Nhận xét về cuộc đời và thơ văn Nguyễn Đình Chiểu, thủ tướng Phạm Văn Đồng viết: “Trên trời có vì sao có ánh sáng khác thường... con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy và càng nhìn thì mới thấy càng sáng” (Nguyễn Đình Chiểu - Ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc). Càng biết nhiều về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của ông chúng ta càng thấy thấm thía hơn “cái ánh sáng khác thường” từ ngôi sao đó.
Trang 1Đ bài: Nh ng đi u th m thía nh t qua vi c tìm hi u cu c đ i và th văn c aề ữ ề ấ ấ ệ ể ộ ờ ơ ủ Nguy n Đình Chi uễ ể
Bài làm
Nh n xét v cu c đ i và th văn Nguy n Đình Chi u, th tậ ề ộ ờ ơ ễ ể ủ ướng Ph m Văn Đ ng vi t:ạ ồ ế
“Trên tr i có vì sao có ánh sáng khác thờ ường con m t c a chúng ta ph i chăm chú nhìnắ ủ ả thì m i th y và càng nhìn thì m i th y càng sáng” (Nguy n Đình Chi u Ngôi sao sángớ ấ ớ ấ ễ ể trong văn ngh c a dân t c). Càng bi t nhi u v cu c đ i và s nghi p th văn c a ôngệ ủ ộ ế ề ề ộ ờ ự ệ ơ ủ chúng ta càng th y th m thía h n “cái ánh sáng khác thấ ấ ơ ường” t ngôi sao đó.ừ
Bài h c mà chúng ta th m thìa nh t v cu c đ i Nguy n Đình Chi u chính là t m gọ ấ ấ ề ộ ờ ễ ể ấ ươ ng
đ o đ c, ngh l c, là thái đ su t đ i g n bó và chi n đ u không ng i ngh cho l ph i,ạ ứ ị ự ộ ố ờ ắ ế ấ ơ ỉ ẽ ả cho s công b ng c a nhân dân.ự ằ ủ
Thông thường, m t ngộ ườ ối s ng, chi n đ u h t mình cho chân lí, công b ng và quy n l iế ấ ế ằ ề ợ chính đáng c a nhân dân đã là r t đáng quý, đáng trân tr ng, đáng tôn vinh. Nh ng v i Đủ ấ ọ ư ớ ồ Chi u, m t con ngể ộ ười mù loà mà v n gi tr n đ o lí đó thì càng đáng đẫ ữ ọ ạ ược quý h n n a.ơ ữ
Trướ ấc t m gương sáng ng i y không ai không kh i c m th y xúc đ ng, ngờ ấ ỏ ả ấ ộ ưỡng m vàộ kính ph c.ụ
Trước khi gi c Pháp nh y vào xâm lặ ả ược nước ta ông đã dương cao ngòi bút “đâm m yấ
th ng gian”. Lúc gi c Pháp sang xâm lằ ặ ược ông không đánh được gi c b ng gặ ằ ươm thì ông dùng ngòi bút đ u tranh, dùng m u trí đ đánh gi c giúp nấ ư ể ặ ước. Gi c chi m h t Nam B ,ặ ế ế ộ ông không h nao núng mà v n nêu cao tinh th n chi n đ u. Gi c Pháp tìm m i cách muaề ẫ ầ ế ấ ặ ọ chu c ông nh ng đ u v p ph i s t ch i đ n m c quy t li t. Ghét gi c Pháp ông khinhộ ư ề ấ ả ự ừ ố ế ứ ế ệ ặ
b c l i s ng Tây phỏ ả ố ố ương. Ông không dùng xà phòng mà dùng qu b hòn đ gi t giũ ả ồ ể ặ
Ph i đ t trong hoàn c nh đ t nả ặ ả ấ ước khó khăn chúng ta m i nh n ra h t t m lòng son s t,ớ ậ ế ấ ắ kiên trung c a Đ Chi u.ủ ồ ể
Không ch s ng cho lí tỉ ố ưởng nhân nghĩa, cu c đ i ông còn là “s th ng nh t cao đ , tuy tộ ờ ự ố ấ ộ ệ
đ p gi a lí tẹ ữ ưởng s ng trong cu c đ i th c và trong th văn”. Đ i v i ông văn v i ngố ộ ờ ự ơ ố ớ ớ ườ i
là m t. Văn th nào thì ngộ ế ười th y. Trế ấ ước khi gi c Pháp sang xâm lặ ược văn chươ ng ông ca ng i nh ng con ngợ ữ ười vì nghĩa quên thân, thu chung, trong sáng, luôn đ ng vỷ ứ ề phía l ph i, v s công b ng nh L c Vân Tiên, Ki u Nguy t Nga đ ng th i phê phánẽ ả ề ự ằ ư ụ ề ệ ồ ờ
Trang 2gay g t nh ng k hám danh hám l i, b t nhân b t nghĩa nh Tr nh Khâm, Bùi Ki m Khiắ ữ ẻ ợ ấ ạ ư ị ể
gi c pháp đ t gót giày lên đ t nặ ặ ấ ước ta, ông ca ng i nh ng con ngợ ữ ườ ẵi s n sàng x thân vìả non sông đ t nấ ước, thương xót cho nh ng đau thữ ương m t mát c a h :ấ ủ ọ
“Làm ng ườ i trung nghĩa đáng bia son,
Đ ng gi a càn khôn ti ng ch ng mòn ứ ữ ế ẳ
C m áo đ n b i n đ t n ơ ề ồ ơ ấ ướ c.
Râu mày gi v n ph n tôi con ữ ẹ ậ Tinh th n hai ch phao s ầ ữ ươ ng tuy t ế Khí phách ngàn thu r núi non ỡ
Ng m chuy n ng a H chim Vi t cũ, ẫ ệ ự ồ ệ Lòng đây t ưở ng đó m t nh còn” ấ ư
(Đi u Phan Tòng)ế
M t m t ng i ca ngộ ặ ợ ười giúp nước m t khác ông lên ti ng đ kích sâu cay lũ “Quăng vùaặ ế ả
hương, xô bàn đ c”, “ph t cho đ n ngộ ạ ế ười hèn k khó, thâu c a, quay treo” ẻ ủ
S ng trong vòng vây c a gi c, trố ủ ặ ước bao nhiêu d d c a k thù, Nguy n Đình Chi uụ ỗ ủ ẻ ễ ể
v n nêu cao tinh th n trung nghĩa. Ngòi bút c a ông v n sáng ng i ch nghĩa yêu nẫ ầ ủ ẫ ờ ủ ướ c, tinh th n h t lòng vì dân.ầ ế
“Làm trai trong cõi th gian ế Phù đ i giúp n ờ ướ c ph i gan anh hào” ơ
Cu c đ i Đ Chi u là cu c đ i đ u tranh không ng ng cho lí tộ ờ ồ ể ộ ờ ấ ừ ưởng nhân nghĩa. Vượt lên
t t c đau thấ ả ương, b nh t t, Nguy n Đình Chi u v n m t lòng tôn th chính nghĩa ch ngệ ậ ễ ể ẫ ộ ờ ố
l i các th l c b o tàn, giúp dân, giúp nạ ế ự ạ ước. Ông là t m gấ ương, là vì sao sáng trên b uầ
tr i Nam cho con cháu muôn đ i noi theo.ờ ờ