amoxicillin

Carboxy penicillins Carbenicillin, ticarcillin Ureidopenicillins Piperacillin, azlocillin, mezlocillin

1st generation cephalosporins Cephalothin, cefazolin, cephradine, cephapirin,

cephalexin

2nd generation cephalosporins Cefamandole, cefonicid, cefuroxime, cefaclor

3rd generation cephalosporins Cefotaxime, ceftriaxone, ceftizoxime,

cefoperazone, cefpirome, cefpiramide

Cephamycins Cefoxitin, cefotetan, cefmetazole

4th generation cephalosporins Cefepime Monobactams Aztreonam Carbapenems Imipenem meropenem β-lactamase inhibitors Clavulanate, sulbactam, tazobactam

Aminoglycosides Streptomycin gentamicin, tobramycin, neomycin,

netilmicin, kanamycin, amikacin

Macrolides Erythromycin, clarithromycin, azithromycin

Cloramphenicols Chloramphenicol, thiophenicol

Tetracyclines Tetracycline, doxycillin, minocillin

Quinolones Norfloxacin, ofloxacin, pefloxacin, ciprofloxacin,

gatifloxacin, levofloxacin, gemifloxacin

Antibiomimetics Sulfamethoxazol, trimethoprim, nalidixic acid

Pili

Chiên mao

Plasmid

Màng Vách

Tế bào chất Nang

Thể vùi

Ức chế tổng hợp vách

Beta-Lactams, Ghycopeptide

Màng

Nhân

Ribosome Vách

Ức chế chức năng màng

Sulfonamides, Rifampicines, Fluoroquinolones

Ức chế tổng hợp protein

Aminoglycosides, Macrolides, Chloramphenicol,

Tetracyclines

Pili

Chiên mao

Plasmid

Màng Vách

Tế bào chất Nang

Thể vùi

Ức chế tổng hợp vách

Beta-Lactams, Ghycopeptide

Màng

Nhân Ribosome Vách

Glycine Glycine Glycine Glycine

Glycine

NAG NAM NAG

L-alanine D-glutamine L-lysine D-alanyl

D-alanine Transpeptidase D-alanine

NAG NAM NAG

L-alanine

D-glutamine

L-lysine

D-alanyl

Bị lysozyme phá huỷ

KS Beta - Lactams

Pili

Chiên mao

Plasmid

Màng Vách

Tế bào chất Nang

Thể vùi

Màng

Nhân

Ribosome Vách

Ức chế chức năng màng

Polypeptides

Polymycin Bacitracin

Pili

Chiên mao

Plasmid

Màng Vách

Tế bào chất Nang

Thể vùi

Màng

Nhân

Ribosome Vách

Ức chế tổng hợp protein

Aminoglycosides, Macrolides, Chloramphenicol,

Tetracyclines

Tetracyclines

Macrolides

Lincosanides

Chloramphenicol

Pili

Chiên mao

Plasmid

Màng Vách

Tế bào chất Nang

Thể vùi

Màng

Nhân

Ribosome Vách

Ức chế tổng hợp nucleic acid

Sulfonamides, Rifampicines, Fluoroquinolones

Sulfonamide PABA

Trimethoprim

Dihydropteroate

Base purine

Dihydropteroate synthetase

Dihydrofolate

Dihydrofolate reductase

Tetrafolate Folic acid

DNA

DNA gyrase

Quinolones, Fluoroquinolones

Rifampicin