Đề cương giúp người học nắm được các thông tin cơ bản về môn học Phương pháp nghiên cứu Kinh tế xã hội. Thông qua học phần này, sinh viên được trang bị các kiến thức liên quan đến thông tin và dữ liệu, nghiên cứu khoa học; hiểu và giải thích được khái niệm kinh tế xã hội, các dạng nghiên cứu kinh tế xã hội, điều tra chọn mẫu; nắm rõ và có khả năng thực hành thuần thục các phương pháp thu thập thông tin kinh tế xã hội, có hiểu biết cơ bản về các loại hình công bố kết quả nghiên cứu khoa học. Mời các bạn cùng tham khảo đề cương chi tiết học phần để biết thêm các thông tin về môn học.
Trang 1TRƯỜNG Đ I H C NÔNG LÂMẠ Ọ
KHOA: QU N LÝ TÀI NGUYÊN Ả
B MÔN: TR C Đ A – GIS VÀ VI N THÁMỘ Ắ Ị Ễ
LÊ VĂN TH , NGUY N QUÝ LYƠ Ễ
Đ C Ề ƯƠ NG CHI TI T H C PH N Ế Ọ Ầ
H c ph nọ ầ : B N Đ H CẢ Ồ Ọ
S tín ch : 02ố ỉ
Mã s : CGR221ố
TR ƯỜ NG Đ I H C NÔNG LÂM Ạ Ọ
KHOA KINH T VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN Ế Ể
D ƯƠ NG XUÂN LÂM
Đ C Ề ƯƠ NG CHI TI T H C PH N Ế Ọ Ầ
H c ph n ọ ầ : Ph ươ ng pháp nghiên c u Kinh t xã h i ứ ế ộ
S tín ch : ố ỉ 02
Mã s : ố SER321
Trang 2Đ C Ề ƯƠ NG CHI TI T H C PH N Ế Ọ Ầ
1. Tên h c ph n:ọ ầ
Mã s h c ph n: Phố ọ ầ ương pháp nghiên c u kinh t xã h iứ ế ộ
S tín ch : 02ố ỉ
Tính ch t: Ki n th c b trấ ế ứ ổ ợ
Trình đ : cho sinh viên năm th 2.ộ ứ
H c ph n thay th , tọ ầ ế ương đương: không
Ngành (chuyên ngành) đào t o: Khuy n nông, Phát tri n nông thôn, Kinh t ạ ế ể ế nông nghi pệ
2. Phân b th i gian trong h c k : ổ ờ ọ ỳ
S ti t h c lý thuy t trên l pố ế ọ ế ớ : 20 ti tế
S ti t làm bài t p, th o lu n trên l pố ế ậ ả ậ ớ : 08 ti tế
S ti t thí nghi m, th c hànhố ế ệ ự : 02 ti tế
S ti t sinh viên t h cố ế ự ọ : 60 ti tế
3. Đánh giá
Đi m th 1: 20% (0,2) đi m chuyên c n ể ứ ể ầ
Đi m th 2: 30% (0,3) đi m ki m tra gi a kể ứ ể ể ữ ỳ
Đi m th 3: 50% (0,5) đi m thi k t thúc h c ph nể ứ ể ế ọ ầ
4. Đi u ki n h cề ệ ọ
H c ph n h c trọ ầ ọ ước: Phương pháp ti p c n khoa h cế ậ ọ
H c ph n song hành: Th ng kê nông nghi p, Kinh t lọ ầ ố ệ ế ượng
5. M c tiêu c a h c ph n:ụ ủ ọ ầ
V ki n th c: Sinh viên đề ế ứ ược trang b các ki n th c liên quan đ n thông tin vàị ế ứ ế
d li u, nghiên c u khoa h c; hi u và gi i thích đữ ệ ứ ọ ể ả ược khái ni m kinh t xã h i, cácệ ế ộ
d ng nghiên c u kinh t xã h i, đi u tra ch n m u; n m rõ và có kh năng th c hànhạ ứ ế ộ ề ọ ẫ ắ ả ự thu n th c các phầ ụ ương pháp thu th p thông tin kinh t xã h i, có hi u bi t c b n vậ ế ộ ể ế ơ ả ề các lo i hình công b k t qu nghiên c u khoa h c. ạ ố ế ả ứ ọ
V k năng: Sinh viên có kh năng s d ng thành th o m t s phề ỹ ả ử ụ ạ ộ ố ương pháp thu th p thông tin; bi t cách t ch c, x lý và phân tích thông tin kinh t xã h i; bi tậ ế ổ ứ ử ế ộ ế cách trình bày k t qu nghiên c u kinh t xã h i.ế ả ứ ế ộ
6. N i dung ki n th c c a h c ph nộ ế ứ ủ ọ ầ :
6.1. N i dung gi ng d y lý thuy t: 20 ti tộ ả ạ ế ế
ti tế
Phương pháp
gi ng d yả ạ
Trang 3Chương 1. Nh p môn phậ ương pháp nghiên c úư
1.1 Thông tin và d li uữ ệ
1
Trình bày và thuy t ế trình k t h p phát v n ế ợ ấ trong giờ
1.1.1 Khái ni m thông tin và d li uệ ữ ệ
1.1.2 Thông tin th c p và thông tin s c pứ ấ ơ ấ
1.1.3 Thông tin đ nh tính và đ nh lị ị ượng
1.2 Ph ng pháp nghiên c u kinh t xã h iươ ứ ế ộ
1
1.2.1 Khái ni m v kinh t xã h i và phpháp nghiên c u kinh t xã h iệ ềứ ế ế ộ ộ ương
1.2.2 M t s d ng nghiên c u ch y u v kinh t xã h iộ ố ạộ ứ ủ ế ề ế
1.3 Ch c năng nhi m v c a nghiên c u kinh t xã h iứộ ệ ụ ủ ứ ế
Ch ng 2. Nghiên c u khoa hoc v kinh tê xa hôiươ ứ ̣ ề ́ ̃ ̣ 4
2.1 Tính ch t đ c thù và các m c đ c a nghiên c u khoa hocấ ặứ ̣ ứ ộ ủ
1 Trình bày và thuy t trình k t h p phát v n ế ợ ế ấ trong giờ
2.1.1 Các đ c đi m c a nghiên c u khoa h cặ ể ủ ứ ọ
2.1.2 S n ph m c a nghiên c u khoa h cả ẩ ủ ứ ọ
2.1.3 Ch c năng c a nghiên c u khoa h cứ ủ ứ ọ
2.2 Đ tài nghiên c u khoa h cề ứ ọ
2
Trình bày, thuy t trìnhế
và giao bài t p v nhàậ ề
2.2.1 M t s khái ni m và tên đ tài nghiên c u khoa h cộ ốọ ệ ề ứ
2.2.2 Cách l a ch n đ tài nghiên c u khoa h c v kinh t xã h iề ự ế ọ ộề ứ ọ
2.2.3 Đ i tnghiên c uố ượng, ph m vi, m c đích và m c tiêuứ ạ ụ ụ
2. 3 M t s đ c tr ng c b n c a nghiên c u kinh t xã h iộ ố ặế ộư ơ ả ủ ứ
2.4 Vân đê nghiên c u kinh tê xa hôí ̀ ứ ́ ̃ ̣
2.4.1 Ngu n g c và b n ch t c a quan sátồ ố ả ấ ủ
2.4.2 Phân loai vân đê nghiên c u kinh tê xa hôị ́ ̀ ứ ́ ̃ ̣
2.4.3 Cách phát hi n “v n đ ” nghiên c u ệ ấ ề ứ
khoa h cọ
Trang 42.5 Gia thuyêt khoa h c̉ ́ ọ
1 Trình bày và thuy t trình k t h p phát v n, ế ợ ế ấ
l y ví d trong giấ ụ ờ
2.5.1 Đinh nghia gia thuyêṭ ̃ ̉ ́
2.5.2 Cac đăc tinh và thu c tính cua gia thuyêt́ ̣ ́ ộ ̉ ̉ ́
2.5.3 Môi quan hê gi a gia thuyêt va vân đê khoahoć̣ ̣ ữ ̉ ́ ̀ ́ ̀
2.5.4 Cach đăt gia thuyêt́ ̣ ̉ ́
2.5.5 Kiêm ch ng gia thuyêt so sanh gi a tiên đoan v i kêt quả́ ớứ ́ ̉̉ ́ ́ ữ
Chương 3: Thu thâp thông tin kinh tê xa hôị ́ ̃ ̣ 6
3.1 Nghiên c u ch n m u trong kinh t xã h iứ ọ ẫ ế ộ
2
Trình bày và thuy t ế trình k t h p phát v n ế ợ ấ trong gi , l y ví d ờ ấ ụ minh h aọ
3.1.1 Nghiên c u trứ ường h pợ
3.1.2 Nghiên c u đi u tra ch n m uứ ề ọ ẫ
3.2 Phương pháp phân tích tài li uệ
1 Trình bày và thuy t trình k t h p phát v n ế ợ ế ấ trong giờ
3.2.1 Tài li u là gìệ
3.2.2 M t s phộ ố ương pháp được v n d ng trongậ ụ
phân tích tài li uệ
3.2.3 Ưu, nhược đi m c a phân tích tài li uể ủ ệ
3.3 Phương pháp tr ng c u ý ki nư ầ ế
3.3.1 Khái ni mệ
3.3.2 M t s hình th c tr ng c u ý ki n chộ ố ứ ư ầ ế ủ
y uế
3.3.3 Ưu nhược đi m c a tr ng c u ý ki nể ủ ư ầ ế
3.4 Ph ng v n bán c u trúcỏ ấ ấ 2 Trình bày và thuy t ế
trình k t h p phát v n ế ợ ấ trong giờ
3.4.1 Khái ni mệ
3.4.2 Công c ph ng v n bán c u trúcụ ỏ ấ ấ
3.4.3 K năng ph ng v n bán c u trúcỹ ỏ ấ ấ
3.5 Phương pháp quan sát
3.5.1 Khái ni m và m c đíchệ ụ
3.5.2 Ưu va nh̀ ược điêm cua quan sat̉ ̉ ́
3.5.3 Cac b́ ươc th c hiên quan sat́ ự ̣ ́
3.5.4 Cac hinh th c quan sat́ ̀ ứ ́
Trang 53.6 Điêu tra b ng h ì ả ỏ
1 Trình bày và thuy t trình k t h p phát v n ế ợ ế ấ trong giờ
3.6.1 Bang hoi và c u trúc c a b ng h ỉ ̉ ấ ủ ả ỏ
3.6.2 Ky năng điêu tra bang hoĩ ̀ ̉ ̉
Chương 4. T ch c, x ly va phân tich thông ổ ứ ử ́ ̀ ́
4.1 Tô ch c thông tin d li ủ ứ ữ ệ
1 Trình bày, thuy t trình, giao bài t p v nhàậ ềế
4.1.1 Th o lu n nh ng k t qu thu đả ậ ữ ế ả ược từ
hi n trệ ường
4.1.2 Qu n lý thông tin d li uả ữ ệ
4.1.3 Đo lường và thang đo
4.1.4 Sai s c a đo lố ủ ường trong nghiên c u kinhứ
t xã h iế ộ
4.2 X lý và phân tich thông tin d li uử ́ ữ ệ
1 Trình bày và thuy t trình k t h p phát v n ế ợ ế ấ trong giờ
4.2.1 Yêu câu và ch c năng cua phân tich thông̀ ứ ̉ ́
tin
4.2.2 X lý thông tin d li uử ữ ệ
4.2.3 Phân tích thông tin d li uữ ệ
1 Trình bày và thuy t trình k t h p phát v n ế ợ ế ấ trong giờ
4.2.4 M t s n i dung kinh t ch y u th ngộ ố ộ ế ủ ế ườ
dùng trong phân tich́
4.3 K thu t nh p s li u, k t n i và phânỹ ậ ậ ố ệ ế ố
tích s li u b ng PivotTablesố ệ ằ
2 Trình bày, th o lu n, làm bài t p nhóm và cá ậ ả ậ nhân
4.3.1 T o m t c s d liêu Excelạ ộ ơ ở ữ ̣
4.3.2 Mã hóa và chu n hóa d liêuẩ ữ ̣
4.3.3 Nh p d li uậ ữ ệ
4.3.4 Lam sach va kêt nôi d liêù ̣ ̀ ́ ́ ữ ̣
4.3.5 Ky thuât phân tich d liêu b ng ̃ ̣ ́ ữ ̣ ằ Pivot Table
Chương 5. Trình bày k t qu nghiên c u kinh ế ả ứ
5.1 Trình bày k t qu nghiên c u kinh t xãh iộ ế ả ứ ế
1 Trình bày và thuy t trình k t h p phát v n ế ợ ế ấ trong giờ
5.1.1 Yêu c u c a trình bày k t qu nghiên c uầ ủ ế ả ứ
5.1.2 N i dung ch y u trong trình bày m t báocáo nghiên c u kinh t xã h iộ ứủ ế ế ộ ộ
Trang 65.2 Các hình th c trình bày k t qu nghiên c uứ ế ả ứ
kinh t xã h iế ộ
2 Trình bày và thuy tế
trình k t h p phát v nế ợ ấ
trong giờ
5.2.1 Bài báo khoa h cọ
5.2.2 Thông báo khoa h c ọ
5.2.3 Công trình khoa h cọ
5.2.4 Báo cáo k t qu nghiên c u khoa h cế ả ứ ọ
5.2.5 Lu n án, lu n văn và khóa lu nậ ậ ậ
5.2.6 Thuy t trình khoa h cế ọ
6.2. N i dung bài t p, th o lu n: 08 ti tộ ậ ả ậ ế
Tên bài N i dung bài t p/th oộ lu nậ ậ ả ti tSố ế Phương pháp th chành ự
Bài 1 : Xác đ nhị
m t đ tài nghiênộ ề
c u v kinh t xãứ ề ế
h iộ
Xây d ng tên đ tài, m cự ề ụ tiêu nghiên c u, đ i tứ ố ượ ng nghiên c u, ph m vi vàứ ạ
gi i h n, n i dung vàớ ạ ộ
phương pháp nghiên c uứ
đ tàiề
1 Chu n b theo nhóm vàđánh giáẩ ị
Bài 2 : Xây d ngự
b ng ki m dùngả ể
trong đi u traề
ph ng v nỏ ấ
D a trên ki n th c đã h cự ế ứ ọ
v đi u tra ph ng v n, xâyề ề ỏ ấ
d ng b ng ki m thu th pự ả ể ậ thông tin đ tài đã ch nề ọ
1 Chu n b theo nhóm vàđánh giáẩ ị
Bài 3 : Xây d ngự
b ng h i thu th pả ỏ ậ
thông tin
T b ng ki m đã xây d ngừ ả ể ự
t bài t p trừ ậ ước, hãy xây
d ng b ng h i đ thu th pự ả ỏ ể ậ thông tin
2 Chu n b theo nhóm vàđánh giáẩ ị
Bài 4 : Thu th pậ
thông tin
S d ng b ng h i đã đử ụ ả ỏ ượ c xây d ng t bài t p trự ừ ậ ướ c
đ thu th p thông tin theoể ậ
s m u quy đ nhố ẫ ị
2 Chu n b theo nhóm vàđánh giáẩ ị
Bài 5 : Thi t l pế ậ
Excel Spreadsheet
đ nh p s li uể ậ ố ệ
Thi tế l pậ Excel Spreadsheet và nh p sậ ố
li u thu th p đệ ậ ược t bàiừ
t p trậ ước
2 Cá nhân chu n b vàđánh giá ẩ ị
Trang 76.3. N i dung th c hành: 02 ti tộ ự ế
Tên bài N i dung th c hànhộ ự Số
ti tế Phương pháp th cự
hành
Bài 1: X lý và ử
phân tích s li u ố ệ
kinh t xã h iế ộ
X lý và phân tích d li u ử ữ ệ
đ nh lị ượng b ng vi c ng ằ ệ ứ
d ng Addins Data ụ Analysis Toolpak trong MS Excel
2 Th c hành trên phòng máy tính c a Nhà ự ủ
trường
7. Tài li u h c t pệ ọ ậ :
Dương Văn S n và Bùi Đình Hòa, 2012. Giáo trình Phơ ương pháp nghiên c uứ Kinh t Xã h i. Nhà xu t b n Nông nghi p.ế ộ ấ ả ệ
8. Tài li u tham kh o:ệ ả
1. Ph m Văn Quy t, Nguy n Quý Thanh, 2001. ạ ế ễ Ph ươ ng pháp nghiên c u Xã h i ứ ộ
h c ọ NXB Đ i h c Qu c gia Hà N i.ạ ọ ố ộ
2. Ph m Ng c Ki m, 2002. ạ ọ ể Giáo trình Phân tích Kinh t xã h i và l p trình ế ộ ậ Nhà
xu t b n Lao đ ng – Xã h i.ấ ả ộ ộ
3. Dương Văn S n va Nguyên Trơ ̀ ̃ ương Khang, 2010 ̀ ́ Giao trinh Xa hôi hoc nônǵ ̀ ̃ ̣ ̣ thôn. NXB Đai hoc Quôc gia Ha Nôi. ̣ ̣ ́ ̀
4. Lê Huy Bá (c.b), Nguy n Tr ng Hùng, Thái Lê Nguyên, Hu nh L u Trùng Phùng,ễ ọ ỳ ư Nguy n Th Tr n, Lê Đ c Tu n, Nguy n Đinh Tu n, 2006 ễ ị ố ứ ấ ễ ấ Ph ươ ng pháp lu n ậ nghiên c u khoa h c ứ ọ Nhà xu t b n Giáo D c.ấ ả ụ
5. Vu Cao Đam, 2008. ̃ ̀ Ph ng phap lu n nghiên c u khoa hoc ươ ́ ậ ứ ̣ Nhà xu t b n Khoa h cấ ả ọ
và K thu t.ỹ ậ
9. Cán b gi ng d y:ộ ả ạ
STT H và tên gi ng viênọ ả Thu c đ n v qu nộ ơ ị ả
lý
H c v , h c hàmọ ị ọ
1 Dương Xuân Lâm Khoa Kinh t và PTNTế ThS
2 Dương Văn S nơ Khoa Kinh t và PTNTế PGS.TS
Thái Nguyên, ngày 28 tháng 02 năm 2017
Trưởng khoa Trưởng B mônộ Gi ng viênả
Trang 8S nơ
PGS.TS Dương Văn S nơ ThS. Dương Xuân Lâm