tiểu luận, thể loại phản ánh trên báo chí

MỞ ĐẦU I. Lý do chọn đề tài: Thể loại bài phản ánh là một thể loại quan trọng trong hệ thống các thể loại báo chí. Trên các trang của những tờ báo chính trị xã hội, các tác phẩm bài phản ánh thường chiếm từ 30 – 50% diện tích. Tuy nhiên cho đến hiện nay, vẫn chưa có những định nghĩa rõ ràng và những quy tắc viết bài phản ánh cụ thể. Do vậy người viết bài phản ánh dễ mắc những lỗi sai trong khi viết. Lựa chọn đề tài khảo sát các bài phản ánh trên báo Bắc Kạn nhằm chỉ ra những lỗi và cách sửa chữa lỗi đó để người viết bài khắc phục những điểm yếu trong bài viết của mình. Hơn nữa, Báo Bắc Kạn là tờ báo địa phương, hầu hết các bài viết đều là bài phản ánh lại càng cần chú trọng hơn nữa trong việc xây dựng nên một tác phẩm thuộc thể loại bài phản ánh. II. Phương pháp nghiên cứu: 1. Phương pháp thống kê 2. Phương pháp phân tích 3. Phương pháp tổng hợp III. Ý nghĩa: 1. Thực tiễn: Giúp tác giả nhận ra những ưu, nhược điểm mà bài phản ánh hay mắc phải, từ đó rút ra kinh nghiệm để có những bài viết tốt hơn. 2. Khoa học: Góp phần nâng cao chất lượng của các tác phẩm thuộc thể loại bài phản ánh nói riêng và báo chí nói chung. Tạo tiền đề cho những nghiên cứu khoa học sau này.

MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài:

Thể loại bài phản ánh là một thể loại quan trọng trong hệ thống các thể loại báo chí Trên các trang của những tờ báo chính trị - xã hội, các tác phẩm bài phản ánh thường chiếm từ 30 – 50% diện tích Tuy nhiên cho đến hiện nay, vẫn chưa

có những định nghĩa rõ ràng và những quy tắc viết bài phản ánh cụ thể Do vậy người viết bài phản ánh dễ mắc những lỗi sai trong khi viết Lựa chọn đề tài khảo sát các bài phản ánh trên báo Bắc Kạn nhằm chỉ ra những lỗi và cách sửa chữa lỗi đó để người viết bài khắc phục những điểm yếu trong bài viết của mình Hơn nữa, Báo Bắc Kạn là tờ báo địa phương, hầu hết các bài viết đều là bài phản ánh lại càng cần chú trọng hơn nữa trong việc xây dựng nên một tác phẩm thuộc thể loại bài phản ánh

II Phương pháp nghiên cứu:

Giúp tác giả nhận ra những ưu, nhược điểm mà bài phản ánh hay mắc phải, từ

đó rút ra kinh nghiệm để có những bài viết tốt hơn

Chương I: Thống kê, phân tích tít và sapo của các bài phản ánh

I Thống kê

1 Đẩy nhanh tiến độ thu

hoạch dong riềng

Thảo

Bài phản ảnh phân tích vấn đề

2 Một điển hình tiêu biểu

4 Doanh nghiệp Thưởng

Nga: kinh doanh và chữ

tín

mang tính chất giới thiệu

5 Quân Bình xã hội hóa

nguồn lực trong xây

dựng nông thôn mới

7 Một trưởng thôn tiêu

biểu

chân dung

phong trào “Toàn

dân đoàn kết xây

phân tích vấn đề

kiểm soát nguồn

thải xuống sông Cầu

mạnh phát triển kinh

phân tích vấn đề

nâng cao chất lượng

cuộc sống cho người

dân

theo suy nghĩ sáng tạo của tác giả

mang tính chất giới thiệu

mô hình khu dân cư

văn hóa an toàn giao

thông

phân tích vấn đề

28 Người trưởng thôn dân

tộc Dao tiêu biểu

30 Phát huy vai trò của

tuổi trẻ trong xây

dựng nông thôn mới

phân tích vấn đề

thuốc lá mang lại

hiệu quả kinh tế cao

Nghĩa

Bài phản ảnh có tính chất giới thiệu

công tác đào tạo

công trình thủy lơi

phân tích sự kiện

đầu tư 70 triệu đồng

II Phân tích:

1 Title

1.1 Dương Văn Tu – tấm gương tiêu biểu trong học tập và làm theo

lời Bác: đầu đề cung cấp thông tin khá cụ thể, trả lời các câu hỏi

cần thiết của tít, ngắn gọn, dấu gạch nối khiến cho đầu đề trôi chảyhơn, hấp dẫn hơn Tuy nhiên nên bổ sung địa điểm để tít đầy đủ hơn

1.2 Chợ Đồn nâng cao đời sống của nhân dân: đầu đề còn quá chung

chung, chưa có thông tin nào cụ thể Chợ Đồn là tên một huyện, xét theo đúng ngữ nghĩa thì một địa danh không có khả năng nâng cao đời sống của nhân dân mà trách nhiệm phải thuộc về một cơ quan cụ thể nào đó của huyện, vì thế, đặt tiêu đề như vậy là vô lý

Cùng với đó, đời sống của nhân dân bao gồm nhiều mặt, không chỉriêng về vật chất mà còn cả tinh thần, nếu đặt tít như vậy yêu cầu bài viết phải phổ quát được tất cả các vấn đề nói lên việc đời sống của nhân dân nơi đây được nâng cao, tuy nhiên bài viết chưa làm được điều đó.

1.3 Người Chủ tịch Hội mẫu mực: đầu đề chưa nêu được cụ thể

người Chủ tịch này là ai, là Chủ tịch của Hội nào? Vì vậy nó chưa đảm bảo thông tin của một tít Việc đặt tít ko rõ ràng như vậy có

ưu điểm là thu hút sự tò mò của người đọc, nhưng xét theo yêu cầu

cơ bản thì lại chưa đạt Người viết cần bổ sung thông tin chi tiết cho tít

1.4 Ngân Sơn: cây thuốc lá mang lại hiệu quả kinh tế cao: đầu đề trả

lời được cho các câu hỏi “ai”, “như thế nào”, “ở đâu” Đây là một đầu đề đạt yêu cầu, ngắn gọn nhưng rất đầy đủ thông tin, có tính rõràng, mạch lạc, từ ngữ đơn nghĩa Tính cụ thể cao thể hiện ở chỗ không chỉ nêu “mang lại hiệu quả kinh tế” mà là “mang lại hiệu quả kinh tế cao” Cũng nhờ sự rõ ràng đấy làm tăng tính khách quan và tâm lí phấn khởi khiến độc giả quan tâm bài viết hơn

1.5 Làm giàu từ nuôi cá: đầu đề chưa trả lời được câu hỏi quan trọng

“ai”, vì vậy nó chưa mang tính cá thể hóa Nếu chỉ viết đầu đề như vậy thì người đọc không thể hình dung được câu chuyện mà bài viết nói tới, vì sẽ có rất nhiều người có thể được nhắc đến trong bàiviết Cần bổ sung thông tin về người được nhắc tới, ở địa danh cụ thể nào và nếu có thể bổ sung thêm tên loại cá hay dự án nuôi cá

đã khiến người nông dân làm giàu thì tít càng đầy đủ

1.6 Nâng cao chất lượng nông sản hàng hóa: tít có vấn đề về các

sắp xếp từ ngữ Nên đổi lại thành “nâng cao chất lượng hàng hóa nông sản” hoặc có thể bỏ chữ “hàng hóa” đi Như vậy tít sẽ rõ

nghĩa hơn Hơn nữa, tít này cũng chưa cụ thể vì chưa nêu rõ loại mặt hàng nông sản, chưa rõ ai sẽ là người/ cơ quan phụ trách vấn

đề này

2 Sapo:

2.1 Làm giàu từ trồng rừng

“Thực trạng trồng rừng thì dễ, khai thác rừng thì khó do không có đường lâm sinh đã diễn ra ở tỉnh ta Điều này khiến người dân các vùng từ huyện Ba Bể, Na Rì, Ngân Sơn, Pác Nặm khi tính toán giữa công thuê khai thác, vận chuyển với giá bán thì thấy…lỗ Nhưng có một người không thụ động như thế, đó là ông Nguyễn Đình Đồng ở thôn Nà Pẻn, xã Thanh Mai (Chợ Mới) đã chủ động khắc phục khó khăn và làm giàu từ trồng rừng.”

 Sapo không mắc những lỗi cơ bản nhưng dùng từ chưa hay, chưa thật hợp lý

Ví dụ, ở câu 1 nên thay thế từ “đã” thành “đã và đang” vì thực trạng này không chỉ xảy ra trước đây mà hiện tại vẫn còn, bởi vậy nếu dùng mỗi từ

“đã” vô hình chung sẽ khiến người đọc hiểu thành thực trạng đó bây giờ đã chấm dứt Cùng với đó, câu thứ 2 và thứ 3 chưa thật sự liên quan đến nhau, khi câu 2 đang so sánh sự chênh lệch giữa đầu tư và thu nhập thì câu 3 lại nói đến việc “thụ động” Để cho câu văn trở nên hợp lí hơn, nên sửa câu 3 thành “tuy nhiên, bằng những cách làm mới, ông Nguyễn Đình Đồng ở thôn

Nà Pẻn, xã Thanh Mai (cm) không những khắc phục được khó khăn mà còn

đi lên làm giàu nhờ rừng”

2.2 Mía Cao Kỳ tiêu thụ chậm

“Vào thời điểm này, dọc tuyến QL3 thuộc địa phận xã Cao Kỳ (cm), mía được bà con mang ra bán nhiều Nhưng khác với mọi năm, năm nay lượng mía bán ra tại đây rất ít.”

 Sapo gồm chỉ gồm 2 câu, nhưng nghĩa của 2 câu này không ăn nhập với nhau, hay còn có thể gọi là “câu dưới đá câu trên” Câu thứ nhất vừa giới thiệu năm nay lượng mía mang ra bán nhiều nhưng câu thứ hai lại nói năm năm lượng mía bán ra ít Có thể hiểu ở đây tác giả muốn so sánh 2 vế với nhau để làm nổi bật lên chủ đề rằng mía Cao Kỳ năm nay bán chậm hơn so với mọi năm, tuy nhiên cách dùng từ sai đã khiến 2 câu trên không hỗ trợ cho nhau làm nổi chủ đề mà lại còn phản bác nhau Đây là lỗi sai trong việc cẩu thả không xem xét kỹ lưỡng dẫn đến ảnh hưởng không tốt đến bài viết sapo không làm nổi bật chủ đề, không trôi chảy nên cũng không gợi được sựhấp dẫn đối với độc giả Cần chú ý hơn trong cách sử dụng từ ngữ, có thể đổi câu thứ 2 thành “khác với năm, lượng mía tiêu thụ được rất ít” hoặc đổi

cả 2 câu để sapo rõ ràng và hấp dẫn hơn

2.3 Làm giàu từ nuôi cá

“Với bản tính kiên trì, cần cù, tích cực học hỏi, áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi, những năm qua, anh Hoàng Văn Tâm ở bản Chán, xã Đồng Phúc (Ba Bể) đã thành công với mô hình nuôi thủy sản kết hợp trồng trọt, chăn nuôi, tạo ra mô hình kinh tế ổn định được bà con học tập và làm theo.”

 Chỉ gồm có 1 câu với nội dung tương đối dài là hạn chế của sapo bài viết trên Sapo có cung cấp thông tin cụ thể, có nêu lên được chủ đề nhưng việc dùng lời văn đã quá cũ, không có sự sáng tạo khiến cho sapo không hấp dẫn

2.4 Doanh ngiệp vận tải Thưởng Nga: kinh doanh và chữ tín

“Dáng người cao to, “ăn sóng nói gió” nhưng lại rất vui tính khiến người tiếp xúc dễ gần là ấn tượng đầu tiên về anh Đặng Văn Thưởng – TGĐ công ty cổ phần Thưởng Nga Từ một doanh nghiệp nhỏ, với sự nỗ lực của mình công ty anh là đơn vị hàng đầu tại Bắc Kạn về kinh doanh lĩnh vực vận tải hành khách.”

 Sapo chủ đích giới thiệu về ông Đặng Văn Thưởng – TGĐ cty Thưởng Nga, cách mở bài vào trực tiếp vấn đề, không vòng vo cũng là một trong những cách hay khiến cho sapo trở nên lôi cuốn người đọc Tuy nhiên, ở bài viết này tác giả lại không thành công trong việc miêu tả về nhân vật Việc dùng thành ngữ “ăn sóng nói gió” ở đây chưa phù hợp, nên thay thế bằng “ăn to nói lớn”, cùng với đó, để tránh lặp từ và đúng tính khách quan thì nên dùng

từ “phương phi” để tả thân hình của nhân vật Câu thứ hai của sapo diễn đạt rối, nên sửa lại thành “từ một doanh nghiệp nhỏ, hiện nay, công ty anh là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách” để câu văn trôi chảy hơn

2.5 Chàng thanh niên và ước mơ làm giàu trên vùng đất khó

“Là một trong 20 gương mặt thanh niên tiêu biểu của tuổi trẻ Bắc Kạn vinh dự được tuyên dương tại Đại hội Đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản hcm tỉnh lần thứ IX, ấn tượng đầu tiên khi tiếp xúc với Bùi Văn Thiều là gương mặt sáng và nụ cười hiền hậu Ra trường với tấm bằng ngành chăn nuôi thú y, chàng thanh niên trẻ đã chọn lập nghiệp trên chính vùng đất nghèo quê hương.”

 Cũng là cách vào đề trực tiếp bằng cách miêu tả nhân vật được phản ánh nhưng cách thể hiện ở sapo này lôi cuốn hơn sapo của bài trước rất nhiều Ngay từ đầu sapo đã giới thiệu được một đặc điểm nổi bật của anh là một trong 20 gương mặt thanh niên tiêu biểu đã được Tỉnh đoàn vinh danh, thông tin đó chính là điểm nhấn thu hút sự chú ý của người đọc, nó như một bằng chứng cụ thể để chứng minh nhân vật là một người rất xứng đáng đượcphản ánh Hơn nữa, giọng văn của sapo trôi chảy, mượt mà, câu từ đơn giản nhưng rất hợp lí, dẫn người đọc từ thông tin này đến thông tin khác Các dấu

câu được đặt đúng vị trí, nhấn mạnh những từ ngữ quan trọng Sapo này đạt được mục đích làm nổi bật chủ đề, bổ sung cho tít và dẫn dắt vào bài.

Chương II: Khảo sát một số bài phản ánh trên tờ Thời sự - Báo Bắc Kạn

I Diện mạo tờ báo:

Báo Bắc Kạn là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và diễn đàn nhân dân các dân tộc trong tỉnh Bắc Kạn Báo Bắc Kạn có tiền thân là tờ báo Bắc Thái Tháng 7/1965, tỉnh Bắc Kạn hợp nhất với tỉnh Thái Nguyên thành tỉnh Bắc Thái Hai tờ báo của Đảng bộ hai tỉnh cũng được sáp nhập thành báo Bắc Thái Không bao lâu sau đó, chiến tranh phá hoại bằng không quân cũng bắt đầu diễn ra trên địa bàn tỉnh Trong tình hình mới, lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc tỉnh Bắc Thái vừa tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu, vừa tham gia đẩy mạnh sản xuất chi viện chiến trường miền Nam, góp phần cùng cảnước làm nên Đại thắng mùa xuân năm 1975 Báo Bắc Thái luôn theo sát tình hình, kịp thời đưa tin phản ánh thành tích của địa phương, tuyên truyền những thắng lợi to lớn của Cách mạng hai miền Bắc – Nam

Từ sau ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đến năm 1986 là chặng đường cả nước đi lên xã hội chủ nghĩa đầy khó khăn, thử thách Nền kinh

tế nước ta lâm vào khủng hoảng trầm trọng, lạm phát kéo dài, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn Trong bối cảnh đó, cả nước lại dốc sức chuẩn bị cho cuộc chiến tranh Biên giới Tây Nam và chiến trường biên giới phía Bắc dưới

sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phương, nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã nộ lực

khắc phục khó khăn, đẩy mạnh sản xuất và đạt được nhiều kết quả trên mọi lĩnhvực.

Bước vào năm 1987, quán triệt nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI(12/1986), Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh thực hiện công cuộc đổi mới Sau 10 năm thực hiện, dù còn nhiều mặt hạn chế, yếu kém, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh thu được nhiều thành tựu to lớn Cùng với sự thay đổi bộ mặt kinh tế - xã hội của tỉnh nhà, báo Bắc Thái cũng có nhiều

tờ Thời sự, đến năm 2002, tờ báo Cuối tuần ra đời; năm 2003, tờ Vùng cao ra đời; năm 2005 là sự ra đời của bản điện tử

Bài viết tương đối dài nên tác giả cũng đã sử dụng tít xen làm rõ ý cho các đoạn, việc đặt tít xen đúng vị trí và nội dung trong đoạn phù hợp với tít khiến cho bài viết rõ ràng hơn.

Sapo: “Hưởng ứng Cuộc vận động "Học và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", thời gian qua trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân điển hình Tiêu biểu trong đó là anh Bàn Văn Trị ở thôn Phiêng Tạc, xã Nhạn Môn, huyện Pác Nặm Anh đã vận động người dân hiến đất, sau đó gia đình anh đầu tư hơn 70 triệu đồng để làm đường cho thôn” Sapo của bài viết giới thiệu trực tiếp thành tích của anh nằm trong kết quảcủa cuộc vận động “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Tiếp đó sapo giới thiệu qua về địa chỉ nơi ở của anh và thành tích mà anh đạt được Sapo triển khai được vấn đề nêu ra ở tít với cùng phương thức trực tiếp khiến cho chuỗi văn mạch lạc, chủ đề cũng được làm rõ hơn Sapo cũng lôi kéo người đọc chú ý đến phần nội dung của bài viết

Nội dung bài viết là câu chuyện kể về sự đóng góp của anh Bàn Văn Trị ở xã Nhạn Môn, huyện Pác Nặm – đây là một huyện vùng cao có nền kinh tế kém phát triển ở tỉnh Bắc Kạn, cuộc sống của người dân còn rất nhiều khó khăn do

cơ sở vật chất còn yếu kém Việc không có đường giao thông nông thôn là

chuyện phổ biến ở đây Tuy nhiên, nhân vật trong bài viết không chỉ hiến đất của gia đình mà con quyên góp số tiền lớn giúp bà con làm đường giao thông, hơn nữa, gia đình anh cũng không thuộc diện giàu có, để có được số tiền đóng góp anh đã phải bán trâu bán lợn của gia đình, thiếu tiền anh còn phải đi vay mượn Đây là một tấm gương cao cả trong việc hy sinh lợi ích bản thân để xây dựng lợi ích cho cộng đồng mà không phải ai cũng dám làm Bởi vậy, anh là một tấm gương hoàn toàn xứng đáng được vinh danh.

Cách triển khai vấn đề được sắp xếp logic theo đúng trình tự, ban đầu là nói về những khó khăn bắt đầu từ khi anh hình thành ý tưởng mở đường mới cho thôn,tiếp đó là đến công cuộc vận động bà con hiến đất và cuối cùng là khó khăn về vấn đề vốn cho tới quyết định tự bỏ tiền ra giúp bà con Nhờ sự logic trên nên bài viết có sự mạch lạc, không bị vướng mắc ở điểm nào

1.3 Hình thức

Bài viết có ưu điểm là có ảnh minh họa phù hợp, ảnh màu, chất lượng đẹp Ảnh giúp độc giả hình dung ra thành quả mà anh đạt được cũng như nâng cao tính xác thực của bài viết và khiến bài viết trở nên sinh động hấp dẫn hơn

Cách trình bày theo thứ tự logic tạo nên sự mạch lạc, lôi cuốn

Ngôn ngữ tường minh, rõ ràng nhưng đôi khi bị lẫn với ngôn ngữ nói Một bài viết về vấn đề chính trị - xã hội cần sử dụng ngôn ngữ chính luận, tránh rườm

rà Một số từ ngữ được dùng chưa chuẩn xác như “tấm lòng hào hiệp”, “nhiều người trong thôn đều đồng ý”…cần được thay thế

 Bài viết đáp ứng các tiêu chí của một bài phản ánh, cách triển khai chủ đề hợp lí, nhân vật tiêu biểu, mắc một số lỗi ngôn ngữ không đáng kể, nhìn chung đây là một bài phản ánh tốt

2 Bài: Cần có biện pháp xử lí hành vi xâm hại công trình thủy lợi

2.1 Chủ đề:

Qua khảo sát cho thấy đây là một chủ đề mới trong chuỗi các bài phản ánh trên báo Bắc Kạn, vấn đề xâm hại công trình thủy lợi thường rất ít khi được nhắc đến, có thể thấy đây là một đề tài mang tính phát hiện

2.2 Nội dung:

Tiêu đề bài viết “cần có biện pháp xử lí các hình vi xâm hại công trình thủy lợi”

là một cái tít trực tiếp đi thẳng vấn đề Tuy nhiên tít còn hơi dài dòng, có thể rút bớt thành “cần xử lí các hành vi xâm hại công trình thủy lợi” , ngắn gọn hơn nhưng vẫn giữ nguyên ý nghĩa Là một bài viết về vấn đề bức xúc đang rất cần được quan tâm, tác giả nên có cách đặt tiêu đề theo kiểu quyết liệt hơn hoặc nhấn mạnh hơn cho phù hợp, tiêu đề này còn mang tính chất trung tính, chỉ nêu lên được vấn đề nhưng chưa cho thấy mức độ cần thiết của nó

Sapo: “Toàn tỉnh có hơn 2.000 công trình thuỷ lợi lớn nhỏ, tổng năng lực tưới đảm bảo 2 vụ lên tới gần 20.000 ha Tuy nhiên, một thực tế đặt ra hiện nay là tình trạng xâm hại công trình thủy lợi diễn ra phổ biến, nhưng việc xử lý gần như không có.” Sapo nêu được thực trạng

về hệ thống kênh mương thủy lợi và giới thiệu qua về thực trạng hiện nay, có sốliệu cụ thể làm tăng tính xác thực của thông tin Bổ sung cho tít và dẫn dắt vào bài tốt

Nội dung bài viết nêu lên thực trạng vấn đề các công trình thủy lợi bị xâm hại

và từ đó đưa ra lời kêu gọi chính quyền, các cơ quan chức năng cũng như ngườidân có trách nhiệm hơn đối với việc bảo vệ các công trình này

Các số liệu trong bài cũng như ví dụ đưa ra cụ thể, được tập hợp ở nhiều nơi:

“Đơn cử như tại thân đập hồ Bản Chang (Ngân Sơn), một dự án cấp điện đã đào hố chôn cột điện trên thân đập, sau đó do phản ứng quyết liệt của Công ty Thủy nông nên dự án này

đã phải chọn phương án khác Hay tại hồ chứa nước Bản Giang (Lương Thượng, Na Rì) một

hộ dân đã tự ý xây dựng công trình dân sinh trên thân đập, hoặc tuyến mương bê tông ở thị trấn Nà Phặc (Ngân Sơn) bị đơn vị thi công Trường THPT Nà Phặc xâm hại không thương tiếc, toàn bộ tuyến mương đã bị vùi lấp trong thời gian dài khiến cho sản xuất nông nghiệp của nông dân trong vùng bị ảnh hưởng nghiêm trọng”, điều này cho thấy tác giả đã có

ý thức nghiên cứu, tìm tòi, tập hợp các luận cứ, luận chứng cho bài viết xác thực hơn Bài viết có sự phân tích sâu, đòi hỏi am hiểu về lĩnh vực, kể cả các thông tư, Nghị định liên quan đến vấn đề này Cuối bài viết có đưa ra các hướnggiải pháp nhưng chưa đi sâu, chưa có cách giải quyết triệt để

2.3 Hình thức:

Bài viết có ảnh minh họa rất phù hợp, cho người đọc thấy mức độ nghiêm trọngcủa vấn đề đang xảy ra Trong khi ruộng không có nước tưới thì những kênh mương được đầu tư hàng tỉ đồng trở thành nơi vứt rác, gạch đất của người dân, cho thấy ý thức của một bộ phận người dân là rất kém

Bài viết được chia thành 2 phần: phần đầu là thực trạng vấn đề, phần 2 là cách giải quyết Cách chia phần rất hợp lí tạo nên sự liền mạch

Ngôn ngữ tường minh, mặc dù là bài viết về một lĩnh vực, có sử dụng nhiều từ ngữ chuyên ngành nhưng không gây sự khó hiểu cho người đọc

 Đây là một bài phản ánh hay với chủ đề mới lạ, nội dung có sự phân tích,

am hiểu, ngôn ngữ không quá cầu kì đúng phong cách, rõ ràng, mạch lạc

3 Bài: Gian nan chuyện học ở Phiêng Chì:

3.1 Nội dung:

Đề tài phản ánh về cuộc sống khó khăn của học sinh vùng cao là đề tài đã quá quen thuộc trên các tờ báo địa phương, đặc biệt là một tỉnh có số lượng xã,

huyện ngèo nhiều như Bắc Kạn Tuy nhiên đây vẫn là đề tài ăn khách do nó đề cập tới vấn đề cuộc sống con người.

Đề bài sử dụng phương pháp đảo ngữ rất ấn tượng, đưa chữ “gian nan” lên đầu nhằm nhấn mạnh mức độ khó khăn ở nơi đây, tạo nên sự thu hút

Bài viết có 2 tít xen, tít thứ nhất không mắc lỗi gì nhưng tít thứ 2 không hợp lí nội dung ở đoạn thứ 2 muốn nói đến khó khăn của các giáo viên nơi đây trong vấn đề đi lại từ phân trường ra trường chính hoặc về nhà, trong đó có nhắc đến việc các cô giáo cần nhờ chồng đưa lên trường, đó không phải là vấn đề chính

mà đoạn muốn nhắc tới, bởi vậy không thể dùng câu “cùng vợ cõng chữ lên non” làm tít cho cả đoạn này

Sapo “Ở Phiêng Chì có điểm trường nhưng chỉ có đến lớp 4, đến lớp 5 các em phải xuống điểm trường thôn khác để học vì ở đây có ít học sinh nên phải dồn; từ lớp 6 phải xuống học

ở trường chính Chính bởi điều kiện mọi mặt còn nhiều khó khăn nên việc duy trì lớp học là

cả một sự nỗ lực rất lớn của các giáo viên ở đây ”

Sapo dùng từ ngữ chưa hay, còn bị trùng lặp nhiều Đối với bài viết về một phân trường của một huyện vùng cao, trước tiên cần giới thiệu về địa danh này

để người đọc hình dung về nó mới có thể tạo nên sự chú ý Ở bài viết này, tác giả lại dành phần giới thiệu địa danh này trong phần thân bài, phần sapo tác giả

đi thẳng vào vấn đề học tập, thông tin cần được cung cấp trước thì lại được nêu

ở phần sau và ngược lại dẫn đến thứ tự bị đảo lộn Diễn đạt lủng củng, chỗ thừa

từ chỗ thiếu từ nên không tạo ra sự hấp dẫn

Nội dung bài có nêu lên được những khó khăn trong cả sinh hoạt và học tập củathầy trò nơi đây, sử dụng những ví dụ cụ thể, nhưng sắp xếp và diễn đạt chưa hay

3.2 Hình thức:

Bài viết có ảnh minh họa phù hợp

Mắc quá nhiều lỗi sai về ngôn ngữ, đọc toàn bài có thể nhận thấy ngay cách diễn đạt của tác giả rất rối, khiến cho bài viết không có sự mạch lạc, logic, khi đọc lên cảm thấy không mượt mà Tác giả có ý thức sử dụng chất văn cho bài viết nhưng lại không có khả năng trong diễn đạt khiến cho bài viết trở nên lủng củng Bài viết sử dụng nhiều từ của ngôn ngữ nói, nhiều từ hay cách ví von còn

chưa hợp lí Ví dụ: “ mùa đông thì rét đậm rét hại đến hóa đá; mùa hè thì thiếu nước sinh hoạt, nước tưới tiêu phải nói là trầm trọng”; “Cái nghèo, lạc hậu hình như cũng làm cho khả năng tiếp thu của các em bị hạn chế Vừa học đã quên, việc kiểm tra bài cũ đầu giờ học đối với các thầy cô giáo ở đây không thực hiện được Điều này có lẽ một phần cũng do bất đồng về ngôn ngữ, vì thế, việc cô giáo giảng bài đến khản cổ, thì ở bên dưới có em vẫn

“ngủ” rất say, đây là chuyện vẫn thường xảy ra”, từ “bất đồng ngôn ngữ” không nên

sử dụng trong trường hợp này; “Bước đầu đặt chân đến đây ai cũng nản”, từ “nản” chỉ dùng trong giao tiếp xã giao hằng ngày, thậm chí khi giao tiếp một cách trang trọng cũng ít khi dùng đến, đặc biệt không nên cho vào bài viết; “Với các

em, sáng cắp sách đến lớp, trưa về quẳng cặp sách một góc”, từ “quẳng” thể hiện thái

độ không trân trọng, không nên dùng trong bài; “Là điểm trường của một thôn, nhưng đặc thù của đồng bào vùng cao, mỗi nhà cách nhau vài quả đồi, nhà nọ nhìn thấy nhà kia nhưng đi mất cả buổi Vào mùa mưa, việc đi lại càng khó khăn hơn”, tất cả các vế phía sau không có liên quan đến vế “là điểm trường của một thôn”…

Bài viết triển khai nội dung có vấn đề, không theo một chuỗi hay quy luật nào

mà giống như triển khai theo trí nhớ và dòng cảm xúc của tác giả Sử dụng dấu câu nhiều chỗ còn chưa đúng, để nhiều câu quá dài

 Bài viết đúng thể loại bài phản ánh, có nêu và phân tích được vấn đề Tuy nhiên mắc quá nhiều lỗi trong diễn đạt và sử dụng ngôn ngữ

4 Bài: Giữ gìn bản sắc văn hóa vùng cao ở Pác Nặm

4.1 Chủ đề:

Giữ gìn bản sắc văn hóa là chủ đề xuất hiện từ lâu nhưng lại ít được triển khai trên báo Bắc Kạn Vì vậy cũng có thể coi đây là một đề tài mới Nếu có những phát hiện thì vẫn có thể tạo nên sự độc đáo cho tác phẩm.

4.2 Nội dung:

Tít đầy đủ nội dung, giới thiệu trực tiếp vấn đề, không hoa mỹ

Sapo “Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII về xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, huyện Pác Nặm đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận Qua đó góp phần gìn giữ những bản sắc văn hoá đặc sắc của các dân tộc vùng cao trong huyện” Sapo tiếp tục triển khai vấn đề nhưng chưa cụ thể, chỉ cung cấp thêm được 1 thông tin nhưng còn ở mức chung chung

Nội dung bài viết phản ánh về những nét văn hóa của đồng bào vùng cao của huyện Pác Nặm, trong đó có nghề dệt vải, những chợ phiên, lễ hội cúng bái… Các chi tiết của bài được triển khai ở nhiều góc độ, từ rộng đến hẹp đều chứng minh được chủ đề của bài viết Tuy nhiên, hầu hết các chi tiết của bài đều được nêu ra chứ không được phân tích, đánh giá sâu, chưa có sự tìm hiểu

4.3 Hình thức:

Bài viết có ảnh minh họa phù hợp

Không mắc lỗi về ngôn ngữ nhưng từ ngữ chưa trau truốt Là một bài viết về vấn đề văn hóa, cụ thể là phản ánh về những nét đặc sắc trong văn hóa vùng cao, tác giả lồng ghép chất văn cho bài viết ngọt ngào hơn, sâu lắng hơn để dễ dàng đi vào lòng người đọc Cách trình bày có sự triển khai nhưng chưa lôi cuốn vì chi tiết chưa đặc sắc

 Bài viết đúng thể loại bài phản ánh, tuy nhiên đây là một bài viết chưa hay

do tác giả không tìm được điểm mới, các chi tiết cũng không được đi sâu