Tóm tắt được nội dung vở chèo và đoạn trích "Nỗi oan hại chồng" Nội dung, ý nghĩa, một số đặc điểm nghệ thuật.. Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích các nhân vật chèo qua hành động, lêi [r]
Trang 1Quan âm thị kính.
I Mục tiêu.
trích "Nỗi oan hại chồng" Nội dung, ý nghĩa, một số đặc điểm nghệ thuật
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích các nhân vật chèo qua hành động,
lời nói, điệu hát
3 Thái độ: Giáo dục tinh thần cảm thông với số phận F phụ nữ trong xã
hội phong kiến, yêu mến trân trọng nghệ thuật chèo
II Chuẩn bị
GV: Tham khảo sách GV, nội dung hình SGk
HS: Đọc, tìm hiểu bài
III Tiến trình tổ chức dạy học.
1 ổn định tổ chức( 1 ph) 7B:
2 Kiểm tra bài cũ( 4 ph)
? Nội dung, nghệ thuật văn bản " Ca Huế trên sông ! 7 ? Tại sao nói
( HS trả lời theo mục ghi nhớ SGK - 104
3 Bài mới
* Hoạt động1 HDHS đọc, tóm tắt vở
chèo, tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản
của sân khâu chèo.( 15 ph)
- HS đọc nội dung vở chèo SGK
- Em hãy tóm tắt vở chèo: Quan Âm thị
Kính?
- Dựa vào SGK tóm tắt- NX, bổ sung,
KL:
- HD HS đọc kĩ chú thích SGK - 118
? Khái niệm về chèo?
? Em hãy nêu 1 số đặc điểm cơ bản của
I Tóm tắt vở chèo, tìm hiểu một số đặc
điểm cơ bản của sân khấu chèo
1 Tóm tắt vở chèo (3 phần)
a án giết chồng
- Thị Kính bị vu oan giết Thiện Sĩ bị đuổi
ra khỏi nhà họ Sùng- nàng giả trai lên chùa
b án hoang thai
- Tiểu Kính Tâm bị Thị Mầu vu oan -> bị
đuổi ra khỏi chùa
sen
2 Đặc điểm cơ bản của sân khấu chèo truyền thồng Việt Nam
- Khái niệm về chèo ( SGK)
- Chèo giáo dục đạo đức, đả kích châm
Trang 2* Hoạt động 2 HDHS đọc đoạn trích,
giải thích từ khó ( 35ph)
- GV HD đọc - đọc phân vai thể hiện
dẫn truyện, Thiện Sĩ, Thị Kính, Sùng Bà,
Sùng ông, Mãng ông
- HS đọc, nhận xét- uốn nắn cho từng vai
phù hợp với tính cách của từng nhân vật
- Tóm tắt vị trí, bố cục đoạn trích
- GVyêu cầu HS giải thích 1 số từ khó (
SGK - 119, 120)
biếm những điều bất công trong xã hội phong kiến
- Tổng hợp các yếu tố nghệ thuật
- Kết hợp chặt chẽ cái bi và cái hài
- Nghệ thuật đặc sắc độc đáo
II Đọc đoạn trích - từ khó
1 Đọc đoạn trích: Nỗi oan hại chồng
- Tóm tắt bố cục đoạn trích + Vị trí
2 Từ khó
4 Củng cố( 3 ph)
? Vị trí, bố cục đoạn trích?
? Đoạn trích chia làm mấy phần?
( Đoạn trích nằm ở nửa sau của phần thứ nhất: án giết chồng Đoạn trích
P2: Cảnh ông bà Sùng vu oan cho con dâu đuổi Thị Kính về nhà
P3: Thị Kính đi tu
5 HD học ở nhà ( 2 ph)
- Tóm tắt vở chèo, đoạn trích
- Soạn tiếp bài theo hệ thống câu hỏi
Tiết118.
Quan âm thị kính.
( Tiếp theo)
I Mục tiêu.
1 Kiến thức: Tiếp tục nắm chắc hơn về thể loại chèo Loai sân khấu dân gian
hại chồng của Thị Kính trong đoạn trích
2 Kĩ năng: Phân tích các nhân vật chèo qua hành động, lời nói, điệu hát
3 Thái độ: Giáo dục tình cảm yêu mến trân trọng nghệ thuật chèo
Trang 3II Chuẩn bị
GV: Tham khảo SGV, Thiết kế bài giảng NV7
HS: Soạn bài theo hệ thống câu hỏi SGK
III Tiến trình tổ chức dạy học.
1 ổn định tổ chức( 1 ph) 7B:
2 Kiểm tra bài cũ( 4 ph)
? Nêu vị trí, bố cục đoạn trích?
( Nằm ở nửa sau của phần thứ nhất Bố cục 3 phần )
3 Bài mới
* Hoạt động1 HDHS tìm hiểu đoạn trích
( 28 ph)
? Đoạn trích có mấy nhân vật? (5 NV)
? Những nhân vật nào là nhân vật chính thể
hiện xung đột kịch?
? Những nhân vật đó thuộc loại các vai nào
trong vở chèo và đại diện cho ai?
( - Thị Kính: NV nữ chính, .F phụ nữ,
F lao động nghèo
- Sùng bà: Vai mụ ác ( mẹ chồng cay nghiệt,
tàn nhẫn.)
- Sùng ông, Mãng ông ( vai lão)
? Theo em khung cảnh ở phần đầu đoạn trích
là gì?
- HS nêu ý kiến - NX - GV chốt:
( Chàng đọc sách dùi mài kinh sử, nàng ngồi
khâu áo, quạt cho chồng)
? Qua lời nói và cử chỉ của thị Kính, em có
nhận xét gì về nhân vật này?
mở đầu cho sung đột kịch.)
* Hoạt động nhóm ( 2-5 em)
- GV nêu yêu cầu nhiệm vụ
? Hãy liệt kê và nêu nhận xét của em về hành
động của Sùng bà đối với Thị Kính?
- Hoạt động nhóm ( 5 ph)
- Nhiệm vụ: Các nhóm tập trung giải quyết
vấn đề, đại diện nhóm trình bày, nhận xét,
III Tìm hiểu đoạn trích
1 Các nhân vật trong đoạn trích
- Thiện Sĩ, Thị Kính, Sùng bà, Sùng
ông, Mãng ông
- Nhân vật chính: Thị Kính, Sùng bà
2 Khung cảnh ở phần đầu đoạn trích
- Khung cảnh sinh hoạt gia đình hạnh phúc
3 Nhân vật Sùng bà
a Hành động
- Dúi đầu Thị Kính xuống
- Bắt Thị Kính ngửa mặt lên,
- Không cho Thị Kính phân bua
- Đẩy Thị Kính ngã khuỵu xuống
=> hành động thô bạo, tàn nhẫn
Trang 4? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả ngôn ngữ
của Sùng bà?
- HS thảo luận cặp, nêu ý kiến, NX, KL:
? Em có nhận xét gì về những lời nói đó?
bà và Sùng ông còn làm điều gì tàn ác?
( Lừa Mãng ông sang ăn cữ cháu, thực chất là
bắt Mãng ông sang nhận con về)
? Theo em sung đột kịch trong đoạn trích này
thể hiện cao nhất ở chỗ nào? Vì sao?
( Vì Thị Kính bị đẩy vào chỗ cực điểm của
nỗi đau oan ức )
? Trong đoạn trích mấy lần Thị Kính kêu oan?
( 5) Kêu với ai?
( Mẹ chồng 3 lần, chồng 1 lần, bố đẻ 1 lần.)
thông? (bố đẻ)
? Nội dung lời kêu oan ntn? Kết quả ra sao?
b Ngôn ngữ
Nói về mình Nói về nhà Thị
Kính
- Giống nhà bà
đây giống
giống công
- nhà bà đây cao môn lệnh tộc
- trứng rồng lại nở ra rồng
=> khoe khoang, hãnh diện, vênh váo
- tuồng bay mèo mả gà đồng lẳng lơ
- mày là con nhà cua ốc
-> liu điu lai nở ra dòng liu điu
khinh bỉ
- Đuổi Thị Kính -> gọi Mãng ông sang ăn cữ cháu
- Sùng ông dúi ngã Mãng ông rồi bỏ vào nhà
4 Nhân vật Thị Kính kêu oan
stt Đối
kêu oan
Nội dung lời kêu oan Kết quả
1 mẹ chồng - Giời ơi! mẹ ơi! Oan cho
con lắm mẹ
ơi!
- Càng
bị vu thêm tội
2 mẹ chồng - Oan cho con lắm mẹ
ơi!
- Bị xỉ vả
3 Chồng - Oan thiếp
lắm chàng
ơi!
- Thờ ơ
bỏ mặc
4 mẹ - Mẹ xét - Bị
Trang 5=> Thị Kính quay vào nhà nhìn từ cái tràng kỉ
-> sách -> thúng khâu, cầm lấy chiếc áo đang
khâu dở bóp chặt trong tay; lạy cha mẹ rồi
? Qua cử chỉ, ngôn ngữ nhân vật em hãy phân
nhà Sùng bà?
? Việc Thị Kính trá hình đi tu có ý nghĩa gì?
? Đó có phải là con F giúp nhân vật thoát
khỏi đau khổ trong xã hội cũ không?
- Qua tìm hiểu em hãy khái quát nội dung,
nghệ thuật tiêu biểu trong bài?
- HS phát biểu =>HS đọc ghi nhớ SGK
* Hoạt động 2 HD HS làm bài tập.( 7ph)
+ Hoạt động nhóm
- GV nêu yêu cầu nhiệm vụ
? Nêu chủ đề đoạn trích: Nỗi oan hại chồng?
Em hiểu thế nào về thành ngữ " Oan Thị
Kính"?
- Hoạt động nhóm ( 5 ph)
- Nhiệm vụ: Các nhóm tập trung giải quyết
vấn đề, đại diện nhóm trình bày, NX, GVKL:
chồng tình cho con,
oan cho con lắm mẹ ơi!
đẩy ngã
5 Cha
đẻ - Cha ơi! Oan cho con
lắm cha ơi!
- cảm thông bất lực.
của cuộc đời
- Lời bộc bạch của nhân vật gọi sự bơ
- Hành động đấu tranh thụ động
* Ghi nhớ ( SGK 121)
III Luyện tập
- Đoạn trích thể hiện những phẩm chất tốt đẹp cùng nỗi oan bi thảm, bế tắc của .F phụ nữ, những đối lập giai cấp thông qua xung đột gia đình, hôn nhân trong XHPK
- Thành ngữ: Oan Thị Kính -> Dùng
để nói về những nỗi oan ức quá mức,
4 Củng cố( 3 ph)
? Em hãy nêu khái quát về thể loại chèo?
? Nội dung chính của vở chèo?
5 HD học ở nhà ( 2 ph)
- Học thuộc ghi nhớ
- Phân tích hành động cử chỉ của 2 nhân vật đối lập?
- Soạn tiết 119 Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy