Quan Âm Thị Kính - Tiết 118 - 119

Bên cạnh việc cảm thông với số phận bi kịch của người lao động, người phụ nữ, đề cao phẩm chất và tài năng của họ, chèo còn châm biếm, đả kích trực tiếp và mạnh mẽ những điều bất công,

Trang 1

(ChÌo cæ)

Trang 2

là chốo sõn đỡnh Chốo nảy sinh và phổ biến rộng rói ở Bắc Bộ

b Tích truyện

Được khai thỏc từ truyện cổ tớch và truyện

Nụm xoay quanh trục “bĩ cực thỏi lai”

c Nội dung Giới thiệu những mẫu mực về đạo đức, tài năng

để mọi người noi theo Bên cạnh việc cảm thông với số phận bi kịch của người lao động, người phụ nữ, đề cao phẩm chất và tài năng của họ, chèo còn châm biếm, đả kích trực tiếp

và mạnh mẽ những điều bất công, xấu xa trong xã hội phong kiến đương thời.

Tiết 118-119 Quan âm Thị Kính (Chèo cổ)

Trang 3

ước lệ, cách điệu thể hiện trong ngôn ngữ, các làn điệu, các loại

động tác chuyển động …

Trang 4

Vai hÒ Vai th sinh Vai l o ·

Vai n÷ chÝnh

Trang 5

TiÕt 118-119 Quan ©m ThÞ KÝnh (ChÌo cæ)

• PhÇn hai: ¸n hoang thai

• PhÇn ba: Oan t×nh ®îc gi¶i - ThÞ KÝnh

lªn tßa sen

Trang 6

I Tìm hiểu chung

1 Giới thiệu về nghệ thuật chèo

2 Giới thiệu vở chèo cổ Quan âm Thị Kính“ ”

II Tìm hiểu đoạn trích

1 Vị trí đoạn trích

Đoạn trích nằm ở nửa sau của phần một vở chèo Trước đoạn trích là lớp vu quy: Thị Kính kết duyên cùng Thiện Sĩ và về nhà chồng.

Trang 7

I T×m hiÓu chung

1 Giíi thiÖu vÒ nghÖ thuËt chÌo

2 Giíi thiÖu vë chÌo cæ Quan ©m ThÞ KÝnh“ ”

II T×m hiÓu ®o¹n trÝch

Trang 8

a Nh©n vËt Sïng Bµ

- Xuất thân: giàu có, đầy quyền uy

- Lời buộc tội:

+ Cái con mặt sứa gan lim này!

Mày định giết con bà à?

-> Khép Thị Kính vào tội giết chồng

+ Tuồng bay mèo mả gà đồng lẳng lơ.

+ Mày có trót say hoa đắm nguyệt

Đã trên dâu dưới bộc hẹn hò

+ Gọi Mãng tộc phó về cho rảnh.

-> Cho rằng Thị Kính là loại đàn bà hư đốn phụ bạc chồng

+ Chém bổ băm vằm xả xích mặt!

Gái say trai lập chí giết chồng?

+ Con gái nỏ mồm thì về ở với cha

-> Có tâm địa xấu xa, phải bị đuổi đi

Trang 9

Ngôn ngữ khi nói về nhà mình: Ngôn ngữ khi nói về nhà Thị Kính:

-> Giọng kiêu kì về dòng giống

+ Giống nhà bà đây giống phượng,

giống công

+ Nhà bà đây cao môn lệnh tộc

+ Trứng rồng lại nở ra rồng + Đồng nát thì về cầu Nôm

Trang 10

+ Dúi đầu Thị Kính xuống đất

+ Bắt Thị Kính ngửa mặt lên, không cho phân bua

-> Hành động: tàn nhẫn, độc ác, thô bạo

Ngôn ngữ: đay nghiến, mắng nhiếc, xỉ vả

=> Là người tàn nhẫn, độc đoán, bất nhân, khinh bỉ

người nghèo khó

-> Lời lẽ phân biệt đối xử qua các làn điệu: Hát sắp,

nói lệch, múa hát sắp

Tiêu biểu cho loại vai mụ ác trong chèo

Trang 11

- Lời nói: 5 lần kêu oan

+ Lần 2: Oan cho con lắm mẹ ơi!

+ Lần 3: Oan thiếp lắm chàng ơi!

+ Lần 4: Mẹ xét tình cho con, oan cho

con lắm mẹ ơi!

+ Lần 5: Cha ơi! Oan cho con lắm cha ơi!

-> bị sỉ vả-> bị vu thêm tội

-> thờ ơ, bỏ mặc

-> bị đẩy ngã

->Tình cảnh: bị hắt hủi, hành hạ, đơn độc, đau khổ

- Xuất thân: Nghèo Tính cách đức hạnh, đoan trang,

Trang 12

* Sự việc Sựng bà gọi Móng ụng đến trả Thị

Kớnh:

+ ễng Móng ơi, ụng sang mà ăn cữ chỏu.

+ Sựng ụng dỳi Móng ụng rồi bỏ vào nhà Thị Kớnh

chạy vụị lại đỡ cha Hai cha con ụm nhau than

khúc.

-> Xung đột kịch tập trung cao nhất:

=> Từ xung đột trong gia đình chuyển sang xung đột gay gắt trong xã hội phong kiến (kẻ giàu - người nghèo)

- Thị Kớnh như bị đẩy vào cực điểm của nỗi đau:

+ Nỗi đau bị đuổi khỏi nhà chồng

+ Nỗi đau oan ức,

+ Nỗi đau cảnh cha già bị khinh bỉ, hành hạ

-> Bộc lộ cực điểm tớnh cỏch bất nhõn, bất nghĩa của Sựng bà và nỗi bất hạnh lớn nhất

của Thị Kớnh

Trang 13

+ Thị Kớnh quay vào nhà nhỡn từ cỏi kỉ, đến sỏch,

đến thỳng khõu, rồi cầm chiếc ỏo đang khõu

dở, búp chặt trong tay.

-> Tõm trạng: Nỗi tiếc nối đau đớn, xút xa cho hạnh phỳc bị tan vỡ

- Lời hỏt sử rầu :

=> Kết cục: bế tắc không lối thoát

* Sau khi bị oan:

“Thương ụi! Bấy lõu nay sắt cầm tịnh hảo

Bỗng ai làm chăn gối lẻ loi”

Thời gian gắn bó,

hoà hợp đầm ấm,

hạnh phúc.

Khoảnh khắc chớp nhoáng của sự đổ vỡ, chia lìa, dang dở

Trang 14

- Thị Kính giả trai đi tu:

Phải sống ở đời mới mong tỏ

rõ con người đoan chính

-> Đi tu cầu Phật Tổ chứng minh

sự trong sạch của mình.

=> Phản ánh số phận bế tắc

của người phụ nữ trong xã

hội cũ Lên án thực trạng xã

hội vô nhân đạo đối với

những con người lương

thiện.

Tiêu biểu cho loại vai nữ chính

trong chèo

Trang 15

- Đoạn trích tiêu biểu cho sân khấu chèo truyền thống

- Xây dựng xung đột kịch lôi cuốn, kịch tính

Trang 16

- Sự đối lập giai cấp thông qua xung đột gia đình, hôn nhân trong

xã hội phong kiến

- Thể hiện cách nhìn nhận, thái độ của nhân dân ta

+ Cảm thông, thương xót người phụ nữ và người lao động nghèo khổ

+ Lên án, tố cáo giai cấp phong kiến

Trang 17

Câu 1: Nhận định nào đúng về chèo?

A Chèo là một loại kịch hát, múa dân gian.

B Chèo nảy sinh và phổ biến rộng rãi ở Bắc Bộ.

C Chèo kể chuyện, diễn tích bằng hình thức sân khấu.

D Cả A, B, C D

Trang 18

III Luy n t p ệ ậ

Ngoài các nhân vật trong đoạn trích, em còn biết những nhân vật nào trong vở kịch

“Quan âm Thị Kính”?

Có thể kể thêm các nhân vật quen thuộc như Mẹ Đốp, xã trưởng, Thị Mầu…

Trang 19

III Luy n t p ệ ậ

Em có biết xã Hoàng Tân chúng ta có những đội chèo nào? Vở diễn gần nhất là gì? Em sẽ làm gì để giữ gìn nét văn hóa chèo của quê

hương?

Hoàng Tân trước đây mỗi thôn đều có đội chèo nhưng gần đây chỉ còn một đội mà nòng cốt là các diễn viên thôn Đại Bộ Vở chèo gần đây nhất (năm 2005) là vở diễn “Tình nghĩa quê hương” đã được bằng khen của Sở Văn hóa thông tin Hải Dương.

Trang 20

-Học thuộc túm tắt đoạn trớch.

- Xem lại toàn bộ vở chốo.

- Soạn bài: Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy

Hướng dẫn tự học

Trang 21

Bài học kết thúc

Tiêu đề	Quan âm Thị Kính
Tác giả	Tăng Bá Hùng
Trường học	Trường THCS Hoàng Tân
Chuyên ngành	Nghệ thuật chèo
Thể loại	Giáo án chèo cổ
Thành phố	Chí Linh

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	3,82 MB