Đề cương chi tiết môn học: Phương pháp nghiên cứu kinh tế xã hội

Đề cương giúp người học nắm được các thông tin cơ bản về môn học Phương pháp nghiên cứu kinh tế xã hội. Thông qua học phần này, sinh viên được trang bị các kiến thức liên quan đến thông tin và dữ liệu; hiểu và giải thích được khái niệm kinh tế xã hội, các dạng nghiên cứu kinh tế xã hội, điều tra chọn mẫu; hiểu và giải thích được một số khái niệm và thuật ngữ được sử dụng trong nghiên cứu khoa học về kinh tế xã hội,… Mời các bạn cùng tham khảo đề cương chi tiết học phần để biết thêm các thông tin về môn học.

Khoa: Khuy n nông và PTNTế

B  môn: Khuy n nôngộ ế

Thái Nguyên, Ngày 20 tháng 9 năm 2012

Đ  CỀ ƯƠNG H C PH NỌ Ầ

Đào t o theo tín chạ ỉ

TR ƯỜ NG Đ I H C NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN Ạ Ọ

KHOA KINH T  VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN Ế Ể

B  MÔN KHUY N NÔNG Ộ Ế

H  tên gi ng viên: D ọ ả ươ ng Văn S n, D ơ ươ ng Xuân Lâm

Đ  C Ề ƯƠ NG CHI TI T H C PH N Ế Ọ Ầ

Tên h c ph n: Ph ọ ầ ươ ng pháp nghiên c u kinh t  xã h i ứ ế ộ

 S  tín ch : 2  ố ỉ Bâc hoc: Đai hoc ̣ ̣ ̣ ̣

Mã s :  ố SER321

THÁI NGUYÊN, THÁNG 2/2016

Khoa: Kinh t  và PTNTế

B  môn: Khuy n nông      ộ ế Đ  CỀ ƯƠNG CHI TI T H C PH NẾ Ọ Ầ

1. Tên h c ph n (môn h cọ ầ ọ ): Ph ương pháp nghiên c u kinh t  xã h iứ ế ộ

­ Mã s  h c ph n: SER321ố ọ ầ

­ S  tín ch : 2ố ỉ

­ Tính ch t h c ph n: Ki n th c b  tr  ấ ọ ầ ế ứ ổ ợ

­ H c ph n thay th , tọ ầ ế ương đương: không

­ Ngành đào t o: Khuy n nông, Phát tri n Nông thôn và Kinh t  Nông nghi pạ ế ể ế ệ

2. Phân b  th i gian trong h c k : ổ ờ ọ ỳ T ng s  ti t h c: 30 ti t, trong đó:ổ ố ế ọ ế

­ H c lý thuy t trên l p: 20 ti tọ ế ớ ế

­ Bài t p, th c hành: 10 ti t (= 20 gi  th c t )ậ ự ế ờ ự ế

­ S  ti t sinh viên t  h c: 60 ti tố ế ự ọ ế

3. Đánh giá

­ Đi m chuyên c n: Tr ng s  0,2ể ầ ọ ố

­ Đi m ki m tra gi a k : Tr ng s  0,3ể ể ữ ỳ ọ ố

­ Đi m thi k t thúc h c ph n: Tr ng s  0,5ể ế ọ ầ ọ ố

4. Đi u ki n h cề ệ ọ

­ H c ph n h c trọ ầ ọ ước: Phương pháp ti p c n khoa h cế ậ ọ

­ H c ph n song hành: Các h c ph n thu c giáo d c chuyên nghi pọ ầ ọ ầ ộ ụ ệ

5. M c tiêu đ t đụ ạ ược sau khi k t thúc h c ph nế ọ ầ

­ V  ki n th c: Sinh viên đề ế ứ ược trang b  các ki n th c liên quan đ n thông tin và dị ế ứ ế ữ 

li u; hi u và gi i thích đệ ể ả ược khái ni m kinh t  xã h i, các d ng nghiên c u kinh t  xã h i,ệ ế ộ ạ ứ ế ộ  

đi u tra ch n m u; hi u và gi i thích đề ọ ẫ ể ả ược m t s  khái ni m và thu t ng  độ ố ệ ậ ữ ược s  d ngử ụ   trong nghiên c u khoa h c v  kinh t  xã h i,… ứ ọ ề ế ộ

­ V  k  năng: Sinh viên có kh  năng s  d ng thành th o m t s  phề ỹ ả ử ụ ạ ộ ố ương pháp thu th pậ   thông tin; bi t cách t  ch c, x  lý và phân tích thông tin kinh t  xã h i; bi t cách trình bày k tế ổ ứ ử ế ộ ế ế  

qu  nghiên c u kinh t  xã h i.ả ứ ế ộ

6. N i dung ki n th c và phộ ế ứ ương pháp gi ng d yả ạ

6.1. Ph n gi ng d y lý thuy t: 20 ti tầ ả ạ ế ế

gi ng d yả ạ

Chương 1. Nh p môn phậ ương pháp nghiên 

1.1 Thông tin và d  li u trong kinh tê xa hôiữ ệ ́ ̃ ̣ 1 Trình bày và thuy t ế

trình 1.1

1 Khái ni mệ  

1.1.3 Thông tin đ nh tính và đ nh lị ị ượng

1.2 V n đ  v  ph ng pháp nghiên c u kinh t  xã h iộấ ề ề ươ ứ ế

2

1.2.1 Khái ni m v  kinh t  xã h i và phnghiên c u kinh t  xã h iệứ ề ế ế ộ ộ ương pháp 

1.2.2 M t s  d ng nghiên c u ch  y u v  kinh t  xã h iộ ố ạ ứ ủ ế ề ế ộ

1.3 Ch c năng nhi m v  c a nghiên c u kinh t  xã h iộứ ệ ụ ủ ứ ế

Ch ng 2. Nghiên c u khoa hoc v  kinh tê  xa hôiươ ứ ̣ ề ́ ̃ ̣ 5

2.1 Tính ch t đ c thù và các m c đ  c a nghiên c u khoa hocứ ấ ặ̣ ứ ộ ủ

1 Trình bày và thuy t ế trình

2.1.1 Tính ch t đ c thù c a nghiên c u khoa h cấ ặ ủ ứ ọ

2.1.2 M c đ  c a nghiên c u khoa h cứ ộ ủ ứ ọ

2.2 Đ  tài nghiên c u khoa h cề ứ ọ

1 Trình bày, thuy t trình và giao bài t p v  nhàậ ếề

2.2.1 M t s  khái ni m và tên đ  tài nghiên c u khoa h cộ ốọ ệ ề ứ

2.2.2 L a ch n đ  tài nghiên c u khoa h c v  kinh t  xã h iếự ọộ ề ứ ọ ề

2.2.3 Đ i tnghiên c uố ượng, ph m vi, m c đích và m c tiêu ứ ạ ụ ụ

2.2.4 Phương pháp khoa h cọ

2.2.5 C u trúc c a phkhoa h cấ ọ ủ ương pháp lu n nghiên c u ậ ứ

2. 3 M t s  đ c tr ng c  b n c a nghiên c u kinh t  xã h iếộ ố ặộ ư ơ ả ủ ứ

1 Trình bày và thuy t ế trình

2.4 Vân đê nghiên c u kinh tê xa hôí ̀ ứ ́ ̃ ̣

2.4.1 Ngu n g c và b n ch t c a quan sátồ ố ả ấ ủ

2.4

2 Phân loai vân đê nghiên c u kinh tê xa hôị ́ ̀ ứ ́ ̃ ̣

2.4

3 Cách phát hi n “v n đ ” nghiên c u khoa h cệ ấ ề ứ ọ

2.5 Gia thuyêt khoa h c̉ ́ ọ

2 Trình bày và thuy t ế trình

2.5.1 Đinh nghia gia thuyêṭ ̃ ̉ ́

2.5.2 Cac đăc tinh và thu c tính cua gia thuyêt́ ̣ ́ ộ ̉ ̉ ́

2.5.3 Môi quan hê gi a gia thuyêt va vân đê khoa hoć ̣ ữ ̉ ́ ̀ ́ ̀ ̣

2.5.4 Câu truc môt gia thuyêt́ ́ ̣ ̉ ́

2.5.5 Cach đăt gia thuyêt́ ̣ ̉ ́

2.6 Kiêm ch ng gia thuyêt so sanh gi a tiên đoan v i kêt quaớ̉ ́ ứ̉ ̉ ́ ́ ữ ́

2.7 Xây d ng mô hinh lý thuy t va khung logic đê tai nghiên c u khoa hoc̀ ự ứ ̀ ̣ ế ̀ ̀

Chương 3. Phương phap thu thâp thông tin ́ ̣

3.1 Phương   pháp   nghiên   c u   ch n   m u   trongứ ọ ẫ  

nghiên c u kinh t  xã h iứ ế ộ

1 Trình bày và thuy t ế trình

3.1.1 Nghiên c u trứ ường h p (Case studies)ợ  

3.1.2 Nghiên c u đi u tra ch n m uứ ề ọ ẫ

3.2 Phương pháp phân tích tài li uệ

1 Trình bày và thuy t ế trình

3.2.1 Tài li u là gìệ

3.2.2 M t s  phộ ố ương pháp được v n d ng trongậ ụ  

phân tích tài li uệ

3.3 Phương pháp tr ng c u ý ki nư ầ ế

3.3.1 Khái ni mệ

3.3.2 Ưu nhược đi m c a tr ng c u ý ki nể ủ ư ầ ế

3.3.3 M t s  lo i tr ng c u ý ki n ch  y uộ ố ạ ư ầ ế ủ ế

3.4 Phương pháp ph ng v n bán c u trúcỏ ấ ấ

1

Trình bày và thuy t ế trình

3.4.1 Khái ni mệ

3.4.2 Công c  ph ng v n bán c u trúcụ ỏ ấ ấ

3.4.3 K  năng ph ng v n bán c u trúcỹ ỏ ấ ấ

3.5 Phương pháp quan sát tr c ti pự ế

3.5

1

Khái ni m và m c đíchệ ụ

3.5.2 Ưu va nh̀ ược điêm cua quan sat̉ ̉ ́ tr c ti pự ế

3.5.3 Cac b́ ươc th c hiên quan sat́ ự ̣ ́

3.5.4 Cac hinh th c quan sat́ ̀ ứ ́

3.6 Phương pháp điêu tra b ng h ì ả ỏ

2 Trình bày và thuy t ế trình

3.6.1 Bang hoỉ ̉

3.6.2 Ky năng điêu tra bang hoĩ ̀ ̉ ̉

Chương 4. T  ch c, x  ly va phân tich ổ ứ ử ́ ̀ ́

thông tin kinh tê xa hôí ̃ ̣ 6

4.1 Tô ch c thông tin d  li ủ ứ ữ ệ

2 Trình bày, thuy t trình, ế giao bài t p v  nhàậ ề

4.1.1 Quan ly thông tin d  liêủ ́ ữ ̣

4.1.2 Nhâp thông tin d  liêu vào máy tínḥ ữ ̣

4.2 Phân tich thông tiń

4.2.1 Th o lu n nh ng k t qu  thu đả ậ ữ ế ả ượ ừc t  hi nệ  

trường

4.2.2 Yêu câu và ch c năng cua phân tich thông tiǹ ứ ̉ ́

4.2.3 Đo lường và thang đo

1 Trình bày và thuy t ế trình

4.2.4 Sai s  c a đo lố ủ ường trong nghiên c u kinh tứ ế 

xã h iộ

4.2.5 M t s  ho t đ ng và n i dung kinh t  ch  y uộ ố ạ ộ ộ ế ủ ế  

th ng dùng trong phân tichườ ́

4.2.6 Phân tich thông tin s  d ng máy tính́ ử ụ

4.3 K  thu t nh p s  li u, k t n i và phân tích sỹ ậ ậ ố ệ ế ố ố 

li u b ng PivotTablesệ ằ

3 Trình bày, th o lu n, ả ậ làm bài t p nhóm và cá ậ nhân

4.3.1 T o m t c  s  d  liêu Excelạ ộ ơ ở ữ ̣

4.3.2 Mã hóa và chu n hóa d  liêuẩ ữ ̣

4.3.3 Nh p d  li uậ ữ ệ

4.3.5 Ky thuât phân tich d  liêu b ng ̃ ̣ ́ ữ ̣ ằ PivotTables

Chương 5. Trình bày k t qu  nghiên c u ế ả ứ

5.1 Yêu c u và n i dung c a trình bày k t quầ ộ ủ ế ả 

nghiên c u kinh t  xã h iứ ế ộ

0,5 Trình bày và thuy t ế

trình

5.1.1 Yêu c u c a trình bày k t qu  nghiên c uầ ủ ế ả ứ

5.1.2 N i dung ch  y u trong trình bày m t báo cáoộ ủ ế ộ  

nghiên c u kinh t  xã h iứ ế ộ

5.2 Các hình th c trình bày k t qu  nghiên c uứ ế ả ứ  

kinh t  xã h iế ộ

5.2.1 Bài báo khoa h cọ

0,5 Trình bày và thuy t ế

trình

5.2.2 Thông báo khoa h c ọ

5.2.3 Công trình khoa h cọ

5.2.4 Báo cáo k t qu  nghiên c u khoa h cế ả ứ ọ

5.2.5 Lu n án, lu n văn và khóa lu nậ ậ ậ

5.2.6 Thuy t trình khoa h cế ọ

6.2. Bài t p, th c hành: 10 ti tậ ự ế

Tên bài N i dung th c hànhộ ự Số 

ti tế

Phương pháp th cự  

hành

Bài 1 : Xác đ nh m t ị ộ

đ  tài nghiên c u kinhề ứ  

t  xã h iế ộ

Xây d ng tên đ  tài, m c tiêuự ề ụ   nghiên c u, đ i tứ ố ượng nghiên 

c u, ph m vi và gi i h n, n iứ ạ ớ ạ ộ   dung và phương pháp nghiên 

c u đ  tàiứ ề

1 Cá nhân chu n b  và ẩ ị đánh giá

Bài 2 : Xây d ng b ngự ả  

h i thu th p thông tinỏ ậ

T  đ  tài đã l a ch n trong ừ ề ự ọ bài t p trậ ước, hãy xây d ng ự

b ng h i đ  thu th p thông ả ỏ ể ậ tin

1 Chu n b  theo nhóm và ẩ ị đánh giá

Bài 3 : Thu th p thôn ậ

tin

S  d ng b ng h i đã đử ụ ả ỏ ược  xây d ng t  bài t p trự ừ ậ ước đ  ể thu th p thông tin theo s  ậ ố

m u quy đ nhẫ ị

2 Cá nhân chu n b  và ẩ ị đánh giá

Bài 4 : Thi t l p File ế ậ

Excel Spreadsheet đ  ể

nh p s  li uậ ố ệ

Thi t l p File Excel ế ậ Spreadsheet đ  nh p s  li u ể ậ ố ệ thu th p đậ ượ ừc t  bài t p ậ

trước

1 Chu n b  theo nhóm và ẩ ị đánh giá

Bài 5 : Nh p s  li u ậ ố ệ

và phân tích s  li uố ệ

­ Nh p s  li u và phân tích ậ ố ệ

s  li u đã đố ệ ược nh p trong ậ bài t p trậ ước đây. 

­ Viêt bao cao điêu trá ́ ́ ̀

5 Cá nhân chu n b  và ẩ ị đánh giá

7. Tài li u h c t pệ ọ ậ

Giáo trình Phương pháp nghiên c u kinh t  xã h i. Nhà xu t b n Nông nghi p 2012ứ ế ộ ấ ả ệ

8. Tài li u tham kh oệ ả

1. Vu Cao Đam, 2008. ̃ ̀ Ph ươ ng phap lu n nghiên c u khoa hoć ậ ứ ̣  Nhà xu t b n Khoa h c và Kấ ả ọ ỹ  thu t.ậ

2. Pham Văn Hiên, 2010. ̣ ̀ Ph ươ ng phap luân nghiên c u khoa hoc. ́ ̣ ứ ̣ Trương Đai hoc Nông Lâm̀ ̣ ̣   Thanh phô Hô Chi Minh.̀ ́ ̀ ́

3. Ph m Văn Quy t, Nguy n Quý Thanh, 2001. ạ ế ễ Ph ươ ng pháp nghiên c u Xã h i h c ứ ộ ọ  NXB 

Đ i h c Qu c gia Hà N i.ạ ọ ố ộ

4. Dương Văn S n va Nguyên Trơ ̀ ̃ ương Khang, 2010. ̀ ́ Giao trinh Xa hôi hoc nông thôń ̀ ̃ ̣ ̣  NXB  Đai hoc Quôc gia Ha Nôi. ̣ ̣ ́ ̀

5. Nguyên Bao Vê, Nguyên Huy Tai, 2005. ̃ ̉ ̣ ̃ ̀ Ph ươ ng phap nghiên c u khoa hoc. ́ ứ ̣  Trương Đaì ̣   hoc Cân Th ̣ ̀ ơ

9. Cán b  gi ng d yộ ả ạ

TT H  tên gi ng viênọ ả Đ n v  qu n lýơ ị ả H c hàm, h c vọ ọ ị

1 Dương Văn S nơ Khoa Kinh t  & PTNTế Phó Giáo s , Ti n sĩư ế

2 Dương Xuân Lâm Khoa Kinh t  & PTNTế Thac sị̃

Trưởng Khoa Trưởng B  mônộ

PGS.TS Dương Văn S nơ

Giáo viên môn h cọ

PGS.TS Dương Văn 

S nơ