Giáo án chủ đề tích hợp 1: Truyện dân gian gồm các bài chiến thắng Mtao Mxay; An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy; Tấm Cám , soạn theo hướng tích cực giúp học sinh tự chủ, chủ động trong tìm hiểu văn bản.
Trang 1Ngày soạn: ……… Tuần: từ tuần 3 đến tuần 5
Ngày dạy: từ ngày … đến ngày… Tiết: từ tiết 09 đến tiết 18
CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP 1 ĐỌC – HIỂU TRUYỆN DÂN GIAN VIỆT NAM
(Số tiết: 10)
A CỞ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ
Trong nhà trường phổ thông, đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại là một trong những yêu cầu cơ bản của việc dạy đọc hiểu văn bản Hiện nay, ở bậc THPT, người học được tiếp cận với hai bộ phận chính của văn học Đó là bộ phận văn học dân gian và bộ phận văn học viết Ở mỗi bộ phận văn học lại gồm nhiều thể loại văn học khác nhau: Sử thi, truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, ca dao Tuy nhiên, theo chương trình và sách giáo khoa hiện hành, số lượng văn bản quy định cho từng thể loại không nhiều Khi dạy học và kiểm tra đánh giá, giáo viên tổ chức các hoạt động riêng lẻ cho từng bài, chưa dành thời gian thích hợp cho việc khái quát, tổng hợp cho từng thể loại
Theo chương trình và sách giáo khoa Ngữ văn 10 (Tập một) hiện hành có 3
văn bản tự sự dân gian được dạy đọc hiểu chính thức:
- “Chiến thắng Mtao Mxây” – Trích Đăm Săn – Sử thi Tây Nguyên (2 tiết)
- “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” - Truyền thuyết (2 tiết)
- “Tấm Cám” – Cổ tích (2 tiết)
Bên cạnh đó, việc dạy tiết học làm văn: Chọn sự việc chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự; Tóm tắt văn bản tự sự ( dựa theo nhân vật chính) tách rời, chưa gắn
liền với các văn bản mà học sinh vừa được học, khiến cho kĩ năng đọc – hiểu văn bản, kĩ năng làm văn còn hạn chế
Tích hợp kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh Các em có cái nhìn hoàn chỉnh và thấy được mối liên hệ giữa các môn học Từ đó có ý thức tìm tòi, học hỏi và vận dụng kiến thức đã học vào đòi sống sinh động
Trên cơ sở đó, có thể nhóm các văn bản thơ trung đại Việt Nam và một số tiết thuộc phân môn làm văn thành một chủ đề để dạy học, góp phần hình thành kĩ năng đọc hiểu nói riêng và năng lực đọc, viết nói chung cho học sinh
B MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Hiểu biết về sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích Việt Nam: hoàn cảnh ra đời, phát triển, đặc trưng cơ bản, giá trị nội dung, nghệ thuật
- Những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của các văn bản
- Nắm được kiến thức về sự việc, chi tiết tiêu biểu trong văn bản tự sự
- Nắm được cách tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính
2 Kĩ năng
- Biết đọc hiểu một sử thi, truyền thuyết, TCT theo đặc trưng thể loại
- Tự nhận thức giá trị, bài học về lịch sử, bài học về nhân sinh
Trang 2- Bước đầu chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu khi viết một bài văn tự sự.
- Rèn luyện kĩ năng tóm tắt, tạo lập văn bản tự sự
3 Thái độ
- Có ý thức sử dụng các đặc trưng của thể loại sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích vào việc đọc hiểu tác phẩm văn học
- Yêu thích, say mê tìm hiểu, khám phá văn học dân tộc
- Tự hào về truyền thống yêu nước, phẩm chất cao đẹp, lối sống của dân tộc
- Có ý thức giữ gìn di sản, góp phần phát triển các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc hài hòa trong điều kiện hiện nay
4 Năng lực
- Tự học: huy động kiến thức (văn học, văn hóa, thực tiễn đời sống, )
- Năng lực nhận xét đánh giá văn bản, vận dụng những hiểu biết từ văn bản vào thực tiễn cuộc sống
- Năng lực sáng tạo, trình bày suy nghĩ và cảm nhận của cá nhân, hợp tác khi trao đổi, thảo luận, làm việc nhóm, giải quyết các tình huống đặt ra trong chủ đề - Năng lực cảm thụ văn chương
- Năng lực ngôn ngữ, giao tiếp, trình bày một vấn đề, năng lực thuyết trình
- Tạo lập văn bản
C BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HS THÔNG QUA CHỦ ĐỀ
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dung cao
Chỉ ra đặc trưng thể loại Trình bày được đặc trưng
thể loại trong các văn bản
Phân tích được những yếu tố trong văn bản giúp hiểu thêm
về thể loại
Xác định được hoàn cảnh
lịch sử, không gian trong
tác phẩm; xuất xứ của
văn bản
Tác động của hoàn cảnh đến việc thể hiện nội dung
tư tưởng của toàn tác phẩm
Phân tích, đánh giá sự tác động
Chỉ ra yếu lịch sử và yếu
tố hư cấu
Cắt nghĩa một số từ ngữ, hình ảnh trong các câu văn
Phân tích, lý giải, so sánh để đánh giá ý nghĩa, tác dụng,
sự sáng tạo của hình thức ngôn ngữ, h/a đó
Chỉ ra nhân vật, hành
động, tình cảm chính
trong các văn bản
- Nhận xét hành động, tình cảm của nhân vật
- Đánh giá về phẩm chất, con người
Giải thích, phân tích, so sánh, lí giải hành động, tình cảm của nhân vật trong câu văn
Phát hiện, chỉ ra những
hình tượng nghệ thuật
trong văn bản
- Nhận xét các đặc điểm của hình tượng nghệ thuật
đó trong việc thể hiện cái nhìn về lịch sử, cuộc sống
và con người của nhân dân
Phân tích để thấy sức hấp dẫn, khả năng biểu hiện tác động của hình tượng nghệ thuật đó đối với tình cảm, thái độ của mọi người xưa và nay
Chỉ ra những câu văn thể Trình bày nội dung tư Phân tích, nhận xét, lí giải, so
Trang 3hiện rõ nhất tư tưởng,
thông điệp mà dân gian
gửi gắm
tưởng thông điệp mà dân gian gửi gắm
sánh để khẳng định tư tưởng của nhân dân được thể hiện trong các văn bản
Chỉ ra các sự việc, chi tiết
tiêu biểu trong văn bản tự
sự
Trình bày các sự việc chi tiết tiêu biểu
Kĩ năng viết văn bản tự sự dựa trên sự việc chi tiết tiêu biểu
Nêu cách thức tóm tắt
văn bản tự sự dựa theo
nhân vật chính
Tóm tắt văn bản tự sự dựa theo nhân vật chính
Xây dựng hình tượng nhân vật từ đó tạo lập văn bản tự sự
D CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP CỤ THỂ THEO CÁC MỨC ĐỘ
1 Với văn bản Chiến thắng Mtao Mxây (Sử thi Đăm Săn)
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dung cao
- Nêu hiểu biết về sử thi? - Tóm tắt sử thi "Đăm
Săn"?
- Nêu vị trí đoạn trích?
- Trận đấu diễn ra mấy
chặng?
- Giá trị của tác phẩm?
- Tìm bố cục?
- Trận đấu diễn ra mấy
hiệp?
- Hiệp 3, 4 xuất hiện chi
tiết gì?
- Đăm Săn, Mtao Mxây có thái độ như thế nào trước trận đấu?
- Hiệp 1 được miêu tả như thế nào?
- Diễn biến hiệp 2,3 như thế nào?
- Vai trò?
- Trận đấu nói lên điều gì
về các nhân vật?
- Trận đấu bộc lộ điều gì ở các nhân vật?
- Qua trận đấu, ĐS và M hiện lên như thế nào trong tưởng tượng của dân gian?
- Chiến thắng, Đăm Săn
có tàn sát tôi tớ, giày xéo
đất đai kẻ thù không?
- Đối thoại mấy lượt?
- Mỗi lần đối đáp, Đ S có
hành động khác nhau
ntn?
- ĐS ứng xử như thế nào?
Con số đó có ý nghĩa gì?
- ĐS hiện lên chủ yếu trong tình cảm ntn của nhân dân?
- Hành động và thái độ
của nô lệ như thế nào?
- Nhận xét về nghệ thuật miêu tả n/v? Tác dụng?
- Vẻ đẹp của người anh hùng sử thi?
- Mục đích, ý nghĩa của trận đấu?
- Hình ảnh của Đăm Săn ở đây ntn?
- Căn cứ vào đâu để nói rằng đoạn trích chủ yếu
Trang 4nói về chiến thắng?
- Dụng ý của người kể chuyện?
- Nhận xét về NT?
- Nêu ý nghĩa văn bản?
2 Với văn bản Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dung cao
Nêu đặc trưng của truyền
thuyết?
Đặc điểm nào của thể loại được thể hiện rõ nét nhất trong tác phẩm An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy
Hãy cho biết những điều khiến em ấn tượng nhất về tác phẩm? Giải thích vì sao?
- Giới thiệu về cụm di
tích Cổ Loa?
- Nêu xuất xứ của văn
bản?
- Kể tên các dị bản?
Hiểu về thời kì lịch sử ADV dựng nước và giữ nước và cụm di tích Cổ Loa
Nhận biết các nhân vật,
sự kiện chính qua việc
xem video?
Bước đầu hiểu nội dung
và ý nghĩa của truyện
Học hiểu và sống trong bối cảnh lịch sử trong tác phẩm
Nhận biết được những
công lao của ADV
Hãy cắt nghĩa để biết vì sao ADV chiến thắng Triệu Đà?
Theo em, kể về sự việc thần kì, nhân dân thể hiện cách đánh giá ntn về vua?
- Rùa Vàng kết tội Mị
Châu ntn?
- ADV có phản ứng như
thế nào trước lời kết tội
của Rùa Vàng?
Vì sao cha con ADV rơi vào bi kịch, thất bại?
Phân tích hành động chém đầu con gái Mị Chậu của ADV?
Nguyên nhân mối tình
MC –TT tan vỡ là gì?
Giải thích nguyên nhân đó?
Phân tích tác động của chiến tranh đến cuộc sống?
MC lén cho Trọng Thủy
xem cái gì?
Giải thích hành động đó? Phân tích, đánh giá hành
động đó?
Xuất hiện hình ảnh nào
khi nói về mối tình MC –
TT?
- Giải thích thái độ của nhân dân?
- Dân gian có thái độ ntn với hành động của cha con MC?
Trình bày đánh giá của em? Vai trò của chi tiết đối với thể loại TT là gì?
Giá trị về nghệ thuật và ý nghĩa văn bản?
3 Với văn bản Tấm Cám
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
Trang 5dung cao
- Trình bày hiểu biết của
em về thể loại truyện cổ
tích
- Tấm Cám thuộc loại
truyện cổ tích nào?
- Nhớ được kiểu nhân vật,
mô típ thường gặp của truyện cổ tích qua truyện Tấm Cám
- Tìm bố cục truyện?
Phân tích được những đặc điểm của truyện cổ tích thần kì trong truyện Tấm
Cám
- Theo dõi truyện, em
thấy nổi lên mâu thuẫn
giữa các nhân vật nào?
Đặc điểm?
- Khái quát thành mâu thuẫn gì? Phạm vi?
- Diễn biến của mâu
thuẫn qua mấy g/đ?
- Giai đoạn 1, mâu thuẫn
được thể hiện qua những
sự việc nào?
- G/đ 2, biểu hiện của
mâu thuẫn là gì?
- Mâu thuẫn được giải
quyết ntn?
- Hành động và mục đích của các n/v?
- Đánh giá?
- Nhận xét về sự phát triển của mâu thuẫn?
- Đánh giá mức độ mâu thuẫn? Nhận xét về tính cách 2 phe?
- Mâu thuẫn này khi căn
cứ vào quan hệ xh, nó trở thành mâu thuẫn nào? Mức độ? Kết quả?
- Bài học lớn nhất qua mâu thuẫn là gì?
- Tấm không chết mà
luôn thể hiện sự sống
dưới dạng nào?
- Qua đó nói lên sự chuyển biến gì trong tính cách T?
- Vì sao trong suốt truyện, vua không có cách gì bảo
vệ vợ?
- Quá trình biến hoá của T
có ý nghĩa gì?
- Lí giải quan điểm về việc trả thù của Tấm?
- Những đặc sắc về nghệ thuật?
- Ý nghĩa văn bản?
4 Với bài: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dung cao
- Thế nào là tự sự? - HS lấy ví dụ
- Thế nào là sự việc? - Truyện An Dương
Vương và MC-TT, tác giả
dân gian kể chuyện gì?
- Nhân vật là ai? Nhiệm
vụ?
- Sự việc tiêu biểu là gì?
- Thế nào là chi tiết?
- Chi tiết tiêu biểu? - Sự việc MC-TT chia tay
nhau ( chi tiết 1: lấy gì làm dấu; chi tiết 2: rắc lông ngỗng) có thể coi là
- Gv hướng dẫn hs chọn 1
sự việc, kể lại với các chi tiết tiêu biểu
- HS tự do tưởng tượng,
Trang 6tiêu biểu không? Vì sao? sao cho phù hợp.
- Phần nào cần có sự
việc, chi tiết tiêu biểu?
Sự việc, chi tiết nào là
tiêu biểu? KL cần không?
- Truyện Lão Hạc, phần
nào cần có sự việc, chi tiết tiêu biểu? Sự việc, chi tiết nào là tiêu biểu?
- Gv hướng dẫn HS chọn
1 sự việc, kể lại với các chi tiết tiêu biểu
- HS tự do tưởng tượng, sao cho phù hợp
- Cách chọn sự việc, chi
tiết tiêu biểu?
- Luyện tập bài tập 1
5 Với bài: Tóm tắt văn bản tự sự (dựa theo nhân vật chính)
Mức độ nhận biết Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng và vận
dung cao
- Tóm tắt văn bản tự sự là
gì?
- Mục đích, ý nghĩa?
- Nhân vật văn học là gì?
- Thế nào là nhân vật
chính?
- Cách tóm tắt văn bản dựa theo n/v chính?
- Xác định nhân vật
chính trong truyện ADV
và MC, TT?
- Tóm tắt theo nhân vật chính là làm ntn?
- Việc cần làm đối với người tóm tắt?
Tóm tắt truyền thuyết ADV và MC, TT theo nhân vật ADV
Tóm tắt truyền thuyết ADV và MC- TT theo nhân vật Mị Châu
E TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Khởi động (5 phút)
GV chiếu hình ảnh về thể loại văn học dân gian… HS sẽ nhìn hình đoán xem hình ảnh nền liên quan đến thể loại nào?)
GV dẫn dắt và giới thiệu về 3 thể loại: Sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích
2 Hình thành kiến thức
Thời
lượng
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
VÀ HS
NỘI DUNG
Văn bản: CHIẾN THẮNG MTAO – MXÂY
20
phút
Hoạt động 1: Tìm hiểu phần Tiểu dẫn
Yêu cầu cần đạt: Học sinh tóm tắt được những nét cơ bản về thể loại sử
thi;vị trí đoạn trích, tóm tắt văn bản; Biết đọc phân vai để bước đầu thấy được tính kịch tính của sử thi; HD biết phân biệt hai loại lời: Lời kể trực tiếp của tác giả và lời kể nhận vật được kể gián tiếp qua nghệ nhân ; Tóm tắt nội dung văn bản
GV giao nhiệm vụ: Điền
nội dung thông tin em tìm
hiểu được vào phiếu học
tập sau
I Tìm hiểu chung
1 Thể loại sử thi
a Đặc điểm của sử thi
– Là tác phẩm tự sự dân gian có quy mô lớn
Trang 7Thông tin Nội dung
thông tin Khái niệm …
Phân loại …
Hình thức
diễn xướng
…
Vị trí đoạn
trích
…
Giá trị nội
dung
HS hoạt động nhóm đôi,
hoàn thành phiếu
Chọn ngẫu nhiên 2 nhóm
trình bày; Nhóm khác
thảo luận bổ sung
GV nhận xét, chuẩn kiến
thức
– Ngôn ngữ có vần, nhịp
– Hình tượng nghệ thuật hoành tráng, hào hùng – Kể về những biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng đồng thời cổ đại
b Phân loại: Hai loại:
– Sử thi thần thoại => Kể về sự hình thành thế
giới và muôn loài, con người và bộ tộc thời cổ đại
Ví dụ:Đẻ đất đẻ nước (Mường), Ẩm ệt luông (Thái), Cây nêu thần (Mnông),…
– Sử thi anh hùng => Kể về cuộc đời, chiến
công của những nhân vật anh hùng
Ví dụ:Đăm Săn, Đăm Di, Xing Nhã, Khinh
Dú (Êđê), Đăm Noi (Ba-na),…
c Hình thức diễn xướng: Kể- hát.
2 Sử thi Đăm Săn
a Tóm tắt
– Đăm Săn về làm chồng Hơ Nhị và Hơ Bhị theo tục nối dây => trở nên một tù trưởng lừng lẫy và giàu có
– Các tù trưởng Kên Kên (Mtao Grư), Sắt (Mtao Mxây), thừa lúc Đăm Săn vắng nhà, bắt
Hơ Nhị về làm vợ Đăm Săn đánh trả và chiến thắng, giết chết chúng, giành lại vợ, đem lại sự giàu có và uy danh cho mình và cộng đồng – Đăm Săn chặt cây Sơ-múc (cây thần vật tổ nhà vợ) khiến hai vợ chết => lên trời xin thuốc cứu hai nàng
– Đăm Săn đi cầu hôn nữ thần Mặt Trời => bị
từ chối Trên đường về, Đăm Săn bị chết ngập trong rừng sáp Đen Hồn chàng biến thành con ruồi bay vào miệng chị gái Hơ Âng Hơ Âng có thai, sinh ra Đăm Săn cháu Nó lớn lên, tiếp tục
sự nghiệp anh hùng của chàng
b Giá trị nội dung
+ Chiến tranh mở rộng bờ cõi, làm nổi uy danh của cộng đồng
+ Khát vọng chinh phục tự nhiên
+ Cuộc đấu tranh giữa chế độ xã hội mẫu quyền với phụ quyền
c Vị trí đoạn trích: nằm ở phần 2
45
phút
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc – hiểu văn bản
Yêu cầu cần đạt: HS hiểu được ý nghĩa của đề tài chiến tranh và chiến công
của anh hùng trong đoạn trích; Biết phân tích các đặc điểm ngôn ngữ đối thoại của nhân vật, ngôn ngữ trần thuật của người kể sử thi, các biện pháp so
Trang 8sánh, phóng đại nhằm mục đích làm sáng tỏ tính lí tưởng và âm điệu hùng tráng của thi pháp thể loại sử thi anh hùng
* Hoạt động đọc- hiểu văn
bản
- Gv giáo nhiệm vụ: Đọc
sáng tạo văn bản
- Cách thực hiện: Học sinh
diễn lại tiểu phẩm chiến
thắng Mtao, Mxay
- Đoạn trích có thể chia làm
mấy đoạn
- GV giao nhiệm vụ: Tìm
hiểu hình tượng Đăm Săn
trong cuộc quyết chiến với
Mtao Mxay
- Gợi ý cách thực hiện:
+ Thảo luận nhóm + Hoạt
động cá nhân
- HS nhận xét, bổ sung
- GV chuẩn kiến thức
+ Mục đích khiêu chiến của
Đăm Săn với Mtao Mxay?
+ Hình tượng của Đ được
thể hiện qua mấy chăng đấu
+ Trận đấu diễn ra mấy
hiệp?
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc văn bản
2 Bố cục: gồm 3 phần
– Phần 1: Từ đầu đến “cắt đầu Mtao Mxây đem bêu ngoài đường” => Cảnh trận đánh
giữa hai tù trưởng
– Phần 2: Tiếp đến “Họ đến bãi ngoài làng, rồi vào làng” => Cảnh Đăm Săn cùng nô lệ
ra về sau chiến thắng
– Phần 3: Còn lại => Cảnh Đăm Săn ăn mừng chiến thắng
3 Tìm hiểu văn bản
3.1 Hình tượng Đăm Săn trong cuộc quyết chiến với Mtao Mxây
– Mục đích:
+ Đòi lại vợ
+ Bảo vệ danh dự của tù trưởng anh hùng, của bộ tộc
+ Trừng phạt kẻ cướp, đem lại sự yên ổn cho buôn làng
+ Là cái cớ làm nảy sinh mâu thuẫn giữa các
bộ tộc dẫn tới chiến tranh mở rộng bờ cõi, làm nổi uy danh cộng đồng
– Các chặng đấu:
+ Chặng 1: Đăm Săn khiêu chiến – Mtao buộc phải đáp lại
+ Chặng 2: Diễn biến cuộc chiến:
=> Hiệp 1: Mtao múa khiên trước, Đăm Săn bình tĩnh, thản nhiên xem khả năng của đối thủ
=> Hiệp 2: Đăm Săn múa trước- Mtao trốn chạy, chém trượt, cầu cứu Hơ Nhị quăng cho miếng trầu
=> Hiệp 3: Đăm Săn múa khiên và đuổi theo Mtao nhưng không đâm thủng được y
=> Hiệp 4: Đăm Săn cầu cứu ông trời => giết được Mtao
– Hành động + Chặng 1:
– Đến tận cầu thang khiêu chiến (lần 1)
– Mtao Mxây bị động, sợ hãi nhưng
Trang 9- Ở chặng 1, Đăn Săn đã có
những hành động, lời nói
khiêu chiến với Mtao Mxay
như thế nào?
- Gv tổ chức hoạt động
nhóm thảo luận tìm hiểu
hành động của Đăm Săn và
Mtao Mxay trong cuộc giao
tranh
+ Nhóm 1: Hiệp 1
+ Nhóm 2: Hiệp 2
+ Nhóm 3: Hiệp 3
+ Nhóm 4: hiệp 4
- HS kết hợp vẽ tranh, diễn
tiểu phẩm để khái quát
- Đại diện nhóm trình bày
- Thảo luận, bổ sung
- GV nhận xét, chuẩn kiến
thức
- Miếng trầu của Hơ Nhị có
ý nghĩa như thế nào?
=> chủ động, tự tin
– Khiêu khích, đe dọa quyết liệt (lần 2), coi khinh Mtao Mxây, tự tin, đường hoàng
vẫn trêu tức Đăm Săn
– Do dự, sợ hãi îí vẻ ngoài hung tợn
- Chặng 2:
Hiệp 1:
– Khích Mtao múa khiên trước
– Điềm tĩnh xem khả năng của kẻ thù
– Bị khích => giả đò khiêm tốn nhưng thực chất kiêu căng, ngạo mạn
– Múa khiên như trò
chơi (kêu lạch xạch như quả mướp khô)
=> kém cỏi, hèn mọn
Hiệp 2:
– Múa khiên trước
=> động tác nhanh, mạnh, hào hùng, vừa khỏe vừa đẹp => thế thắng áp đảo, oai hùng
– Nhận được miếng trầu của Hơ Nhị => sức khỏe tăng gấp bội
– Hoảng hốt, trốn chạy, chém trượt => thế thua,hèn kém
– Cầu cứu Hơ Nhị quăng cho miếng trầu
=> không được
– Miếng trầu là biểu tượng cho sự ủng hộ, tiếp thêm sức mạnh cho người anh hùng của cộng đồng
Hiệp 3:
– Múa khiên càng nhanh, càng mạnh và đẹp, hào hùng
– Tấn công đối thủ: đâm
– Hoàn toàn
ở thế thua,
bị động – Bị đâm
Trang 10- Gv tổ chức học sinh thảo
luận theo bàn về chi tiết ông
trời mach kế cho Đăm Săn
có ý nghĩa gì?
Hoạt động tìm hiểu hình
tượng Đăm Săn trong cuộc
đối thoại thuyết phục tôi tớ
của Mtao Mxay
- Có bao nhiêu lần Đăm Săn
gọi dân làng đi theo mình?
Thái độ của dân làng như
thế nào?
Mtao nhưng không thủng
áo giáp sắt của y
Hiệp 4:
– Thấm mệt =>
cầu cứu thần linh
– Được kế của ông Trời => lấy cái chày mòn ném vào vành tai
kẻ thù
– Đuổi theo kẻ thù
– Hỏi tội Mtao
– Giết chết Mtao
– Tháo chạy vì áo giáp sắt vô dụng
– Trốn chạy quanh quẩn
– Giả dối cầu xin tha mạng
– Bị giết
– Chi tiết ông Trời mách kế cho Đăm Săn thể hiện:
+ Sự gần gũi giữa con người và thần linh => dấu vết tư duy của thần thoại cổ sơ và thời kì
xã hội chưa có sự phân hóa giai cấp rạch ròi + Thần linh đóng vai trò cố vấn, gợi ý Người anh hùng mới quyết định kết quả của cuộc chiến => Sử thi đề cao vai trò của người anh hùng
Nhận xét:
– Cuộc quyết đấu không gây cảm giác ghê rợn mà người đọc, người nghe vui say với chiến thắng oai hùng, yêu mến, cảm phục Đăm Săn
– Mục đích của cuộc quyết đấu: Đòi lại vợ
=> Bảo vệ danh dự của tù trưởng anh hùng, của bộ tộc
=> Trừng phạt kẻ cướp, đem lại sự yên ổn cho buôn làng
=> Là cái cớ làm nảy sinh mâu thuẫn giữa các bộ tộc dẫn tới chiến tranh mở rộng bờ cõi, làm nổi uy danh của cộng đồng
– Không nói đến chết chóc, không có cảnh tàn sát, đốt phá,… mà phần tiếp lại là cảnh nô
lệ của Mtao Mxây nô nức theo Đăm Săn về
và họ cùng mở tiệc mừng chiến thắng
b Hình tuợng Đăm Săn trong cuộc đối thoại,