• Tỷ giá nên cố định hay thả nổi? • Trình bày ưu điểmhạn chế của chế độ tỷ giá hối đoái cố định. • Trình bày ưu điểmhạn chế của chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi. • Tỷ giá tại Việt Nam (giai đoạn 2009 2019).Chế độ tỷ giá nào hiệu quả nhất? I. KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI TỶ GIÁ 1. Khái niệm Tỷ giá hối đoái là mối quan hệ so sánh sức mua giữa các đồng tiền với nhau. Đó là giá cả chuyển đổi một đơn vị tiền tệ của nước này thành những đơn vị tiền tệ xủa nước khác. Tỷ giá hối đoái giữa hai tiền tệ là tỷ giá mà tại đó một đồng tiền này sẽ được trao đổi cho một đồng tiền khác. Nó cũng được coi là giá cả đồng tiền của một quốc gia được biểu hiện bởi một tiền tệ khác. 2. Phân loại tỷ giá Căn cứ vào chế độ quản lý tỷ giá, tỷ giá hối đoái được chia ra thành tỷ giá cố định và tỷ giá thả nổi: Tỷ giá cố định là tỷ giá do Ngân hàng Trung ương công bố và không thay đổi trong một khoảng thời gian Tỷ giá thả nổi là tỷ giá được hình thành theo quan hệ cung cầu ngoại hối. Tỷ giá này biến động thường xuyên tùy theo tình hình cung cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại hối. 2.1. Chế độ tỷ giá cố định Tỷ giá hối đoái cố định là một chế độ được áp dụng bởi chính phủ hoặc ngân hàng trung ương ràng buộc tỷ giá hối đoái chính thức của quốc gia này với tiền tệ của quốc gia khác hoặc giá vàng. Mục đích của hệ thống tỉ giá hối đoái cố định là giữ giá trị của một loại tiền tệ trong một phạm vi hẹp. Trong chế độ tỉ giá cố định, tỉ giá sẽ do Ngân hàng Trung ương ấn định tại một mức cụ thể. Tất cả các tác nhân trong nền kinh tế được yêu cầu phải giao dịch tại mức tỉ giá đã quy định này. Để thị trường ngoại tệ cân bằng tại mức tỉ giá đã ấn định thì Ngân hàng Trung ương sẽ buộc phải can thiệp vào thị trường bằng cách muabán ngoại tệ ra thị trường. Đặc điểm của chế độ tỷ giá cố định: Nhà nước giữ tỷ giá hối đoái ở mức độ cố định bằng cách nếu cung trên thị trường nhỏ hơn cầu ở mức tỷ giá cố định đó thì nhà nước sẽ đảm bảo cung cấp một lượng ngoại tệ bằng đúng lượng dư cầu. Ngược lại, cung trên thị trường lớn hơn cầu ở mức tỷ giá cố định thì nhà nước đảm bảo mua hết số dư cung ngoại tệ. Và ngân hàng nhà nước sẽ thực hiện hoạt động mua bán lượng dư cung hay dư cầu đó với tư cách là người mua bán cuối cùng, người điều phối. Việc neo giá cố định không làm thay đổi tỷ giá trên thị trường, đầu cơ không tồn tại, không gây bất ổn đối với nền kinh tế giúp tránh được tình trạng phá giá, giúp tạo một môi trường kinh doanh ổn định cho thương mại và đầu tư quốc tế. Xuất nhập khẩu không bị ảnh hưởng bởi đồng tiền ngoại tệ được neo giữ giúp ổn định tỷ giá từ đó giúp ổn định kinh tế vĩ mô từ đó các hoạt động kinh doanh và đầu tư nước ngoài được thúc đẩy. Khi áp dụng chế độ tỷ giá này sẽ làm cho chính sách tiền tệ bị vô hiệu hóa và nhà nước cam kết cung cấp một lượng ngoại tệ đủ lớn để duy trì tỷ giá. 2.2. Chế độ tỷ giá thả nổi Tỷ giá hối đoái được xác định hoàn toàn dựa trên tương quan cung cầu giữa các đồng tiền trên thị trường ngoại hối mà không cần đến bất kỳ sự can thiệp nào của Ngân hàng Trung ương. Chế độ tỷ giá thả nổi là chế độ mà trong đó tỷ giá hối đoái được xác định và vận động mộ cách tự do theo quy luật thị trường mà trực tiếp là quy luật cung cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ Đặc điểm của chế độ tỷ giá thả nổi: Tỷ giá hối đoái được xác định và thay đổi hoàn toàn tùy thuộc vào tình hình cung cầu ngoại tệ trên thị trường. Nhà nước không có bất cứ một tuyên bố, một cam kết nào về điều hành và chỉ đạo tỷ giá. Nhà nước không có bất kỳ sự can thiệp trực tiếp nào vào thị trường ngoại tệ. IV. TỶ GIÁ TẠI VIỆT NAM(GIAI ĐOẠN 2009 – 2019) Trước năm 1999, nhà nước Việt Nam áp dụng cơ chế tỷ giá cố định đối với các doanh nghiệp ,tỷ giá VND với các đồng tiền khác giữ ở mức ổn định tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu và hạn chế rủi ro tỷ giá. Nhưng những năm gần đây khi kinh tế toàn cầu ngày càng phát triển và thực việc hội nhập về tỷ giá là điều chắc chắn diễn ra. Do vậy, để phù hợp với nền kinh tế hiện tại Việt Nam bắt đầu áp dụng tỷ giá ngân hàng nhà nước theo cơ chế thả nổi có quản lý theo Nghị định 702014NĐ CP ngày 1772014 của Chính phủ:
Trang 1• Tỷ giá nên cố định hay thả nổi?
• Trình bày ưu điểm/hạn chế của chế độ tỷ giá hối đoái cố định.
• Trình bày ưu điểm/hạn chế của chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi.
• Tỷ giá tại Việt Nam (giai đoạn 2009 - 2019).Chế độ tỷ giá nào hiệu quả nhất?
- -THẢO LUẬN
Mỗi quốc gia trên thế giới đều có đồng tiền riêng của mình Đồng tiền này chỉ có giá trị thanh toán trong phạm vi quốc gia trừ một số đồng tiền có khả năng thanh toán quốc tế Cũng nhờ vào đồng tiền của nước mình mà mỗi quốc gia có thể kiểm soát được tình hình tài chính, kinh tế
Trên thực tế, không một quốc gia nào tồn tại mà không có liên hệ với thế giới bên ngoài Đặc biệt hiện nay, trong xu thế toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới
Nó làm nảy sinh các mối quan hệ về thương mại, đầu tư, tài chính tiền tệ và quan hệ thanh toán
Tỷ giá hối đoái là giá cả một đơn vị tiền tệ của quốc gia này tính bằng tiền
tệ của quốc gia khác Đây chính là phương tiện thanh toán quốc tế
Tỷ giá hối đoái giữ vai trò và chức năng quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia và trong mối quan hệ kinh tế quốc tế Vì vậy việc đề ra, lựa chọn chính sách tỷ giá hối đoái thực sự phù hợp với nền kinh tế quốc gia là vô cùng quan trọng
Trang 2I KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI TỶ GIÁ
1 Khái niệm
- Tỷ giá hối đoái là mối quan hệ so sánh sức mua giữa các đồng tiền với nhau Đó là giá cả chuyển đổi một đơn vị tiền tệ của nước này thành những đơn
vị tiền tệ xủa nước khác
- Tỷ giá hối đoái giữa hai tiền tệ là tỷ giá mà tại đó một đồng tiền này sẽ được trao đổi cho một đồng tiền khác Nó cũng được coi là giá cả đồng tiền của một quốc gia được biểu hiện bởi một tiền tệ khác
2 Phân loại tỷ giá
Căn cứ vào chế độ quản lý tỷ giá, tỷ giá hối đoái được chia ra thành tỷ giá
cố định và tỷ giá thả nổi:
-Tỷ giá cố định là tỷ giá do Ngân hàng Trung ương công bố và không
thay đổi trong một khoảng thời gian
-Tỷ giá thả nổi là tỷ giá được hình thành theo quan hệ cung cầu ngoại
hối Tỷ giá này biến động thường xuyên tùy theo tình hình cung cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại hối
2.1 Chế độ tỷ giá cố định
*Tỷ giá hối đoái cố định là một chế độ được áp dụng bởi chính phủ hoặc
ngân hàng trung ương ràng buộc tỷ giá hối đoái chính thức của quốc gia này với
tiền tệ của quốc gia khác hoặc giá vàng.
- Mục đích của hệ thống tỉ giá hối đoái cố định là giữ giá trị của một loại
tiền tệ trong một phạm vi hẹp
- Trong chế độ tỉ giá cố định, tỉ giá sẽ do Ngân hàng Trung ương ấn định tại một mức cụ thể Tất cả các tác nhân trong nền kinh tế được yêu cầu phải giao dịch tại mức tỉ giá đã quy định này
- Để thị trường ngoại tệ cân bằng tại mức tỉ giá đã ấn định thì Ngân hàng Trung ương sẽ buộc phải can thiệp vào thị trường bằng cách mua/bán ngoại tệ ra thị trường
* Đặc điểm của chế độ tỷ giá cố định:
Trang 3- Nhà nước giữ tỷ giá hối đoái ở mức độ cố định bằng cách nếu cung trên thị trường nhỏ hơn cầu ở mức tỷ giá cố định đó thì nhà nước sẽ đảm bảo cung cấp một lượng ngoại tệ bằng đúng lượng dư cầu Ngược lại, cung trên thị trường lớn hơn cầu ở mức tỷ giá cố định thì nhà nước đảm bảo mua hết số dư cung ngoại tệ Và ngân hàng nhà nước sẽ thực hiện hoạt động mua bán lượng dư cung hay dư cầu đó với tư cách là người mua bán cuối cùng, người điều phối
- Việc neo giá cố định không làm thay đổi tỷ giá trên thị trường, đầu cơ không tồn tại, không gây bất ổn đối với nền kinh tế giúp tránh được tình trạng phá giá, giúp tạo một môi trường kinh doanh ổn định cho thương mại và đầu tư quốc tế
- Xuất nhập khẩu không bị ảnh hưởng bởi đồng tiền ngoại tệ được neo giữ giúp ổn định tỷ giá từ đó giúp ổn định kinh tế vĩ mô từ đó các hoạt động kinh doanh và đầu tư nước ngoài được thúc đẩy
- Khi áp dụng chế độ tỷ giá này sẽ làm cho chính sách tiền tệ bị vô hiệu hóa và nhà nước cam kết cung cấp một lượng ngoại tệ đủ lớn để duy trì tỷ giá
2.2 Chế độ tỷ giá thả nổi
- Tỷ giá hối đoái được xác định hoàn toàn dựa trên tương quan cung cầu giữa các đồng tiền trên thị trường ngoại hối mà không cần đến bất kỳ sự can thiệp nào của Ngân hàng Trung ương
- Chế độ tỷ giá thả nổi là chế độ mà trong đó tỷ giá hối đoái được xác định
và vận động mộ cách tự do theo quy luật thị trường mà trực tiếp là quy luật cung cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ
* Đặc điểm của chế độ tỷ giá thả nổi:
- Tỷ giá hối đoái được xác định và thay đổi hoàn toàn tùy thuộc vào tình hình cung cầu ngoại tệ trên thị trường
- Nhà nước không có bất cứ một tuyên bố, một cam kết nào về điều hành
và chỉ đạo tỷ giá Nhà nước không có bất kỳ sự can thiệp trực tiếp nào vào thị trường ngoại tệ
Trang 4II ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA CÁC CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ
Theo mức độ kiểm soát của Chính phủ, các hệ thống tỷ giá thường được phân thành 4 loại: Chế độ tỷ giá thả nổi hoàn toàn, chế độ tỷ giá thả nổi có quản
lý, chế độ tỷ giá cố định, chế độ tỷ giá hối đoái neo cố định
1 Chế độ tỷ giá thả nổi hoàn toàn
Chế độ tỷ giá thả nổi hoàn toàn còn được gọi là tỷ giá linh hoạt: Là chế độ trong đó tỷ giá được xác định hoàn toàn tự do theo quy luật cung cầu trên thị trường ngoại hối Chính phủ hoàn toàn không có bất kỳ tác động cam kết gì về việc điều tiết tỷ giá Giá của một đồng tiền nội tệ đối với một đồng ngoại tệ được xác định tại điểm mà cung ngang bằng cầu Khi xuất khẩu tăng hoặc luống vốn đầu tư nước ngoài tăng sẽ làm tăng cung ngoại tệ, đồng tiền ngoại tệ giảm và ngược lại
* Ưu điểm:
- Giá cả diễn biến theo tín hiệu thị trường giúp người đầu tư thay đổi nguồn lực từ nơi có hiệu quả thấp về nơi có hiệu quả cao
- Làm cán cân thanh toán cân bằng: Nếu cán cân vãng lai thâm hụt làm nội tệ giảm giá Tỷ giá thả nổi sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu cao hơn nhập khẩu làm cho cán cân thanh toán trở nên cân bằng
- Góp phần ổn định kinh tế, tránh được những cú sốc bất lợi từ bên ngoài,
vì khi giá cả nước ngoài tăng sẽ làm cho tỷ giá tự điều chỉnh theo cơ chế PPP đề ngăn ngừa các tác động ngoại lai
- Phản ánh đúng tình hình cung cầu của thị trường ngoại tệ, sự biến động của thị trường Thị trường ngoại hối minh bạch và hiệu quả hơn
- Ngân hàng Trung ương chủ động hơn trong việc thực hiện chính sách kinh tế Đảm bảo tính độc lập của chính sách tiền tệ
* Hạn chế
- Tỷ giá biến động không ngừng khó khăn cho việc hoạch định chính sách kinh tế và các khoản đầu tư
- Tỷ giá bị ảnh hưởng bởi dự báo trong tương lai, nếu nhà nước dự báo không sát sẽ làm ảnh hưởng đến chính sách kinh tế vĩ mô
Trang 5- Hạn chế các hoạt động đầu tư và tín dụng do tâm lý lo sợ sự biến động theo hướng bất lợi của tỷ giá
Khi mới ra đời, chế độ tỷ giá thả nổi hoàn toàn được cho là phương thức hữu hiệu vạn năng cho sựi phát triển của nền kinh tế Tuy nhiên, thực tế càng thả nổi tỷ giá thì sự phát triển kinh tế càng kém ổn định Bởi lẽ, biến động của tỷ giá rất phức tạp, chịu tác động của nhiều nhân tố kinh tế, chính trị, tâm lý, xã hội,… đặc biệt là nạn đầu cơ Trên thực tế thì lại không có thị trường thuần túy nên không thể có một chế độ tỷ giá thả nổi hoàn toàn
2 Chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý
Chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý cụ thể là chính phủ không cam kết duy trì một tỷ lệ cố định với ngoại tệ, mà thả nổi đồng tiền của mình và có biện pháp can thiệp mỗi khi thị trường trở nên mất trật tự, hoặc khi tỷ giá hối đoái đi chệch
xa mức thích hợp loại tỷ giá hối đoái hiện đang được áp dụng tại các nước Tư bản Chủ nghĩa, nơi mà lạm phát đạt mức thấp, các thị trường phát triển ở trình
độ cao
* Ưu điểm:
- Phản ánh kịp thời các biến động, các xu hướng kinh tế thế giới làm cho nền kinh tế quốc gia hòa nhập với tiến trình vận động chung của nền kinh tế thế giới
- Tạo điều kiện tiền tệ cho cạnh tranh bình đẳng, giúp cho các nhà kinh doanh, nhà làm kinh tế năng động bắt kịp với xu thế phát triển của nền kinh tế hiện nay
- Tiết kiệm ngoại tệ phục vụ cho mục đích khác
* Nhược điểm:
- Dễ dẫn đến các cú sốc về cung cầu ngoại thương giả tạo do nạn đầu cơ phát triển nếu như không có sự quản lý chặt chẽ ngoại hối trong nước
- Độ rủi ro về biến động tỷ giá rất cao đối với các nguồn thu nhập từ đầu
tư nước ngoài, điều này gây trở ngại trong việc thu hút đầu tư nước ngoài
Trang 6- Mức biến động tỷ giá khó xác định trước trong chế độ tỷ giá này có thể gây ra những quy định vĩ mô sai lầm ảnh hưởng đến mức độ tăng trưởng kinh tế
Như vậy, chế độ tỷ giá thả nổi có điều tiết là là một chế độ tỷ giá hối đoái nằm giữa hai chế độ thả nổi và cố định Mặc dù lý thuyết thì tỷ giá hối đoái thả nổi tốt hơn, nhưng trong thực tế không có một đồng tiền nào được thả nổi hoàn toàn, vì nó quá bất ổn định Tuy chế độ tỷ giá hối đoái cố định tạo ra sự ổn định, song việc thực hiện các biện pháp chính sách nhằm giữ cho tỷ giá hối đoái cố định tương đối khó khăn Chính vì thế, chỉ một số ít đồng tiền trên thế giới sử dụng chế độ tỷ giá hối đoái cố định Hầu hết các đồng tiền trên thế giới sử dụng chế độ tỷ giá thả nổi, nhưng chính phủ sẽ can thiệp để tỷ giá không hoàn toàn phản ứng theo thị trường
3 Chế độ tỷ giá cố định
Chế độ tỷ giá cố định là chính phủ cam kết đảm bảo mức tỷ giá không đổi, tỷ giá giao động trong một biên độ hẹp Ngân hàng Trung ương cần can thiệp nhiều
* Ưu điểm
- Ổn định kinh tế vĩ mô: tỷ giá hối đoái là một trong những biến số quan trọng có ảnh hưởng tới nhiều nhân tố trong nền kinh tế, một tỷ giá được giữ cố định sẽ giúp nền kinh tế vĩ mô trở nên có kiểm soát hơn
- Ổn định tỷ giá cho hoạt động thương mại quốc tế diễn ra thuận lợi vì tỷ giá luôn có thể ấn định một cách chắc chắn, không cần dự phòng rủi ro tỷ giá, thúc đẩy thương mại giữa các quốc gia
- Thúc đẩy đầu tư từ nước ngoài do mối lo ngại về việc mất giá nghiêm trọng đồng tiền sẽ là rất nhỏ
- Kiểm soát lạm phát, tạo tâm lý an toàn tin tưởng: một tỷ giá cố định sẽ
có ích hơn cho chính phủ trong cố gắng kiềm chế lạm phát
- Ngăn ngừa bong bóng tỷ giá do đầu cơ so với tỷ giá thả nổi
Trang 7* Nhược điểm:
- Tạo ra sự chênh lệch giữa tỷ giá thực và tỷ giá danh nghĩa: do mất sự cân bằng cung và cầu thực về tiền tệ, sự cứng nhắc trong tỷ giá tạo ra những chỉ báo không chính xác về nền kinh tế
- Làm sai lệch các tính toán: tỷ giá cố định không phản ánh được tình trạng chính xác của nền kinh tế khi được đem vào các chính sách kinh tế để dự báo sẽ dẫn đến những ước lượng sai lệch về sức khỏe, chiều hướng của nền kinh tế
- Tạo ra tỷ giá chợ đen: sự mất cân bằng cung cầu dẫn đến hình thành một thị trường mua bán ngoại tệ ngoài vòng quản lý của nhà nước
- Ngân hàng Trung ương phải có một lượng ngoại tệ đủ lớn để duy trì tỷ giá và thường xuyên giám sát sự biến động của tỷ giá đặc biệt khi có các bất ổn kinh tế - chính trị trên thế giới
- Chi phí can thiệp và quản lý ngoại hối là không nhỏ
- Tạo cơ hội cho những kẻ đầu cơ tấn công các đồng tiền cố định, làm suy giảm mạnh dự trữ ngoại hối
- Chính sách tiền tệ không có tác dụng đến nền kinh tế Chỉ có chính sách tài khóa tác động tới được nền kinh tế
- Nguy cơ khủng hoảng cán cân thanh toán: khi thị trường dự kiến có một
sự phá giá (nâng giá), tỷ giá trong tương lai sẽ khiến cho kỳ vọng về sự gia tăng (giảm) trong tỷ giá hối đoái, khiến cho tài sản ngoại tệ chở nên hấp dẫn (kém hấp dẫn) hơn, khiến cho Ngân hàng Trung ương bị giảm (tăng) đột ngột dự trữ ngoại hối, khiến lãi suất trong nước tăng (giảm) bất thường
- Can thiệp vô hiệu không hiệu quả: nhiều nghiên cứu cho thấy can thiệp
vô hiệu là không mấy hiệu quả do phần bì rủi ro là quan trọng nhưng nó chưa chắc phụ thuộc vào các giao dịch tài sản của ngân hàng Trung ương hoặc không đơn giản như công thức mà chúng ta đưa ra
4 Chế độ tỷ giá neo cố định
Chế độ tỷ giá neo cố định là giá trị nội tệ neo cố định theo một hoặc một nhóm ngoại tệ théo cách:
Trang 8- Dao động trong biên độ nhất định
- Điều chỉnh định kỳ theo biến số tham chiếu
- Xoay quanh tỷ giá trung tâm
Biến động cùng chiều với ngoại tệ nó neo vào
* Ưu điểm:
Độ tin cậy của chế độ tỷ giá quyết định tính ổn định của hệ thống, dễ theo dõi biến động tỷ giá, có thể duy trì lãi suất thấp và giảm lạm phát
* Nhược điểm:
Dễ bị tấn công tiền tệ hoặc lây nhiễm khủng hoảng tài chính, cần nhiều dự trữ quôc tế
III TỶ GIÁ NÊN CỐ ĐỊNH HAY THẢ NỔI
Một quốc gia quyết định neo đồng tiền của mình để tạo ra một môi trường
ổn định cho đầu tư nước ngoài, đặc biệt là ở các quốc gia đang phát triển hiện nay Khi neo giá cố định, nhà đầu tư sẽ luôn biết giá trị của mình đầu tư, không phải lo lắng về biến động hàng ngày
Một đồng tiền cố định cũng có thể giúp giảm tỷ lệ lạm phát và tạo ra cầu,
mà kết quả từ sự ổn định của tiền tệ Các quốc gia sử dụng tỷ giá cố định thường
có thị trường vốn tương đối đơn giản và các tổ chức điều tiết yếu Sử dụng tỷ giá
cố định giúp tạo ra sự ổn định trong môi trường như vậy
Tuy nhiên, do việc neo giá là khó khăn để duy trì trong thời gian dài thường có thể dẫn đến cuộc khủng hoảng cán cân thanh toán Lịch sử tài chính thế giới đã chứng thực điều này do đó mà hầu hết các chính phủ hiện nay đều không sử dụng tỷ giá hối đoái cố định để điều chỉnh nền kinh tế của nước mình
Thay vào đó, các chính phủ sẽ lựa chọn tỷ giá hối đoái thả nổi hoàn toàn hoặc cố định một phần - Nghĩa là sẽ đánh giá lại tỷ lệ cố định theo định kỳ và có biện pháp điều chỉnh tương ứng Thông thường điều này gây ra tình trạng mất giá của đồng nội tệ, tuy nhiên do được can thiệp và kiểm soát chặt chẽ bởi cơ quan chức năng nên có thể giảm thiểu được sự hoảng loạn của thị trường Phương pháp này thường được sử dụng trong quá trình chuyển đổi từ cơ chế cố định sang cơ chế thả nổi, và nó cho phép chính phủ để "giữ thể diện" bằng cách
Trang 9tránh tình trạng bắt buộc phải phá giá trong một cuộc khủng hoảng không kiểm soát nổi
IV TỶ GIÁ TẠI VIỆT NAM(GIAI ĐOẠN 2009 – 2019)
Trước năm 1999, nhà nước Việt Nam áp dụng cơ chế tỷ giá cố định đối với các doanh nghiệp ,tỷ giá VND với các đồng tiền khác giữ ở mức ổn định tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu và hạn chế rủi ro tỷ giá Nhưng những năm gần đây khi kinh tế toàn cầu ngày càng phát triển và thực việc hội nhập về tỷ giá
là điều chắc chắn diễn ra Do vậy, để phù hợp với nền kinh tế hiện tại Việt Nam bắt đầu áp dụng tỷ giá ngân hàng nhà nước theo cơ chế thả nổi có quản lý theo Nghị định 70/2014/NĐ - CP ngày 17/7/2014 của Chính phủ:
“Điều 15 Chế độ tỷ giá hối đoái của đồng Việt Nam
…2 Chế độ tỷ giá hối đoái của đồng Việt Nam là chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xác định trên cơ sở rổ tiền tệ của các nước có quan hệ thương mại, vay, trả nợ, đầu tư với Việt Nam phù hợp với mục tiêu kinh tế vĩ mô trong từng thời kỳ.”
Từ năm 2008, trước tình hình suy thoái kinh tế quốc tế ảnh hưởng mạnh đến Việt nam, các dòng vốn vào Việt nam bị hạn chế, ngân hàng nhà nước đã chủ động điều chỉnh tỷ giá liên ngân hàng để tăng tính thanh khoản trên thị trường ngoại tệ, Tính đến 26/12/2008, ngân hàng nhà nước đã điều chỉnh biên
độ tỷ giá từ 2% lên 5%, điều chỉnh tỷ giá ngoại tệ liên ngân hàng 5,16%
Ngày 26/11/2009, ngân hàng nhà nước hạ biên độ tỷ giá từ mức 5% xuống 3%, đồng thời nâng tỷ giá liên ngân hàng thêm 5,44%, lên mức 17.961 VND/USD
Ngày 10/2/2010, ngân hàng nhà nước quyết định điều chỉnh tỷ giá liên ngân hàng từ mức 17.941 VND/USD lên mức 18.544 VND/USD, đồng thời ấn định lãi suất tiền gửi tối đa bằng đôla Mỹ của các tổ chức kinh tế tại ngân hàng ở mức 1% Các quyết định này là nhằm mục đích cân đối cung cầu ngoại tệ, tạo
Trang 10điều kiện kiểm soát cung tiền, khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô
Giai đoạn 2011-2015, để ổn định tỷ giá và thị trường ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thay đổi cơ chế tỷ giá và can thiệp sâu vào thị trường 29 ngoại tệ bằng những biện pháp mua bán, duy trì chính sách chênh lệch lãi suất VNĐ và USD nhằm đảm bảo nắm giữ tiền đồng có lợi hơn so với USD
Cụ thể, ngày 11/2/2011, NHNN ban hành Quyết định 230/QĐ-NHNN điều chỉnh tỷ giá bình quân liên ngân hàng lên 20,693 VNĐ, tăng 9.3% so với mức 18,932 VNĐ trước đó, đồng thời thu hẹp biên độ giao dịch từ ±3% xuống
±1% NHNN cũng ban hành Thông tư số 07/TT-NHNN ngày 24/3/2011 thu hẹp đối tượng cho vay ngoại tệ của tổ chức tín dụng (TCTD) đối với khách hàng vay
là người cư trú
Bước sang năm 2012, NHNN tiếp tục đặt mục tiêu ổn định tỉ giá trong biên độ tăng không quá 2-3%/năm và hạn chế tình trạng đô la hóa nền kinh tế, NHNN đã ban hành Thông tư số 03/TT-NHNN ngày 08/3/2012 thu hẹp các trường hợp được vay vốn bằng ngoại tệ Theo đó, khách hàng chỉ được vay ngoại tệ nếu có đủ nguồn thu ngoại tệ từ hoạt động sản xuất kinh doanh để trả nợ vay, những trường hợp khác phải có sự chấp thuận bằng văn bản của NHNN Đến cuối năm 2012, giá USD mua vào tại các NHTM giảm trung bình 1% so với cuối năm 2011
Sang năm 2013, NHNN tiếp tục duy trì mục tiêu tỷ giá trong biên độ không quá 2-3% nhằm kiểm soát kỳ vọng về sự mất giá của VNĐ Tuy nhiên, tại một số thời điểm trong năm 2013, áp lực tỉ giá tăng nhẹ theo diễn biến trên thị trường tài chính trong nước và quốc tế, một số NHTM đã nâng giá USD lên kịch trần cho phép, thậm chí tăng giá mua bằng giá bán lên kịch trần 21,036 VNĐ, giá bán USD trên thị trường tự do lên tới 21,320 VNĐ
Đến năm 2014, NHNN đề ra mục tiêu tỷ giá trong biên độ không quá
±2% Đây cũng là năm mà tín dụng VNĐ tăng chậm, theo đó, NHNN đã nới