châu quyền con người

Việc Hiến pháp 2013 xác định các quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ của các thiết chế, đặc biệt là Nhà nước trong việc thiết lập, tổ chức thực hiện và bảo vệ quyền con người, quyền công dân

Lời mở đầu.

Quyền con người đã và đang là một trong những vấn đề được cả nhân loại quan tâm và nghiên cứu Ở Việt Nam, Hiến pháp 2013 ra đời đã khẳng định cơ sở pháp lý vững chắc cho việc bảo vệ quyền con người trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Việc Hiến pháp 2013 xác định các quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ của các thiết chế, đặc biệt là Nhà nước trong việc thiết lập, tổ chức thực hiện và bảo vệ quyền con người, quyền công dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.Hiến pháp 2013 tiếp tục quy định Viện kiểm sát nhân dân có chức năng kiểm soát hoạt động

tư pháp, theo đó trao cho Viện kiểm sát nhân dân quyền pháp lý quan trọng trong kiểm soát việc thực hiện quyền tư pháp, bảo đảm hoạt động của các cơ quan tư pháp được tiến hành nghiêm chỉnh, kịp thời theo quy định, góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh; bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, phục vụ Nhân dân, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước ta Nhận thấy được tầm quan trọng của vấn đề này nên em quyết định lựa chọn bài viết

về vấn đề “Phân tích rõ cơ chế bảo vệ thực hiện quyền con người ở Việt Nam Trên cơ sở đó, hãy đưa ra giải pháp bảo vệ quyền con người của Viện kiểm sát nhân dân theo quy định hiện hành.”

Bài làm còn nhiều thiếu sót mong thầy, cô đóng góp ý kiến

để bài làm của em hoàn thiện hơn

I. Khái quát về cơ chế bảo vệ thực hiện quyền con người ở Việt Nam.

Việt Nam là nước đông dân thứ 13 trên thế giới, có truyền thống đại đoàn kết suốt hơn 2.000 năm dựng nước và giữ nước với 54 dân tộc anh em có những bản sắc riêng về văn hóa, ngôn ngữ và tín ngưỡng Nhiều tôn giáo như Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Hồi giáo trong quá trình du nhập vào Việt Nam đã hòa nhập với các tín ngưỡng bản địa hoặc tạo nên những tôn giáo mang đậm sắc thái Việt Nam, chung sống hòa thuận để cùng nhau phát triển Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, lấy con người làm trung tâm, xem con người là mục tiêu và động lực của sự phát triển đã nâng tầm vóc giá trị con người là chủ thể sáng tạo phát triển xã hội Các chủ trương, chính sách và pháp luật chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, giữ gìn bản sắc văn hóa và tăng cường hội nhập quốc tế đang phát huy vai trò bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người

1. Cơ chế bảo vệ thực hiện quyền con người ở Việt Nam.

Cơ chế bảo vệ thực hiện quyền con người ở Việt Nam được thể hiện thông qua hệ thống các cơ quan như Quốc Hội, Chính phủ, Tòa án, Viện kiểm sát,…

Quốc Hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân trực tiếp bầu ra với các chức năng lập hiến, lập pháp, hoạch định chính sách phát triển đất nước và giám sát các hoạt động của Nhà nước

Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc Hội, cơ quan hành chính nhà nước cao nhất, chịu trách nhiệm quản lý các lĩnh vực đời sống xã hội Trong cải cách hành chính nhà nước, đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phủ là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu, nhằm bảo đảm cho Chính phủ và hệ thống cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan công quyền có nhiệm vụ cao nhất là phục vụ nhân dân, thực hiện, phát triển và nâng cao các giá trị quyền con người Các hoạt động của cơ quan hành chính công quyền đều trực tiếp tác động tới quyền

và lợi ích của công dân, tới việc bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người ở Việt Nam Đổi mới hệ thống cơ quan hành pháp, cải cách hành chính nhà nước là yêu cầu cơ bản và cấp bách, bảo đảm hệ thống cơ quan hành chính công quyền là hệ thống tổ chức bộ máy của dân, do dân và vì dân, là công cụ hữu hiệu bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người

Với quyền tư pháp, TAND và VKSND có nhiệm vụ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, tôn trọng và bảo vệ các giá trị quyền con người TAND là cơ quan duy nhất có quyền xét xử Thông qua hoạt động xét xử, TAND các cấp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ pháp chế thống nhất, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của pháp nhân và công dân, bảo vệ quyền sống, quyền tự do, quyền tài sản, quyền nhân thân và các quyền, tự

do cơ bản của con người VKSND là cơ quan công tố và kiểm sát

tư pháp, bảo đảm các hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại

quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân đều bị xử lý theo quy định của pháp luật Quyền và tự do của con người gắn bó chặt chẽ với hoạt động xét xử của Tòa án, quyền lực nhà nước có thể

bị biến dạng nếu tòa án không chuyển tải đúng bản chất đã được xác định trong pháp luật, nếu không áp dụng đúng đắn pháp luật, nếu tòa án không vô tư khách quan, độc lập xét xử, nếu tòa án chiu sự chi phối của các tiêu cực xã hội

Quyền lực nhà nước ở nước Cộng hòa XHCN Việt Nam được

tổ chức thống nhất theo nguyên tắc mọi quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, đồng thời giữa các cơ quan nhà nước có sự phân công rành mạch các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, bảo đảm tổ chức bộ máy nhà nước vận hành có hiệu quả

và thể hiện được bản chất bộ máy nhà nước của dân, do dân và

vì dân, vì các quyền và tự do cơ bản của con người Trong hệ thống cơ quan nhà nước, các chính quyền địa phương được phân cấp và giao quyền ngày càng mạnh hơn để chủ động triển khai những chính sách phát triển kinh tê xã hội và bảo đảm thực hiện quyền con người tại địa phương

Đảng Cộng sản Việt Nam đã được Hiến pháp 1992 xác định

là " đội tiền phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc " và " là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và Xã hội.", hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh MTTQ Việt Nam và các tổ chức, đoàn thể nhân dân là những lực lượng rất đông đảo trong cơ chế bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người trong từng lĩnh vực cụ thể và trong toàn xã hội Các tổ chức này cũng đóng vai trò ngày càng quan trọng trong công cuộc phát

triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của công dân, chăm lo bảo vệ, tổ chức thực hiện và phát triển quyền con người ở Việt Nam MTTQ Việt Nam, tổ chức đại diện

và hiệp thương ý kiến của tất cả các đoàn thể và tổ chức nhân dân trong lĩnh vực chính trị, xã hội và các tổ chức nghề nghiệp, tôn giáo, dân tộc với đại diện của tất cả 54 dân tộc anh em, của khoảng 20 triệu tín đồ các tôn giáo khác nhau và khoảng 80% dân số có tín ngưỡng Các văn bản quy phạm pháp luật ngày càng hoàn thiện để MTTQ và các tổ chức xã hội, đoàn thể nhân dân thực hiện tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội, để các dân tộc và tôn giáo thực hiện quyền bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng nhau phát triển

Tập hợp trong Tổng liên đoàn lao động Việt Nam có 18 tổ chức công đoàn cấp quốc gia ở các ngành, lĩnh vực khác nhau

và 6.020 tổ chức công đoàn ở địa phương Các tổ chức này tích cực tham gia vào việc xây dựng chính sách lao động, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động thông qua các việc hướng dẫn và thực hiện hợp đồng lao động, đồng thời đóng vai trò đại diện cho người lao động trong thương lượng, ký kết các thỏa ước lao động tập thể, các quy chế dân chủ cơ sở Bên cạnh đó, các tổ chức của thanh niên, phụ nữ, nông dân, cựu chiến binh …và hàng nghìn hội, hiệp hội, câu lạc bộ hoạt động trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội, trong đó có số lượng rất lớn các tổ chức từ thiện và cứu trợ nhân đạo quan hệ trực tiếp tới thực hiện và phát triển quyền con người ở các lĩnh vực, hoàn cảnh khác nhau

Hệ thống báo chí phát triển mạnh mẽ góp phần đảm bảo cho người dân quyền được thông tin và trở thành các diễn đàn rộng rãi để mọi người và mỗi người chủ động thực hiện quyền

làm chủ xã hội và tham gia xây dựng chủ trương, chính sách, pháp luật bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người

Mỗi công dân Việt Nam, mỗi người trong xã hội là một chủ thể thụ hưởng các quyền con người và cũng là chủ thể thực hiện các quyền đó Đảng và Nhà nước Việt Nam coi trọng việc nâng cao ý thức người dân trong việc thụ hưởng các quyền con người trên cơ sở tuân thủ pháp luật

2. Những khó khăn và thách thức trong việc thực hiện

cơ chế bảo vệ quyền con người ở Việt Nam.

Sự nghiệp cách mạng Việt Nam từ hơn 6 thế kỷ qua và công cuộc Đổi mới đất nước do Đảng cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo trong gần 30 năm qua đã mang lại những thay đổi to lớn trên mọi mặt đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa

và xã hội ở Việt Nam, tạo điều kiện cho mọi người dân trong xã hội được thụ hưởng ngày càng đầy đủ các quyền con người.Tuy nhiên, đất nước ta vẫn còn phải tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong việc thực hiện cơ chế bảo đảm thực hiện

và phát triển quyền con người

Tuy đạt nhiều thảnh tựu về kinh tế xã hội, tốc độ tăng trưởng nhanh và ổn định trong các năm qua, Việt Nam vẫn là một nước nghèo, xuất phát điểm thấp, đời sống của một bộ phận nhân dân, nhất là ở vùng núi, vùng sâu vùng xa, vùng thường bị thiên tai, còn rất nhiều khó khăn nhưng do nguồn lực của đất nước còn hạn chế nên ở nhiều địa phương, cơ sở vật chất của các ngành y tế, giáo dục, khoa học, văn hóa, thông tin, thể thao còn nhiều thiếu thốn, ảnh hưởng đến việc hưởng thụ đầy đủ các quyền của người dân, đã và đang đặt ra những thử thách mới ngày càng phức tạp hơn trong việc vận hành cơ chế

bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người Trình độ phát triển kinh tế hiện có là thực tại khách quan chi phối và ảnh hưởng trực tiếp sự hình thành phát triển các giá trị xã hội, trong

đó có giá trị quyền con người

Sự phát triển của kinh tế thị trường một mặt đã đem đến

sự đổi mới và phát triển nhanh chóng mọi mặt đời sống xã hội kéo theo những tiêu cực và vấn nạn xã hội đáng lo ngại, ảnh hưởng trực tiếp tới vận hành cơ chế bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người Thất nghiệp gia tăng; sự phân hoá giàu nghèo giữa các tầng lớp dân cư và giữa các vùng miền ngày càng lớn; nạn tham nhũng và sử dụng phung phí tiền bạc, tài sản xã hội diễn biến theo chiều hướng phức tạp

Hệ thống pháp luật của Việt Nam nói chung, trong lĩnh vực quyền con người nói riêng, còn chưa đồng bộ, có chỗ còn chồng chéo, mâu thuẫn dẫn tới khó khăn, thậm chí hiểu sai, trong quá trình vận dụng và thực thi pháp luật Đây chính là vật cản lớn đối với sự phát triển của xã hội cũng như trong việc bảo đảm thực hiện, phát triển con người

Trình độ và nhận thức về quyền con người của một bộ phận cán bộ lãnh đạo và quản lý các cấp trong bộ máy nhà nước, trong hệ thống chính trị, trong các tổ chức, đoàn thể xã hội còn nhiều hạn chế làm ảnh hưởng đến việc thụ hưởng quyền của người dân, là thách thức lớn với sự vận hành của cơ chế bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người

3. Các ưu tiên phát triển trong cơ chế thực hiện và thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam.

Để vượt qua khó khăn, thách thức đối với sự vận hành của

cơ chế bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người và để

đạt được nhiều tiến bộ hơn nữa trong việc nâng cao giá trị quyền con người, chúng ta cần ưu tiên những mục tiêu sau đây

Tăng trưởng kinh tế phải đi liền với công bằng, bình đẳng Phát triển kinh tế thị trưởng phải gắn bó chặt chẽ với tiến bộ xã hội, phát triển đất nước giầu mạnh đồng thời xóa đói giảm nghèo tiến tới không còn hộ nghèo là một trong các ưu tiên hàng đầu để thực hiện và phát triển quyền con người

Vấn đề giải quyết lao động và việc làm cần tiếp tục là một hướng ưu tiên quốc gia, không chỉ để giải quyết những vấn đề bức xúc hiện tại về dân số và phân công lao động xã hội mà có

ý nghĩa cơ bản trong chiến lược phát triển con người

Các chương trình cải cách pháp luật, cải cách hành chính

và cải cách tư pháp cần tiếp tục được đẩy mạnh hướng tới xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước ngăn chặn và đẩy lùi tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, phát huy dân chủ, theo hướng thống nhất, tinh giản, gon nhẹ, hiện đại, phục vụ nhân dân bảo đảm thực hiện và phát triển quyền con người

Ưu tiên phát triển các chính sách chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo đảm chất lượng quyền sống của con người, nâng cao thể chất và sức khỏe của từng người dân Đẩy mạnh việc chủ động phòng, chống các bệnh xã hội, bệnh dịch nguy hiểm, phát hiện dịch sớm, xử lý kịp thời, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng

II. Giải pháp bảo vệ quyền con người của Viện kiểm sát nhân dân theo quy định hiện hành

Tại khoản 3 Điều 107 Hiến pháp quy định rõ và Luật tổ chức VKSND năm 2014: VKSND là cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của nước CHXHCN Việt Nam (khoản 1 Điều 2)

Giải pháp bảo vệ quyền con người được thể hiện ngay trong chức năng của Viện kiếm sát qua nhiều khâu và giai đoạn ngay từ tiếp nhận, xử li tin báo cho đến khi kết thúc

1. Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố.

Luật tổ chức VKSND năm 2014 quy định, VKSND thực hành quyền công tố trong các giai đoạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình

sự, trong tương trợ tư pháp về hình sự; thực hành quyền công tố bắt đầu từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố (điều 13)

2. Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra vụ án hình sự.

Thể hiện qua điều Điều 15 Mục 2 Chương 2 Luật tổ chức Viện kiếm sát 2014 về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân khi kiểm sát điều tra vụ án hình sự

Trong hoạt động điều tra vụ án hình sự thì đối tượng cần bảo vệ là hành vi của người phạm tội – người bị buộc tội (cá nhân) Khi thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra, Viện kiểm sát có nhiệm vụ, quyền hạn: Khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, yêu cầu Cơ quan điều tra khởi tố hoặc thay đổi quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, đề ra yêu cầu

điều tra và yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành điều tra, khi xét thấy cần thiết, trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra theo quy định của pháp luật Trong quá trình kiểm sát điều tra, khi xác định bắt buộc phải có người bào chữa mà bị can hoặc người đại diện hợp pháp của họ không mời người bào chữa, thì Viện kiểm sát phải yêu cầu Cơ quan điều tra yêu cầu Đoàn luật

sư phân công Văn phòng luật sư cử người bào chữa cho họ hoặc

đề nghị Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức thành viên của Mặt trận cử người bào chữa cho thành viên của tổ chức mình Điều này thể hiện sự bảo về quyền công dân, quyền con người của người phạm tội

3. Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn truy tố.

Thứ nhất: thực hành quyền công tố trong giai đoạn truy tố truy tố là một giai đoạn tố tụng hình sự quan trọng để tăng cường pháp chế, bảo vệ các quyền và tự do của công dân trong các giai đoạn trước khi xét xử tại Tòa án

Thứ hai: kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn truy

tố Trong việc kiểm soát hoạt động tư pháp trong giai đoạn truy

tố viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ, quyền hạn: Kiểm sát hoạt động tố tụng hình sự của người tham gia tố tụng; yêu cầu, kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý nghiêm minh người tham gia tố tụng vi phạm pháp luật, kiến nghị cơ quan, tổ chức hữu quan áp dụng biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật

4. Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử vụ án hình sự