Lời mở đầu Báo chí kể từ khi ra đời cho tới nay, đã đóng một vai trò vô cùng to lớn trong việc truyền tải những thông tin hữu ích, nhanh chóng, thiết thực cho đời sống xã hội. Báo chí thực sự không chỉ là một mặt của lĩnh vực chính trị, mà báo chí còn tham gia vào tất cả các lĩnh vực khác và phát huy hiệu quả một cách tốt nhất trong giáo dục, khoa học, văn hóa, kinh tế, thể thao… Trong các chuyên đề được báo chí tập trung phản ánh thì chuyên đề kinh tế chiếm một phần lớn với lượng thông tin khá phong phú, đa dạng. Những thông tin kinh tế xuất hiện trên mặt báo hằng ngày phản ánh được dòng chảy kinh tế trên thế giới và trong nước, những thông tin kinh tế từ tầm vóc vĩ mô tới vi mô. Đặc biệt trong sự phát triển hiện nay, không một tòa soạn báo chí nào bỏ qua thông tin về kinh tế trong toàn bộ số báo của mình. Độc giả cũng không mấy lưu tâm đến những tờ báo thiếu sót kinh tế, trừ những tờ báo dịch vụ, giải trí. Thông tin kinh tế với những tăng trưởng, suy thoái, tăng giá, tụt giá hằng ngày của hàng loạt sản phẩm, thị trường luôn là điều được mọi người trông đợi. Chính vì những sức hút cực mạnh như vậy, kinh tế tập hợp và có sức lôi cuốn nhiều nhà báo ham muốn tham gia. Nhưng làm thế nào để trở thành một nhà báo chuyên về lĩnh vực kinh tế, còn là cả vấn đề đối với những người ham thích mảng đề tài này. Nhận thức được đây là một chuyên đề quan trọng trong đời sống báo chí nói riêng và trong sự phát triển của đất nước nói chung về mọi mặt, đồng thời chuyên đề này cũng có nhiều khía cạnh hay để khai thác, nên tiểu luận này tôi tập trung khai thác về mảng kinh tế trên báo Lao Động dựa trên cơ sở khảo sát tuần cuối tháng 122012 nhằm làm rõ những đặc trưng của chuyên đề kinh tế.
Trang 1Trong các chuyên đề được báo chí tập trung phản ánh thì chuyên đề kinh tếchiếm một phần lớn với lượng thông tin khá phong phú, đa dạng Những thông tinkinh tế xuất hiện trên mặt báo hằng ngày phản ánh được dòng chảy kinh tế trên thếgiới và trong nước, những thông tin kinh tế từ tầm vóc vĩ mô tới vi mô.
Đặc biệt trong sự phát triển hiện nay, không một tòa soạn báo chí nào bỏ quathông tin về kinh tế trong toàn bộ số báo của mình Độc giả cũng không mấy lưutâm đến những tờ báo thiếu sót kinh tế, trừ những tờ báo dịch vụ, giải trí Thông tinkinh tế với những tăng trưởng, suy thoái, tăng giá, tụt giá hằng ngày của hàng loạtsản phẩm, thị trường luôn là điều được mọi người trông đợi
Chính vì những sức hút cực mạnh như vậy, kinh tế tập hợp và có sức lôicuốn nhiều nhà báo ham muốn tham gia Nhưng làm thế nào để trở thành một nhàbáo chuyên về lĩnh vực kinh tế, còn là cả vấn đề đối với những người ham thíchmảng đề tài này
Nhận thức được đây là một chuyên đề quan trọng trong đời sống báo chí nóiriêng và trong sự phát triển của đất nước nói chung về mọi mặt, đồng thời chuyên
đề này cũng có nhiều khía cạnh hay để khai thác, nên tiểu luận này tôi tập trungkhai thác về mảng kinh tế trên báo Lao Động dựa trên cơ sở khảo sát tuần cuốitháng 12/2012 nhằm làm rõ những đặc trưng của chuyên đề kinh tế
Trang 21 Cơ sở lý luận
1.1 Lý luận chung về Kinh tế
Chủ nghĩa xã hội khoa học Mác-Lênin về tích lũy tư bản đã chỉ ra rằng: đặctrưng của xã hội loài người là lao động Đặc trưng của xã hội loài người là sản xuất
ra của cải vật chất để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng không ngừng nâng cao
Bất cứ quá trình sản xuất nào xét theo tiến trình đổi mới của nó cũng đồngthời là quá trình tái sản xuất Quá trình này thực chất là một tất yếu khách quan củalịch sử
Kinh tế là tổng hòa các mối quan hệ tương tác lẫn nhau của con người và xã
hội liên quan trực tiếp đến việc sản xuất, trao đổi, phân phối, tiêu dùng các loại sảnphẩm hàng hóa và dịch vụ, nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của con ngườitrong một xã hội với một nguồn lực có giới hạn
Kinh tế là tổng thể các yếu tố sản xuất, các điều kiện sống của con người,
các mỗi quan hệ trong quá trình sản xuất và tái sản xuất xã hội Nói đến kinh tế suycho cùng là nói đến vấn đề sở hữu và lợi ích
Nguyên nghĩa của khái niệm này là "kinh bang tế thế" là các công việc màmột vị vua phải đảm nhiệm: chăm lo đời sống vật chất của bề tôi, chăm lo đời sốngtinh thần của cộng đồng KINH trong KINH BANG- trị nước và TẾ trong TẾTHẾ- giúp đời! (chữ này là do vua Minh Trị của Nhật đã yêu cầu dịch ra từ tiếngLatinh, nhờ chữ này mà Minh Hoàng lôi kéo được tầng lớp tri thức Nho giáo đikinh doanh, buôn bán và làm giàu)
Nghĩa hẹp của từ này chỉ "hoạt động sản xuất và làm ăn của cá nhân hay hộgia đình" như trọng câu: Gia đình tôi chuyển đi xây dựng vùng kinh tế mới
Nghĩa rộng của từ này chỉ "toàn bộ các hoạt động sản xuất, trao đổi, phânphối, lưu thông" của cả một cộng đồng dân cư, một quốc gia trong một khoảng thờigian, thường là một năm Thí dụ câu: Kinh tế Việt Nam dự kiến đạt mức độ tăngtrưởng là 8,2% năm 2006
Trang 3Khái niệm kinh tế đề cập đế các hoạt động của con người có liên quan đếnsản xuất, phân phối, trao đổi, và tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ Tuy nhiên địnhnghĩa về kinh tế đã thay đổi theo lịch sử các hoạt động kinh tế Nói đơn giản kinh
tế có nghĩa là:" Dựa vào nguồn tài nguyên sẵn có và hạn hẹp, con người và xã hộiloài người tìm cách trả lời 3 câu hỏi:" Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? vàSản xuất cho ai?"
Đất nước ta cũng như thế giới đã trải qua nhiều hình thái kinh tế - xã hộikhác nhau, nhiều mô hình kinh tế khác nhau Mỗi mô hình kinh tế có những nétđặc trưng riêng, có vai trò quyết định đối với sự phát triển của xã hội ấy Trải quacác giai đoạn, nền kinh tế luôn vận động và tự mình hoàn thiện hơn để đáp ứngnhững đòi hỏi ngày càng cao của đời sống đặt ra Trong tất cả các mô hình kinh tế
đã trải qua, thì nền kinh tế thị trường được đánh giá là một mô hình kinh tế năngđộng, linh hoạt và có sức sống, tạo ra nhiều cơ hội nhất
Với đặc điểm nước ta là một nước thuần nông đi lên XHCN không quaTBCN nên gặp nhiều khó khăn, chưa thực sự có đủ tiền đề Trải qua quá trìnhnghiên cứu tìm tòi, đại hội Đảng lần thứ 6 đã quyết định chuyển đổi nền kinh tếcủa nước ta từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa
Văn kiện Đại hội đại biểu toàng quốc lần thứ X đã xác định phát triển kinh
tế thị trường nhằm mục đích phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với mục tiêu:
“dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh” Để thực hiện đượcmục tiêu đó trong phát triển nền kinh tế thị trường, tạo điều kiện để giải phóngmạnh mẽ và không ngừng phát triển sức sản xuất, phát triển lực lượng sản xuấthiện đại gắn với xây dựng quan hệ sản xuất mới phù hợp với cả 3 mặt: sở hữu,quản lý và phân phối, phát triển kinh tế thị trường để từng bước xây dựng hạ tầngkinh tế xã hội chủ nghĩa, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân Đồng thời nước
Trang 4ta cũng thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó kinh tế nhà nước giữ vaitrò chủ đạo với các thành phần kinh tế khác.
Hiện nay nền kinh tế nước ta đa phần là các cơ sở sản xuất vẫn sử dụng cáccông nghệ cũ và lạc hậu Theo cuộc khảo sát năm 2006 của Liên hợp quốc và Việnquản lý Trung ương ở 100 cơ sở sản xuất của 2 thành phố: Hà Nội và Hồ Chí Minhthì các dây chuyền sản xuất của hơn 100 cơ sở sản xuất đã lạc hậu hơn so với thếgiới 20 năm, nhất là các doanh nghiệp ở cơ sở
Trình độ quản lý tổ chức của nước ta vẫn còn mang nhiều tư duy rơi rớt củaquản lý kinh tế bao cấp, tập trung, chưa đáp ứng được nhiều yêu cầu của nền kinh
tế thị trường Cơ chế quản lý lại chậm, chưa đáp ứng được nhiều sự phát triển củanền kinh tế Thêm vào đó nguồn nhân lực của nước ta đông nhưng không đủ mạnh,chủ yếu là lao động phổ thông, có trình độ từ lao động phổ thông trở xuống chiếmhơn 70% (số liệu năm 2007)…
Nền kinh tế của nước ta đang chuyển mình mạnh mẽ từ nền kinh tế kếhoạch hóa tập trung bao cấp sang nền kinh tế hàng hóa xã hội chủ nghĩa Quá trìnhthực hiện vẫn đang vấp phải nhiều khó khăn, thử thách đón đợi ở phía trước Để cóthể có được sự phát triển hoàn thiện, đồng bộ được nền kinh tế cần có những chínhsách phát triển đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực: trình độ tổ chức quản lý, nhân lực ,vốn cho sự phát triển kinh tế xã hội, hạ tầng cơ sở, nhận thức được đầy đủ các thời
cơ và thách thức do thời cuộc đặt ra
Nhà nước tôn trọng nguyên tắc và cơ chế hoạt động khách quan của thịtrường, tạo điều kiện phát huy mặt tích cực, đồng thời khắc phục, hạn chế nhữngtác động tiêu cực của thị trường Nhà nước tập trung làm tốt chức năng hoạch địnhchiến lược, quy hoạch và kế hoạch định hướng phát triển, thực hiện những dự ántrọng điểm bằng nguồn lực tập trung; đổi mới thể chế quản lý, cải thiện môi trườngđầu tư, kinh doanh; điều tiết thu nhập hợp lý; xây dựng pháp luật và kiểm tra giámsát việc thực hiện; giảm mạnh sự can thiệp trực tiếp bằng biện pháp hành chính vào
Trang 5hoạt động sản xuất, kinh doanh Đơn giản hóa các thủ tục hành chính; công khaihóa và thực hiện đúng trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan nhà nước trongquan hệ với doanh nghiệp và nhân dân; kiên quyết xóa bỏ những quy định và thủtục mang nặng tính hành chính quan liêu, bao cấp, kìm hãm sự phát triển của lựclượng sản xuất, gây phiền hà, sách nhiễu cho doanh nghiệp và nhân dân.
Nhà nước có chính sách khuyến khích mạnh mẽ mọi thành phần kinh tếtham gia sản xuất, kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ Nâng cao nănglực cạnh tranh, phát triển mạnh những sản phẩm hàng hóa và dịch vụ có khả năngcạnh tranh trên thị trường quốc tế; giảm mạnh xuất khẩu sản phẩm thô và sơ chế,tăng nhanh tỷ trọng sản phẩm chế biến và tỷ lệ nội địa hóa trong sản phẩm; nângdần tỷ trọng sản phẩm có hàm lượng trí tuệ, hàm lượng công nghệ cao Xây dựngcác quỹ hỗ trợ xuất khẩu, nhất là đối với hàng nông sản Khuyến khích sử dụngthiết bị, hàng hóa sản xuất trong nước Tăng nhanh kim ngạch xuất khẩu, tiến tớicân bằng xuất nhập Thực hiện chính sách bảo hộ có lựa chọn, có thời hạn đối vớisản phẩm sản xuất trong nước
Chủ động và tích cực thâm nhập thị trường quốc tế, chú trọng thị trườngcác trung tâm kinh tế thế giới, duy trì và mở rộng thị phần trên các thị trường quenthuộc, tranh thủ mọi cơ hội mở thị trường mới Từng bước hiện đại hóa phươngthức kinh doanh phù hợp với xu thế mới của thương mại thế giới Đẩy mạnh hoạtđộng tiếp thị, xúc tiến thương mại, thông tin thị trường bằng nhiều phương tiện và
tổ chức thích hợp, kể cả các cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài Khuyếnkhích các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia các hoạt động môi giới,khai thác thị trường quốc tế
1.2 Lý luận về kinh tế trên nhật báo Lao động
Trang 6Báo Lao Động là cơ quan thông tin của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.Đây là một trong những tờ báo lâu đời nhất và có ảnh hưởng mạnh mẽ trong hệthống báo chí truyền thông của Việt Nam hiện tại.
Chỉ sau khi thành lập 1 tháng, tháng 7 năm 1929, Ban chấp hành Trungương lâm thời của Đông Dương Cộng sản Đảng đã ra chỉ thị về việc thành lập một
tổ chức công đoàn tại Bắc Kỳ Ngày 28 tháng 7 năm 1929, Tổng Công hội Đỏ Bắc
Kỳ được thành lập, ông Nguyễn Đức Cảnh, Ủy viên Trung ương lâm thời ĐôngDương Cộng sản Đảng được cử làm Trưởng ban Trị sự
Hai tuần sau, với sự giúp đỡ của một cơ sở Đảng, ngày 14 tháng 8 năm
1929, một tờ báo in bằng bản đất sét, trên giấy Đáp Cầu một mặt ráp một mặtnhẵn, khổ 22x30cm, lấy tên là báo Lao Động đã ra đời trong căn phòng nhỏ 10m2
ở ngõ Thông Phong, phố Hàng Bột (Hà Nội) Nhân sự tờ báo ban đầu do ôngNguyễn Đức Cảnh làm Tổng biên tập, với 2 nhà báo là Trần Hồng Vận (Trần HọcHải) và một nữ đảng viên tên là Thu Vân Đến cuối năm 1929, một đảng viênĐông Dương Cộng sản Đảng là Nguyễn Công Miều đã mang 60 tờ Lao Động vàophân phát cho các cơ sở Công hội ở Sài Gòn - Chợ Lớn
Ngày 3.12.1989, số 1 của Lao Động Chủ nhật phát hành
Đầu tháng 3 năm 1990, Báo ra loạt phóng sự điều tra về tín dụng ở nước hoaThanh Hương của Nguyễn Văn Mười Hai
Đến ngày 19/05/1999, báo Lao Động online ra đời, là tờ báo điện tử đầu tiên
ở Việt Nam
Hiện nay, Báo có 2 hình thức xuất bản là ấn phẩm giấy và bản điện tử Về
nội dung, Báo luôn giữ vững quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam,của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, cung cấp thông tin ở tất cả các lĩnh vựccủa đời sống: chính trị, kinh tế, thể thao, pháp luật… Đối tượng báo hướng đếnnhững độc giả nằm trong độ tuổi lao động từ 18 đến 60 tuổi
Trang 7Về phát hành, đây là tờ báo duy nhất trong cả nước có trang địa phươngmiễn phí tặng độc giả Với năng suất phát hành 7 kỳ/tuần, 100.000 bản/kỳ, BáoLao Động là một trong những báo lớn nhất ở Việt Nam.
Tờ nhật báo Lao Động hiện nay có 8 trang, bao gồm các chuyên trang: thờisự(2), kinh tế xã hội, công đoàn bạn đọc, văn hóa thể thao, Việt Nam & thế giới,ngoài ra còn có trang địa phương (trang Hà Nội, Quảng Ninh) đính kèm, báo Laođộng mở thêm chuyên trang Đầu tư & Tiền tệ, là một trong những chuyên trang tậptrung nói về vấn đề kinh tế, tài chính, đầu tư, tiền tệ, ngân hàng
Từ đặc trưng đây là tờ báo cơ quan ngôn luận của Tổng liên đoàn Lao độngViệt Nam, là một trong những tờ báo hàng đầu phản ánh thực trạng kinh tế xã hộiđất nước và là tờ báo chuyên nghiệp trong việc phản ánh tâm tư nguyện vọng, đemnhững thông tin chính thống, cần thiết đến với người dân nói chung và người laođộng trên cả nước nói chung, nên kinh tế là một hạng mục không thể thiếu trongquy hoạch trang của báo Lao động
Những tin bài kinh tế được phản ánh trong báo Lao động mang hơi thở củacuộc sống với mảng đề tài rộng khắp từ thành thị tới nông thôn, từ công nghiệp tớinông nghiệp, từ giá cả đến đầu tư… với những cây viết và những chuyên gia phântích kinh tế, chỉ ra các động thái đáng lưu ý của kinh tế để các đối tượng tham giahoạt động kinh tế có thể điều chỉnh sao cho phù hợp với những diễn biến phức tạpcủa nền kinh tế thị trường
Diện tích đất dành cho lĩnh vực kinh tế trong báo Lao Động là khá lớn Với
1 trang A3 khang trang trong 8 trang chính, thêm vào đó là những tin bài đăng tảitrên trang Hà Nội, Quảng Ninh và trang Đầu tư, những thông tin kinh tế được cậpnhật liên tục, thường xuyên trên trang điện tử đã cho thấy những vấn đề về đờisống kinh tế được phản ánh trên báo Lao Động hết sức thời sự, phong phú, sinhđộng và da chiều.Tuy nhiên, chuyên đề kinh tế vẫn còn một số hạn chế cần đượckhắc phục
Trang 8Phần khảo sát xin được làm rõ những nhận định, những vấn đề đã nêu trên.
2.1 Kết quả khảo sát báo chuyên đề kinh tế báo Lao động
Thời gian khảo sát: từ ngày 15/12 đến ngày 21/12/2012
Trangnhất/ kinh
3 TPHCM: Điều tra vụ nghi
nhập lậu hàng hiệu Gucci
Phùng Bắc nt Tin sâu Thời sự
4 Trường đại học Kinh tế
quốc dân: chưa thanh tra
toàn diện đã lộ đầy sai
294/2012 Ngày 15/12
Trang 97 Về vụ thanh tra mác bê
tông ở Quảng Trị: Thanh
tra tỉnh và sở KHĐT đối
thoại với doanh nghiệp
Lam Chi nt Tin sâu Kinh tế
13 Đại hội công đoàn Cty
giao thông 8: sẽ giảm công
nhân thiếu việc xuống
1,5%
QuangChính – HàAnh
ánh
Công đoàn
và ngườilao động
Trang 1014 Mặt hàng trái cây tại
17 Các ngân hàng nên giảm
ngay lãi suất huy động
vấn
Tiền tệ &đầu tư
18 Đề xuất chống rửa tiền qua
trang/mục
20 Không nên chỉ là kỳ vọng Thế Hải 294/2012
Ngày 15/12
Bài bìnhluận
Tiền tệ &đầu tư
21 Nới tín dụng cho vay BĐS:
thị trường đã bớt lạnh
Song Minh nt Bài phản
ánh
Tiền tệ &đầu tư
23 Tranh chấp tại CTCP du
lịch – thương mại Mỹ Kinh
(Hà Nội): khi “củ khoai
Đặng Tiến nt Bài phản
ánh
Tiền tệ &đầu tư
Trang 11kiện con kiến”
25 Cần tạo thêm cơ hội nên
duyên cho người có thu
nhập thấp
Lê VănCông
nt Tin ngắn Thời sự
-bạn đọc
26 Trợ cấp xã hội cho người
khuyết tật sống tại gia đình
Việt Nam: nguy cơ trở
thành gia công cho thế giới
CaoNguyễnĐông Anh
33 Phú Quốc: Hội chợ triển
lãm thương mại đầu tư với
Gia Bảo nt Tin ngắn Kinh tế
-xã hội
Trang 1235 Quảng trị: nâng công suất
bán điện sang Lào lên
36 Công ty thủy sản Bình An:
hàng trăm công nhân nghỉ
việc
Hồng Thủy– Trần Lưu
295/2012 Ngày 17/12
Bài phảnánh
Công đoàn
và ngườilao động
37 Công đoàn công ty khoáng
sản: 100% công nhân được
chăm lo, bảo vệ quyền lợi
Thu Hương nt Bải phản
ánh
Công đoàn
và ngườilao động
38 Việc hiện nay áp dụng
thông tư 13/NV của bộ nội
vụ: Hết sức bất công
Bội Ngọc –Lôi Tuyết
ánh
Công đoàn
và ngườilao động
296/2012 Ngày 18/12
Bài phảnánh
Công đoàn
và ngườilao động
40 Vì sao nông dân bán đất
chuyển nghề?
Tống VănCông
luận
Thời sự bạn đọc
-41 Vùng núi phía Bắc: thiếu
Trang 13-đường cao tốc Nội Bài –
Lai Châu chậm: nhà thầu
đòi phạt chủ đầu tư 700 tỷ
miền Trung: nói mãi vẫn
không chịu liên kết
Lưu Phong nt Bài phản
ánh
Kinh tế
-xã hội
45 Công nhân trong các khu
công nghiệp – khu chế
46 Dự thảo nghị định cho thuê
lại lao động: không đưa
thêm điều trái khoáy vào
cuộc sống
DươngMinh Đức
ánh
Công đoàn
và ngườilao động
47 Lao động đi làm có thời
hạn ở nước ngoài: tăng
quyền năng cho lao động
nữ
Đặng Tiến nt Tin sâu Công đoàn
và ngườilao động
48 Tái định cư ở thủy điện An
Khê – Ka Nak (Gia Lai):
Bĩ cực hơn trước
Lê ĐìnhDũng
Trang 14cổ chờ tái định cư ánh
trang/mục
50 Thanh Hóa: bắt 20 đối
tượng lừa đảo
Trang HàNội
52 Giải pháp mới cứu bất
động sản TpHCM
Ngọc Huân 297/2012
Ngày 19/12
Bài phảnánh
Tiền tệ &đầu tư
53 Triển khai thực hiện tăng
lương tối thiểu năm 2013:
tăng lương, phải tăng năng
suất và không giảm lợi
nhuận
Dương Hà nt Bài phân
tích/
nghiêncứu
54 Vay ADB 212 triệu USD
để cung cấp nước máy cho
Trang 15-đơn vị kinh doanh vận tải
đón trả khách trái phép
59 Khu CN – khu CX
TpHCM: thưởng tết công
nhân bằng lương cơ bản
Lê Tuyết nt Tin ngắn Kinh tế
65 Đẩy mạnh thu hút đầu tư
Nhật Bản vào Quảng Ninh
Công Thắng nt Bài phân
tích
Tiền tệ &đầu tư
67 Con trai ông Trầm Bê
muối thoái hết 48 triệu CP